🔺گفت‌وگو با نوجوانان درباره مغالطه‌ها؛ شماره هفتم: آدمک پوشالی

الهام فخرایی

یکی از شکایت‌های رایج نوجوان‌ها که گاهی در بزرگترها هم دیده می‌شود، ناتوانی در دفاع از یک استدلال و حکم درست است، چه مربوط به خودشان و چه دیگری.

در یک مواجهه و گفت‌وگوی بین فردی یا درون گروهی، باور، ایده، استدلال یا حکمی درست زیر سوال می‌رود. آنها می‌دانند که یک‌جای کار می‌لنگد و علی‌رغم این‌که از درستی گزاره مطمئن هستند، مجبورند شکست و عقب‌نشینی را بپذیرند.

در چنین موقعیت‌هایی یکی از مغالطه‌های پرکاربرد می‌تواند مغالطه آدمک پوشالی، مترسک یا پهلوان‌پنبه باشد.

فرض کنیم نوجوانی در جمع دوستانش عنوان می‌کند که پیش از رفتن به فلان مهمانی باید به والدینش اطلاع بدهد، چون خودش را در برابر والدین، قوانین و ارزش‌های خانوادگی و سلامت شخصی‌اش مسئول می‌داند، اما با طرح این موضوع این‌طور بازخورد می‌گیرد:

«ما که هیچ‌وقت اطلاع نمی‌دهیم، تا حالا اتفاقی برامون افتاده؟!»،«یعنی می‌خوای بگی ما درست تربیت نشدیم؟»، «بزرگترها انتظار دارند توی این سن برای رفتن تا سر کوچه هم اجازه بگیریم؟» و….

یا نوجوانی که چارچوب‌های ارزشی و اخلاقی‌اش اجازه نمی‌دهد رفتارهای پرخطر را انجام بدهد، این‌طور بازخورد می‌گیرد: «ببین مذهبی بودن چکار که با آدم نمی کنه.»،«مگه ما چند بار زندگی می‌کنیم که این‌قدر کسل کننده و بدون هیجان بگذرونیمش؟»،«به حال الانش فکر کن، ما نیاز به تفریح داریم.»

گاهی هم این نوع مکالمه‌ها بین بزرگترها و نوجوان‌ها برقرار می‌شود. مثلا از آنها می‌خواهید کمتر ولخرجی کنند و در مقابل این‌طور جواب می‌شنوید: «انتظار دارید من با لباس‌های کهنه این‌ور و اون‌ور بچرخم؟!»،«با این‌همه پول، نوبت به من که می‌رسه خسیس بازی درمی‌ارید.»،«پول برای خرج کردنه، نه جمع کردن.»و…

مغالطه آدمک پوشالی، مترسک یا پهلوان‌پنبه وقتی اتفاق می‌افتد که به‌جای نقدکردن اصل استدلال، از آن تصویری اغراق شده و کاریکاتوری بسازیم، درست مثل یک مترسک یا پهلوان‌پنبه که با یک حرکت فرو می‌ریزد و به این ترتیب با مبنا قراردادن آن، سعی کنیم اصل استدلال را بی‌ارزش و ضعیف جلوه بدهیم.

با طرح این مثال‌ها و گفت‌وگو درباره وضعیت‌های مشابه به نوجوان‌ها بیاموزید که به‌جای افتادن در تله این جملات، جویای مشکل استدلال اصلی باشند. مثلا به‌جای بحث‌کردن درباره تعداد دفعات آسیب‌ندیدن و احمقانه به‌نظر رسیدن اجازه‌گرفتن برای رفتن تا سر کوچه، نیاز به تفریح یا خسیس نبودن باید روی عملکرد و استدلال اصلی متمرکز بمانیم و از طرف مقابل بخواهیم اصل استدلال و نه نسخه کاریکاتوری آن را نقد کند.

تمرین، توجه و تمرکز روی این موضوع به مرور منجر به تقویت آن به‌عنوان یک مهارت فکری شده و از گرفتارشدن در این نوع تله‌های شناختی پیش‌گیری خواهد کرد.

#الهام_فخرایی
#مغالطه_برای_نوجوانها
#نوشتار

منتشر شده در 👇👇
@aleph_ba


https://www.alephba.org/?s=%D9%85%D8%BA%D8%A7%D9%84%D8%B7%D9%87
#تفکر_نقادانه
#سنجشگرانه_اندیشی
#نوجوان_توانمند
#مغالطه
#رادیوفبک
#رادیو_فلسفه_برای_کودکان

#Criticalthinking
@RadioP4C

موافقی یا مخالف؟
برای پاسخ دادن به این سوال و اعلام نظر اول باید اطمینان حاصل کنیم که دریافت ما تا چه حد دقیق و درست است.

فرض کنید طرف گفتگو یا نویسنده یا... مطلبی را طرح کرده، گاهی فقط بریده ای از یک نوشته یا بیان شفاهی فرد در دسترس است و ما با مبنا قرار دادن این حداقل ها، اعلام موافقت یا مخالفت حداکثری می کنیم.

دقت کنیم که اعلام موضع لزوما همان قضاوت judgment نیست. قضاوت یا داوری نیازمند فعالیت و لحاظ معیارهای سنجشگرانه اندیشی است. بنابراین لازم است ابتدا به #فهم_مشترک برسیم.

حالا اگر عامدانه فرایند داوری را به صرفا اعلام موضع تقلیل دهیم علاوه بر خطای شناختی، خطایی اخلاقی نیز مرتکب شده ایم؛ به همین دلیل، ریچارد پل "انصاف" را یکی از مهارت های مرتبط با تفکر نقادانه می داند.

#الهام_فخرایی
#تفکرنقادانه
#سنجشگرانه_اندیشی
#داوری
#قضاوت
#رادیوفبک


📌 رسانه شمایید؛ لطفا بازنشر کنید.

#رادیو_فلسفه_برای_کودکان
#رادیوفبک_مدرسه_مهارتهای_تفکر

#CriticalThinking
@RadioP4C

"تفکر نقادانه برای والدین"
از تجربه های دلنشین

پاسخ کلیدی
سوالی که همیشه از والدین می پرسم و کمتر این جواب را از آنها دریافت میکنم:

مهمترین کسانی که می توانند به بچه ها کمک کنند؟
والدین


#الهام_فخرایی
#رادیوفبک
#تفکرنقادانه
#والدگری
#سنجشگرانه_اندیشی
#والدین_فیلسوف
#رادیو_فلسفه_برای_کودکان
#فلسفه_برای_کودکان
#فلسفه_برای_کودکان_و_نوجوانان

#Criticalthinking
#philosophyforparent
#philosophicalparent

@RadioP4C

تفکرنقادانه در کسب و کار
از آن تجربه های جذاب و متفاوت

#الهام_فخرایی
#نوجوان_توانمند
#تفکرنقادانه
#رادیوفبک
#کارگاه
#ویژه_نوجوان
#رادیو_فلسفه_برای_کودکان
#فلسفه_برای_کودکان

#Criticalthinking
#Criticalthinkinginmarketing

@RadioP4C

فروتنی

با این جمله "نیل براون" موافقم که:
" هر کس نتواند تصویر واضحی از استدلالش ارائه کند، حق ندارد که بخواهد استدلالش پذیرفته شود. "

اما اینکه استدلال طرف برای ما واضح نیست فرق دارد با اینکه استدلالش کلا واضح نباشد. اینجور مواقع داشتن فروتنی برای پذیرش این نکته از لوازم تفکر نقادانه است.

البته همه ما حق اظهار نظر داریم، اما برای داوری و نتیجه گیری نهایی به موارد دیگری غیر از صرفا "نظر من اینست که...." نیاز داریم؛ به مهارت هایی که بار کسب آنها بر دوش ما است نه طرف مقابل گفتگو.

مهارت هایی مثل سکوت، تامل، جستجو، پرسش، مطالعه، نقد و... بعد داوری و نتیجه گیری نهایی.

قرار نیست به صرف استفاده از چند کلمه تخصصی ما هم لزوما واجد آن دانش باشیم، مثلا طرف مقابل را خطاب قرار می دهیم که دچار مغالطه شدی، در حالی که مغالطه یا مغالطات را به درستی نمی شناسیم، از استدلال و لوازمش چیزی نمی دانیم یا دانش زمینه ای لازم را نداریم... نخواهیم که همان لحظه به جواب برسیم، وقفه ایجاد کنیم و انتظار نداشته باشیم طرف گفتگو کل بحث را بگذارد کنار و برای ما یک دوره منطق و مقدمات را شرح دهد.

خلاصه که فروتنی است راه رسیدن به کمال که چون سوار به مقصد رسد، پیاده شود (و به قول امروزی ها پیاده کند! )

#الهام_فخرایی
#تفکرنقادانه
#تفکر_نقادانه
#فلسفه_برای_کودکان
#فلسفه_برای_کودکان_و_نوجوانان

#Criticalthinking
@RadioP4C

کرونا و منطق

- چه کسانی صلاحیت اظهار نظر درباره کرونا یا کیفیت واکسن ها را دارند؟

- چه کسانی می توانند درباره قرنطینه تصمیم بگیرند؟

- آیا کرونا بیماری خطرناکی است یا نه؟

اگر شما هم پرسش های مشابهی دارید، می توانید این ویدئو را ببینید.


مغالطه ی توسل به اقتدار کاذب
(از مجموعه آموزش مغالطه برای نوجوان ها)


#الهام_فخرایی

به کوشش مدرسه رسانه ای رسا


برای دیدن شماره بعدی روی هشتگ های زیر در کانال کلیک کنید.

#آموزش_مغالطات
#مغالطه_برای_نوجوانها
#سنجشگرانه_اندیشی
#تفکرنقادانه
#نوجوان_توانمند
#فلسفه_برای_کودکان
#رادیو_فلسفه_برای_کودکان

#Criticalthinking
@RadioP4C

چطور با دیگران مخالفت کنیم؟

از ساده ترین شیوه ها شروع کنیم:
- قهر کنیم
- لفت بدهیم یا آنفالو کنیم
- فحش بدهیم
- کلمات توهین آمیز به کار ببریم
- به لحن گوینده واکنش نشان بدهیم
- حتی وقتی هیچ پشتوانه ای برای نسبت دادن این لحن به فرد نداریم؛ مثلا با یک متن فاقد صوت طرفیم؛ همیشه می توانیم ذهن خوانی کنیم.


یا اینکه شیوه کمی دشوار ولی خردمندانه را انتخاب کنیم:
- سوال کنیم
- مطمئن شویم که برداشت ما درست است
- دلیل بخواهیم
- برای مخالفت خودمان دلیل بیاوریم
- در طول بحث روی دلایل و استدلال ارائه شده متمرکز بمانیم

برای مخالفت راه های غریزی و ساده ای وجود دارد، می توان به سرعت و در لحظه واکنش نشان داد، اما شیوه های خردمندانه معمولا کمی دشوار و زمان بر است، بخصوص که نیاز به تأمل در لحظه و تمرین و درونی شدن در طول زمان دارد.

انتخاب شما معمولا کدام شیوه است و چه چالش هایی را در هر کدام تجربه کرده اید؟

https://www.instagram.com/p/CE8SjoKFNZs/?igshid=1n1j3gv1zs8ak

#الهام_فخرایی
#تفکرنقادانه
#تفکر_مراقبتی
#تفکر_نقادانه
#نقد
#انتقاد
#فلسفه_برای_کودکان
#فلسفه_برای_کودکان_و_نوجوانان
#رادیو_فلسفه_برای_کودکان

#Criticalthinking
@RadioP4C

درک مغالطات در زندگی روزمره

یکی از بهترین تمرین های تفکر نقادانه حساس بودن نسبت به تیترها و جملاتی است که در زندگی روزمره در رسانه ها می شنویم.

شما هم می توانید نمونه های دیگری را ذکر کنید یا در صورت تمایل ارسال کنید تا با هم بررسی کنیم.

برای درک بهتر این مطلب پیشنهاد می کنم در همین صفحه پست های مربوط به تفکر نقادانه را مطالعه کنید. از جمله مطلب "چطور با دیگران مخالفت کنیم؟"

پ. ن
در تصویر اول اثر ونگوگ با عنوان "هواخوری زندانی ها" را می بینید. به نظر شما چه ربطی بین این تصویر و موضوع مورد بحث ما وجود دارد؟

https://www.instagram.com/p/CFwDMX5FrE8/?igshid=14ea4k7bz5dfh



#الهام_فخرایی
#مغالطات_در_زندگی_روزمره
#تفکرنقادانه
#تفکر_مراقبتی
#تفکر_نقادانه
#نقد
#انتقاد
#فلسفه_برای_کودکان
#فلسفه_برای_کودکان_و_نوجوانان
#رادیو_فلسفه_برای_کودکان
#Criticalthinking
@RadioP4C

آموزش مغالطه برای نوجوانان
مغالطه ی شماره سه:
توسل به اجماع کاذب

به کوشش مدرسه رسانه ای رسا

#الهام_فخرایی
#مغالطه_برای_نوجوانها
#سنجشگرانه_اندیشی
#تفکرنقادانه
#نوجوان_توانمند
#فلسفه_برای_کودکان
#رادیو_فلسفه_برای_کودکان

برای مشاهده شماره های قبلی، روی هشتگ های زیر کلیک کنید:
#مغالطه_برای_نوجوانها
#آموزش_مغالطات

#Criticalthinking
http://Rasaschool.org
@RadioP4C

آموزش مغالطه برای نوجوانان
مغالطه ی شماره چهار:
تعمیم ناروا

به کوشش مدرسه رسانه ای رسا
http://Rasaschool.org

#الهام_فخرایی
#آموزش_مغالطات
#مغالطه_برای_نوجوانها
#سنجشگرانه_اندیشی
#تفکرنقادانه
#نوجوان_توانمند
#فلسفه_برای_کودکان
#رادیو_فلسفه_برای_کودکان

#Criticalthinking
@RadioP4C

چطور یک متفکر نقاد بشوم؟

بیشتر مبتدی ها تصور می کنند، اگر مو را از ماست بقیه بیرون بکشند، متفکرهای خوبی شدند، نشانه این گروه هم این است که خودشان تاب نقد شدن ندارند... در حالی که برای متفکر نقاد شدن، به مقدار زیادی فروتنی نیاز داریم تا بارها بارها مورد نقد قرار بگیریم و مجبور باشیم شیوه گفتار، رفتار، نوشتار و استدلال مان را اصلاح کنیم.

صفحه اینستاگرام

#الهام_فخرایی
#تفکرنقادانه
#تفکر_مراقبتی
#تفکر_نقادانه
#نقد
#انتقاد
#فلسفه_برای_کودکان
#رادیو_فلسفه_برای_کودکان


#Criticalthinking
@Radiop4c

آموزش مغالطه برای نوجوانان
مغالطه ی شماره پنجم:
حمله به شخص

به کوشش مدرسه رسانه ای رسا

#الهام_فخرایی
#آموزش_مغالطات
#مغالطه_برای_نوجوانها
#سنجشگرانه_اندیشی
#تفکرنقادانه
#نوجوان_توانمند
#فلسفه_برای_کودکان
#رادیو_فلسفه_برای_کودکان

برای مشاهده شماره های قبلی، روی هشتگ های زیر کلیک کنید:

#آموزش_مغالطات
#مغالطه_برای_نوجوانها

#Criticalthinking
@RadioP4C

مغالطه ی شماره ششم:
تمثیل ناروا

#الهام_فخرایی
#آموزش_مغالطات
#مغالطه_برای_نوجوانها
#سنجشگرانه_اندیشی
#تفکرنقادانه
#نوجوان_توانمند
#فلسفه_برای_کودکان
#رادیو_فلسفه_برای_کودکان


به کوشش مدرسه رسانه ای رسا
http://Rasaschool.org

برای مشاهده شماره های قبلی، روی هشتگ های زیر کلیک کنید:

#آموزش_مغالطات
#مغالطه_برای_نوجوانها


#Criticalthinking
@RadioP4C

مغالطه شماره هفتم: توسل به جهل

#الهام_فخرایی
#آموزش_مغالطات
#مغالطه_برای_نوجوانها
#تمثیل_ناروا
#سنجشگرانه_اندیشی
#تفکرنقادانه
#نوجوان_توانمند
#فلسفه_برای_کودکان
#رادیو_فلسفه_برای_کودکان

برای مشاهده شماره های قبلی، روی هشتگ های زیر کلیک کنید:

#آموزش_مغالطات
#مغالطه_برای_نوجوانها


به کوشش مدرسه رسانه ای رسا


#Criticalthinking
@RadioP4C

آموزش مغالطه برای نوجوان ها
مغالطه شماره هشتم: مسموم کردن چاه

#الهام_فخرایی
#سنجشگرانه_اندیشی
#تفکرنقادانه
#نوجوان_توانمند
#فلسفه_برای_کودکان
#رادیو_فلسفه_برای_کودکان

برای مشاهده شماره های قبلی، روی هشتگ های زیر کلیک کنید:

#آموزش_مغالطات
#مغالطه_برای_نوجوانها


به کوشش مدرسه رسانه ای رسا

#بازنشرکنیدلطفا

#Criticalthinking
@RadioP4C

آموزش مغالطه برای نوجوان ها
مغالطه شماره دهم: دوراهی نادرست

تا حالا شده سر دو راهی انتخاب قرار گرفته باشید؟

آیا این دو راهی واقعا وجود دارد یا جعلی و تحمیل شده است؟!


این مغالطه شما را به یاد چه وضعیت هایی می اندازد؟ مثال بزنید.

#الهام_فخرایی
#سنجشگرانه_اندیشی
#تفکرنقادانه
#نوجوان_توانمند
#رادیو_فلسفه_برای_کودکان
#رادیوفبک_مدرسه_مهارتهای_تفکر

برای مشاهده شماره های قبلی، روی هشتگ های زیر کلیک کنید:

#آموزش_مغالطات
#مغالطه_برای_نوجوانها


به کوشش مدرسه رسانه ای رسا


#بازنشرکنیدلطفا
#رادیوفبک_مدرسه_مهارتهای_تفکر

#Criticalthinking
@RadioP4C

تمرینی برای تفکر نقادانه
مدت مطالعه: یک دقیقه

روی لینک کلیک کنید.
لینک مطلب

#الهام_فخرایی
#تفکرنقادانه
#طرح_بحث_در_رادیوفبک
#رادیو_فلسفه_برای_کودکان
#رادیوفبک_مدرسه_مهارتهای_تفکر

#criticalthinking
@Radiop4c

✅ سقراط و درمان ایتروژنیک

ماجرای درست کردن ابرو و کور کردن چشم را حتما شنیده اید؛ وضعیتی که آرزو می کنیم کاش هنوز هیچ کاری انجام نشده بود!

وقتی ما یا دیگران بدون داشتن صلاحیت لازم، کاری را انجام می دهیم که اوضاع را بدتر از قبل می کند، نتیجه اش می شود ایتروژنیک یا مشکلاتی که در پزشکی بعد از درمان اتفاق می افتد.

حالا ربط این موضوع به سقراط چیه؟! سقراط به گفتن "نمی دانم" مشهور بود و خب حالا فرض کنید در موقعیت های واقعی، آدم ها به جای گفتن این کلمه، تظاهر به دانایی کنند یا از آن بدتر، باور داشته باشند که خیلی می دانند. چه اتفاقی می افتد؟

تمرین: سه مورد آیتروژنیک از تجربه شخصی یا واقعیت های روز را که اخیرا تجربه کردید، مثال بزنید و در بخش کامنت بنویسید.

اما چرا نمی توانیم مثل سقراط باشیم؟
- باور به اینکه خواستن یعنی توانستن و دیگر هیچ. کاری را بلد نیستیم، اما همین که می خواهیم ما انجام دهنده آن باشیم، کافی است!

- فقدان تفکر سیستمی؛ یعنی متوجه نیستیم یک تصمیم و عملکرد به ظاهر ساده یا پیچیده ی ما تا چه حد بقیه را درگیر می کند.
- تصمیم گرا بودن به جای نتیجه گرا بودن؛ یعنی صرفا عجله داریم تصمیم بگیریم، به جای اینکه دنبال به ثمر رسیدن نتیجه مطلوب باشیم.

تمرین:
به نظر شما چطور میشود ایتروژنیک را در جامعه کمرنگ کرد؟
شما به عنوان والدین، مربی یا معلم چه عملکردی می توانید داشته باشید؟
#الهام_فخرایی

لینک مطلب

#تفکرنقادانه
#طرح_بحث_در_رادیوفبک
#رادیو_فلسفه_برای_کودکان
#رادیوفبک_مدرسه_مهارتهای_تفکر
#مدرسه_مهارتهای_تفکر

#criticalthinking
@Radiop4c

✅ تمرین تفکر نقادانه به کمک سقراط

اسلایدها را در این لینک ببینید و
لطفا در بخش کامنت اینستاگرام، پاسخ ها و نظراتتان را بنویسید تا بیشتر درباره این موضوع گفتگو و هم اندیشی کنیم.
#الهام_فخرایی

#بازنشرکنیدلطفا



#تفکرنقادانه
#طرح_بحث_در_رادیوفبک
#رادیو_فلسفه_برای_کودکان
#رادیوفبک_مدرسه_مهارتهای_تفکر
#مدرسه_مهارتهای_تفکر

#criticalthinking
@radiop4c

آموزش مغالطه برای نوجوانان
مغالطه ی شماره پنجم:
حمله به شخص

به کوشش مدرسه رسانه ای رسا

#الهام_فخرایی
#آموزش_مغالطات
#مغالطه_برای_نوجوانها
#سنجشگرانه_اندیشی
#تفکرنقادانه
#نوجوان_توانمند
#فلسفه_برای_کودکان
#رادیو_فلسفه_برای_کودکان

برای مشاهده شماره های قبلی، روی هشتگ های زیر کلیک کنید:

#آموزش_مغالطات
#مغالطه_برای_نوجوانها

#Criticalthinking
@RadioP4C