🏕⛵️
در ایران، تنها سیزده به‌در نبود که مردم به گردش بهاری در دشت خوش آب‌وهوا می‌پرداختند. در سده‌هایی و در بخش‌هایی از ایران روزهایی از نوروز ویژه‌ی گردش بود و دیدوبازدید نوروزی در آن روزها انجام نمی‌شد.
شنبه‌گردش و نخستین چهارشنبه نوروز، روزهایی برای همین آیین بودند.
در این باره بیشتر بخوانید:
t.me/AdabSar/15986

همچنین در زمان باستان هر روز یا هر چند روز از نوروز آیین ویژه‌ای داشت که در گذر سده‌ها و هزاره‌ها رنگ باخت. این بخش‌بندی آیینی #نوروز را می‌توانید در این یادداشت بخوانید:
t.me/AdabSar/15979

🔷🔶🔹🔸
@AdabSar
🔅پالایش زبان پارسی

#اصطلاح = زبانزد، سخنواره، گنج‌واژه (ضرب‌المثل)

یکی از جایگزین‌های واژه‌ی «اصطلاح» در پارسی «سخنواره» است. مانند «ماهواره» كه ماهی ساختگی است. چرا كه «واره» پسوندی است كه کِـهاد بر مِـهاد (فرع بر اصل) می‌سازد.
برای نمونه، ماهواره چیزی در پیوند با ماه و یا مانند آن است ولی خود آن نیست، همچنین است واژه‌ی «گوشواره».
پس از آنجایی كه «اصطلاح» به سخنی (یک یا چند واژه بهم بسته) می‌گویند كه جانشین یک سخن بنیادین است و یا یک سخن پیمانی (قراردادی) است، می‌توان به‌جای آن «سخنواره» گفت.

✍ نمونه:
- زبانزدی است كه می‌گوید «سگ زرد برادر شغال است»!

- «زیره به كرمان بردن» نمونه‌ی یک سخنواره است كه فرنگی‌ها هم همین را دارند و می‌گویند «جغد به آتن بردن»!

- كج دار و مریز یک سخنواره است.
سخنواره‌ی «كج دار و مریز» از كجا آمده؟
«كج دار و مریز» دیگر سخنواره (مصطلح) شده. به این چم که سینی را کج نگه‌دار و به‌هوش باش که نریزد.

✍ #مجید_دری
#پارسی_پاک #ضرب_المثل
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸

شاید برخی بگویند گفتار به شیوه‌ی پارسی دشوار است!

ولی فراموش نکنیم که همین هفتاد سال پیش، اگر به کسی می‌گفتیم به‌جای واژه‌ی «عدلیه» از واژه‌ی «دادگاه»، به‌جای «بلدیه» از «شهرداری»، به‌جای «نظمیه» از «شهربانی» و به‌جای «مالیه» از واژه‌ی «دارایی» بهره ببرد نیز می‌گفت دشوار است!

بیایید ما نیز به آن سوی دشواری‌ها و به هفتاد سال آینده نیم‌نگاهی داشته باشیم!

✍ #مجید_دری
💭 @AdabSar

🔮⭐️
افسانه‌های #نوروز خواندنی و همچون دیگر افسانه‌ها آمیخته با بزرگنمایی هستند. در نوشتارهای پهلوی آمده است که اهورامزدا در پاسخ به زرتشت که پرسید چرا مردم «خورداد روز» از نوروز را گرامی‌تر می‌دارند، گفت: «زیرا به خردادروز فروردین جهانیان را جان دادم و ایران و ایرانیان را پدید آوردم.» خورداد/خرداد روز، نام روز ششم هر ماه بود.
همچنین آمده است که در این روز هوشنگ و کیومرث پدید آمدند و در همین روز کیومرث «ارزور» را نابود کرد. ارزور پسر اهریمن بود که اندیشه‌ی نابودی کیومرث را داشت. سپس کیومرث اهریمن دروغ را برای سی‌سال دور کرد و یا در بند کرد. این بخش از افسانه به درستی روشن نیست.
در خرداد روز از فروردین بود که مهر و مهربانی از زمین رویید و جمشید به جهان جوانی بی‌پایان داد.
در این روز ویژگی‌های پستی و نامردمی در میان مردم نکوهیده شد.
آژی‌دهاک(ضحاک) به دست سام نریمان و افراسیاب به دست کیخسرو سیاوشان کشته شدند و به دنبال آن کیخسرو به بهشت رفت. رخدادهای بسیار دیگری نیز برای این روز برشمرده‌اند که بر پایه‌ی گاهداد(تاریخ) در روزهای دیگری از سال رخ داده‌اند. در چنین روزی زرتشت به پیامبری رسید و گشتاسپ از او پشتیبانی کرد.

b2n.ir/h23686

🖋 خوانش و نگارش: #پریسا_امام_وردیلو
برگرفته از آثارالباقیه #ابوریحان_بیرونی و جشن‌های ملی ایرانیان #هاشم_رضی

🔮⭐️ @AdabSar

🌹🦋
برخیز و از این بهار پندی آموز
این تیرگی از دلت برون کن نوروز

روزی تو افزون و دلت شادان باد
هر روز و همیشه باد بختت پیروز
#حسن_جعفری

#چکامه_پارسی #نوروز
🌞🪁 @AdabSar

با درود 🌷
در روزهای گذشته شمار بسیاری به ادب‌سار پیوستند. به دوستان تازه‌پیوسته خوش‌آمد و شادباش می‌گوییم. مایه‌ی شادی است که پویش پالایش زبان پارسی و والایش فرهنگ ایرانی با کوشش هم‌تباران و پارسی‌زبانان سراسر جهان گسترده و فراگیر شود.
برای آشنایی بیشتر با ادب‌سار این راهنما را بخوانید:
t.me/AdabSar/17453

با نگاه به اینکه در نوروز ۱۴۰۰ به‌سر می‌بریم، کوشش‌مان این است که نگاهی دیگرگون و ژرف به ریشه‌های نوروز و رازهای پدید آمدنش داشته باشیم. اگرچه تنها یک پیاله از رودخانه‌ای بزرگ و روان بنوشیم. این دسته از نوشتارها را با برچسب #نوروز بجویید.

@AdabSar 🌷

💭 بهترین آرزوی شما برای سال ۱۴۰۰ به پارسی:


✍ ۱- الی مهر:
آرزو می‌کنم همه‌ی پارسی‌زبان‌ها به‌جای «سلام» بگویند «درود» و به‌جای «مرسی» و «تشکر» بگویند «سپاس».

✍ ۲- پروین:
آرزویم آگاهی و آگاهی و باز هم آگاهی و پیدا کردن چیستی و چرایی زندگی برای همگان است.

✍ ۳- رضا:
درود
آرزو دارم در سال نو همچنان کشورم یکپارچه بماند و کارگزاران و پایوران کشوری دریابند این کشور به کارشناسان و به دات (قانون) نیاز دارد. آرزو دارم نیرنگ بیگانگان بی‌فرجام گردد.


💭 شما نیز آرزوهای خود را به پارسی بنویسید و برای ادب‌سار بفرستید.

#نیایش_نوروزی #نوروز
@AdabSar

💠 واژگان پارسی در زبان عربی

بُزرجُمِهر = از پارسی بزرگمهر
بُزرج = از پارسی بزرگ برنام(لقب) خواجه نظام‌الملک
بُزل = از پارسی بزل، پازن، بُز نر
بَزماورد = از پارسی بزم‌آورد، خوراک گوشت و تخم‌مرغ و سبزی
بَزمَخه، بَزمه = از پارسی بزم‌گاه
بَزوِله = از پارسی پَژول، پستان
بَزوَنک = از پارسی پژاوند، پَزوند، پژوند (لنگر یا کوبه‌ی در) در عربی کِش‌خان(این واژه ناسزاست)
بزبون = از پارسی بُزبون، پارچه‌ای از پشم بز
بَس = از پارسی بس (کافی)، در عربی کوچه و بازار به گربه هم می‌گویند.

💠 @AdabSar
دنباله دارد

📜 بازخن‌ها:
۱- فرهنگ دانشگاهی عربی - پارسی از المنجدالابجدی بیروت، ۱۹۸۷
۲- الکلمات الفارسیه فی‌المعاجم العربیه جهینه نصر، علی طلاس، ۲۰۰۳
۳- واژه‌نامه‌ی دهخدا

✍ فرستنده: #بزرگمهر_صالحی
#واژه_های_پارسی_در_زبان_عربی

💠 @AdabSar

🌬🌍
یکی از نکته‌های شایان نگریستن در جشن سال نو و باورهای پیوسته به آن، باور به جهان پسین، رستاخیز مردگان و دنباله‌دار بودن زندگی است. جشن سال نو نمایش نمادین آفرینش و بازکرد(تکرار) همیشگی آن است که پایان سال یا پایان زندگی را به زمان نو و زندگی نو پیوند می‌زند. این باور در دین‌ها و باور به رستاخیز مردگان نیز دیده می‌شود. از این‌رو است که یادکرد رفتگان و بزرگداشت آنان از آیین‌های نو شدن سال است.

این باور تنها برای #نوروز ایرانی نیست که روان درگذشتگان در آستانه‌ی نوروز به زمین و میان خانواده بازمی‌گردد. این یک باور استوره‌ای جهانی برای امیدبخشی به زندگان است. امید به این که یک کیهان و جهان نابسامان از نو آفریده و بسامان می‌شود و مردگان نیز به زندگی دوباره باز می‌گردند.

جشن سال نو، یادمان دوباره‌ی نخستین آفرینش است. پس در این نوزایی آفرینش پس از نابودی، مردگان نیز زندگی دوباره می‌یابند.
از این‌رو هرجا که باور به رستاخیز تن باشد، باورمندان بر آنند که تن پسین در نوروز یا آغاز سال نو که زمان تازه‌ای آغاز می‌شود، زندگی می‌یابد.


🖋 خوانش و نگارش: #پریسا_امام_وردیلو
برگرفته از: جهان فروری #بهرام_فره_وشی
ماه فروردین روز خرداد #بیژن_غیبی
گاهشماری و جشن‌های ایران باستان #هاشم_رضی
b2n.ir/Rastakhiz

در «جشن فروردگان» درباره‌ی باور ایرانیان باستان به بازگشت ده روزه‌ی روان رفتگان به زمین سخن رفت:
t.me/AdabSar/15951

فرتور(عکس): نگاره‌های نمادین رستاخیز زمین و مردگان

🌬🌍 @AdabSar

🌳🦜
ز باغ ای باغبان ما را همی بوی بهار آید
کلید باغ ما را ده که فردامان به کار آید

کلید باغ را فردا هزاران خواستار آید
تو لختی صبر کن چندان‌که قمری بر چنار آید

چو اندر باغ تو بلبل به دیدار بهار آید
تو را مهمان ناخوانده به‌روزی صد هزار آید

کنون گر گلبنی را پنج شش گل در شمار آید
چنان دانی که هر کس را همی رو بوی بار آید

بهار امسال پنداری همی خوشتر ز پار آید
ازین خوشتر شود فردا که خسرو از شکار آید

★بدین شایستگی جشنی بدین بایستگی روزی
ملک را در جهان هر روز جشنی باد و نوروزی★
#فرخی

سرآغاز سروده‌ی بلند «مدح امیر ابو یعقوب یوسف بن ناصرالدین» و در ستایش بهار
با بیشترین واژگان زیبای پارسی

🌳🦜 @AdabSar

💭 بهترین آرزوی شما برای سال ۱۴۰۰ به پارسی:


✍ ۴- ایرج:
آرزو دارم که شادی، آسمان گستر شود!
اشغ برخیزد ز بستر، بهتر و بهتر شود!
دوست دارم باز گردد کوهکن از بیستون!
کام شیرین با یکی بوسه، پر از شکر شود!

✍ ۵- ناصر خسروی:
درود
برای سال ۱۴۰۰ پارسی، آرزومندم که واژگان بیشتری از زبان پارسی به سراسر رسانه‌ها، چه همگانی چه سازمانی (اجتماعی و دولتی) راه یابند.
آرزومندم دانش‌جویان جستارهای خود را پارسی‌تر بنویسند و رسانه‌های پارسی‌گو یکپارچگی و هماهنگی بیشتری با هم داشته باشند.
آرزومندم که درگیری‌های بازرگانی کمتری داشته باشیم تا به کارهای فرهنگی بیشتری بپردازیم. 🌷🌷🍀🍀🌹🌹

✍ ۶- اهورا:
درود بر شما دوست گرامی. آرزوی من بیداری و تندرستی و آگاهی مردم کشورم است.


💭 شما نیز آرزوهای خود را به پارسی بنویسید و برای ادب‌سار بفرستید.

#نیایش_نوروزی #نوروز
@AdabSar

💎 #جواهر = گوهر

واژه‌ی «جواهر» گردشده‌ی واژه‌ی #جوهر است و جوهر تازی شده‌ی واژه‌ی پارسی «گوهر».

این واژه از زبان پارسی به تازی و انگلیسی اندر شده است (Jewel).

گوهر = سنگ پربها و ارزشمند

✍ #مجید_دری
#پارسی_پاک
@AdabSar 💎

🍃🍂
زمان، خود یک استوره است و ساخت و بخش‌بندی زمان با روزهای سپنت(مقدس) و برجسته‌ی سال بار افسانه‌ای دارد. سرآمد همه‌ی بخش‌های زمان #نوروز است. هرگاه که نوروز فرامی‌رسد، جشن نمادین آفرینش، زندگی و زمانِ دوباره برگزار می‌شود.

در داستان‌های افسانه‌ای ایران و در آیین زُروانی به زمان نگاه شایانی شده است. بر پایه‌ی داستان‌های کیهانی آیین زروانی، هر پدیده‌ی مینوی و ماتکیک(مادی)، نمونه‌ای در جهان بالا و سپهر برین دارد. اهورامزدا در یک زمان ۱۲هزار ساله جهان را آفرید. که هر سه‌هزار سال ویژه‌ی بخشی از آفرینش بود. پس در چنین افسانه‌ی کهنی نیز سال که نماد بخشی از زمان است، دیده می‌شود. این بخش زمان پس از آفرینش و زندگی یافتن هستی نیز پایدار است.
بار افسانه‌ای آفرینش در آغاز و پایان هر نوروز یا سال نو، اگرچه ناخودآگاه، یادآوری می‌شود.

در زمان باستان و میان زیست‌وَران نخستین، سال نو برابر است با پروانه(اجازه) بهره‌برداری از فراورده‌های خوراکی و کشاورزی، انبار کردن آن برای سال در پیش در میان گروه‌هایی که چندین فراورده کشت می‌کردند و در زمان‌های گوناگونی از سال کاشت و برداشت داشتند، چندین جشن برگزار می‌شد که ایرانیان باستان به آن گاهنبار می‌گفتند.


🖋 خوانش و نگارش: #پریسا_امام_وردیلو
برگرفته از: حکمت خسروانی #هاشم_رضی
گاهشماری و جشن‌های ایران باستان #هاشم_رضی
ماه فروردین روز خرداد #بیژن_غیبی

🍂🍃 @AdabSar

b2n.ir/s82825

☘🕊
…برگ‌ها را ز چهره شویم گـَرد
غنچه‌ها را شکفته دارم و شاد

من فرستم به باغ در نوروز
مژده‌ی شادی و نوید مراد…

#پروین_اعتصامی
برشی از سروده‌ی «هرچه باداباد»

#چکامه_پارسی #نوروز

☘ @AdabSar 🕊

💭 بهترین آرزوی شما برای سال ۱۴۰۰ به پارسی:


✍ ۷- آناهید:
با بهترین شادباش‌های نوروزی و آرزوی تندرستی، پیروزی و بهروزی برای همه‌ی نیک‌اندیشان جهان و دوستداران راستین ایران‌زمین🌿
در این روزگار دژم؛ امیدوارم سال نو برای همه‌ی ایرانیان، سرآغاز خردگرایی باشد که به گفته‌ی فرزانه‌ی توس «خرد بر سر جان چو افسر بود» و نیز بازشناخت همه‌سویه‌ی فرهنگ نیاکانی‌ خود🌱
به امید فرارسیدن روزهای بیداری، هوشیاری و آگاهی بیشتر برای مردم سرزمینم؛ به امید سربلندی همه‌ی دلسوزان راستین میهن… ایدون باد 🍃🌷🍃


✍ ۸- سعید بهراد:
درود گرم بر شما. آرزوهايم براى سال نو اين است كه مهربانى و مهرورزى ميان مردم بيشتر شود؛ آگاهى و خردورزى، در همه‌جا و در همه‌كس افزايش يابد؛ نادارى و گرسنگى و بيمارى بسيار كاهش يابد و كوشش و كارآمدى همگان بيشتر شود، به‌ويژه كشورگردانان و پايه‌وران و دست‌اندركاران.


✍ ۹- احمدرضا رنجبر:
سالی به بزرگی اهورا مزدا، به پایندگی کوروش و به پاکی زرتشت برایتان آرزومندم. نوروزتان پیروز


💭 شما نیز آرزوهای خود را به پارسی بنویسید و برای ادب‌سار بفرستید.

#نیایش_نوروزی #نوروز
@AdabSar

🦚🎋
جشن نوروز جشن ایران است
برترین جشن بی‌گمان آن است

جشن شور و شکفتن و شادی است
جشن نوروز در بهاران است

جشن جوش گل و خروش هَزار
جشن باغ است و جشن بستان است

جشن شوریدگان شیرین‌کار
جشن دستان‌زنانِ خوشخوان است

باد در بید می‌زند دستان
بید از باد گیسوافشان است

جشن آغاز و راز باز آییش
رستخیز شگفت گیهان است…

#میرجلال_الدین_کزازی
دفتر «دستان مستان»، برشی از چامه‌ی بلند «جشن آغاز»

#چکامه_پارسی #نوروز
🦚 @AdabSar 🎋

💭 بهترین آرزوی شما برای سال ۱۴۰۰ به پارسی:


✍ ۱۰- علی بخت‌آزاد:
آبروی نام ایران، آرزوی مردم است
آرزوی مردم از دل‌های بدکاران گم است

میهنم را نیک‌روزی، سربلندی، سروری
آتشی بر جان دشمن باد، کان را هیزم است


✍ ۱۱- سوسن:
آرزو دارم برای مردمان سرزمینم دل‌هایشان به‌دور از غم و مغزهایی با اندیشه‌های زیبا.


✍ ۱۲- پادرام:
درودی از ژرفای دل...♡
آرزومندم در سال ۱۴۰۰ خورشیدی یا ۳۷۵۹ مَزدَیَسنی، ایرانیان دریابند: چه بودند، چه هستند و چه خواهند بود…
آرزومندم همه‌ی ایرانیان بیخ و بُن فرهنگِ خویش را بشناسند، با خرد آشنا شوند و راه خرد را پیشه گزینند…
آرزومندم خرد که سرچشمه‌ی درست زیستن است به خانه‌ی همه بیاید و روزگار گلگون از خرد‌گرایی شود و همین خرد و خردگرایی دشمنان را از کشورمان براند. ایدون باد.


💭 شما نیز آرزوهای خود را به پارسی بنویسید و برای ادب‌سار بفرستید.

#نیایش_نوروزی #نوروز
@AdabSar