💫

اکنون منم که در دل این خلوت و سکوت
ای شهر پرخروش، تو را یاد می‌کنم

دلبسته‌ام به او و تو او را عزیزدار
من با خیال او، دل خود شاد می‌کنم

#فروغ_فرخزاد
@AdabSar

🍂🌾🍂🌻🍃🍂
🍃 @AdabSar

🍂🍃 آشنایی با جشن‌های ایرانی
🍃🍂 جشن پاییزانه یا میانه‌ی پاییز

🍁 در گذشته‌های دور، ایرانیان برای بخش‌بندی سال، یک سال را به چهار وَرشیم(فصل) بخش می‌کردند و هر فَرشیم را با برگزاری جشنی در میانه‌ی آن به دو بخش می‌کردند و این بخش‌بندی، راهکاری ساده ولی باریک‌بینانه برای شمارش روزها و آگاه شدن از آغاز و پایان سال بود.

🌾 "جشن پاییزانه" یا "جشن میانه‌ی پاییز" یکی از آن‌ها است و گفته می‌شود دیرینگی آن به زمان جمشید، پادشاه پیشدادی می‌رسد و در زمان هخامنشیان جشنی شناخته شده بود. در میانه‌ی پاییز دام‌ها(گاو و گوسپند) از چراگاه‌های تابستانی به خانه بازمی‌گشتند.
امروز نیز در سلطانیه‌ی زنجان دامداران و کشاورزان در آغاز سال با چوپانان پیمان می‌بندند و چوپانان در برابر دستمزد یا گندم، دام‌ها را به چرا می‌برند و هنگام نخستین برف که هم‌زمان با نیمه‌های پاییز است، دام را بازمی‌گردانند. ابوریحان بیرونی نوشته است که ایرانیان نیمه‌ی هر فَرشیم را بسیار مَهَند(مهم) می‌شمردند و در خوارزم به آن "اجغار" می‌گفتند.

🎍 گفته می‌شود گاهنبار ایاسرم به چمار(معنی) آغاز سرما در گذشته‌های دور همان جشن میانه‌ی پاییز بود و با گذشت سده‌ها و دگرگونی‌هایی که در گاهشماری(تقویم)ها رخ داد، زمان آن به دهه‌ی سوم مهر جابجا شده است. به باور ایرانیان "گاهنبار ایاسرم"، زمان آفرینش گیاهان بود.

🍂 همچنین بیشتر جشن‌های ایرانی، زنجیره‌ی پیوسته‌ای بودند و زمان‌بندی روشنی داشتند که به گاهشماری و شناخت زمان دگرگونی‌های آب‌وهوایی و زمان کشت‌وکار یاری می‌رساند. برخی کارشناسان گاهشماری کهن ایرانی جشن میانه‌ی پاییز را ۲۱۰ روز پس از نوروز می‌دانند و شماری آن را درست در میانه‌ی پاییز می‌پندارند.

🌻 ویژگی جشن‌های گاهانباری، دستگیری از نیازمندان و برابری در بزم و مهمانی‌ها بود. در این جشن‌ها هرکس به اندازه‌ی توانایی‌اش در برگزاری جشن و آماده‌کردن خوراک می‌کوشید، همه‌ی باشندگان(حاضران) فرمانروا، مردم، تهیدست، دارا، زن، مرد و کودک بر یک خوان(سفره) می‌نشستند، از یک خوراک می‌خوردند و این را نشانه‌ی همبستگی می‌دانستند. بخشی از خوراک مهمانی نیز به سوی خانه‌ی نیازمندان روانه می‌شد.

🍁 از آیین‌های دیگر این جشن دست‌به‌دست هم دادن و نیایش‌کردن و سپاسگزاری از ایزد بود. دست‌به‌دست‌هم‌دادن از گذشته نشانه‌ی هم‌پیمان شدن است زیرا ایستادگی در برابر رویدادهایی چون تندآبه(سیل) و زمین‌لرزه با پشتیبانی یکدیگر شدنی است.

🎍 جشن‌های گاهنباری پنج روز بودند و واپسین روز آن جشن بزرگی برگزار می‌شد و بر پایه‌ی باورها، آن گام آفرینش در روز پنجم به پایان می‌رسید.

🌾 اکنون آیینی همراه با پخش پَتیست(نذری) در میانه‌ی پاییز میان «اهل حق» کرمانشاه برگزار می‌شود که گفته می‌شود به‌جا‌مانده از جشن پاییزانه است و در آیین مهرپرستی ریشه دارد.
آن‌ها در این آیین نیایش می‌کنند و به شمار فرزندان خانواده خروس می‌پزند.

✍🏻 #پریسا_امام_وردیلو
____________
📚 برگرفته از:
۱- زمستان #انجوی_شیرازی
۲- جشن‌های ایرانی #پرویز_رجبی
۳- جشن‌های ایران باستان #محمدحسین_موسوی
____________
📜 بیشتر بخوانید:
گاهنبار ایاسرم
t.me/AdabSar/15110
جشن میانه‌ی زمستان
t.me/AdabSar/12943
جشن میان‌بهار
t.me/AdabSar/13747
جشن میانه‌ی تابستان
t.me/AdabSar/14556

#جشن_های_ایرانی #جشن_پاییزانه #آبانگان #جشن_میانه_پاییز

🍃 @AdabSar
🍂🌾🍂🌺🍃🍁

@AdabSar

شاعر مقیم خانه‌ی آواز می‌شود
وقتی دلش به سمتِ شما باز می‌شود

شاعر شبیه چشم شما صاف و روشن است
با شور و شوقِ آینه همراز می‌شود

شاعر به وقت شعرسرودن پرنده‌ای‌ست
بی‌بال‌وپر که راهی پرواز می‌شود

شاعر دمی که پنجره‌ها بسته می‌شود
با اشک‌های چشم تو دمساز می‌شود

با یک بهارِ سرخ در آوازِ فصل‌ها
این عاشقانه خاطره‌پرداز می‌شود

این اشک‌ها راز تو هستند بی‌دریغ
این اشک‌ها برای دلم راز می‌شود

این لحظه‌های گرم غزل بر لبان من
از بوسه‌های سبز تو آغاز می‌شود

#جبار_عزیزی
@AdabSar

💫

بیگانگی مکن که بسی بال‌وپر زدند

مرغان نامه‌بر که دو دل آشنا کنند

#حیران_قاینی
#چکامه_پارسی
@AdabSar

💫

ﺍﻧﮕﺎﺭ ﻧﻤﯽﺁﯾﺪ ﻭ ﻫﻢ ﻣﯽﺁﯾﺪ
ﺍﯾﻦ ﺩﻭﺭ ﻭ ﺑﺮ ﺍﻧﮕﺎﺭ ﮐﻪ ﮐﻢ ﻣﯽﺁﯾﺪ

ﺍﻭ ﻋﺎﺑﺮ ﻭ ﻣﻦ ﭘﯿﺎﺩﻩ‌ﺭﻭ، ﺁﻩ ﭼﻘﺪﺭ
ﺍﺯ ﺣﺎﺷﯿﻪ ﺭﻓﺘﻨﺶ ﺧﻮﺷﻢ ﻣﯽﺁﯾﺪ!

#غلامرضا_بروسان
@AdabSar

@AdabSar

ساربانا بشتاب از چه بری محمل را
می‌نبینی مگر این خسته‌ی پا در گِل را

کاروان بار سفر بست و از آن می‌ترسم
که کنم گریه و سیلاب بَرد محمل را

ای که گفتی ز رُخش دیده بگیرم، گیرم
برگرفتم ز رُخش دیده، چه سازم دل را

شیخ منعم نتواند کند از شیدایی
زآن‌که دیوانه چه‌سان پند دهد عاقل را

نگذارم که کسی جز تو کند جا به دلم
زآن‌که بهر تو صفا داده‌ام این منزل را

#ندیم_شیرازی
@AdabSar

💫

جانِ من و جانِ تو گویی که یکی بوده‌ست

سوگند بدین یک جان کز غیر تو بیزارم

#مولوی
@AdabSar

💫

آن روز که رفتن تو را می‌دیدم
از گریه چو برگِ بید می‌لرزیدم

ترس من از آن بود که روزی بروی
آمد به سرم از آنچه می‌ترسیدم

#بیژن_ارژن
#چکامه_پارسی
@AdabSar

☘️🌼🌿🌺🍀🌸🍃🌼☘️🌺🌿🌸☘️

بجز داد و نیکی مکن در جهان
پناهِ کِهان باش و فَرّ مهان

به دینار کم ناز و بخشنده باش
همان دادْدِه باش و فرخنده باش

مزن بر کم‌ْآواز بانگِ بلند
چو خواهی که بختت بود یارمند
#فردوسی

به امید هفته‌ای شاد به آیین.


فرستنده #جعفر_جعفرزاده
#چکامه_پارسی
@AdabSar
🍀🌼🌿🌺☘️🌸🍃🌼🍀🌺🌿🌸☘️

👗👒👝👡

به لب رسيدی
برگرد!
جانم حبسِ پيراهن توست!

#مرجان_شريفی
#شعر_ایران
@AdabSar
💋🌾🍻🔐

💫

گیسو که نه، راه تاریک این است
سر منشا هر شعر رمانتیک این است

عشاق تو صف کشیده و تهران گفت:
معنای حقیقی ترافیک این است!

#امیر_رجایی
@AdabSar

🇮🇷‌ @AdabSar
‌
🔅 #روزشمار نیاکان

‌اگر دوستدار سرگذشت ایران باشید، بی‌گمان با سنگ‌نگاره‌ی بزرگ، پرآوازه و برجسته‌ی زانو زدن "والرین" پادشاه روم در برابر "شاپور نخست ساسانی"، شهریار ایران آشنا هستید. در روز هفتم نوامبر سال ۲۶۰ ترسایی(میلادی)، برابر با شانزدهم آبان در شهر تيسپون(تیسفون)، شاپور یکم ساسانی، در بزمگاهی در برابر "والرین" و سردارانش که همگی در بند بودند، ایران را تنها ابرنیروی جهان خواند. "والرین" و فرماندهانش درجنگ به بند کشیده شدند. این روز نه تنها برای ایران که برای کشورهای خاوری زمین سرنوشت‌ساز بود.

در پی این رویداد، شاپور هزاران سرباز رومی دربند ایران را به خوزستان فرستاد تا در ساخت آب‌بند(سد) شادروان و پل شوشتر به کار گمارده شوند.
برای آنکه ایرانیان این پیروزی را فراموش نکنند، جهانیان برای همیشه شکوه ايران را در یاد داشته باشند و خوراییان(شرقی‌ها) خود را وامدار توان ارتش ایران بدانند، شاپور یکم دستور داد به‌زانونشستن "والرين" در برابرش را در چند جای ايران بر روی سنگ بتراشند تا برای همیشه ماندگار شود.

داستان این پیروزی را "مارسلیوس" كه از باشندگان(حاضران) این رویداد بود، نگاشت. به نوشته‌ی "ادوارد گيبون"، این شکست رومیان شيرازه‌ی فرمانروایی روم را از هم گسیخت و سرزمین روم چندپاره(تجزیه) شد. شاپور یکم در سال ۲۴۶ ترسایی نیز "گرديانوس سوم" روم را که به ايران لشگر کشیده بود، شکست داد. این شکست چنان بر افسران رومی گران آمده بود که هنگام گریز بر سر "گرديانوس سوم" ریختند، او را کشتند و "فیلیپ" را بر جای او نشاندند. "فیلیپ" با پرداخت پانسد(پانصد) هزار دانگ(سکه) زر به ايران، رای شاپور را برای آتش‌بس به دست آورد و نیروهای روم را به اروپا بازگرداند. پیش از آن "گردیانوس" در واکنش به شکست نیروهای روم از اردشیر پاپکان (پدر شاپور یکم) در جنگ سال ۲۳۸ ترسایی با شاپور که به جای پدر نشسته بود، جنگید.

مِهِستان(مجلس) روم برای فروکاستن از میهن‌پرستی ایرانی که با بپاخیزی اردشیر ساسانی نمایان شده بود، برنامه‌ریزی می‌کرد ولی کامیاب نشد و این میهن‌گرایی تا پایان پادشاهی ساسانیان پایدار بود.
بیشتر کهن‌نگاران(مورخان) سده‌های آغازین ترسایی نوشته‌اند که میهن‌پرستی ایرانیان، مایه‌ی پیروزی جنگ‌های ساسانیان شد و هنر بزرگ شاهان ساسانی این بود كه نگذارند کیستی میهنی(هویت ملی) در میان ایرانیان فروکش کند.


✍🏼 برگرفته از تارنمای "امروز در تاریخ"
نویسنده: #انوشیروان_کیهانی_زاده
ویرایش و برگردان به پارسی: #ادبسار

🇮🇷‌ @AdabSar
plink.ir/9yVcA

امروز شهر #کوروش آمریکا (سایرِس سیتی) ۱۳۷ساله شد. این شهر در مینه‌سوتا، در کنار رودخانه‌ی چیپووا و در نهم نوامبر ۱۸۸۲ به بهره‌برداری رسید. بیشتر شهروندان آن بومیان امریکا و سرخپوستان هستند.
کوروش در سراسر جهان نامدار است و شهرها، خیابان‌ها و ساختمان‌های فرهنگی بسیاری در کشورهای گوناگون به یاد او نام‌گذاری شده‌اند.
در بسیاری از کشورها، کسانی که دوران دبیرستان را گذرانده باشند، با نام، اندیشه و کوشش‌های مردم‌سزایی(حقوق بشری) کوروش آشنایند. نام او در چند سپندنامه(کتاب مقدس) آمده است.
ارزش او تا بدانجا است که ساخت آب‌بند(سد) سیوند که گمان می‌رفت به آرامگاه او آسیب برساند، نگرانی و واکنش کشورها و کنشگران جهانی را برانگیخت.

#روزشمار نیاکان
✍🏼 برگرفته از تارنمای "امروز در تاریخ"
نویسنده: #انوشیروان_کیهانی_زاده
ویرایش و برگردان به پارسی: #ادبسار

🇮🇷‌ @AdabSar

🖤 @AdabSar

در سوگ هم‌میهنان آذری
به انگیزه‌ی زمین‌لرزه‌ی آذربایجان
سراینده و گوینده: #هما_ارژنگی


باز می‌آیم به سویت با دو چشم تار و گریان
ای آذربایجانم، آتش‌ات افتاده بر جان

ای سپند سربلندم، سرزمین نور و ایمان
بیقرار و سوگوارم، در غمت بنشسته نالان

خشم کور آسمان‌ها هستی‌ات را کرده ویران
روی خاکت گرد ماتم، سینه‌ات آماج توفان

کو به کو افتاده هر سو، پیکری در هم شکسته
اشک گرمی، آه سردی، سینه‌ای از غم پریشان

ای دلیر آذری، ای خون‌بهای ملک ایران
ای گذشته از سر و جان، در رهش همواره آسان

من به هر جا از تو گویم، با تو گریم، با تو مویم
تا جهان باشد به‌جا، من با تو دارم عهد و پیمان!


✍ پی‌نوشت سراینده: این چامه را که در سال ۹۱ خورشیدی پس از زمین‌لرزه‌ی آذربایجان در اندوه هم‌میهنان آذری سروده‌ام، به مردم گرامی آذری که اکنون بار دیگر به رنجی تازه گرفتارند، پیشکش می‌کنم.

🖤 @AdabSar

🔷🔶🔹🔸
@AdabSar
🔅پالایش زبان پارسی


🔻#Information= (اطلاع، اطلاع رسانی)، اَزدایِش
🔻#To_inform= (اطلاع دادن، مطلع کردن)، اَزداییدن
🔻#Informative= (مطلع)، اَزدامَند
🔻#Informer= (اطلاع دهنده، مطلع کننده)، اَزداگَر
🔻#Informant= (اطلاع دهنده، مطلع کننده)، اَزداینده
🔻#Informatics= (فناوری اطلاعات)، اَزداییک
🔻#information_theory= نگره‌ی ازدایش
🔻#Infosphere= ازداسپهر
🔻#Infograph= اَزدانگاره
🔻#Infographic= (اَزدانگاری ،(اطلاع‌نگاشت

نمونه:
🔺اینفوگرافیک به نمایش اطلاعات در قالب یک تصویر گفته می‌شود=
اَزدانِگاری به نمایش داده‌ها در کالِب یک فرتور گفته می‌شود

❗️پی‌نوشت:
«ازداییدن» از پارسی میانه azd «اطلاع، اعلام، معلوم، دانسته» و azdēnidan «اطلاع دادن، آگاه کردن»، از پارسی باستان azdā «دانسته» و اوستایی azdā «دانسته، معلوم» می‌آید. این واژه در سُغدی هم هست: azd «آگاهیده، دانسته» و از پارسی میانه در ارمنی به وام گرفته شده است. هم‌ریشه است با سنسکریت addhā «آشکارا، به راستی»، addhāti «دانا».(#محمد_حیدری_ملایری)


گردآوری و نگارش #مجید_دری
#پارسی_پاک
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸

@AdabSar

از گلستان خوش‌تر و از انگبین شیرین‌تر است
آن سخن‌ها که برآید از زبانِ پارسی

همچو گنجی می‌درخشد آشکارا بر زبان
هم چه گنجی خفته باشد در نهانِ پارسی؟

می‌ستاند دل ز هرکس بی‌گمان رخسارِ نیک
زه از این رخسارِ نیک و دل‌سِتانِ پارسی!

جامه گسترده ز دیبا، گر زمین در نوبهار
جُسته بی‌شک خود نشان از پرنیانِ پارسی

واژه بر واژه چو کوهی استوار است و همین
آتشی باشد به جانِ دشمنانِ پارسی

گشته هم‌رای و هم‌آوا، هر زبان و تیره‌ای
دوست‌دار و پُشتِبان و پاسبانِ پارسی

زنده و پاینده بادا کشورِ ایرانِ ما
تا کنارش جاودان ماند زبانِ پارسی

#کیخسرو_پشوتن
#چکامه_پارسی
@AdabSar

💫

از درد سخن گفتن و از درد شنیدن

با مردم بی‌درد ندانی كه چه دردی‌ست

#مهرداد_اوستا
#چکامه_پارسی
@AdabSar

💫

همه هست آرزویم که ببینم از تو رویی
چه زیان تورا که من هم برسم به آرزویی

به ره تو بس‌که نالم، زغم تو بس‌که مویم
شده‌ام ز ناله نالی، شده‌ام ز مویه مویی

#فصیح_الزمان_شیرازی
#چکامه_پارسی
@AdabSar

🌐 @AdabSar

🌐 گشایش آب‌راه دریای سرخ به رود نیل كه به دستور داريوش هخامنشی ساخته شد


در روزی همچون روز دهم نوامبر سال ۵۱۸ پيشاترسایی (قبل از میلاد) كار ساختن آب‌راه میان دریای سرخ و رود نیل برای گذر کشتی‌های ایران از شاخاب پارس(خلیج فارس) به مديترانه به پایان رسید. این روز پس از پژوهش باستان‌شناسان در گاهشماری‌ها به دست آمده است.

سنگ‌نبشته‌های به دست آمده در درازای این آب‌راه نشان می‌دهد که پس از پایان ساخت هر بخش آب‌راه، ویژگی‌ها و فرایند کار بر یک سنگ نوشته شده است. ریز دانستنی‌های این پژوهش باستانی در نبیک(کتاب) «تاریک و روشن‌های مصر[مسر] باستان» نوشته‌ی مسرشناس آلمانی «کارول میسلیویک» آمده است. «ديويد لورتن» این نبیک را به انگلیسی برگردانده و دانشگاه «کرنل» آمريكا آن را چاپ کرده است.

به نوشته‌ی «دیودوروس سیکولوس»، این آب‌راه به دستورداريوش هخامنشی و با انگیزه‌های جنگی ساخته شد. باستان‌شناسان و کهن‌نگاران(مورخان) هم‌رای(هم‌عقیده) هستند که ساخت این آب‌راه از کارهای بزرگ آدمی در جهان باستان بود.
آنان گفته‌اند که داریوش پس از ساخت آب‌راه از آن بازدید کرد و پس از دیدن گور پادشاهان مسر و نوشته‌ها و ساختمان‌های آنان، دستور داد پیشینه و تاریخ این سرزمین در یک جا گردآوری و نگه‌داری شود تا با گذر زمان و جنگ نابود نشوند. خشایارشا نیز چنین آب‌راهی در یونان ساخت كه با کندوکاو دهه‌های گذشته نشانه‌های آن به‌دست آمده است.

مسر در سال ۵۲۵ پیشاترسایی در کشورگشایی‌های کمبوجیه پسر کوروش به دست او افتاده بود و تا سال ۴۰۴ پیش از زایش(ق.م) برابر با ۱۲۱ سال، یک ساتراپی(ایالت) ایران بود.


#روزشمار نیاکان
✍🏼 برگرفته از تارنمای "امروز در تاریخ"
نویسنده: #انوشیروان_کیهانی_زاده
ویرایش و برگردان به پارسی: #ادبسار

🌐 @AdabSar

🌐 @AdabSar

🌐 سپاسگزاری سنای روم از ایران برای دادن آزادی دینی به ترساییان(مسیحیان) در سراسر سرزمین ایران بزرگ


یازدهم نوامبر ۴۰۱ ترسایی(میلادی)، سنای روم از ایران برای دادن آزادی دینی به ترساییان سراسر سرزمین ایران و سرزمین‌های وابسته سپاسگزاری کرد که در نشست‌نامه(صورتجلسه)ی گفت‌گوهای سنای روم نوشته شده و تاکنون به‌جا مانده است.
یزدگرد یکم ساسانی در سال ۳۹۹ ترسایی به پادشاهی رسید و درخواست فرمانروای روم برای آزادی ترساییان سرزمین‌های ایران در انجام آیین‌های دینی را دریافت کرد.
یزدگرد پس از هم‌اندیشی و رایزنی با موبدان این درخواست را پذیرفت.

ساسانیان کیش زرتشتی را دین آیینی نخست و فراگیر ایران می‌خواندند. ولی آنان نیز همچون اشکانیان برپاد(مخالف) آزادی دیگران نبودند.
ارمنستان وابسته به ایران و نخستین کشوری بود که ترسایی شد. ارمنستان در آن زمان سه‌برابر ارمنستان کنونی بود. آنان پیش از ترسایی شدن، پیرو آیین زرتشتی بودند.


#روزشمار نیاکان
✍🏼 برگرفته از تارنمای "امروز در تاریخ"
نویسنده: #انوشیروان_کیهانی_زاده
ویرایش و برگردان به پارسی: #ادبسار

🌐 @AdabSar