ادب‌سار
12.7K subscribers
5.04K photos
125 videos
21 files
873 links
آرمان ادب‌سار
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی

instagram.com/AdabSar

گردانندگان:
بابک
مجید دُری @MajidDorri
پریسا امام‌وردیلو @New_View

فروشگاه ادبسار: @AdabSar1
Download Telegram
@AdabSar

من این طرف به خاک و خون، تو بی‌خیال، نیستی
بغل نمی‌کنی مرا و تابه‌حال‌ نیستی

میان بازوان تو به اوج‌ها رسیده‌ام
چه غم اگر به شانه‌ام دو‌ تکه‌ بال نیستی

هوای تو که می‌زند گره‌ به روسری من
چگونه باز می‌شود اگر شمال نیستی

تو باغبان بی‌غمی که چند سال می‌شود
مواظبِ درختِ مستِ پرتقال نیستی

همیشه مثل آرزو بلند و دست‌نارَسی
خوشا بلند‌بودنت که در زوال نیستی

پلنگ سربه‌راهِ من، کمین زده به ماه من
چرا به فکر خوردن تن غزال نیستی

میان قصه‌های کهنه شاهزاده‌‌ای، ولی
چرا در آستانه‌‌‌ی شب وصال نیستی

من این طرف به خاک و خون فتاده‌ام، ولی چه سود
تویی که سال‌ها شده بدین روال نیستی

#مهتاب_ساحل
@AdabSar
Forwarded from ادب‌سار
درخت خشكم و هم‌صحبت کبوترها
تو هم که خستگی‌ات رفت، می‌پری از من!

#علیرضا_بدیع
#شعر_ایران
@AdabSar
🍃🌿🍂🌾
Forwarded from ادب‌سار
💫

در میکده دوش، زاهدی دیدم مست
تسبیح به گردن و صراحی در دست

گفتم: ز چه در میکده جا کردی؟ گفت:
از میکده هم به سوی حق راهی هست

#شیخ_بهایی
@AdabSar
👥👥👥👥
🔅پرسش شما

درود
برای برابر واژه گان -بیلبورد- چه پیشنهادی دارید
نظر من بهترین واژه "دیوار نگاره" ست.


🔅پاسخ ادبسار 👇👇👇
🔷🔶🔹🔸
@AdabSar
🔅پالایش زبان پارسی


🔻بیلبورد، Billboard= آگهی‌نما

نمونه:
🔺تابلوهای بزرگ تبلیغات را که کنار اتوبان‌ها و معابر عمومی نصب می‌شوند، «بیلبورد» گویند=
سازه‌های بزرگ آگهی را که کنار بزرگراه‌ها و گذرگاه‌های همگانی به‌کار می‌روند، «آگهی‌نما» گویند


گردآوری و نگارش #مجید_دری
#پارسی_پاک
#بیلبورد، #Billboard
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸
@AdabSar

پرده-پرده آنقدر از هم دریدم خویش را
تا که تصویری ورای خویش دیدم خویش را

خویش خویش من هم‌اینک از در صلح آمده‌ست
بس که گوش از خلق بستم تا شنیدم خویش را

خویش خویش من مرا و هرچه من‌ها بود سوخت
کشتم آن خویش و ز خاکش پروریدم خویش را

معنی این خویش را از خویشِ خویشِ خود بپرس
خویش‌بینی را گُزیدم تا گُزیدم خویش را

مِی شدم، ساقی شدم، ساغر شدم، مستی شدم
تا ز تاکستان هستی خوشه چیدم خویش را

سردی کاشانه را با آه گرمی داده‌ام
راه را بر خورشید بستم تا دمیدم خویش را

برده‌داران زمان‌ها چوب حراجم زدند
دست اول تا برآمد خود خریدم خویش را

بزم‌سازان جهان مِی از سبوی پُر خورند
من تهی‌پیمانه بودم، سر کشیدم خویش را

اشک و من با یک ترازو قدر هم بشناختیم
ارزش من بین که با گوهر کشیدم خویش را

شمعم و با سوختن تا آخرین دم زنده‌ام
قطره-قطره سوختم تا آفریدم خویش را

#معینی_کرمانشاهی
فرستنده #مهین_دری
@AdabSar
Forwarded from ادب‌سار
💫

دست‌هایت را
که باز کنی،
به هیچ جا بند نیستم،
سقوط می‌کنم!


#عباس_معروفی
@AdabSar
Forwarded from ادب‌سار
💫

گفتی که مرا عذاب خواهـی فرمود
من در عجبم که در کجا خواهد بود

آن‌جا که تویــی عذاب نبوَد آن‌جــا
وآن‌جا که تو نیستی کجا خواهد بود؟


#ابوسعید_ابوالخیر
@AdabSar
Forwarded from ادب‌سار
🏹 سیزدهم تیرماه،
تیری برای آزادی رها شد
به بهای جان...

#جشن_تیرگان فرخ باد.

@AdabSar
🏹🏹🗺
Forwarded from ادب‌سار
🖋 سیزدهم تیر و جشن تیرگان، روز بزرگداشت جایگاه نویسندگان و دبیران در ایران باستان بود.(ابوریحان بیرونی، آثارالباقیه)

چند سالی‌ست که چهاردهم تیر، روز کِلْک(قلم) نامگذاری شده است. ✒️


✒️ @AdabSar 🖋
@AdabSar

نیست بی دیدار تو در دل شکیبایی مرا
نیست بی گفتار تو در دل توانایی مرا

در وصالت بودم از صفرا و از سودا تهی
کرد هجران تو صفرایی و سودایی مرا

عشق تو هر شب برانگیزد ز جانم رستخیز
چون تو بگریزی و بگذاری به تنهایی مرا

چشمه‌ی خورشید را از ذره نشناسم همی
نیست گویی ذره‌ای در دیده بینایی مرا

از تو هر جایی ننالم تو هرجایی شدی
نیست جای ناله از معشوق هرجایی مرا

گاه پیری آمد از عشق تو بر رویم پدید
آنچه پنهان بود در دل گاه برنایی مرا

کرد معزولم زمانه گاه دانایی و عقل
با بلای تو چه سود از عقل و دانایی مرا

#سنایی
@AdabSar
Forwarded from ادب‌سار
💫

دلشوره‌ای دارم، گمانم ماهیِ سرخی

در عمق دریایی به قلّابی نظر دارد!

#مهدی_فرجی
@AdabSar
Forwarded from ادب‌سار
💫

وقتی که من مُردم، مقصر هم که باشی
بنویس چشمان تو تقصیرش قشنگ است

شلیک‌ها وقتی که از سمت تو باشند
هم ماشه، هم هفت‌تیر، هم تیرش قشنگ است

#حمیدرضا_برزکار
@AdabSar
Forwarded from ادب‌سار
🌟☔️🌟☔️
@AdabSar

🌟 آشنایی با جشن‌های ایرانی
☔️ جشن تیرگان - آبریزان یا آبریزگان

🌟🌟 "تیر"، تیشتَریَه در اوستایی و تِشتَر در پهلوی، نام درخشان‌ترین ستاره‌ی آسمان، ستاره‌ی باران و به گفته‌ی ابوریحان بیرونی ستاره‌ی یمانی بود.
این ستاره در میان ایرانیان سرور و نگهبان ستارگان بود.(کورش نیکنام)

☔️☔️ "تیر" همچنین فرشته‌ی باران و فرشته‌ی روزی‌دهنده شمرده می‌شد که بالا آمدن آن مایه‌ی افزایش بارندگی و ناپدید شدنش شوند(دلیل) کاهش بارندگی بود.(ابراهیم پورداوود)

☔️☔️ جشن تیرگان افسانه‌ای خواندنی از نبرد ایزد باران با دیو خشکسالی دارد. در این نبرد ایزد باران با یاری ایزدان باد، هوم، بهمن، فروهر پاک رفتگان، مینوی خرد و... بر دیو اپوش پیروز می‌شود. داستان آن در "تیریَشت"(ابراهیم پورداوود) آمده و می‌توانید در این پیام نیز بخوانید:
t.me/AdabSar/6609

🌟🌟 پیدایش جشن تیرگان دو بهانه دارد.
نخست پرتاب تیر به دست آرش کمانگیر برای پاسداری از خاک ایران و دوم بارش باران پس از هفت سال خشکسالی بود.(ابوریحان بیرونی)

☔️☔️ در زمان پادشاهی پیروز ساسانی(نیای انوشیروان دادگر)، هفت سال در کشور باران نبارید، شمار فراوانی از مردم مردند و خشکسالی مایه‌ی تنگدستی و افسردگی شده بود.پس از هفت سال در تیر روز از تیر ماه(سیزدهم تیر)، آسمان پوشیده از ابر شد و باران فراوانی بارید. مردم از شادی جشن گرفتند و به یکدیگر آب پاشیدند و جشن آن‌ها "آبریزان"، "آبریزگان" و "آب‌پاشان" نام گرفت.(دهخدا و اردشیر آذرگشسب)
جشن آبریزگان در روزهای سیزده‌بدر و سیزدهم مهر (روز تیر این دو ماه) هم برگزار می‌شود.

🌟🌟 باز هم درباره‌ی پیدایش جشن آبریزان گفته می‌شود که کیخسرو، پادشاه کیانی هنگام بازگشت از جنگ با افراسیاب، در کنار چشمه‌ای به خواب رفت و بیژن پور گیو(بیژن پسر گیو) که او را همراهی می‌کرد، برای بیدار کردنش به روی او آب پاشید.(ابوسعید گردیزی) و این بهانه‌ای برای جشن آبریزان در تیرماه شد. هرچند که گمان‌ها درباره‌ی روز آن گوناگون است. گروهی آن را یکم تیر می‌دانند.

@AdabSar
#پریسا_امام_وردی
__________________
#فرهنگ_ایران #تیرگان #آبریزگان #جشن_تیرگان #آرش_کمانگیر

@AdabSar
☀️☔️☀️☔️
Forwarded from ادب‌سار
🎋🎋🎋🎋
@AdabSar

آشنایی با جشن‌های ایرانی
جشن تیرگان - آیین ایرانیان

🚿🚿 آیین‌های جشن تیرگان از تیر روز تا بادروز (۱۰روز) دنباله داشت. به آن "تیرو جشن"، "تیر و تشتر"، "آبریزی" و "آب‌بازی" می‌گفتند.(میترا مرادپور)
ایرانیان یک روز پیش از جشن تیرگان خانه‌ی خود را پاکیزه می‌کردند و در این روز سر و تن خود را می‌شستند، پوشاک تازه می‌پوشیدند و به شادمانی می‌پرداختند. (کورش نیکنام)

🌬🌬 در این روز "خورشید نیایش" یا "مهر نیایش"می‌خواندند. پیر و جوان نخ ابریشمی هفت‌رنگ و نازکی به‌نام "تیر و باد" به مچ دست خود می‌بندند و در روز باد (۱۰روز پس از آن)، بند را باز می‌کنند و به دست باد می‌سپارند تا گذر تیر آرش و همراهی ایزد باد را یادآوری کنند. هم‌زمان این ترانه را می‌خوانند(نیکنام):
تیر برو باد بیا
غم برو شادی بیا
رنج برو روزی بیا
خوشه‌ی مرواری بیا

💦💦 آب‌بازی کنار رودها و آب‌ها، یکی از برنامه‌های شادی‌آور آیین تیرگان بود. هنگام آب‌بازی هم آواز می‌خواندند:
تور ماهیَه، وَچه ماهیَه
(ماه تیر است، ماه کودکان است)
@AdabSar
🌾🌾 از دیگر آیین‌های این روز پختن و خوردن گندم و خوردن میوه بود. به این بهانه که در جنگ هفت ساله‌ی منوچهر و افراسیاب، ایرانیان دربند نمی‌توانستند برای نان آرد درست کنند و ناچار گندم می‌خوردند. برای سر شستن هم می‌گفتند کیخسرو هنگام بازگشت از نبرد با افراسیاب، کنار چشمه خفت و بیژن روی سر او آب ریخت تا بیدارش کند.(گردیزی)

در بامداد این روز، کوزه‌ای را زیر سایه‌ی درخت سبزی می‌گذاشتند و سپس هرکس در دل آرزویی می‌کرد و ابزار کوچکی همچون انگشتر درون کوزه می‌انداخت؛ سپس روی کوزه پارچه‌ی سبز می‌انداختند. هنگام پسین(بعد از ظهر) هر یک از زنان و مردان در کنار کوزه چکامه و آواز می‌خواندند و هم‌زمان، دختر کوچکی از درون کوزه چیزها را بیرون می‌آورد و آرزومندان سروده‌ای را که هم‌زمان با بیرون آمدن ابزارشان خوانده می‌شد، گونه‌ای پیشگویی بخت می‌شمردند و با نگر(توجه) به آرزویشان، برداشتی از آن سروده داشتند. این آیین در جشن چلمو نیز انجام می‌شد.

💃🏻💃🏻 امروز در استان‌ها و شهرهایی چون مازندران، سنگسر در سمنان، فراهان، آمل و در کنار دماوند جشن تیرگان و جشن روز دماوند به شیوه‌های گوناگون برگزار می‌شود.

#پریسا_امام_وردی
____________
#فرهنگ_ایران #تیرگان #آبریزگان #جشن_تیرگان #آرش_کمانگیر

@AdabSar
🎋🎋🎋🎋
Forwarded from ادب‌سار
🔷🔶🔹🔸
@AdabSar
🔅پالایش زبان پارسی


در زبان پارسی واژه‌های «نَسک»، «ماتیکان» و‌ «نبیگ»، به‌چمار «کتاب» بکار می‌رود.
ولی اگر بخواهیم دسته‌بندی رُشمَندتری(دقیق‌تری) داشته باشیم، می‌باید «نَسک» را به‌جای «کتاب مذهبی» به‌کار ببریم، مانند نسک اوستا، نسک قرآن و...
در اوستا هر جا که واژه‌ی «نَسک» آمده، از آن اوستا و یا بخش‌های اوستا برداشت شده است.
چه مایه زاهد و پرهیزگار صومعه‌گی
که نسک‌خوان شد بر عشقش و ایارده‌گوی #خسروانی

«ماتیکان» با ماتَک(ماده) هم‌ریشه است و به چمار «فرمان و رای» است.
«ماتیکان» را می‌توان برای نبیگ‌های آموزشی(کتاب‌های درسی) و نبیگ‌هایی که در آن به پرسش‌هایی پاسخ داده شده و یا پرسمان‌هایی(مسائلی) در آن‌ها چاره‌جویی(حل) شده است به‌کار برد. مانند «ماتیکان مینوی خرد» که پاسخ‌های مینوی خرد به کَسی به نام «دانا» است. یا «ماتیکان هزار دادِستان» که به مانَک(معنی) هزار ماتَکِ(ماده‌ی) دادیک(قانونی/قضایی) است.

«نبیک، نپیگ، نیپیک، نیپیگ» نیز همگی برگرفته از «نبیگ» هستند که در زبان پارسی پهلوی، از ریشه‌ی «نبشتن/نوشتن» و به چمار «کتاب» آورده شده است. هم‌چنین در بافه‌های(متون) مانَوی که به زبان پارسیک(زبان پهلوی ساسانی) نوشته شده، «نبیگ‌نبیشتن» هم‌ارزِ «کتاب‌نوشتن» بکار برده شده است.

🔻کتاب= نبیگ، نَسک، ماتیکان


گردآوری و نگارش #مجید_دری
#پارسی_پاک
#کتاب
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸
@AdabSar

چو هم خاکیم و هم گردون، چه می‌پرسی کجایی‌ام؟
به تن چون تو زمینی‌ام، به جان چون تو سمایی‌ام

اگر تو بی‌خود و رندی، ز من درس جنون آموز
اگر صوفی تویی عبرت‌پذیر از پارسایی‌ام

به سستی می‌روم، چون همرهم یک پیر و یک طفلی‌ست
یکی عقل هوس‌بند و، دگر روح هوایی‌ام

بهار من برفت و تیره‌ماهم نیز خواهد رفت
اشارت می‌کنند این رهروان بر بی‌بقايی‌ام

چو بی‌اصلی لب آلاید که من بیگانه بنیادم
ز شریانم زند فریاد خون آریایی‌ام

از این خاکستران پاش‌خورده گلخنی خواهم
دریغِ من، دریغِ آرزوهای طلايی‌ام

#فرزانه_خجندی
@AdabSar
Forwarded from ادب‌سار
💫

كم وعده بده، موعد انگور گذشته‌ست

اين غوره‌ی هجر است كه حلواشدنی نيست


#محمد_عابدينی
@AdabSar
Forwarded from ادب‌سار
💫

ساقیا صبح ‌است، می ‌از شیشه ‌در پیمانه کن
حشر خواب‌آلودگان از نعره‌ی مستانه کن

مجلس ‌از دود چراغ کشته ماتم‌خانه‌‌ای‌ست
این مصیبت‌خانه را از باده عشرت‌خانه کن

#صائب_تبریزی
@AdabSar
Forwarded from ادب‌سار
🏔🏔🏔🏔🏔🏔
goo.gl/KhwBCu
🔅روز دماوند

ای دیوِ سپیدِ پای در بند!
ای گنبد گیتی، ای دماوند! #بهار

🗻 "دماوند"، برکشیده‌ترین کوه ایران و برافراشته‌ترین چَکادِ(قله‌ی) آتشفشانی آسیا است.

بر چرایی نامگذاری "دماوند"، گمانزدهای گوناگونی رواگ(رواج) دارد:
۱. دَماوند = دم (دمه، گاز، بخار) + آوند(پسوند دارندگی) = دارای دمه و دود
۲. دُماوند = دُما(‌پشت، دنبال) + وند(نهادن، ایستادن بر جایی) = شهر یا آبادی یا کلاتِ(قلعه‌ی) ایستاده در دنبال و پشت.

"دماوند" همچنین جایگاه ویژه‌ای در افسانه‌های ایران دارد:
🌋 در افسانه‌ها آمده است که "گیومرت"(کیومرث) در کوه دماوند می‌زیسته است و گور فرزند وی "سیامک" هم آنجا دانسته شده است. آمده است که چون فرزندش کشته شد، خداوند چاهی بر سر کوه دماوند برآورد و "گیومرت" فرزند را در چاه فروهِشت. سپس بر سر کوه آتش افروخت و آتش به چاه اندر افتاد و از آن روز آتش بارها پر زند و به هوا بَرشود و این آتش دیو را از فرزند او دور بدارد.
@AdabSar
"دماوند" همچنین جایی است که فریدون، پادشاه پیشدادی و از چهره‌های افسانه‌ای ایران، با آژی‌دهاک(ضحاک)، فرمانروای ستمگر و خونریز، رویاروی شده و می‌جنگد.
بر پایه‌ی افسانه‌ها، سپاه فریدون به سپهسالاری "کاوه آهنگر"، در نبرد با آژی‌دهاک پیروز شده و او را در غاری در دماوند به بند می‌کشد. و آژی‌دهاک آنجا زندانی است تا پایان جهان، که بند بگسلد و کشتن مردمان آغاز کند و سرانجام به دست "گرشاسپ" کشته شود.
بیاورد ضحاک را چون نوند
به کوه دماوند کردش به بند #فردوسی
ز بیدادی سمر گشته‌ست ضحاک
که گویند او به بند است در دماوند #ناصرخسرو

🏹 "دماوند" دیگربار در گاهِ پادشاهی "منوچهر" زبانزد می‌شود. آنگاه که بر آن می‌نهند تا "آرش کمانگیر"، دلاور ایرانی، از فراز "دماوند" تیری بپراند و بدانجای که تیر فرود آید مرز ایران و توران باشد.
از این رو "آرش" از چکاد دماوند تیری بیفکند که از بامداد تا نیمروز برفت و به کنار آمودریا(جیحون) فرود آمد و آنجا مرز شناخته شد.

🌄 همچنین آورده‌اند که "کیخسرو" پادشاه کیانی و پیشوای دادگر ایرانی، پس از واگذاری پادشاهی به "لهراسب"، به "دماوند"رفته و از آنجا به فَراز می‌رود(عروج می‌کند).


سیزدهم تیرماه، روز "دماوند" این بَرماندِ نیادی(میراثِ طبیعی) و میهنی، اِسپَهبُدِ پایداری و ایستادگی، و نماد سرزمین ایران، گرامی باد.

#مجید_دری
#روز_دماوند
@AdabSar
🇮🇷🇮🇷🇮🇷🇮🇷