#نقد_فرهنگ

📘لخت بودن یا نبودن؟ مسأله این است!

✍️ #نیما_قاسمی

🍂 پنجاه و هفتی‌ها مخالف لختی‌اند و این خیلی مسأله‌ی مهمی‌ست! اگر فکر کردید مشکل فقط با آخوند شیعه است که مثل بیک‌ایمان‌وردی در فیلم «گل‌پری‌خانم»، وقتی زن لخت می‌بینند هم خوششان می‌آید و هم به غیرتشان برمی‌خورد، اشتباه کرده‌اید!

🍂 طیف گروه‌های اجتماعی مخالف لختی و بدن برهنه - به ویژه بدن برهنه‌ی زن - بسیار متنوع است و عبدالکریم سروش که هیچ، طیف چپ حامیان انقلاب ۵۷ را هم دربرمی‌گیرد و حتی به زیر بغل خود می‌کشد! یکی دیگر از اینها مثلاً عبدالله شهبازی‌ست!

🍂 این شهبازی دوره‌ی احمدی‌نژاد کمی شلوغ کرد که جزئیاتش به خاطر خودم هم نمی‌آید. مختصر اینکه از اولین نسل توبه‌کاران جناح چپ پنجاه و هفتی بود که سر از همکاری با وزارت اطلاعات و برادر حسن و حسین درآورد و راجع به زرسالاران قدیم و جدید مطلب‌ها نوشت.

🍂 یکی از جدیدترین تولیداتش، کتابی‌ست به نام «فرقه‌ی مریمیه» که در آن فریتیوف شوان، سنت‌گرای فلان‌فلان‌شده‌ی اروپایی‌تبار را لو می‌دهد. آخر فریتیوف شوان رساله‌ای نبشته به نام «برهنگی مقدس» و آنجا توضیح داده که بابا جان! مگر لختی چیست!؟ سینه‌ی فراخ مردانه نشانه‌ی دلیری و سخاوت و سینه‌های برهنه‌ی یک زن، در سمبولیسم سنتی، نشانه‌ی برخورداری و ثروت طبیعی‌ست. مابقی اعضاء و جوارح شما هم ابزارهای گناه نیستند. در کهن‌ترین سنت‌های معنوی سیاره از جمله آنچه در هندوستان پیدا می‌شود، برای برهنگی هم جایی بازکرده‌اند.

🍂 شوان در رساله‌ی «برهنگی مقدس» می‌نویسد که لخت بودن حتی در سنت‌های زاهدانه‌ی اسلامی هم سوابقی داشته است. او مشخصاً از سرمد کاشانی سخن می‌گوید که بعدها به هندوستان هجرت کرد و همانجا لخت و پتی به تبلیغ مرام آزادمنشانه‌ی معنوی خود پرداخت. در ابتدای این رساله، شوان توضیح می‌دهد که وجه معنوی برهنگی را بر اثر تجربه‌ای عرفانی ناگهان کشف کرد و پس از آن دریافت که در برهنگی لطفی هست… یک آزادگی و رهایی روحانی شاید…

🍂 عبدالله شهبازی اگرچه در اصل مخالف پول داشتن و ثروتمند بودن است، اما رساله‌ی «برهنگی مقدس» فریتیوف شوان راست خورد به برجکش و علیه‌اش مطلب نوشت و در «فرقه‌ مریمیه» ضمن اینکه کل رساله را ترجمه به فارسی کرد، مراتب انحطاط اخلاقی و ابتذال جنسی شوان و پیروانش را بر آب افکند تا همگان بدانند اس و اساس انقلاب اسلامی ۵۷ مخالفت با لختی‌ست! آخر محض رضای خدا بین‌شان یکی هم خوش‌هیکل پیدا نمی‌شود!

🍂 درباره‌ی برهنگی و پابرهنگی در ادبیات متأخر فارسی هم مطلب داریم. سهراب سپهری وقتی در ژاپن بود و لباس سنتی ژاپنی بر تن، و کفش‌های چوبی سنتی آنها را در پا کرده بود، چند باری با سر زمین خورد! آنگاه در خاطرات خودش از سفر به ژاپن نوشت که «در پابرهنگی نعمتی بود که از دست رفت»، شما این را در کتاب «اتاق آبی» پیدا می‌کنید. آیا در برهنگی هم نعمتی نبود که از دست رفت!؟مقصود اینکه این لخت بودن چیست!؟

🍂 چرا بعضی از ما نسبت به لخت بودن «وسواس» (obssession) داریم؟! مگر فقط در ایران خانواده کون خودش را زمین گذاشته که جهت‌گیری جبهه‌های بزرگ سیاسی را بر مبنای لخت بودن و نبودن می‌توان توضیح داد!؟ حساسیت به کون لخت و از آن بدتر، تا حدی قابل درک است چون پوشاندن بدن بخشی از نزاکت و ادب اجتماعی‌ست.

🍂 اما در بخش‌هایی از سیاره که نامشان را نمی‌آورم، تشتک ملت از لختی چنان می‌پرد که بابت آن آدم می‌کشند، چشم کور می‌کنند، احکام چندین و چند ساله‌ی زندان صادر می‌کنند؛ غیر از این است که دیانت شما متصل به عالم ماتحت‌الکمر است!؟

🍂 خردمندان آیین ذن حکایتی دارند: دو راهب به چال‌آبی می‌رسند که گذر کردن از آن، بی تردامنی ممکن نبود. همان موقع دوشیزه‌ای به چال‌آب می‌رسد و از این دو مرد راهب، درخواست کمک برای عبور می‌کند تا دامنش تر نشود.

🍂 راهبان به لمس بدن زن مجاز نبودند. اما یکی از این دو می‌پذیرد. دوشیزه را بر دوش می‌گیرد و می‌گذراند. ساعت‌ها می‌گذرد از این واقعه تا اینکه راهب دوم، که تا به حال خاموش بود، ناگهان از رفیقش می‌پرسد چرا چنین کردی؟ ما نباید بدن هیچ زنی را تحت هیچ شرایطی لمس کنیم. راهبی که چنین کرده بود، با تعجب برمی‌گردد و می‌گوید: اگر مثل من همان لحظه لمس کرده بودی و از ذهنت برای همیشه خارج شده بود، به مراتب بهتر بود تا اینکه این همه مدت، به لمس بدن زن فکر کنی…

🔺به تعبیر مرحوم ناصر ایرانی، حلقوم شما مگر از حضرت مولانا مقدس‌تر است!؟ پاسخ من: نه نیست! اما به آلودگی عادت دارند.

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

🎧 هویت ملی و دشمنان آن

🎙دکتر #محسن_بنائی و دکتر #نیما_قاسمی

🔸نقش اسطوره‌های ملی در پیشبرد عناصر مدرن به ایران

🔸دربارۀ اردوغان و اسلام‌گرایی

🔸«صفویه و شیعه ایران را نجات داده» یک ادعای کاذب است

🔸فرهنگ را نمی‌توان از بنیاد کوبید و یکسره نو کرد؛ پیشرفته‌ترین کشورهای اروپایی، نمادهای سنتی و ملی‌شان را حفظ کرده‌اند

🔸۳ رژیمی که خواستند تاریخ را از صفر شروع کنند، بالاتر از ۱۰۰ میلیون کشته به روی دست بشر گذاشتند

🔸تناقض چپ در زدن و تحقیر ملی‌گرایی از یک سو، و دفاع از قومیت‌گرایی و تشکیل کشورهایی بنا به قومیت و زبان خالص

🔸ضرورت ناسیونالیسم برای دموکراسی پایدار از نظر یووال نوح هراری

🔸مارکسیسم ایرانی و دین‌خویی و شیعه‌مسلکی

🔸پیشرو بودنِ ناسیونالیسم ایرانی در تاریخ معاصر

🔸فاشیسم و نازیسم در تاریخ بیشتر سوسیالیست بودند تا ناسیونالیست


#سیاست #آینه_تاریخ
#نقد_چپ #چپ_ایرانی
➖➖➖

🌾 @Naqdagin

🎧‌دروغ‌های پانصد ساله (+)
— صفویه و تشیع و تحقیقاتِ احمد کسروی

🎙گفتگوی #نیما_قاسمی و #آرمین_نوابی

🗄پست‌ مرتبط
📺 دکتر محسن بنائی: سادات و جعل حدیث
📺 با وجود عرب بودن پيامبر، چرا عدۀ زيادی از ايرانيان «سيد» هستند؟
📺 لقب «سید» از کجا آمده‌است؟
📕سادات در ایران
📕سادات به‌مثابه «نوادگان عباسیان» در یک آنالیز دی ان اس

.


#نقد_ادیان #نقد_شیعه

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📺 چرا ایلان ماسک «آناباسیس» را می‌خواند؟ (+)

🎙#نیما_قاسمی

🔸در این ویدئو کوتاه شرح می‌دهم که چرا ایلان ماسک در این شرایط حساس سیاسی، کتاب «آناباسیس» اثر گزنفن را می‌خواند. درحالی‌که عمل او به عنوان یک غربی، جنگ‌های بزرگ میان غرب با شرق (ایران) را تداعی می‌کند، ما ایرانیان فاقدِ حکومت ملی هستیم و خود را در شرایط تاریخی فقدان یک حکومت ایرانی می‌بینم.

🔸ماجرای حملۀ کوروش جوان به مقر شاهنشاهی پارس، برای غربی‌ها روایتِ کلاسیک حمله به ایران است؛ بر همین اساس آریانوس هم که لشکرکشی اسکندر را به ایران روایت کرده‌است، از اثر گزنفون به نام آناباسیس بهره برده‌است. گزنفون که خود سربازی در دسته یونانی‌های کوروش جوان بود، این روایت را در کتاب «آناباسیس» می‌آورد.

🔸واقعیت این است که یونانی‌ها یک ملت واحد نبودند و برای حمله به ایران، توسط کوروش جوان، تطمیع شده بودند. در این ویدئو، بخش‌هایی از آناباسیس که دلالت به مزدوری سپاه یونان می‌کند، خوانده می‌شود.

.


#آینه_تاریخ #گزیده‌کتاب #سیاست #ایران

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

🎧 آیا شیعه مانعِ سکولاریسم است؟ (+)

🎙#نیما_قاسمی

.


#نقد_شیعه #سیاست #حکومت_اسلامی

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📺 پدیدۀ «نومسلمانی» چگونه پدیدار شد؟ (+)

🎙#نیما_قاسمی

🔸امیران عرب که بعد از دو جنگ بزرگ پیروزی‌هایی کسب کردند، نمی‌توانستند مانند شاه اسماعیل یک‌شبه دستور تغییر کیش این همه ایرانی را صادر کنند؛ شگرد آنها برای استعمار سرزمین‌های ایرانی پیچیده بود: آنها مردم مغلوب را در غیاب دولت ملی‌شان، مابین پرداختِ «مالیات سنگین» و «مسلمان شدن» مخیر کردند.

🔸چون تسلط نظامی‌شان قرن‌ها حفظ شد، این سیاست اعمال تبعیض اقتصادی علیه مردم بومی هم جواب داد و به ویژه در دوران امپراطوری دوم اسلامی (خاندان بنی‌عباس)، گروه‌های بیشتری از ایرانیان برای آنکه تهیدست نشوند، پذیرفتند که مسلمان شده و نام‌های عربی اختیار کنند.

🔸چوکسی در «ستیز و سازش» می‌نویسد که در اواسط قرن سوم هجری قمری، حدود نیمی از ایرانیان نومسلمان شده بودند! نرخ تغییر دین از بهدینی به اسلام به ویژه در دوران عباسیان بالا رفت.

📕خلافت را چه نسبتی با اندیشۀ ایرانی؟
📕نوروز از نظرِ امام محمد غزالی
📕چگونه اعراب بر امپراتوری ساسانی غلبه کردند؟
📕«حدیث نوروز» جعلی برای مقاومت ملی
📕تنفر/بیگانگی ولی‌فقیه از فرهنگ ایرانی
📓ارتداد در مسیحیت آغازین و نقش آن در پیدایش و گسترش اسلام
📺 عربستان قبل از اسلام
📺«اسلام آغازین» در بافت سیاسی دوران «باستان متأخر»
📻 قبایل عرب قبل از اسلام
📻 جنگ‌های ساسانیان و اعراب پیش از اسلام
📻 ریشۀ جنگ‌ اعراب و ساسانیان
📻 بازخوانی روایت‌های گسترش اسلام
📻 تاریخ اسلام زیر ذره‌بین (دکتر پروانه پورشریعتی و دکتر محسن بنائی)
📕چگونگی خَلق شخصیت محمد از روی الگوی مانی پیامبر
📓 مغاكِ تيرۀ تاريخ

.


#نقد_اسلام #آینه_تاریخ #ایران

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📺 گفتگوی کوروش با یک امام‌زاده (+)

🎙#نیما_قاسمی

🔸حمله به جشن‌های ۲۵۰۰ ساله شاهنشاهی، اوج بی‌خردی پنجاه و هفتی‌ها را بر آفتاب می‌افکند و ایران‌ستیزی برخی از آنها را آشکار می‌کند. این جشن‌ها که با هدف معرفی ایران به عنوان تمدنی کهن تدارک شده بود تلاش می‌کرد پیامی را برساند: ایران، متمایز از کشورهای عربی‌ست و اسلام تنها بخشی از تاریخ آن است. هویت ایرانی، به هویت اسلامی قابل تقلیل نیست و تقید به حقوق بشر در سوابق باستانی ایران قابل ردیابی‌ست.

🔸مخاطبان این پیام ارزشمند، هم ملت‌های جهان بودند و هم خود ملت ایران! افسوس که تا این لحظه، آنها که می‌خواستند ایران را فدای اهداف ایدئولوژیک اسلام‌گرایانه خود بکنند، با حذف نشان شیر و خورشید از پرچم ایرانیان و جایگزینی آن با «الله» شروع کردند و منابع انسانی و طبیعی این کشور را در چاه‌های غزه و لبنان ریختند.

🔸جشن‌های ۲۵۰۰ ساله که طی چهار روز در مهرماه ۱۳۵۰ خورشیدی برگزار شد، تصویر ایران و ایرانی را در جهان ارتقاء بخشید و امواج تازه‌ای از جهانگردان بین‌الملی را در سال‌های بعد به کشور آورد و به صنعت گردشگری کمک شایان نمود.

📕خوک‌ها در خیابان
📺 چه کار دارید با ۲۵۰۰ سال ریدمان؟! -۵۷ی‌ها چه را نمی‌فهمند؟-
📺 جشنوارۀ «هنر شیراز» و شایعۀ سکس بر صحنۀ یک نمایش: «خوک، بچه و آتش»
📺 حکومت پهلوی چگونه موجب تحول هنر ایران شد؟
📻 پنجاه‌وهفتی‌ها کیستند؟
📻 ریشه‌یابی حماقت ۵۷
📻 آیا محمدرضا شاه دیکتاتور بود؟

.


#آینه_تاریخ #ایران

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📺 ترکیب مذهب و سوسیالیسم (+)

🔸#نیما_قاسمی در این ویدیو به بررسی تقاطع خطرناک مذهب و سوسیالیسم، با استفاده از داستان #جیم_جونز و فرقه «معبد مردم» می‌پردازد.

🔸 او نشان می‌دهد که چگونه جونز از کودکی آشفته خود به عنوان یک واعظ کاریزماتیک استفاده کرد تا یک ایدئولوژی ترکیبی از مسیحیت و سوسیالیسم را ترویج دهد و پیروانش را به یک کمون در آمریکای جنوبی ببرد. این مسیر به فاجعه کشتار جونزتاون ختم شد که منجر به مرگ بیش از ۹۰۰ نفر گشت.

🔸همچنین، او با بررسی شباهت‌های این فرقه به جنبش‌های دیگر، از جمله سازمان مجاهدین خلق در ایران، خطرات افراط‌گرایی ایدئولوژیک و سوءاستفاده از باورهای مذهبی برای اهداف سیاسی را هشدار می‌دهد.

📺 رهبر فرقۀ بدنامِ آوم شینریکیو
📺 مجاهدین خلق بدون روتوش
📕جنون مقدس، از توکیو تا تهران
📕ذهنیت فرقه‌ای در پس ادیانِ سازمان‌یافته

.


#نقد_ادیان #نقد_چپ #چپ_ایرانی #سیاست

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📘در بی‌فرهنگی این «مسلمانان فرهنگی»

✍🏻#نیما_قاسمی

🍂 در حدی که من مطالعه کردم، هیچ دولت استعمارگر غربی به آداب و رسوم مستعمره خود بی‌احترامی نکرده است؛ این در حالی‌ست که برخی از این مستعمرات، واقعا در مراحل ابتدایی فرهنگ بوده‌اند و به تعبیر عامیانه تازه از درخت پایین آمده بودند!

🍂 انسان‌شناسان اوائل قرن بیستم مانند ارنست کاسیرر از اصطلاح primitive برای توصیف ذهنیت یا فرهنگ مردم جوامع «ابتدایی» استفاده کردند اما در نیمه دوم قرن بیستم، این اصطلاح غیرمودبانه دانسته شد و من خودم خاطرم هست که یک استاد دانشگاه‌های غربی به من یادآوری کرد که دیگر از این اصطلاح استفاده نمی‌شود.

🍂 حساسیت به اتخاذ یک زبان مودبانه ازهمان اوائل قرن بیستم هم وجود داشت: یکی از دلایل حمله به اثر سترگ جیمز فریزر، «شاخه زرین»، استفاده او از اصطلاح «وحشی» (savage) بوده است: فریزر ذیل مبحث «آیین‌های انتقال شر»، می‌نویسد که:

وقتی ابزار انتقال شر، انسان یا یک موجود زنده مانند سگ باشد، رفتارهای وحشیانه و غیرانسانی گزارش شده است. او از آیین‌های حرف می‌زد که (به عنوان نمونه) انسان زنده‌ای را از درخت آویزان می‌کردند و آن قدر با نیزه به پک و پهلویش می‌زدند، تا پایین‌تنه‌اش کنده شود و بیافتد و فقط بالاتنه از درخت آویزان بماند! آنگاه تلقی می‌کردند که پاک شده‌اند و سال نو را با خوبی و خوشی آغاز می‌کنند!

ویتگنشتاین به خودش اجازه داد که بگوید:

فریزر خودش وحشی‌تر از این وحشی‌هاست چون آیین این مردم، ظریف‌تر از تعبیر فریزر است!

🍂 بگردید ببینید استعمار غربی کجا به مردم یک جامعه گفت که شاعر بزرگتان، روایت کردن بلد نبوده است!؟ کجا گفت حساسیت به ارجمندی مفاخر فرهنگی، مثل گاوپرستی‌ست!؟ پارثا چترجی که خودش بنیان‌گذار دپارتمانی‌ست که به بهانه علم، محتوای سیاسی و مشخصا ضدغربی تولید می‌کند، اقرار می‌کند که توجه پژوهشگران بریتانیایی به سنت‌های درام‌نویسی در سانسکریت، موجب بازیابی میراث فرهنگی در بنگال غربی شد! درست همان‌طور که من و شمای ایرانی لشگری از محققان غربی را از زمان شاه عباس می‌شناسیم که برای فهم و بازیابی میراث کهنسالمان به ما خدمات شایانی کردند (من در مجموعه «تاریخ شاه» که با مرتضی اسماعیل‌پور برگزار کردیم، نام تعدادی از آنها را با توضیح می‌آورم). سوال من این است که این «نوابیغ» که تلقی می‌کنند فقط اسلام واقعیت دارد و قبل از اسلام چیزی نبوده است، خود چه کسانی هستند!؟ اگر واقعا این قدر در هویت اسلامی خود فرورفته‌اند باز دلیل نمی‌شود که نادانی خود را مستمسک توهین به یک مملکت کهن بکنند.

🍂 تصور من این است که اینها البته نه اتفاقی‌ست و نه عموما از روی نادانی؛ ما ایرانیان شکاف عمیقی در هویت خود داریم و آنها که خود را در وهله اول مسلمان یا شیعه قلمداد می‌کنند، نسبت به فرهنگ ایرانی، جدا احساس بیگانگی دارند. برای یک ایدئولوگ شیعی مثل مجلسی، ترجمه کتاب‌های یونانی همان قدر «تهاجم فرهنگی» به اسلام بوده که ترجمه کتاب‌های ایرانی مانند کلیله و دمنه!

📌 وقتی تاریخ را می‌سنجیم نمی‌توانیم از این فکر خودداری کنیم که اسلام‌گرایان فرهنگی، تاریخا نماینده یا سخنگوی اشغالگران ایرانند؛ اشغالگران یا استعمارگرانی که به هیچ‌وجه بهتر از ما ایرانیان نبودند و چیزی در چنته نداشتند تا در بده‌بستانی که نامش «استعمار» است به مستعمره خود بدهند یا به آنها بیاموزانند. بنابراین آن ادب و فرهیختگی که استعمارگر غربی با مستعمره خود داشت، از اینها انتظار نمی‌رود. اینها تاریخا اشغالگرانی بی‌فرهنگ بوده‌اند که تا همین امروز نسبت به ایران و ایرانی، احساس حقارت شدیدی دارند!

🔺اینکه یکی از اینها می‌گوید چون نام من «زینب» است این طور به من حمله می‌کنند، خیلی معنا دارد. واقعیت این است که «زینب»ها حمله می‌کنند! به چه کسی؟ به فردوسی! کل پروژه فردوسی، دفاع شیک و فاخر در برابر همین زینب‌ها بود. ما بیش از هزار سال است که در حال دفاع از خود هستیم! دفاع از موجودیت فرهنگی خود…

🔻کین‌خویی و ایران‌ستیزیِ خلجی
📕بقره‌ای که از ایرانیان و گاوپرستی متنفر است
— روان‌شناسیِ اسلاموفیل‌ها: چرا ملی‌گرایی را شرک و بیماری می‌دانند؟
📺  نقدی بر سخن خلجی دربارۀ فرهنگ بیمار ایرانی و زبان فارسی
📕مقایسۀ کین‌خوییِ ‌مهدی خلجی با یک یوتیوبر اهل فرهنگ

📕اگر ترامپ سخنِ لاریجانی را دربارۀ آمریکا می‌گفت، چه می‌شد؟
📕روایتِ رسانۀ دولتِ فخیمۀ انگلیس
— تقدیسِ رکاکت و کاریکاتورسازی از شعور و مقاومتِ ملی
📕هر تعصبی بد است؟
— ضرورتِ نقد مواجهه‌های کلیشه‌ای چپ
📕 تلاقی اسلام و فاشیسم: تاریخ‌زدایی از هویت ملی
📻 خنجر امت بر رگ خانواده و ملت
📺 اگر‌ جای فردوسی حسین موضوع مسخرگی بود، چه می‌شد؟

.


#استمرارطالبان #ایران‌ستیزان #ایران‌ستیزی #نقد_اسلام #چپ_ایرانی #مهدی_خلجی

➖➖➖

🌾 @Naqdagin | @nimaghaasemi

📺 از سیاوش تا حسین: از متافیزیک وظیفه تا حماسۀ منفی (+)

🎙#نیما_قاسمی

🔸این ویدیو یک گزارش تحلیلی مفصل از کتاب «سوگ سیاوش در مرگ و رستاخیز» نوشته شادروان شاهرخ مسکوب است و استدلال می‌کند که آیین‌های سوگواری شیعه برای حسین بن علی، ریشه در سوگ‌های کهن ایرانی برای سیاوش دارند؛ اما در این انتقال، دچار استحاله شده و مفهوم اصلی خود را از دست داده‌اند.

🔸خلاصه گزارش: از متافیزیک وظیفه تا حماسه منفی

۱. متافیزیک وظیفه (خویشکاری) در ایران باستان

🔸سخنران با استناد به متونی چون دینکرد، مفهوم بنیادین خویشکاری (وظیفه اخلاقی) را در فرهنگ ایرانی توضیح می‌دهد.

🔻در این جهان‌بینی:

✅ هدف زندگی: انجام خویشکاری، یعنی فرمان بردن از خرد و نیکی، پیمان بستن با خدا و جهان و محقق کردن اراده اهورامزدا است.

✅ سیاوش: داستان سیاوش تجسم این وظیفه است. او در مخمصه میان فرمان شاه (کاووس) و فرمان ایزدی بر حفظ پیمان، دومی را انتخاب می‌کند. مرگ او یک شکست نیست، بلکه یک انتخاب اخلاقی برای حفظ راستی است که در نهایت به کین‌خواهی و پیروزی کیخسرو می‌انجامد.

🔺نتیجه: فرهنگ ایرانی (به‌دینی) به شدت عمل‌گرا و معطوف به پیروزی است و شکست را تقدیر نیکان نمی‌داند.

۲. استحاله به حماسه منفی در تشیع

❌ جایگزینی اسطوره: جریان‌های شیعه پس از اسلام، برای جذب ایرانیان، ناچار شدند آیین‌های سوگ سیاوش را جذب کرده و شخصیت اسلامی حسین بن علی را جایگزین سیاوش کنند.

❌ تغییر ماهیت: این انتقال باعث از دست رفتن جوهره «متافیزیک وظیفه» شد. آیین‌های عزاداری به مرور تبدیل به «حماسه منفی» شدند.

❌ پذیرش شکست: در «حماسه منفی»، شکست به عنوان سرنوشت محتوم و تقدیر نیک‌مردان پذیرفته می‌شود. این امر منجر به آیین‌هایی چون گریه کردن، گل‌مالیدن به سر و نوحه‌خوانی می‌شود که کنش‌گری فعال و اراده معطوف به پیروزی را از بین می‌برد و ذلت را به مثابه پیروزی تعبیر می‌کند.

🔺نتیجه‌گیری: سخنران تأکید می‌کند که این تحول، در واقع یک استحاله زشت و نامیمون از فرهنگ اصیل و پیروزی‌خواه ایرانی است. تشیع، با ساختن یک «آش شله قلمکار» از محتواهای متفاوت و حذف جنبه‌های عمل‌گرای خویشکاری، ایرانیان را از فرهنگ دینی خوش‌بینانه و معطوف به پیروزی خود دور ساخت.

🔻شمشیرِ محمد و عقدۀ علی بر گردنِ حسین و ایرانیان
1️⃣  تراژدی را از پایانش نمی‌خوانند، مگر برای روضه‌خوانی!
— نقدی بر ذهنیت اسطوره‌‌زدۀ شیعی، به‌بهانۀ متنی از طاهره بارئی

2️⃣ آنتیگونه در برابرِ حسین
— جدالِ «دو حقیقت» یا «مطلقِ حق» و «مطلقِ باطل»؟

3️⃣ از اودیپ تا حسین: وقتی غرور، راه به فاجعه می‌برد
— کربلا: تقدیرِ مقدس یا تراژدیِ هیبْریس؟

4️⃣ "احیای سنت" از شعار تا واقعیت
— قدیسِ غارت‌گر؟ رانت‌گیری از خلافت و قیام برای عدالت؟

5️⃣ سودای مرگ: کالبدشکافی روانِ حسین و بذر فاجعۀ کربلا
— ریشه‌های جنونِ خونِ زیدیه و هذیان‌هایِ مختار

6️⃣ سنجشِ خردِ سیاسیِ حسین
— عملکردِ امامِ سوم: مبطلِ ایدۀ «حقّ الهیِ ولایت»

🔻پادکستِ خلاصۀ مقاله:
1️⃣ ذهنیتِ زارِ روضه‌‌زده
2️⃣ آنتیگونه در برابرِ حسین
— جدالِ «دو حقیقت»، یا «مطلقِ حق» و «مطلقِ باطل»؟
3️⃣ از اودیپ تا حسین: وقتی غرور، راه به فاجعه می‌برد
— کربلا: تقدیرِ مقدس یا تراژدیِ هیبْریس؟
4️⃣ "احیای سنت" از شعار تا واقعیت
— قدیسِ غارت‌گر؟ رانت‌گیری از خلافت و قیام برای عدالت؟
5️⃣ سودای مرگ: کالبدشکافی روانِ حسین و بذر فاجعۀ کربلا
— ریشه‌های جنونِ خونِ زیدیه و هذیان‌هایِ مختار
6️⃣ سنجشِ خردِ سیاسیِ حسین
— عملکردِ امامِ سوم: مبطلِ ایدۀ «حقّ الهیِ ولایت»

.


#نقد_شیعه #نقد_فرهنگ #ایران #اسطوره‌شناسی

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

🎧 از سیاوش تا حسین: از متافیزیک وظیفه تا حماسۀ منفی (+)

🎙#نیما_قاسمی

🔸این مدیا یک گزارش تحلیلی مفصل از کتاب «سوگ سیاوش در مرگ و رستاخیز» نوشته شادروان شاهرخ مسکوب است و استدلال می‌کند که آیین‌های سوگواری شیعه برای حسین بن علی، ریشه در سوگ‌های کهن ایرانی برای سیاوش دارند؛ اما در این انتقال، دچار استحاله شده و مفهوم اصلی خود را از دست داده‌اند.

🔸خلاصه گزارش: از متافیزیک وظیفه تا حماسه منفی

۱. متافیزیک وظیفه (خویشکاری) در ایران باستان

🔸سخنران با استناد به متونی چون دینکرد، مفهوم بنیادین خویشکاری (وظیفه اخلاقی) را در فرهنگ ایرانی توضیح می‌دهد.

🔻در این جهان‌بینی:

✅ هدف زندگی: انجام خویشکاری، یعنی فرمان بردن از خرد و نیکی، پیمان بستن با خدا و جهان و محقق کردن اراده اهورامزدا است.

✅ سیاوش: داستان سیاوش تجسم این وظیفه است. او در مخمصه میان فرمان شاه (کاووس) و فرمان ایزدی بر حفظ پیمان، دومی را انتخاب می‌کند. مرگ او یک شکست نیست، بلکه یک انتخاب اخلاقی برای حفظ راستی است که در نهایت به کین‌خواهی و پیروزی کیخسرو می‌انجامد.

🔺نتیجه: فرهنگ ایرانی (به‌دینی) به شدت عمل‌گرا و معطوف به پیروزی است و شکست را تقدیر نیکان نمی‌داند.

۲. استحاله به حماسه منفی در تشیع

❌ جایگزینی اسطوره: جریان‌های شیعه پس از اسلام، برای جذب ایرانیان، ناچار شدند آیین‌های سوگ سیاوش را جذب کرده و شخصیت اسلامی حسین بن علی را جایگزین سیاوش کنند.

❌ تغییر ماهیت: این انتقال باعث از دست رفتن جوهره «متافیزیک وظیفه» شد. آیین‌های عزاداری به مرور تبدیل به «حماسه منفی» شدند.

❌ پذیرش شکست: در «حماسه منفی»، شکست به عنوان سرنوشت محتوم و تقدیر نیک‌مردان پذیرفته می‌شود. این امر منجر به آیین‌هایی چون گریه کردن، گل‌مالیدن به سر و نوحه‌خوانی می‌شود که کنش‌گری فعال و اراده معطوف به پیروزی را از بین می‌برد و ذلت را به مثابه پیروزی تعبیر می‌کند.

🔺نتیجه‌گیری: سخنران تأکید می‌کند که این تحول، در واقع یک استحاله زشت و نامیمون از فرهنگ اصیل و پیروزی‌خواه ایرانی است. تشیع، با ساختن یک «آش شله قلمکار» از محتواهای متفاوت و حذف جنبه‌های عمل‌گرای خویشکاری، ایرانیان را از فرهنگ دینی خوش‌بینانه و معطوف به پیروزی خود دور ساخت.

🔻شمشیرِ محمد و عقدۀ علی بر گردنِ حسین و ایرانیان
1️⃣  تراژدی را از پایانش نمی‌خوانند، مگر برای روضه‌خوانی!
— نقدی بر ذهنیت اسطوره‌‌زدۀ شیعی، به‌بهانۀ متنی از طاهره بارئی

2️⃣ آنتیگونه در برابرِ حسین
— جدالِ «دو حقیقت» یا «مطلقِ حق» و «مطلقِ باطل»؟

3️⃣ از اودیپ تا حسین: وقتی غرور، راه به فاجعه می‌برد
— کربلا: تقدیرِ مقدس یا تراژدیِ هیبْریس؟

4️⃣ "احیای سنت" از شعار تا واقعیت
— قدیسِ غارت‌گر؟ رانت‌گیری از خلافت و قیام برای عدالت؟

5️⃣ سودای مرگ: کالبدشکافی روانِ حسین و بذر فاجعۀ کربلا
— ریشه‌های جنونِ خونِ زیدیه و هذیان‌هایِ مختار

6️⃣ سنجشِ خردِ سیاسیِ حسین
— عملکردِ امامِ سوم: مبطلِ ایدۀ «حقّ الهیِ ولایت»

🔻پادکستِ خلاصۀ مقاله:
1️⃣ ذهنیتِ زارِ روضه‌‌زده
2️⃣ آنتیگونه در برابرِ حسین
— جدالِ «دو حقیقت»، یا «مطلقِ حق» و «مطلقِ باطل»؟
3️⃣ از اودیپ تا حسین: وقتی غرور، راه به فاجعه می‌برد
— کربلا: تقدیرِ مقدس یا تراژدیِ هیبْریس؟
4️⃣ "احیای سنت" از شعار تا واقعیت
— قدیسِ غارت‌گر؟ رانت‌گیری از خلافت و قیام برای عدالت؟
5️⃣ سودای مرگ: کالبدشکافی روانِ حسین و بذر فاجعۀ کربلا
— ریشه‌های جنونِ خونِ زیدیه و هذیان‌هایِ مختار
6️⃣ سنجشِ خردِ سیاسیِ حسین
— عملکردِ امامِ سوم: مبطلِ ایدۀ «حقّ الهیِ ولایت»

.


#نقد_شیعه #نقد_فرهنگ #ایران #اسطوره‌شناسی

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📺 میراثِ جلال آل احمد (+)
— کالبدشکافی یک شمایل

✍🏻 خلاصه‌ای از مقالۀ «جلال آل‌احمد؛ پیام‌آور مذهب جنگ و دروغ» به قلمِ #نیما_قاسمی

🔻نیما قاسمی در بخشی از مقاله‌ی خویش می‌نویسد:

«سه نفر از دوستان و همفکران آل‌احمد، علی‌اصغر خبره‌زاده، لیلی گلستان و علی دهباشی می‌گویند که او دروغ‌پردازی علیه دستگاه پهلوی را به عنوان استراتژی مبارزه تبلیغ می‌کرد و از جمله مبلغ افسانه قتل صمد بهرنگی توسط دستگاه بود.

به عنوان یک نویسنده، خوب می‌دانست که خالق افسانه‌ها خود مردمند اما آن نوع «روشنفکری» که او مدنظر داشت، وظیفه جهت‌دادن به افسانه‌های مردمی را باید به عهده می‌گرفت تا مردم را علیه دستگاه بشوراند!

وقتی دوستانش از مرگ او متاثر شدند، بنا به روایت علی دهباشی کسانی پیشنهاد کردند موافق با همین استراتژی مبارزاتی، مرگ او را قتل حکومتی جابزنند؛ اما همسرش، سیمین دانشور با گفتن اینکه "جلال از بس عرق خورد و سیگار کشید مُرد" آنها را منصرف کرده است!»

🔻در بخشی دیگر از این مقاله که در شماره ۱۰ «فریدون» منتشر شده است، به نسبت مفهوم روشنفکری و جلال آل‌احمد پرداخته می‌شود:

«آنچه آل‌احمد و تمامی همفکرانش که امروزه پنجاه و هفتی نامیده می‌شوند، نمایندگی می‌کردند روشنفکری نبود اگر روشنفکری را با نهضت اصلاح‌گرانه مشروطه تجربه کرده‌ایم؛ بلکه "عوامیت روشنفکرمآبانه" بود که نسل جدید گاهی با تعبیر "عوام تحصیل‌کرده" هم به آن اشاره می‌کنند. این راست است که آل‌احمد از "حزب توده" برید، اما از توده‌گرایی هرگز! لاجرم، در طول زندگی خود، همواره در جستجوی رتوریکی برای توجیه توده‌گرایی بود».

🔗 این مقاله را در وبسایت «فریدون» بخوانید.

🔸نیما قاسمی دانش‌آموخته‌ی فلسفه‌ی غرب از دانشگاه ملی (شهید بهشتی) با درجه‌ی دکتری‌ است که طی ۱۵ سال اخیر مقالات و یادداشت‌هایش در مجلات فارسی‌زبان منتشر شده است. او در سال ۲۰۱۱ پژوهشگر میهمان در دانشگاه هومبولت برلین بوده و رساله‌ی دکتری خود را در زمینه‌ی اسطوره‌شناسی فلسفی ارنست کاسیرر نوشته است.

🔻غرب‌ستیزی
📺 دربارۀ «جلال آل‌ احمد»
📺 از بیژن عبدالکریمی تا جلال آل احمد
📕در غرب، بشری وجود ندارد. ما اَنیشتن رو هم حشره‌ای بیش نمی‌دانیم
📺 ریشه‌های غرب‌ستیزی ج.ا (۱)، (۲)
📕خصومت با غرب و آمریکا به چه قیمتی؟
📕گورکنان ایران یا چپِ همیشه طلبکار! بانیانِ "فلسطینیزه شدن" سیاست
📕غرب‌زدگی: مفهومی برای دفن لیبرالیسم؟
📕ستیز با جهان مدرن
📕روشنفکران قفس‌ساز
📕زوال جهان اسلام؛ یک پیش‌بینی
📕غرب‌ستیزی و غرب‌گدایی، دو رویِ یک سکه
📕«غرب‌ستیزی» در کانالِ «یهودستیزی» جمهوری اسلامی و ایرانیان
📕مذاکره و عادی‌سازی: پیامدها و قواعد سیاسی آن
📺 عللِ افولِ سنت‌گرایان
📺 «غرب‌ستیزی سنت‌گرایان»
📺 روان‌کاوی «غرب‌ستیزی سنت‌گرایان»
📻سید قطب که بود؟ چه تأثیری بر شخصیت و تفکر علی خامنه‌ای گذاشت؟
📕تحلیل اظهارات ترامپ از انگیزۀ حمله به ایران
📉 هزینه‌ای که می‌توانست قدرت‌ساز باشد
📕در کاربست عقل و علم در سیاست
📕صحت‌سنجیِ ادعایِ جنگاوران دربارۀ نیروی هوایی (نیابتی‌ها یا نیروی هوایی؟)
🔨 وقتی «چکش» خدا می‌شود
📕چپ و اسلام‌گرایی: اتحاد اضداد بر محور نفرت

.


#نقد_چپ #چپ_ایرانی #نقد_روشنفکران

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📺 شیعه، ایدئولوژیِ اپوزیسیون و قدرت

🎙#نیما_قاسمی

.


#نقد_شیعه #حکومت_اسلامی

➖➖➖

🌾 @Naqdagin