📘یلدای حافظی

✍🏻 #رضا_زمان

🍂 از سُنت‌های نیک ایرانی در یلدای کهن و باستانی ما ایرانیان، شعرخوانی و از آن میان، حافظ‌خوانی‌ست. این چیزی‌ست که غنای بیش‌تری به آیین ایرانی می‌دهد و به یک تعبیر، یلدا را ایرانی‌تر می‌کند. #حافظ شیرازی، به حق، از پدران فرهنگی ایران‌زمین است؛ از میان پدران نامقدس، چنان برای ایرانیان خودی‌ست که هر آیین و جشن، یلدا باشد یا نوروز، بهانه می‌کنند برای مراجعه به دیوان و خوانش غزلیاتش؛ این امّا بهانهٔ نابه‌جایی نیست، حافظ برای یلدا، بهانهٔ جور و موجهی‌ست، بهانهٔ فضیلت است. شب یلدا بدون حافظ، چیزی کم دارد، چیزی ارزش‌مند؛ چون همۀ چیزهایی را دارد که در پسِ یلدا هست، یا باید باشد: «پاس‌داشت زندگی، آری‌گویی به دنیا، هم‌زیستی و مُدارا».

🍂 حافظ، شاعر گیتی‌باور ماست؛ گیتیانه‌ترین اشعار به فارسی شیرین، از آنِ حافظ است. او، در زمینِ دنیای خاکی، بدون تعارف و خجالت، بی‌شرم و بی‌لکنت، به زندگی، به زیستن، به دنیای اینجا-اکنون آری گفت. حافظ، به قول خودش، آدم بهشتی بود، اما در این سفر، «حالی اسیر عشق جوانان مهوش؛ مدهوشِ می صاف و روی خوش و موی دلکش». آموزهٔ حافظی، حظّ عالی از این سفر دنیوی‌ست؛ کام‌ جُستن از زیستِ اکنون، بهره بردن از زندگیِ این‌جا، لذت از بودن.

🍂 غزل حافظ، دعوت به بیشینهٔ خوشی و شادی‌ست در همین دنیا؛ کمال التذاذ در زیستن، بدون شرم و حیا! این است که حافظ، شاعر دنیادوست و دنیاگرای ما، زندگی را با تمام لذت‌ها و خوشی‌هایش می‌خواهد. حافظ در این گیتی‌باوری، بسی سخی و بخشنده است؛ کام‌جویی او سخاوت‌مندانه است نه خودخواهانه. با زبانی گویا و شیوا، مخاطب را می‌خواند که در لذت خود، با دیگری سهیم شود؛ اگر ساغرش پُر است، هم بنوشد و هم بنوشاند. «بنوشان و نوش کن»؛ شاد بودن و شادی را قسمت کردن، خوش بودن و خوشی را پخش کردن، لذت بردن و لذت را توزیع کردن.

🍂 آرمان‌شهر حافظ، که «آسایش دو گیتی» ست، هم‌نشینی و هم‌زیستی آدمیان در صلح و مسالمت است. که التذاذ و سخاوت جز در این آرمان‌شهر میسر نیست. اصل اخلاقی حافظ، بیزاری از مردم‌آزاری و ریاکاری‌ست؛ قانون حافظ، «آزادیِ گناه و آزادی گناهکاران» است و رهنمای او، احتراز از دخالت در زیست مردمان: «چه کارم با کس؟» تمام دعوای او با فقیهان و متشرعان، بر سر مداخله‌گری در انتخاب آدمیان بود. حافظ، رمز و سرّ هم‌نشینی و هم‌زیستی را تفسیر این دو حرف دید: مروت و مُدارا؛ «با دوستان مروت با دشمنان مُدارا». این مروت و مُدارا، مردمانِ «تردامن و خواب‌آلوده» را در یک زیستِ مشترک، در مسالمت و آسایش، کنار یکدیگر می‌نشاند.


#ایران #خیالپرسه #نقد_فرهنگ

➖➖➖

🌾 @Naqdagin | @shahrvand_sabz

من و انکارِ شراب! این چه حکایت باشد؟
غالباً این قَدَرَم عقل و کِفایت باشد

تا به غایت رهِ میخانه نمی‌دانستم
ور نه مستوری ما تا به چه غایت باشد

زاهد و عُجب و نماز و من و مستی و نیاز
تا تو را خود ز میان با که عنایت باشد

زاهد ار راه به رندی نَبَرَد معذور است
عشق کاری‌ست که موقوف هدایت باشد

من که شب‌ها رهِ تقوا زده‌ام با دف و چنگ
این زمان سر به ره آرم چه حکایت باشد؟

بندهٔ پیرِ مغانم که ز جهلم بِرَهانْد
پیرِ ما هرچه کُنَد عینِ عنایت باشد

دوش از این غصه نَخُفتَم که رفیقی می‌گفت
حافظ ار مست بُوَد جایِ شکایت باشد

غزل شمارهٔ ۱۵۸ #حافظ

#شعرانه
➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📺 نجات‌دهنده در گور خفته‌است

🎙#فروغ_فرخزاد

[شعر کامل‌تر اینجا]


#شعرانه
➖➖➖

🌾 @Naqdagin

🎧 ایمان بیاوریم به آغاز فصل سرد

🎙#فروغ_فرخزاد


#شعرانه
➖➖➖

🌾 @Naqdagin

🎧 تحلیلِ «یک پنجره برای دیدن»
از کتاب «ایمان بیاوریم به آغاز فصل سرد» #فروغ_فرخزاد

مدرسه ادبیات


#نقد_ادبی #شعرانه
➖➖➖

🌾 @Naqdagin

🎧 نجات‌دهنده در گور خفته‌است (۱/۳)

🎙#فرهاد_مهرآبادی

🍂 همیشه به ما گفته‌اند: «کسی که خواب است را می‌توان بیدار کرد، اما کسی که خود را به خواب زده‌است، هرگز...!»، ولی ما اعتقاد داریم: «کسی که خود را به خواب زده‌است، خواه‌ناخواه با سیلیِ روشنگری، چشمانش را باز می‌کند!»؛ در نتیجه «نجات‌دهنده در گور خفته‌است» سیلیِ دردناک تاریخ خواهد شد!


#پادکستکش #آینه_تاریخ #نقد_شیعه #نقد_ادیان

➖➖➖

🌾 @Naqdagin | قجرتایم