نقدآگین
12.2K subscribers
3.87K photos
3.42K videos
93 files
9.12K links
«حقیقت، خواستار نقد است؛ نه مدح»
— بررسی پدیدارهای فرهنگی با رویکردی انتقادی

🔗 نقدآگين در پلتفرم‌ها:
t.me/Naqdagin/6435

👥 دعوت به مناظره در نقدآگین:
t.me/Naqdagin/11747

📌پیشنهاد ترجمه، مقاله، مطلب:
t.me/Naqdagin/15660

⚡️توضیح ضروری:
t.me/Naqdagin/6
Download Telegram
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
📺 اسکپتیک از «تجربۀ دگرگونیِ عقیدتیِ» خود می‌گوید
— برشی از «زندگی پس از خروج از دین»

🍂 ناباور شدن، یک مسیر است که برای افراد مختلف به‌اشکال مختلف به وقوع می‌پیوندد. در مورد شخص خود من، جدا شدن و در معرض قرار نگرفتن، در کنار مشاهده افراد دیگر با باورهای مختلف، سبب شد که به صحت باورهای خودم شک کنم و من را بر این داشت که به عقاید خودم بازنگری جدی داشته‌باشم.

🍂 همین پروسۀ بازنگری به عقاید خودم (پس مواجهه با محیطِ بیرونیِ متفاوت) بود که باعث شد نهایتاً آنها را به طور کلی کنار بگذارم.


.


#نقد_ادیان #تفکر_انتقادی #تفکر_نقادانه #شکاکیت #ایمان



🌾 @Naqdagin
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
📘دخترِ علومِ تحقیقات
— بررسی حرکتی یگانه در تاریخ ایران و انواع مواجهه‌ با آن

🍂 یکی از مهمترین اتفاقاتِ آگاهانۀ جامعه و جنبش زنان در تاریخ ایران رقم خورده، اما برخی فیلسوفان و اهالی علوم انسانی که گاه برای قطع‌شدنِ یک میکروفن ساده، قیصریه را آتش زده‌اند، و بخشی از کارویژۀ خودشان را لگد زدن به رضا پهلوی، و دیگر افراد اپوزیسیون و روشنفکرانِ ملی‌گرا، به هر بهانه‌ای، از جمله مسائل منطقه، تاریخ ایران و امثالهم می‌داننند، هنوز در وضعیت سکوت مطلق و بایکوت بسر می‌برند!

🍂 رضا پهلوی که «در عمرش کاری نکرده و دستش در جیب مادرش بوده‌ و سوادی ندارد»، حقیقت‌دوستی، ایران‌دوستی و آزادی‌خواهی و جامعه‌شناسیِ بیشتری از برخی از این اساتید نشان داده و حتی مقابل بخشی از طرفداران عمیقا محافظه‌کار، ضدزن، سنت‌اندیش و تئوری‌توطئه‌اندیش‌ خود ایستاده‌است تا از «زنجیرۀ شجاعت» بگوید؛ شجاعتی که از سنخ برخی به‌اصطلاح رهبران مقاومت در ایران و فلسطین، آلوده به خون احدی نیست؛ اما بخشی از روشنفکران ما، مثل یک ترسوی غیرتی و متعصب، حتی شجاعت حرف زدن دربارۀ او را نیز نیافته‌اند.


.


#استوری‌خوان #نقد_روشنفکران #اپوزیشنقد #زنان



🌾 @Naqdagin
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
📘ما نامعاصرانِ سر-به‌زیر
— از دخترِ «خیابان انقلاب» تا دخترِ «علوم تحقیقات»

✍🏻 #میلاد_روشنی‌پایان

🍂 نقطه‌ی اشتراک این دو تصویر (که کمتر از هفت سال با یکدیگر فاصله‌ دارند) صرفاً این نیست که زنی شجاع در برابر خشونت سیستماتیک حکومت برخاسته‌است، بلکه آنچه این دو تصویر را با دقتی بی‌نظیر روی هم می‌گذارد تا دژاوویی تاریخی ساخته‌شود، آدم‌های بی‌تفاوت و سربه‌راهی هستند که اطراف عکس‌ها را پر کرده‌اند و حکومت‌ به مصادره‌ی واکنش آنها امیدوار است.

🍂 دوباره به آدم‌های خیابانِ سال ۹۶، سال ویدا موحد، نگاه کنید. حکومت از واکنش این آدم‌های گرفتارِ زندگی که توان تشخیص دوردست‌های نزدیک را نداشتند، چه استفاده‌ای کرد؟ نخستین و ساده‌ترین استفاده‌، انتساب "دیوانگی" به فرمانده‌ی تنهایی‌ بود که با آرامشی از سرِ اطمینان به طوفان فردا در مرکز عکس ایستاده‌بود.

🍂 حکومتی‌ها کار تفسیری چندان سختی در پیش نداشتند؛ مردمی که اعتماد بیش از اندازه به سلامت عقل خود داشتد و آن روزها، صرفاً نگران زیاده‌روی‌ها در برخورد با رنگ روسری و اندازه‌ی مانتوی دختران خود بودند، با صحنه همراه نشدند و بنا بر آداب اخلاق که خیره‌شدن به دیوانگان را منع می‌کند، سرشان را پایین انداختند و گذشتند.

🍂 اما تنها چند سال بعد، وقتی طوفان از راه رسید و "عجایب‌المخلوقات" طبیعی شدند، همین مردم ظاهراً بی‌قید بازگشتند تا به فردایی که او می‌دید، سلام کنند.

🍂 حالا هم با این عکس جدید چیزی عوض نشده، صرفاً وعده‌ی فردایی دیگر آمده تا به لطف طوفانی دیگر "غرایب‌الموجودات" طبیعی شوند.


.



#نقد_فرهنگ #جامعه #زنان #دختر_علوم_تحقیقات #آهو_دریایی #ویدا_موحد #دختران_انقلاب #حجاب_اجباری



🌾 @Naqdagin
شاید
چیزی شبیهِ «درخت» بود
آن دختر

که هر «پاییز»
خوابِ برهنه‌اش را می‌بینم

✍🏻 #سینا_بهمنش، از کتاب «آهوی ناتمام»


.


#شعرانه #نگار_نو #زنان #آهو_دریایی #نیکا_شاکرمی #ویدا_موحد #سپیده_رشنو #سپیده_قلیان #شکیلا_منفرد #فاطمه_سپهری



🌾 @Naqdagin
📘خشمِ آنی یا لحظۀ «انتخابِ شجاعت»

✍🏻 #جولان_فرهادی_بابادی

🍂
وقتی مسیح را می‌بردند تا به صلیب بکشند، یکی می‌گفت «خودش می‌خواست وگرنه می‌توانست!». منظور من سرزنش‌کردن «ناظران» نیست، شوک عمل او، از همان آغاز برای هر ناظری شرم‌آور بود: شرم از «حقیقت پوست‌کندۀ ظلم و ناتوانی». بله! اگر خودش می‌خواست، می‌توانست کاری نکند، اما نخواست! و «انتخاب» کرد.

🍂 او داستانِ ویدا را می‌دانست، داستان صدها مرد و زنی که در اعتراض به بیمارستان روانی برده‌شدند، اما معنای این روانی خوانده‌شدن چیست؟ بله، قطعا سطح بسیار زیادی از خشم در رفتار آهو دریایی هست، اما نیمه‌برهنه‌شدنِ او رفتاری انفجاری و از سر خشم نبوده‌است؛ خشم پدیده‌ای‌ست که به ما اجازه می‌دهد توان لازم برای سه کار داشته باشیم، سه عمل اصلی بقا: فرار کنیم، ایستاده و خیره بمانیم، بجنگیم!

🔺حالا مجددا به رفتار آهو نگاه کنیم! آیا خشم می‌بینیم یا یک مبارزۀ مصمم برای بقا؟ این سطحی‌نگری را بگذاریم کنار، آهو خشمگین و تحت تاثیر احساسات نیست، آهو فقط نمی‌خواهد دیگر از مواجه‌شدن با خطر فرار کند!

🍂 فراموش نکنیم که اولین «قانون بهداشتیِ» مصوب هیتلر، قانونِ «بستری‌سازی افراد» به‌جرم «خطرِ اجتماعی»، در بیمارستان روانی بود! لویناس (فیلسوف اخلاق) همان زمان کتابی منتشر کرد و گفت این مسیر، راه به یک نظامی‌گریِ خشنِ جهان‌سوز می‌برد، اما کسی توجه نکرد!


.


#زنان #حکومت_اسلامی #آهو_دریایی #دانشگاه_علوم_تحقیقات_تهران #ویدا_موحد #زن_زندگی_آزادی #زن_ستیزی #نه_به_جمهوری_اسلامی #هیتلر



🌾 @Naqdagin
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
📘ارادۀ معطوف به سلطه‌ و «تهمتِ جنون»

✍🏻 #امید_شمس

[وَيَقُولُونَ أَئِنَّا لَتَارِكُو آلِهَتِنَا لِشَاعرٍ مَّجْنُون؛ می‌گفتند آیا نظام الاهیاتیِ موروثی‌مان و سبک‌ِ زندگیِ مألوف‌مان، که بر آن نظام بنا شده، را بنا بر سخن-کنشِ «شاعری دیوانه» ترک کنیم؟ (صافات، ۳۶)]


1️⃣ تنها در مقابل آن بدن‌های وارفته و بی‌تفاوت، آن چشمهای نظاره‌گر رخوتناک و آن هرهر و‌‌ کرر یواشکی پشت پنجره است که شجاعت ⁧#دختر_علوم_تحقیقات⁩ معنای واقعی خودش را می‌یابد. دقیقا به‌واسطۀ حضور بدن‌هایی که بندهای اسارت را مثل بخشی از گوشت و‌ پوستشان و به‌مثابه تقدیری ذاتی پذیرفته‌اند، اینچنین بند-گسستن در صریح‌ترین شکل خودش ضرورت می‌یابد.

🍂 در سوی دیگر، برای بدن‌هایی که تحقیر و‌ ستم را به‌مثابه امر عادی پذیرفته‌اند، در مواجهه با حادترین شکل سرپیچی، چاره‌ای جز بروی خود نیاوردن یا جوک‌ساختن و بزخنده زدن نمی‌ماند! چون این بدن که در ناسازگارترین وضعیت ممکن نسبت به “نظم مستقر” قرار گرفته، یادآوری می‌کند که چه چیزی حقیقتا غیرطبیعی‌ست و آن تن‌دادن به این میزان از تحقیر و آزار روزمره است؛ و هم اینکه تقدس خونین “نظم سرکوب” تا چه اندازه شکننده است.

🍂 این بدن عاصی، برای تسلیم‌شدگان به نظام تحقیر و سرکوب، به‌اندازۀ صاحبان نظامِ تحقیر و سرکوب ترسناک است. برای همین است که یا باید آنرا نادیده بگیرند و یا از آن سلب معنا کنند؛ چون یا باید عصیان را هیچ بی‌انگارند یا خودشان را.

2️⃣ نخستین و قدیمی‌ترین واکنش صاحبان و ساکتان نظام سلطه به عصیان و سرپیچی اطلاق «جنون» است. اتهام جنون به‌طور ویژه و به‌مثابه کهن‌ترین حربه در مواجهه با عصیان و سرپیچی زنان بکار رفته‌است. ‏این نخستین و پیش‌بینی‌شده‌ترین رفتار حکومت در مواجهه با هراس از عصیان ⁧#دختر_علوم_تحقیقات⁩ است؛ به همان اندازه که رفتار پیش‌بینی‌شدۀ اکثریت منفعل و تسلیم شدۀ جامعه نیز هست.

🍂 سوزان گوبار و ساندرا گیلبرت کتاب بی‌نظیری دارند با نام “زن دیوانه زیر شیروانی: زنان نویسنده و تخیل ادبی قرن نوزدهم” که به بررسی این کلیشه در مقابل عصیان زنان نویسنده می‌پردازد. آنها این تاکتیک را چنین توضیح می‌دهند:
‏“زنانی که به محدودیت‌های زندگی خود اعتراض می‌کنند، اغلب با برچسب «دیوانگی» به سکوت وادار می‌شوند. در این صورت، دیوانگی به ابزاری برای خنثی‌سازی تهدیداتی که زنان شورشی نمایانگر آن هستند، تبدیل می‌شود.

در جامعه‌ای که مردسالاری غالب است، خشم و ناامیدی بسیاری از زنان به دلیل موقعیت فرودست خود، اغلب بعنوان نشانه‌ای از بی‌منطقی یا هیستری تعبیر می‌شود.”

🔻‏اما تمهید دیگری هم برای رها شدن از ترس و شرم روبرو شدن با زن عصیانگر وجود دارد.

3️⃣ تمهید دیگر برای رهایی از ترس و شرم مواجهه با زن عصیانگر استفاده از تاکتیک “مورد فردی”ست؛ یعنی جدا کردن وضعیت رنج فرد عصیانگر از شرایط رنج جمعی:
“ این بیچاره رو بزرگش نکنید، این حال روحیش خوب نیست. هر چیزی رو بی‌خودی سیاسی نکنین!” “این اصلا یک مشکل شخصی داشته”

🔺این عبارات، دم‌دستی‌ترین و‌ رقت‌انگیزترین واکنش نظام سلطه و بردگانش به عصیان و سرپیچی‌ است که در مورد ‎#دختر_علوم_تحقیقات هم به وفور دیده می‌شود. با این تمهید، آنها تلاش می‌کنند تا اجازه ندهند عصیان یک فرد، عصیان هزارن فرد کم‌جرئت‌تر از او را نمایندگی کند. آنها تلاش می‌کنند رابطه میان رنج مشترک و واکنش شورش‌گرانه را قطع کنند.

🍂 کیت میلت* چهرۀ برجستۀ جنبش زنان امریکا که در بدو انقلاب به ایران سفر کرد و در راهپیمایی «علیه حجاب» شرکت کرد و‌ خمینی شخصا دستور بازداشت و اخراجش را داد می‌گوید:
“یکی از تأثیرات افسانه‌ی «مورد فردی» این است که هر نوعی از مقاومت در برابر وضعیت سیاسی کنونی در روابط میان جنسیت‌ها را بی درنگ برمی‌گرداند به محکومیتی قاطع به اختلال روانی”.


🍂 آنچه «مردسالاری» یا «نظام مذکر» نامیده می‌شود، وجهی از هویت چندوجهی نظام سرکوب است؛ همانگونه که نژادپرستی و آپارتاید وجه دیگر آن؛ همانگونه که مرکزگرایی وجه دیگر آن؛ همانگونه که نظام ارباب/رعیتی وجه دیگر آن. در تمامی این وجوه یک قانون ثابت است: همه ابزارهای موجود برای استیلای یک گروه اجتماعی بر دیگری به کار می‌رود و تمامی بسترهای فرهنگی و ارزش‌های اجتماعی قبضه و قلب می‌شود تا این سرکوب را بمثابه امری طبیعی توجیه کند.

🍂 گرفتن ابزار سخت سرکوب بسیار دشوار و گاهی ناممکن است، اما در هم شکستن بسترهای فرهنگی و نظام ارزشیِ توجیه گر سرکوب ممکن و ضروری و نخستین گام از کارانداختن ابزار سخت سرکوب است.


*دربارۀ کیت میلر

کیت میلت که بود و چرا در سکوت مرد؟

radiozamaneh.com/374964/

آیا اصلاً نگریستن به روابط میان جنسیت‌ها از منظری سیاسی امکان‌پذیر است؟ متن سخنرانی کیت میلت در دانشگاه کورنل به تاریخ نوامبر ۱۹۶۸

radiozamaneh.com/374946


.


#سیاست #حکومت_اسلامی #زنان #نقد_فرهنگ



🌾 @Naqdagin
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM