نقدآگین

📘تشیع: مذهب‌تراشیِ سیاسیِ ایرانیان
(۲/۳)
۲- قول مورخان و بزرگان دربارۀ ایرانی‌بودن تشیع:

🔻مقریزی، مورخ برجستۀ مصری در کتاب الخطط ج۴ص۱۹۸ چنین می‌نویسد:

«ایرانی‌ها خیلی قدرتمند و مسلط بر دیگر امت‌ها بودند و خودشان را بزرگ و سید و بالاتر از دیگران می‌دیدند. ولی وقتی بدست عرب شکست خوردند، خیلی احساس تحقیر کردند؛ چراکه احتمال خطری از جانب عرب نمی‌دادند و عرب را قومی ضعیف و پست می‌دیدند. بنابراین تلاش در ایجاد نفاق و نیرنگ در اسلام کردند. تظاهر به اسلام و محبت اهل بیت کردند و از اختلافاتی که بود نیز سوءاستفاده کردند، تا اینکه شیعیان و تشیع واقعی را منحرف کردند. اصحاب رسول و غیرشیعیان را تکفیر کردند و ادعا کردند که دین واقعی نزد مهدی غایب است».

🔺ابن حزم اندلسی، بزرگترین عالم اسلام بعد از طبری، در کتاب الفصل ج۲ص۲۷۳ همین کلمات را تکرار می‌کند.

🔻احمد امین، نویسنده بزرگ مصری، در کتاب فجرالاسلام ص۲۷۷ همین قول مقریزی را تکرار می‌کند و اضافه می‌کند:

«اعتقادی شبیه به تناسخ و تجسیم و حلول و عقایدی که بین «فلاسفه و مجوسیان و ایرانیان» معروف بود، توسط شیعیان ایرانی وارد اسلام شد. ایرانی‌ها از قدرت و دولت عرب تنفر شدید داشتند و در پوشش تشیع با دولت امویه جنگیدند».

🔻امام محمد ابوزهره، پژوهشگر معروف مصری در کتاب تاریخ مذاهب اسلامی ص ۳۴ می‌نویسد:

«ما حقیقتا معتقدیم که تشیع متاثر از افکار فارسی‌ست؛ افکاری مانند نظام پادشاهی وراثتی و امثالهم. و البته شباهت‌های غیرقابل انکاری بین تشیع و عقاید فارسی دیده می‌شود. اکثر شیعیان ایرانی هستند و شیعیان ابتدایی هم ایرانی بودند».

🔻وان ولوتن، مستشرق هلندی، در کتاب سیطره‌ی عرب و عقاید شیعی مهدوی تحت حکومت اموی، ص۷۶ می‌نویسد:

«در دوران مختار، عقاید جدیدی در تشیع شکل گرفت که تاثیر زیادی در اصل تشیع داشت؛ مثلا عقاید غیرعربی و ایرانی درباره تعظیم و اطاعت پادشاهان و ملوک».

🔻یولیوس ولهوزن، مستشرق مشهور آلمانی، در کتاب خوارج و تشیع و احزاب سیاسی صدر اسلام، از ص۲۲۵ به بعد، دربارۀ شکل‌گیری عقاید جدید در دوران مختار و نفوذ ایرانیها در لشگر مختار می‌نویسد:

«شیعیان قدیم عرب به مختار اعتماد نداشتند و از او پیروی نمی‌کردند، بلکه بیشتر متعصبین و موالی ایرانی پیرو او بودند که از جمله انگیزه‌ی جنگ تعصبی علیه عرب را داشتند. آنها مختار را تعظیم می‌کردند و برای او کرسی مقدسی برای حکمرانی قرار داده‌بودند و دور آن کرسی می‌رقصیدند و تا حد جنون او را بزرگ می‌کردند».

🔻راینهارت دوزی، مستشرق معروف هلندی، در کتاب مقالة فی التاریخ الاسلام ص۲۲۳ می‌نویسد:

«مختار ابتدا «خارجی/خوارجی» بود، سپس «زبیری» شد و بعد «شیعه» شد و بعد به «بداء» معتقد شد». مختار خود را «امین مهدی غایب» معرفی می‌کرد.

تشیع در آن دوران شکل جدیدی گرفت. ازجمله مخالفت با بنی‌امیه از عقاید شیعه شده‌بود.

و ایرانیان که تا آن‌زمان موالی عرب بودند، هویت جدید و دین جدیدی پیدا کرده‌بودند که با اسلام قدیم متفاوت بود (طبری ج۲ص۶۴۷).

مختار و پیروانش معروف بودند به «کیسانیه» که از شاخه‌های «سبئیه» بود و کیسان که زعیم موالی ایرانی بود، همزمان رئیس سبئیه بود»

🔻ص۲۳۹:

«درآن دوران، اختلافات و دسته‌بندی‌های جدیدی در شیعه و سنی ایجاد شد. موالی ایرانی و سبئیه یکی شده‌بودند و بنظر خیلی‌ها، تشیع ایرانی شده‌بود و رنگ ایرانی گرفته بود».

🔻دوزی در همان کتاب ص۲۲۰ می‌نویسد:

«تشیع در حقیقت یک «فرقۀ فارسی» بود. جنس تشیع فارسی بود و بدنبال «احیای پادشاهی موروثی و تعظیم و اطاعت از پادشاهان» بود. و طبق نظام پادشاهی تصور می‌کردند چون محمد فرزندی ندارد، داماد او، یعنی علی، باید جانشین او شود و سپس اولاد علی.

و غیر از علی و اولادش را غاصب حکومت می‌دانستند. و نفرتشان از عرب و آرزویشان در بازپس‌گیری ثروت و قدرت پادشاهان ایرانی، در غالبی جدید، انگیزه‌ای برای شکل‌گیری مذهبی جدید بود.

امام نزد شیعیان، همان پادشاه بود. تجسم خدا بر زمین. و اطاعت کور از پادشاه، اساس مذهبشان بود.

بنابراین اگرچه تشیع اولیه عربی-اسلامی بوده، ولی بعدها ایرانی-پادشاهی شده».

🔻احمد امین، اندیشمند بزرگ مصری، در کتاب فجرالاسلام ص۲۹۷ قول مقریزی و ولهوسن و دوزی را تکرار می‌کند و می‌نویسد:

«حقیقت این است که تشیع، پناهگاهی بود برای دشمنان اسلام که می‌خواستند اسلام را از درون متلاشی کنند و با «پوشش حب اهل بیت»، اعتقادات اجداد خودشان را در اسلام احیا کنند و از اسلام مستقل شوند.

از جمله برخی از زرتشتیان ایرانی. برخی از ایرانیان در غالب تشیع، با دولت اموی جنگیدند و انگیزه‌شان نفرت و انتقام از عرب بود.

تشیع اولیه، عربی و مختصر و خام بود، ولی تشیع ثانوی و امروزی، تشیعی‌ست که تا حد زیادی متاثر از ایرانیان است».

(ادامه دارد)
➖➖➖

🌾 @Naqdagin

نظرات

کتاب الفصل از ابن حزم ص۲۷۳تا۲۷۶

1.79K viewsedited 17:15