📘ناسیونالیسم ایرانی و خود-هیچ‌-پنداریِ اصحابِ ۵۷

✍🏻 دکتر #محسن_بنائی

🍂 ناسیونالیسم ایرانی از ۱۱۸ سال پیش تا به امروز، مهمترین سنگر مبارزه با دو ایدئولوژی ارتجاعی زمانۀ ما، یعنی مارکسیسم و اسلامیسم بوده‌است.

🍂 در زمینۀ عرضۀ چهره‌های اثرگذار، قد مارکسیست‌ها و بازماندگان ایدئولوژیک، آنها حتا به غوزکِ پای ناسیونالیست‌ها هم نمی‌رسد؛ زیرا "همۀ" ارزش‌های جهان مدرن را ناسیونالیست‌ها به سپهر سیاسی و فرهنگی ایران وارد کرده‌اند.

🍂 بدینگونه، هرکسی که امروز با ایران‌گرایی، که نام بومی ناسیونالیسم ایرانی است، از در ستیز درمی‌آید، در نهانخانۀ ذهن خود دو کَس را پنهان‌ کرده‌است: شیخ فضل‌الله نوری و نوه‌اش نورالدین کیانوری.

🔻از کتاب زیر چاپ "مشروطه و افسانه‌هایش":

🍂 نباید به گذشته و اکنون خود از دریچۀ چشمان یک اروپایی بنگریم. ناسیونالیسم اروپایی یک جنبش دیگرستیز بود و خود را بر همین پایه تعریف می‌کرد. از همین رو این واژه در قارۀ اروپا، و بویژه در آلمان و ایتالیا، از باری منفی برخوردار است. درحالی‌که ناسیونالیسم در بیرون از این قاره، جنبشی همگرا و پیشرو بوده‌است.

🍂 از برجسته‌ترین چهره‌های جنبش‌های ناسیونالیستی جهان، گذشته از رهبران همۀ جنبش‌های ضداستعماری، می‌توان از مهاتما گاندی، نلسون ماندلا، پاتریس لومومبا، احمد سوکارنو، سیمون بولیوار، پدران بنیانگذار امریکا و ... نام برد.

🍂 در ایران نیز همانگونه که آمد نزدیک به همۀ رهبران و اندیشه‌پردازان جنبش مشروطه، به‌ویژه سرآمدان جنبش زنان، در چارچوب گفتمان ناسیونالیستی تعریف می‌شوند؛ چیزی که کرمانی بدان «ایرانی‌گری» می‌گفت و ما امروزه آن را «ایران‌گرایی» می‌نامیم.

🍂 این ناسیونالیسم نه تنها دیگرستیز نبود و نه تنها کیستی‌ تنها "یکی" از قوم‌ها یا تیره‌های زیونده درون مرزهای ایران را بازتاب نمی‌داد، که لهجۀ آن در آغاز پیدایشش «تُرکی» بود. پیشروان این جنبش، از یکی-دو تن مانندِ میرزا آقاخان کرمانی و ملکم خان اگر درگذریم، همه ترک‌زبان (آذربایجانی و یا ارانی) بودند. از آن دست‌اند:
- میرزا فتحعلی آخوندزاده
- جلال الدین میرزا قاجار
- میرزا علی خان امین‌الدوله
- میرزا یوسف خان مستشارالدوله
- میرزا حسین خان سپهسالار
- عبدالرحیم طالبوف تبریزی
- حاج زین العابدین مراغه‌ای
- حسن تقی‌زاده
- احمد کسروی
- تقی ارانی
و بسیارانی دیگر.

🍂 در دیگرپذیری و همگرائی ناسیونالیسم ایرانی همین بس که نخستین شهربان (رئیس امنیه) پایتختِ تنها کشورِ شیعۀ جهان پس از پیروزی مشروطه، یک ارمنی به‌نام یپرم خان داویدیان بود و یک ارمنی دیگر به نام گاسپار ایپگیان، شهردارِ (رئیس بلدیه) همین پایتخت پس از کودتای سوم اسفند.

.


#سیاست #ایران #آینه_تاریخ #چپ_ایرانی #نقد_چپ #ناسیونالیسم #ملی‌گرایی #مشروطه #ایران‌گرا #ایران‌گرایی #چپ‌گرایی #حزب_توده #تاریخ #تاریخ_ایران #تاریخ_معاصر #انقلاب_اسلامی #فضل‌الله_نوری #معرفی_کتاب #مشروعه

➖➖➖

🌾 @Naqdagin