📚تأملاتی راجع به دین و دین‌داری

(مصاحبه‌ی دکتر #محمد_حسین_پاینده با #علیرضاموثق)


🔘محمد حسین پاینده:

با سلام و عرض ادب خدمت تمامی دوستان!

گفت و گویِ سوم خود را آغاز می‌کنیم:

جناب آقای موثق بسیار خوش آمدید و امیدوارم گفت و گویِ مفیدی همراه با ارائه‌ی نظرتان راجع به «ماهیت دین و دین‌داری» شکل بگیرد.

برای نخستین پرسش از محضرتان تقاضا دارم تعریفتان از دین را بیان دارید آیا می شود تعریفی جامع و مانع ایراد کرد؟

🔳علیرضا موثق:

باسلام خدمت شما و دیگر دوستان محترم!

در خصوص موضوع مورد بحث به نظرم:

اول) «دین»، تدبیری نظری و کوششی عملی است؛ از جانب انسان؛ برای رسیدن به «نحوه‌ای از بودن» که در آن «اخلاق و عشق و لذت» به حداکثر ممکن و متصور میل کند؛ توأم با گشودگی تمام عیار نسبت به هستی احاطی؛ بدون یقین جزمی نسبت به وجود یا عدم وجود هر نوع خدا و بدون ادعای امکان شناخت حقیقت هستی احاطی.

بر این مبنا، در یک مفهوم طیفی، هر نوع دین‌ورزی و یا تلقی از دین که به این تعریف و تصور از دین، نزدیک‌تر باشد، دینی‌تر است و نیز ادعای ارسال یک سری برنامه و قانون و قاعده و باور از جانب خدا برای سعادت انسان، یک توهم بزرگ و ادعای بلادلیل و خرافه است.

دوم) تعریف جامع و مانع از دین را به دو دلیل ناممکن می‌دانم:

الف) تجربه‌ی پسینی و وجود انواع و اصناف تعریفِ اختلافی.

ب) موضوع دین، از یک طرف با حقیقت استعلایی یا خدا یا امر قدسی؛ «یعنی راز رازها» در ارتباط است و از طرف دیگر با زیست انسانی ارتباط دارد و انسان، حیث سیال تاریخی و سیاق‌مند دارد و هر انسان، یک رویدادگی منحصر به فرد است.

◾️در دین‌ورزیِ مورد نظر من، ما نسبت به «هستیِ احاطی»، موضع فروبسته و الحادی و ماتریالیستی نداریم؛ اما نسبت به «عقلانیت و حقیقت» هم حساس هستیم و لذا «ارضایِ نیازهای روانشناختی خود» و لذت رهایی از رنج «تنهایی و مرگ و بی معنایی و محدودیت و اصناف ضعف و ناتوانی خود» را به قیمت «ذبح عقلانیت و استدلال‌گرایی و واقع‌بینی» و با «آرزواندیشی و شیرجه‌زدن در اقیانوسِ خرافات و باورهایِ بلادلیل» تعقیب نمی‌کنیم.

◾️در این تلقی، ما باید وضعِ وجودی و اگزیستانسیلِ خود را در مرزِ ظریفی سامان دهیم.

من «دین» را در فرآیندِ نقدِ «ادیانِ تاریخی» و در فرآیندِ «فراروی از آنها» و نیز در فرآیندِ نقدِ «هر نوع ادعایِ یقینِ جزمی نسبت به حاقِ هستیِ احاطی» می‌فهمم، به عبارتی در «نقدِ مستمر» و در «بت شکنیِ مستمر». ادیان، ادعای یقینِ جزمی نسبت به «وجود خدا» دارند و ماتریالیست‌ها، ادعایِ یقینِ جزمی نسبت به «عدم وجود خدا».

◾️به گمان من، انسانِ دین‌دار، «هم می‌داند که چه چیزهایی را نمی‌داند و هم می‌داند که چه اموری اساساً نادانستنی است» و صبورانه و امیدوارانه و مجاهدانه، با غلبه بر «ترس ها و لرزها و رنج ها و اضطراب‌های وجودی خود» و با غلبه بر «تفرعن و تکبر معرفتی و بوالهوسی‌های قوه‌ی فاهمه و ناطقه‌ی خود»، زیستِ معنویش را در «سکوت و حیرت» سامان می‌دهد و البته همواره از نگاه به چشم‌اندازی وسیع و بی‌پایان که در آن، اقیانوسِ مواج و ناشناخته هستی، با هیبت و شکوه می‌خروشد، غافل نمی‌شود و نیز از شناور بودن در افسونِ رازِ گلِ سرخ، در عین اعترافِ صادقانه به عجز در شناسایی راز گل سرخ.

◾️در این معنا، انسان‌هایی که در عرفِ متشرعان، دین‌دار نامیده می‌شوند و حتی پیامبران، «در یک مفهوم طیفی»، دیگر چندان دین‌دار نیستند؛ (یعنی در وضع مطلوب نیستند)، چون حسبِ ادعا، حتی از تعداد دربان های جهنم و آدرس کوچه و پس کوچه‌هایِ بهشت نیز مطلع‌اند و چندان به «ادبِ مواجهه با رازِ رازها» و به «حدودِ تنگِ دانایی و به اعوجاجِ قوه‌ی فاهمه و ناطقه‌ی خویش در رازشناسی» عنایت و خودآگاهی نداشته و ندارند...


🔻ادامه را در به صورت pdf (اینجا) بخوانید.

➖➖➖

🌾@Naqdagin

#بخوانید
#مصاحبه

📚 تأملاتی راجع به دین و دینداری

(مصاحبه‌ی دکتر محمد حسین پاینده با علیرضا موثق)

◾️فایل پی دی اف در ۱۹ صفحه

➖➖➖

🌾@Naqdagin

#بخوانید
#مناظره

📚از اسلامِ ماست که بر ماست

(پیرامون نقش و سهم قرآن در انحطاط ما)

نویسنده: علیرضا موثق

◾️پاسخ به ملاحظاتِ انتقادی دکتر سید یحیی یثربی

◾️فایل پی دی اف در ۱۰ صفحه

➖➖➖

🌾@Naqdagin

#بخوانید
#مناظره

📚اندر باب امتناعِ «معرفت» و یا «فلسفه‌ی» قدسی

◾️ملاحظات انتقادیِ علیرضا موثق نسبت به پروژه‌ی فکری دکتر بیژن عبدالکریمی و نیز پاسخ مکتوب ایشان

◾️گفتگویی پیرامون سنت و مدرنیسم در آبان ۱۳۹۴

◾️فایل پی دی اف در ۴۰ صفحه

➖➖➖

🌾@Naqdagin

#بخوانید
#کتاب

📘رمان ویران شهریِ «هرگز رهایم نکن»

كازو ايشى گورو

🖥دانلود فیلم «هرگز رهایم نکن»

امتیاز IMDB از ۱۰: ۷٫۲

📽تحلیل رمان ویران شهریِ «هرگز رهایم نکن» توسط خانم #آرزو_آتشکار (دانشجوی دکترای ادبیات انگلیسی، مترجم و مدرس دانشگاه)

🎧 صوت لایو (اینجا)
📽 ویدیوی لایو: قسمت اول (اینجا) | قسمت دوم (اینجا)


➖➖➖

🌾@Naqdagin

#بخوانید
📊نگرش ایرانیان به دین

#گزارش نظرسنجی «گروه مطالعات افکار سنجی ایرانیان» (گمان) همراه نمودارها

چکیده گزارش ۲۱ صفحه‌ای فوق را (اینجا) بخوانید.


➖➖➖
✅ نقدآگین را دنبال کنید:
📽 یوتیوب
📸 اینستاگرام
🌾@Naqdagin

#بخوانید
#مقاله

📚 نسبت علی شریعتی و جورج سورل

(منتشره در ماهنامه قلم‌یاران)

✍️ دکتر #نظام_بهرامی_کمیل

نکاتی که در اين مقاله ذكر شده، چندی بعد توسط مصطفا ملکیان طی یک سخنرانی بازگو شد و ملكيان علی شریعتی را بیشتر خطیب و سخنران دانست که با احساسات و هیجانات مخاطب کار می‌کرده تا قسمت عقلانی-تحلیلی مغز او، و ایده‌ای منطقی يا نظریه‌ٔ تئوریک جدی‌ای در دست نداشته است؛ نتیجاً چون از خطهٔ خراسان بوده است، نظیر واعظانی چون کافی، حجازی و... بیشتر خوب حرف می زده است تا حرف خوب بزند؛ دکتر نظامِ بهرامی کمیل، در مقاله‌اش، همین نکات را به نحو مبسوط‌تر، مستند‌تر و مدلل‌تر بیان کرده بود.

⏰ زمان تقریبی مطالعه: ۳۵ دقیقه

🔗 پادكست را در تلگرام نقدآگین (1️⃣، 2️⃣، 3️⃣)، یا بدون داعش‌شکن در کست‌باکس نقدآگین (1️⃣، 2️⃣، 3️⃣) بشنوید.


➖➖➖

🌾@Naqdagin

#بخوانید

📓آیین زرتشت و نوآوری‌های تاریخ‌ساز آن

✍️ #آرمین_لنگرودی (نویسنده و پژوهشگر تاریخ)


📋فهرست مقاله:
مقدمه
زمان پيدايش
چرايی پیدایش
یکتاپرستی و دوآلیسم
داستان آفرینش
تولد زرتشت
پیامبری، رستاخیر و دیگر اصول دین زرتشت
نقش آتش
سخن پایانی


۲۹ صفحه

#مقاله #نبوت
➖➖➖
✅ نقدآگین را دنبال کنید:
📽 یوتیوب
📻 پادكست
📸 اینستاگرام

🌾@Naqdagin

#بخوانید

📓نئولیبرالیسم در ایران

✍️ دکتر #نظام_بهرامی_کمیل

نسخه نخست مقاله در ماهنامه ایران فردا اسفند ۹۷ و متن کامل آن در خبرگزاری مهر- خرداد ۹۸ منتشر شده است.
@nambavari


معرفی مختصر را در (اینجا) بخوانید.

۱۴ صفحه

#مقاله

➖➖➖
✅ نقدآگین را دنبال کنید:
📽 یوتیوب
📻 پادكست
📸 اینستاگرام

🌾@Naqdagin

#بخوانید
#کتاب

📕مرگ مُسمّای اسلام و بقای نامش

(پیرامون امتناع اسلام در جهان جدید)

جلد اول: مناظراتِ #علیرضاموثق

تقدیم به احمد کسروی -اولین شهید راه عقلانیت و معنویت در ایران معاصر-


📍چاپ الکترونیکی #دوم: مرداد ماه ۱۴۰۰

📍در ویراست #دوم، یکی از زیرفصل‌های مهمّ جا-افتاده در مناظره با دکتر حسن محدثی اضافه شد، و برخی اشکالات فرمی و ویرایشی متن برطرف شده است.

همچنین لازم به ذکر است که در مورد ویرایش کتاب، به دلیل ملاحظاتی استفاده از ویراستارِ متخصص به مصلحت نبود و لذا ویرایشِ آن، توسط آقای بهرام بسطامی انجام شد و امیدواریم با وجود زحمتی که برای ویرایش کشیده شده است، کاستی‌های احتمالیِ کار نهایی قابل اغماض باشد.

🖋مقدمه و معرفی کتاب را (اینجا) بخوانید.

📘کتاب را (اینجا) دانلود کنید، و برای آشنایان خود ارسال نمایید.

تعداد صفحات: ۵۲۷

➖➖➖
✅ نقدآگین را دنبال کنید:
📽 یوتیوب
📻 پادكست
📸 اینستاگرام

🌾@Naqdagin

#بخوانید
#مقاله #کتاب

📓پیش‌گفتارِ «پیرامون گفتگوی فدروس افلاطون»

✍️ به قلم لتیسیا مووز (به زبان فرانسه)

🖌 پیشگفتار ارزشمند مترجم این اثر به قلم جناب #مسعود_جلالی_فراهانی، با مهر و بزرگواری‌ای که داشتند تقدیم ما شد، و با ویراستاری جناب بهرام بسطامی برای نشر جهت بهره بردن دوستداران فلسفه، و آشنایی اجمالی با این اثر مهیا شد.

فهرست کتاب:
(اين pdf فقط بخش سخن مترجم است)

سخن مترجم

پیش‌درآمد:
۱) موضوع گفتگوی فدروس چیست؟
۲ ) دربارۀ ساختار‌این گفتگو

پارۀ نخست: دربارۀ بخش اول گفتگوی فدروس
۱) خطابۀ لیزیاس
۲) نخستین خطابۀ سقراط
۳) دومین خطابۀ سقراط
۴) خاطره، عشق، فلسفه

پارۀ دوم: دربارۀ بخش دوم گفتگوی فدروس
۱ ) نوشتار، خاطره، دانایی
۲ ) فن سخنوری بمنزلۀ هنر آموزش و هدایت نفس
۳) فلسفه و عقلانیت

سخن پایانی: فلسفه بمنزلۀ میانبری اجتناب‌ناپذیر



✂️ برش‌هایی از پیش‌گفتار مترجم پیرامون این اثر ارزشمند


📓 دانلود «پیشگفتار پیرامون گفتگوی فدروس افلاطون» (اینجا)

تعداد صفحات: ۳۸

⏰ زمان تقریبی مطالعه: ۵۳ دقیقه


#اندیشه #فلسفه #ترجمه
#افلاطون


➖➖➖
✅ نقدآگین را دنبال کنید:
📽 یوتیوب
📻 پادكست

🌾@Naqdagin

#نقد_کتاب

📺 معرفی کتاب «سومریان به وسعت تاریخ (ریشه‌های سومری قرآن و بایبل)»

اثر تحقیقی پروفسور معزز علمیه چیغ، با ترجمهٔ روح‌‌الله صاحب قلم

🎙روح‌‌الله صاحب‌قلم (مترجم کتاب)


📓دانلود pdf

🔻سفارش و خرید کتاب:
@Ruh_sahebgalam

➖➖➖

🌾@Naqdagin

#بخوانید #جستار

📓 در ستایش شیطان (تاریخ سیاست مقدس)

منتشره در سایت گویانیوز

✍️#علیرضاموثق

🍂 ....بدین‌سان باید اذعان کرد که احمد فردید، به درستی «لیبرالیسم» را «افسار گسیختگی در برابر احکام الله» می‌دانست و «جهان جدید و مدرنیسم» را دورهٔ تاخت و تاز شیطان و «سرکشی در برابر ولایت الله» می‌نامید و از همین رو بود که با دیدن انقلاب ۵۷ و ظهور ولایت مطلقهٔ فقیه شادمان شد.

🍂 به نظرم فردید در قیاس با عبدالکریم سروش، لیبرالیسم و مدرنیسم و اسلام را بیشتر و بهتر می‌شناخت و با زیرکی دریافته بود که اندیشهٔ کارل پوپر (بخوان عقلانیت انتقادی و استدلالی)، اسلام را دود می‌کند و به هوا می‌فرستد. به نحو مصداقی نیز دیدیم که در مسیر تفکر انتقادی و استدلالی و فلسفیِ دکتر سروش، النهایه هیچ چیز از اسلام باقی نماند و از چهرهٔ «خدا و انسان و شیطان و روح و معاد و بهشت و جهنم و جهان و کیهان و فقه» در فرآوردهٔ دینی دکتر سروش در قیاس با قرآن و سنت نبوی، تغییرات عمیق و گسترده ایجاد شد و وجوه افتراق، کهکشانی گشت.

🌐 مطالعهٔ برش‌هایی از این جستار

تعداد صفحات: ۱۰

⏰ زمان مطالعه: ۱۹ دقیقه


🌾@Naqdagin

#بخوانید #جستار

📓اثبات حقانیت اسلام و تشیع توسط منتقد سابق اسلام و تشیع

✂️ برشی از جستار:

پیش‌گفتار

به نام خداوند بخشنده و مهربان

🍂 اینجانب علیرضا موثق، بدینوسیله اعلام می‌کنم که در ایام عید سال ۱۴۰۱، پس از تأملات عمیق شخصی و نظر به تناظر تجربهٔ شهود عرفانی با تجربهٔ ادراکات حسی و نیز با عنایت به استدلال‌های متعدد عقلی و فلسفی، مسلمان و نیز شیعهٔ ١٢ امامی شدم و تصدیق کردم که امام زمان ۱۲۰۰ ساله، به احتمال قریب به یقین وجود خارجی دارد.

🍂 در صفحات بعد، دلایل خدشه‌ناپذیری که مرا بعد از سال‌ها مخالفت پیگرانه با اسلام و تشیع، نهایتاً از گمراهی خارج و به سوی نور هدایت کرد را به اختصار بیان می‌کنم تا در حد وسع، شکر خداوند خالق و متشخص را به جا آورم؛ چرا که مانند مصطفی ملکیان از تغییر به اقتفای قوت دلایل ابایی ندارم.


تعداد صفحات: ۱۳

⏰ زمان تقریبی مطالعه: ۲۵ دقیقه


🌾@Naqdagin