💫

تشتِ رسوایی‌ام از بام اگر افتاد چه باک

عاشق حُسن تو چون حُسن تو انگشت‌نماست

#محمدعلی_صفیر
@AdabSar

💫

پستیم چو خاک، سربلندی این است
مستیم ز عشق، هوشمندی این است

با این‌همه درد نام درمان نبریم
حقا که کمال دردمندی این است

#باباافضل_کاشانی
@AdabSar

🔷💠🔹🔹
@AdabSar

شور دل چون غنچه از رنگم گریبان می‌درد
پاس خاموشی چسان دارم به یک دفتر زبان
بیدل دهلوی

بوم شناخت، بوم شناسی = Ecology
بوم شناس = Ecologist
بزرگنمایی = Agrandissement
هستی- بودش = Existence
هستی گرایی = Existentialism
پسرانه، پسرگونه = A la garcon
فرتوردان- جُنگ = Album
جایگزین- پَستاییک = Alternatif
زمینه، دَرَک، برآخت = سُوژه sujet
درآخت، بَرنمود = اُبژهObje

تندآبه‌های امروز رودهای خروشان فردایند که می‌توانند ما و فرهنگ‌مان را در هم بکوبند و ویران کنند.

✍ #بزرگمهر_صالحی

بُن‌مایه‌ها:
۱- فرهنگ بیست هزار، ضیالدین هاجری
۲- فرهنگ ریشه شناختی اختر فیزیک، محمد حیدری ملایری
۳- فرهنگ انگلیسی به پارسی منوچهر آریانپور

@AdabSar
🔷💠🔹🔹

۸۰سال پیش که فرهنگستان این واژه‌ها را‌ ساخت، بسیاری باور نداشتند این واژگان ناآشنا جای واژه‌های اربی را بگیرد.
اکنون واژه‌های پارسی جا افتاده و کوشش فرهنگستان به بار نشسته است!

#میلاد_فرخ_وند
@AdabSar

🌾🍃🍂🥀🍁
🍁@AdabSar

🍂 آشنایی با جشن‌های ایرانی
🍂 جشن خزان

🍁🍁 «جشن خزان» یا «خزان جشن» که به آن «جشن مغان» هم می‌گفتند واپسین جشن دهه‌ی نخست شهریور بود که در «دی به آذر روز» این ماه برابر با هشتم شهریور برگزار می‌شد. انگیزه‌ی برگزاری این جشن پایان برداشت فراورده‌های کشاورزی تابستان و آغاز پاییزه‌کاری بود. همچنین گفته می‌شود پایان نشانه‌های تابستان و خودنمایی نشانه‌های پاییز از انگیزه‌های پیدایش جشن خزان بود. درباره‌ی زمان برگزاری این جشن دیدگاه‌ها ناهمسان است.

🍁🍁 «جیمز موریه» در گزارش بازدیدش از ایران نوشته است که در روز هشتم شهریور در دماوند جشنی به نام خزان برگزار شد. خلف تبریزی نوشته است: «خزان روز هشتم باشد از شهریورماه قدیم و این روز جشن مغان است.»

🍁🍁 گردیزی در زین‌الاخبار نوشته است که جشن خزان در روز پانزدهم شهریور «دی به‌مهر روز» برگزار می‌شد. این روز همزمان با جشنی در سغد باستان و فرارودان(ماوراءالنهر) بود که در آن بازار همگانی برپا می‌شد. شاید گردیزی این هر دو جشن را یکی دانسته و در سغد جشن خزان همراه با بازار همگانی بود.

🍁🍁 ابوریحان بیرونی می‌گوید «خزان خاصه» در هژدهم(هجدهم) شهریور و «خزان عامه» در دوم مهر برگزار می‌شد. دیگر پژوهش‌ها هم نشان می‌دهد دو جشن خزان یکی در هشتم شهریور با پدیدار شدن نشانه‌های پاییز و دیگری در اورمزدروز از مهر(نخستین روز مهر) و آغاز پاییز برگزار می‌شد.

🍁🍁 سوارکاری، چراغانی و آذین‌بندی خانه‌ها و آتش‌افروزی بر بام‌ها از آیین‌های جشن خزان بود. به دید می‌رسد ایرانیان این جشن را گروهی و در کنار دیگران برگزار می‌کردند. این جشن کهن تا چند سال گذشته در دماوند با آتش‌افروزی گرامی داشته می‌شد.
درباره‌ی گونه‌گونی زمان برگزاری جشن خزان گفته‌اند که به شمار نیاوردن سال‌های بهیزَگ(کبیسه) مایه‌ی این ناهمسانی شده است.

✍ گردآوری و نگارش: #پریسا_امام_وردیلو
____________
📚 برگرفته از:
۱- آثارالباقیه #ابوریحان_بیرونی
۲- جشن‌های فراموش شده ایران باستان
#مریم_نوذری و #بهروز_بیگوند

#جشن_های_ایرانی #جشن_خزان #شهریورگان
🍁@AdabSar
🌾🍃🍂🥀🍁

🌼🌳🌹
🌳🌹
🌹
گر آیَدْت روزی به چیزی نیاز
به دست و به گنج بخیلان میاز

هم از پیشه‌ها آن گزین کاَندر اوی
ز نامش نگردد نهان آبِ روی

همان دوستی با کسی کن بلند
که باشد به سختی تو را یارمند

تو در انجمن خامشی برگزین
چو خواهی که یک‌سر کنند آفرین

چو گویی همان گوی کآموختی
به آموختن‌در جگر سوختی
#فردوسی

امید آنکه:
ز تو چَشمِ آهرمنان دور باد
دل و جان تو خانه‌ی سور باد


فرستنده #جعفر_جعفرزاده
#چکامه_پارسی
@AdabSar
🌳
🌼🌳
🌺🌼🌳

💫

سراپا زخمِ کاری خورده‌ی شمشیرِ بیدادم

بنازم طاقت دل را که نالیدن نمی‌داند

#جلال_سیستانی
@AdabSar

💫

هرچند رسیدن به شما یک رویاست
زیباست اگر جهان، به رویا زیباست

یک چشمه تمام آرزویش رود است
یک رود تمام آرزویش دریاست

#وحید_اشجع
@AdabSar

🔷🔶🔹🔸
@AdabSar
🔅پالایش زبان پارسی

🔻سلام = درود
🔻سلام کردن = درود گفتن، درودی رساندن
🔻سلام علیکم = درود بر شما

✍ نمونه:
🔺سلام رفقا = درود دوستان

🔺سلام من را به اخوی برسانید =
درود من را به برادر برسانید

🔺سلام روستایی بی‌طمع نیست =
درود روستایی بی‌آزوَری نیست

🔺سلامت را نمی‌خواهند پاسخ گفت =
درودت را نمی‌خواهند پاسخ گفت

🔺سلام علیکم و رحمةالله و برکاته =
درود بر شما و بخشایش و فراوانی ایزدی

✍ #مجید_دری
#پارسی_پاک #سلام #سلام_علیکم
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸

🔷💠🔹🔹
@AdabSar

کجا بسته بُد ‌گيو و كاووس و توس
شده گوش کر یک‌سر از بانگ کوس!
فردوسی

گذشته‌ی زبان پارسی هنگامی مایه‌ی بالندگی است که در آینده نیز کارایی داشته باشد. وگرنه سخن سرایی در شکوه دوران پیشین بدون برنامه‌ریزی برای آینده‌ی زبان پارسی درمان‌بخش هیچ دردی نخواهد بود.
ایرمان (استعاره) یا در سراسر زبان‌های اروپایی: Metaphor، یک روش در شیوه‌ی سخن است به مانک به کار بردن یک واژه، گزاره یا سهمان(جمله) به‌جای چیز دیگری بر پایه‌ی همانندی میان آن‌ها. ماننده‌گویی در چکامه و ادب جهان بسیار ارزشمند است به شیوه‌ای که چکامه را سخنی بر پایه ماننده‌گویی و چگونگی‌های آن دانسته‌اند. می‌توان گفت ایرمان همان مانندسازی است که ماننده شده (مشبه) یا ماننده‌ی (مشبهٌ‌به) آن زدوده شده باشد. برای نمونه «گریه‌ی ابر بهاری» ایرمانی است که زیرساخت آن این سَهمان است: «ابر بهار مانند انسان می‌گرید».

ایرمان آشکار = استعاره‌ی مصرحه
ایرمان آمیغی = استعاره‌ی مرکب
ایرمان پایه = استعاره‌ی اصلیه
ایرمان پرورده = استعاره‌ی مترشحه
ایرمان پیراسته = استعاره‌ی مجرده
ایرمان پیرو = استعاره‌ی تبعیه
ایرمان دورشگفت = استعاره ی خاصیه‌ی غریبه
ایرمان رها = استعاره‌ی مطلقه
ایرمان ریشخند = استعاره‌ی تهکُمیه
ایرمان کنایی = استعاره‌ی مکنّیه
ایرمان ناساز = استعاره‌ی عنادیه
ایرمان نزدیک و آشنا = استعاره‌ی عامیه‌ی مبتذله
ایرمان همساز = استعاره ی وفاقیه

✍ #بزرگمهر_صالحی

📚 بن‌مایه‌ها:
۱- دانشنامه اسلامی، ج ۱۳، برگ۲۴۷، اصغر دادبه و بابک فرزانه
۲- شفیعی کدکنی، محمدرضا. صور خیال در شعر فارسی
۳- فنون بلاغت و صناعات ادبی، دانشمند جلال‌الدین همایی، نشر هما
۴- فرهنگ پارسی آریا جواد دانشیار
۵- فرهنگ پارسی بر پایه واژگان نژاده سیمین حلالی
۶- راهنمای واژه‌سازی پیشرو آریانپور

@AdabSar
🔷💠🔹🔹

@AdabSar

کرده در آینه حُسنِ رُخِ خور شیدایت
قطره زان سلسله‌ها ریخته اندر پایت

رَخت بر بامِ سماوات بَرد فتنه اگر
جلوه‌ی ناز بدین شیوه کند بالایت

کمتر از خون مددِ دیده کن ای دل ترسم
که به توفان دهد این قطره‌ی دریازایت

گشت پایان تو پیدا مگر ای دشت جنون
بر نتابید به رسوایی ما صحرایت

ز آهِ شب عالمی آسوده زیَد خونِ دلم
که بدین دست کِشد چشمِ قدح‌پیمایت

بنه از سر غمِ زلفش که نبینم «یغما»
جز پریشانی دل سودی از این سودایت

#یغمای_جندقی
@AdabSar

💫

تو
در تمام زبان‌ها
ترجمــــه‌ی لبخندی

هرکجای جهان
که تو را بخوانند
گل از گل‌شان می‌شکفد

#رضا_کاظمی
@AdabSar

💫

نبض تو سلام زندگی بود به ما
تعلیم مرام زندگی بود به ما

پیوسته تپیدن تو ای قلب عزیز
تلقین مدام زندگی بود به ما

#میلاد_عرفان_پور
@AdabSar

🔷💠🔹🔹
@AdabSar

پیام از «پوریا معقولی»:
درود بر شما، با ابرازِ سپاسی ژرف از گروهِ گردانندگانِ رسانه‌یِ «ادب‌سار»، خواستم نگرِ خود را پیرامونِ برخی جایگزین‌هایِ پیشنهادی بازگویم.
«عقلِ عملی» را می‌توان به پیشنهادِ دکتر ادیب‌سلطانی، به «خردِ/عقلِ ورزیک» برگرداند. پسوندِ «یک» ریشه در زبانِ پهلوی دارد. (بنگرید به «درختِ آسوریک»).
افزون بر این، «خردِ ناب» را می‌توان جایگزینی برای «عقلِ محض» دانست و نه «عقلِ کل».
در پایان، برای «عقلِ نظری» هم «خرد/عقلِ نگریک» شایسته‌تر می‌نماید.


پاسخ از «بزرگمهر صالحی»:
یادشان گرامی باد، شمس‌الدین ادیب سلطانی کاری ژرف برای فلسفه انجام داد و کتاب «خرد ناب» را به پارسی سره برگرداند در باره پسوند «ایک» هم نگریه‌ی ایشان اینگونه است. «خرد نگریک» زیباست ولی واژه بایست به گونه‌ای باشد که به سادگی بر زبان بلغزد نه آنکه زبان را به درنگ وادارد.
با سپاس از پرسش دوستان

بنگرید به:
t.me/AdabSar/17005
🔷💠🔹🔹

🔷💠🔹🔹
@AdabSar

ای زبان پارسی در کار باش
رهگشای راه ناهموار باش

زبان خود را پاس بداریم، با آن شوخی نکنیم، آن را کوچک نشماریم. بزرگ بداریمش و در پناه آن جاودانگی خود را بیمه کنیم.

پَـرهون = دایره
پرهونی = دایره‌ای، مدور
پرهونیدن = به نمای دایره در آوردن
پرهونش = دایره‌سازی
پرهونسان = دایره مانند

آویژِه = خالص
آویژیدن = خالص کردن
آویژگی = خلوص، اخلاص

آویژه، واژه‌ای است کهن که در نوشته‌های پارسی میانه و همچنین در فرهنگ‌هایی چون دهخدا آورده شده است. ریخت این واژه در پارسی میانه اَبیزَک بود.

✍ #بزرگمهر_صالحی
@AdabSar
🔷💠🔹🔹

🔷🔶🔹🔸
@AdabSar
🔅پالایش زبان پارسی

🔻صبح = بام، بامداد، بامگاه، پگاه، چاشت، سپیده‌دَم، آفتابدَم، آغاز روز

✍ نمونه:
🔺از صبح پیشش بودم =
از بامگاه پیشش بودم

🔺هر صبح به ملاقاتش می‌رفت =
هر بامداد به دیدارش می‌رفت

🔺تا صبح نتوانست بخوابد =
تا سپیده‌دَم نتوانست بخوابد

🔺از صبح فقط به او فکر می‌کرد =
از آغاز روز تنها به او می‌اندیشید

🔺صبح راه می‌افتیم =
آفتابدَم راه می‌افتیم


🔻صبح‌به‌خیر(صباح‌الخیر) = بامداد خوش، بامداد نیک، بام‌شاد

✍ نمونه:
🔺به همه صبح‌به‌خیر گفت =
به همه بام‌شاد گفت

🔺سلام و صبح شما به‌خیر =
درود و بامداد شما خوش

🔺صبح شما به‌خیر باشد =
بامداد شما نیک باشد


🚩دنباله دارد

✍ #مجید_دری
#پارسی_پاک #صبح #صبح_بخیر #صبح_به_خیر
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸

@AdabSar

بیرون خرام از تن و جان را نظاره کن
صد چشم وام گیر و جهان را نظاره کن

پایان کار گرچه بسی تلخ و جان‌گزاست
لبخندِ جام و لعلِ بتان را نظاره کن

نگرفته کس سمندِ سبک‌سیرِ عمر را
مستانه این جهانِ جهان را نظاره کن

تا غافلت کنند ز ‌فرجامِ بزمِ عمر
جامی بنوش و راحتِ جان را نظاره کن

دریا و دشت ساغری از خون لبالب است
با چشمِ دل زمین و زمان را نظاره کن

از خنده گریه سازد و از گریه نوشخند
ابر و گل و بهار و خزان را نظاره کن

فریادِ "دَم غنیمتِ" رندانِ گرمِ سِیر
نشنیده‌اند گوشِ گران را نظاره کن

موقوفِ درد و داغِ یکی کامِ دیگری‌ست
این بازیِ شگفت و نهان را نظاره کن

جان می‌کَنند و سیم و زر انبار می‌کنند
سرمایه بین و سود و زیان را نظاره کن

یادی‌ست آنچه مانَد از این چار روز عمر
رندانه این فریب و گمان را نظاره کن

#عماد_خراسانی
@AdabSar

💫

هر شامِ تیره را سحری پرفروغ هست

این شامِ تیره نیز بلاشک سحر شود

#زین_الدین_کیایی_نژاد
@AdabSar

💫

صورت نبست در دل ما نقش هیچ‌کس
آیینه‌وار از دو جهان ساده می‌رویم

در شاهراهِ عشق نداریم کاهلی
چون شمع در مقام خود اِستاده می‌رویم

#یوسف_بلگرامی
@AdabSar

🔷💠🔹🔹
@AdabSar

جلوگیری از گسترش جنگ‌افزارهای هسته‌ای و پیگیری گفتمان زَدافزاری (خلع سلاح) هسته‌ای یکی از آرمان‌های مَـهَـند(مهم) و ارزشمند پیمان بازدارنده‌ی گسترش جنگ‌افزارهای هسته‌ای به‌شمار می‌آید.
پیمان بازدارنده‌ی گسترش جنگ‌افزارهای هسته‌ای یا پیمان نابودی جنگ افزارهای هسته‌ای یا پیمان جلوگیری از پیشرفت هسته‌ای که به کوتاهی ان‌پی‌تیNPT خوانده می‌شود، در دوران جنگ سرد و در ژانویه ۱۹۶۷ ترسایی برابر با ۱۳۴۷ خورشیدی به شیوه‌ای کران‌مند بین چند کشور جهان بسته شد. این پیمان کشورهای جهان را به دو رده‌ی برخوردار و نابرخوردار بخش می‌کند.

📕 برگرفته از:
1- Weapons, commonly known as the Non-Proliferation Treaty or NPT.

✍️ #بزرگمهر_صالحی
#پیام_پارسی
@AdabSar
🔷💠🔹🔹