📺 کشتار یهودیان بنی‌قریظه توسط محمد‌بن‌عبدالله (+)

🗄 پست‌ مرتبط
📺 بنی‌قریظه در کتب شیعیان
📻 چگونه بنی‌قریظه از اساطیر مشابه وارد قرآن و تاریخ اسلام شد؟

#نقد_اسلام
➖➖➖

🌾 @Naqdagin | @UtopiaDialogue

📺 پژوهشی در قرآن (۳)

🎙دکتر #ساسان_توسلی


#بازاندیشی #نقد_قرآن #نقد_اسلام

➖➖➖

🌾 @Naqdagin | @UtopiaDialogue

📺 چرا طبیعت‌گرایی بر خداباوری ادیان رجحان دارد؟ (+)
— تاس‌های واقعی و تاس‌های ماورایی استعلایی

🎙#وریا_امیری


#فلسفیدن #نقد_ادیان

➖➖➖

🌾 @Naqdagin | @UtopiaDialogue

#پرفورمنس‌آرت

➖➖➖

🌾 @Naqdagin | @UtopiaDialogue

▪️استاد #مصطفی_ملکیان در این گفتار، این ادعا که تعبد نیز مانند پزشکی، رجوع به متخصص است، مورد نقد قرار می‌دهد. او ویژگی‌هایی را برای فردِ متخصص بر می‌شمرد که در پیامبر و یا عالِمِ دینی وجود ندارد.


#تفکر_انتقادی #نقد_ادیان #نقد_اسلام

➖➖➖

🌾 @Naqdagin | @UtopiaDialogue

📺 توضیحات دکتر #بیژن_عبدالکریمی در مورد شکست و پایان گفتمان انقلاب و #حکومت_اسلامی

🍂 البته این پرسش کمافی‌السابق قابل طرح است که وقتی حکومت و گفتمان انقلاب به نحو مطلق، درکی از «دیگری» و سوژهٔ مدرن ندارد، چه امکانی برای گفتگو باقی می‌ماند؟

✍️#علیرضاموثق


#نقد_روشنفکران
➖➖➖

🌾 @Naqdagin | @UtopiaDialogue

🍂 #در_چنین_روزی به سال ۱۴۰۲، #علیرضا_شجاع‌پور، شاعر، ترانه‌سرا، حافظ‌شناس و شاهنامه‌‌پژوه درگذشت؛ او خوانش بدیعی از قصۀ «رستم و سهرابِ» شاهنامۀ #فردوسی دارد که در قالب شعری آن را سروده‌است که در آن، به رابطه میان خود و پسرش و جایگاه وطن می‌پردازد.


#ایران #خیالپرسه

➖➖➖

🌾 @Naqdagin | @UtopiaDialogue

👳🏿‍♂️منطق اسلام راستین را در این فایل تصویری ببینید. یک مسلمان در مقام پرسش از اسلام و مطالبهٔ دلیل، آنهم پرسش از فروعِ فروعات، کتک می‌خورد و از محضر آخوندِ مدرس توسط محافظ یا مریدش اخراج می‌شود.

👳🏿‍♂️اسلام، تفکر و عقل را تابع و مطیع و عبد و برده و تسلیم می‌خواهد و نه منتقد و استدلال‌گرا؛ زیرا به نیکی می‌داند که یک مشت خرافات و اباطیل و احکام داعشی، با ورود عقلانیت استدلالی و انتقادی، دود می‌شود و به هوا می‌رود.

✍️#علیرضاموثق


#آخوندیسم #نقد_اسلام
➖➖➖

🌾 @Naqdagin | @UtopiaDialogue

📘جامعه با جنگ‌های نیابتی ایران مخالف است و به همین دلیل چندان از حمله حماس ابراز خشنودی نکرد / مخالفت مردم با این حمله، ابزاری برای نشان دادن نارضایتی از دولت است!

گفت‌وگوی پایگاه خبری ـ تحلیلی «دیده‌بان ایران» با دکتر #احمد_بخارایی درباره‌ی بازخورد اجتماعی جنگ حماس و اسرائیل

🍂 … «در سطح کلان و کلی پدیده جنگ برای ایرانی که هشت سال در حال جنگ بوده و عوارضش را از نزدیک حس و لمس کرده، پدیده پسندیده‌ای نیست و در حقیقت به سمت صلح بیشتر تمایل داریم تا جنگ. گواه این مدعی هم این است که در داخل کشور هم وقتی صحبت از انقلاب می‌شود، بسیاری از این جهت که انقلاب را تجربه کرده و پس از هر انقلابی یک سری ناملایمات و حوادث ناخوشایندی وجود دارد و اینگونه نیست که یک شبه ره صد ساله بروند و ساختارهای فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی اصلاح شود و تنها ساختار سیاسی است که همانند یک کودتا یک شبه تغییر می‌کند، باعث می‌شود که بسیاری به رغم نارضایتی از وضع موجود، به دلیل اینکه انقلاب همراه با خونریزی و خشونت و یک نوع جنگ داخلی است، با آن موافق نباشند. چنین ذهنیتی را تسری و در سطح جهانی توسعه دهید» …

🍂 …«به صورت خاص در موضوع حمله وسیع و گسترده حماس به اسرائیل باید گفت که روشن است که این حمله حساب شده بوده و از آنجایی که هیچ فرد عاقلی وارد نبرد با کشوری که از امکانات نظامی و تسلیحاتی برخوردار است، نمی‌شود طبیعی است که فلسطینی‌ها به تنهایی این کار را نکرده‌اند. قطعا پشت آن‌ها به حمایت کشورهایی همچون سوریه و ایران گرم بوده و احتمال قوی در داخل کشور ما هم اطلاعاتی از این حمله وجود داشته است.» …

🍂 …«حمایت درحالی شکل گرفته که بسیاری از اعتراضات داخلی کشور معطوف به کمک‌هایی بود که به دولت‌های لبنان، فلسطین و سوریه می‌شود درحالی که اولویت باید کشور خودمان باشد. جنگ‌های نیابتی که ایران چندین سال است که به راه انداخته، مطلوب اکثریت جامعه نیست. بنابراین حمله حماس تنها مربوط به حماس نیست و عواقبی دارد.» …

🍂 …«این حمله وسیع تلفات خود را دارد؛ زمانی که خونی ریخته می‌شود طبیعتا نگاه تلافی‌جویانه تشدید می‌شود. این نگاه ممکن است غیر از فلسطینی‌ها، گریبان دیگران را هم بگیرد. موضوع خاصی که غیرقابل باور بود رفتاری  بود که فلسطینی‌ها داشتند. با ذهنیتی که جهانیان نسبت به فلسطینی‌ها به عنوان یک قومی که در ظاهر مظلوم واقع شده، داشتند انتظار می‌رفت که رفتارهای یک فرد ظالم را نداشته باشند. ولی حمله به آن مهمانی، کشتن، به اسارت گرفتن و سربریدن مردم غیرنظامی، شبیه به یک نیروی متعصبی مثل داعش بود. طبیعی است که اکثریت مردم ایران از هر زاویه‌ای که نگاه می‌کنند، حامی این رفتارها نباشند». …

🍂 …«طرف مقابل حماس که اسرائیل است، موضع مقابل جمهوری اسلامی را دارد. بسیاری از نارضایتی‌هایی که در داخل وجود دارد منجر می‌شود که افراد آگاهانه یا ناآگاهانه به سمت کسانی که موضع موافقی با آن‌ها دارند، تمایل پیدا کنند. در داخل هم که اعتراضات به شدت سرکوب می‌شود و حتی در سالگرد اعتراضات سال گذشته که مردم به خیابان نیامدند اما مانند یک جنگ داخلی، گاردها و نیروهای انتظامی و بسیج در خیابان‌ها حضور داشتند. این برای یک حکومت بسیار ناپسند است که بخواهد با مردمش چنین برخوردی داشته باشد؛ آن هم حکومتی که داعیه جمهوریت و مردمی بودن را دارد». …

🍂 …«در چنین شرایطی، طبیعی است کشوری که موضع ضد این نظام را می‌گیرد مردم حس می‌کنند با خودشان هم موضع است. مجموعه این شرایط دست به دست هم می‌دهد تا اکثریت جامعه موضع معقولانه‌ای اتخاذ کنند و آن این است که حماس را تایید که نمی‌کنند هیچ، بلکه گویی رضایت نسبی هم دارند که تفکر حماس گونه به این صورت که امروز بروز پیدا کرده، منکوب شود.» …

🍂 …«متاسفانه جامعه ما دو قطبی شده است. وقتی یک قطب رفتاری می‌کند، قطب مقابل رفتار عکس العملی دارد. یک بخشی از این موضعی که در داخل توسط اکثریت گرفته می‌شود، به همین اقلیتی بازمی‌گردد که با سازماندهی و با استفاده از نیروهای دولتی تصویر را به نحوی جلوه می‌دهند که جامعه ایران از چنین اتفاقی خوشحال است. اما دیدیم که به لحاظ کمی تجمع شکل گرفته بسیار اندک بودند و دوربین جمعیت را از بالا نشان نمی‌داد. براین اساس اقلیت جامعه از رفتار شنیعانه حماس رضایت داشت و نیروهای دولتی با استفاده از افرادی که از عقلانیت برخوردار نیستند آن را به تصویر کشید» …

https://www.didbaniran.ir/fa/tiny/news-166617


#حکومت_اسلامی

➖➖➖

🌾 @Naqdagin | @dr_bokharaei

📘اندیشمندِ هنرمند

✍🏻 #رضا_زمان

🍂 #داریوش_مهرجویی را باید یک اندیشمندِ هنرمند دید و شناخت. بدون تعارف، بدون تملّق، مهرجویی اندیشمند بود، متفکّر بود، معرفت‌اندیش و معرفت‌گرا بود، روشن‌فکر راستین بود. لقبِ «فیلسوفِ سینما»، سزای اوست.

🍂 به معنای دقیق کلمه، می‌اندیشید و فکر می‌کرد، عقلش را در شناخت به کار می‌گرفت و از معرفتِ فلسفی و علمی بهره می‌بُرد. به تعبیر کانتی جرأت اندیشیدن داشت. و این اندیشیدن، نگاه و نگرشِ سیّال او را به جهان، انسان، طبیعت، اجتماع، دین و خدا، شکل داد.

🍂 دلمشغولی‌های فلسفی و فکری بسیار داشت؛ در باب زندگی و معنا، مرگ و نیستی. پُر بود از دغدغه‌های وجودی و اگزیستانسیال. در هنرش نیز اندیشمند بود. در هنر سینمایی او، نه فقط احساسِ آفرینش‌گر و قوّهٔ خلّاق، که عقلِ نظرورز نیز فعّال و دخیل بود. از افکارش و نگاهش، تا دلمشغولی‌های فکری و دغدغه‌های وجودی‌اش در سینمایش جاری و ساری بود. او در این وادی وام‌دار بسیاری هم بود: از رازی و هدایت و شایگان و سروش، تا کی‌یرکگور و یونگ و نیچه و حتّی هیدگر و ویتگنشتاین.

🍂 «هامون» شاهکار درخشانِ مهرجویی است، این را بسیاری از مخاطبان سینما بر رویش توافق دارند. این اثر، فلسفی‌ترین فیلم سینمای مهرجویی و از فلسفی‌ترین آثار در سینمای ایران است.

🍂 «هامون» فقط در قدّ و قامتِ هنری و فکریِ مهرجویی بود؛ فقط از ذهن و ضمیر او برمی‌آمد، فقط از دست او ساخته بود. کسی جز او نمی‌توانست «هامون» را بسازد. از این حیث، اصیل‌ترین اثر مهرجویی است که آن را از خودش وام گرفته است. هرچند بسیاری از آثار مهرجویی،مثل «گاو» و «آقای هالو» و «لیلا» و «سنتوری»، روایت‌گر «انسان در بحران و آشفتگی» است و از «اضطرار انسان» می‌گوید، امّا «هامون» از این نظر ویژه است که به قول خود مهرجویی «حدیث نفس» است (هرچند از بوف کور نام برده) و البته، یک انتخاب بسیار اساسی دارد: روشنفکری از طبقهٔ متوسّط.

🍂 «هامون» از این لحاظ هم متمایز است و اوج فلسفه‌ورزی و نظرورزی مهرجویی است که از کیرکگور تا یونگ را در خود دارد و از دغدغه‌های او، از فلسفی تا اقتصادی، حکایت می‌کند. این اثر یک شاهکار است در سینمای ما، هم در وجه فلسفی و هم از حیث اجتماعی. نظرورزی مهرجویی را در آثاری که ظاهر سرگرم‌کننده و کمیک داشته باشند، می‌توان دید مثل «اجاره‌نشین‌ها» که صبغهٔ اجتماعی و وجودی دارد.

🍂 مهرجویی دستی در قلم هم داشت. «برزخ ژوری» به گمان آخرین داستان مهرجویی باشد، یک رمان فلسفی است. نظرورزی عمیق او را می‌توان در این اثر دید: از معرفت و شناخت تا احساس و عاطفه، از الحاد تا ایمان، از کفریّات تا معنویّات. داستان پُر ارجاعی‌ست که از مولوی و بوعلی تا راسل و ویتگنشتاین روایت می‌کند. گاهی عارف است و گاهی کافر، گاهی خوش است و گاهی ناخوش. او دستی در ترجمه هم داشت. خدمتِ فرهنگی مهرجویی، نه فقط در سینما که در داستان و ترجمه هم بود. هرچند هیچ‌کدام به اندازهٔ خدمت سینمایی او نبودند.

🍂 البته که مهرجویی عصمت نداشت، هنر او هم مقدّس نبود. امّا نمی‌توان جایگاه هنری او را انکار کرد، نمی‌توان اندیشهٔ او را کتمان کرد. او نه تاریک‌فکری مثل چریک‌های چپ رادیکال بود، و نه کاسبِ سرمایه‌سالار. می‌توان کارنامه‌اش را نقد کرد، بی‌آنکه دشمنی کرد.

🍂 انکارپذیر نیست که سینمای مهرجویی در آخرین سال‌هایش رمق و اعتبار گذشته را نداشت، چندان هم تماشایی نبود مثل گذشته. دیگر خبری از «هامون» و «اجاره‌نشین‌ها» و «مهمان مامان» و «سنتوری» نبود. اما حتی در آخرین آثارش هم نشانی از اندیشیدن را می‌توان دید. او همیشه و هماره مرد اندیشه بود. هیچ بعید و بدیع نیست که چنین روشن‌فکر و اندیشمندی طعمهٔ ترور و قتل #حکومت_اسلامی شده باشد؛ عجیب نیست که قتل‌های زنجیره‌ای احیا شده باشد. یادش گرامی.


#نقد_روشنفکران #نقد_فیلم

➖➖➖

🌾 @Naqdagin | @shahrvand_sabz

📘هامون در برابر فاشیسم مذهبی

✍🏻 #رضا_زمان

🍂 «هامون»، شاهکار داریوش مهرجویی، در زمان خودش، فاشیسم مذهبی را خشمگین کرد و حرصِ فاشیست‌ها را درآورد. «هامون» انسانِ مُعاصرِ مضطرّ و پریشانی است که در میانهٔ مدرنیته و سُنت سیر می‌کند؛ روشن‌فکری شکاک از طبقهٔ متوسّط شهری که زندگیِ اینجایی و دنیایی دارد؛ عاشقِ زمینی که عشقِ الهی و ایمانِ دینی را به پرسش می‌گیرد؛ سالکِ مُدرنی*ست که معنویت و حقیقت را جست‌وجو می‌کند، اما نه دیانتِ رسمی و کلاسیک راضی‌اش می‌کند و نه به فیزیکالیسمِ ماده‌باورِ تکنولوژیک تن می‌دهد.

🍂 «هامون» پژوهندهٔ پرسش‌گر که با عقلِ زمینی در منابع متکثر به دنبال پاسخ است، از مذهب بریده و بی‌اعتقاد، اما در طلب ایمان و معجزه است. در هامون مدرنیت او، روشن‌فکری او، شکاکیت او، پرسش‌گری او و زمینی بودن او برای فاشیسم مذهبی، شکنجه‌آور بود.

🍂 در آن روزگار، مرتضی آوینی، به یک تعبیر، نماینده و وکیلِ فاشیسم مذهبی در هنر و سینمای ایران بود. الحق که دانش خوبی در سینما و هنر هم داشت. آوینی نقدی تند و گزنده بر «هامون» نوشت. مؤلف را به استهزاء گرفت و اثر را تحقیر کرد. فیلم را از اساس نهیلیستی دید و از فرای «هامون» به روشن‌فکری تاخت. در این تاخت و تاز، «هامون» اجنبی بود، غرب‌زده بود، نادان و التقاطی، بی‌ایمان و بی‌خدا، و البته سطحی بود. آوینی تمام این امراض را برای مهرجویی هم صادق می‌دانست.

🍂 اما لُبّ لباب نقد آوینی به «هامون» در این بود: غرب‌پسندی. «هامون» به دنبال «کپسولِ عرفان» است؛ کپسولی که در دست مُرادش (علی عابدینی) است که او نیز عارفِ «قارچ مسلک» است! غرب به دنبالِ «کوچه معنویتی‌ست که به یک هیچ‌آبادِ بی‌ضرر و بی‌خطر» ختم می‌شود؛ یعنی یک معنویت سبک، پوچ و بی‌آزار که در غرب هضم می‌شود.

🍂 «هامون» که در خطّ فرهنگِ جهانیِ غرب است، همین کوچهٔ هیچ‌آباد را نشان می‌دهد؛ عرفان و معنویتِ هامون، برای غرب و غربی‌ها پسندیده است، زود-هضم است، بی‌خطر است، منفعل است. این عرفان، با غرب جمع می‌شود، با مدرنیته آشتی می‌کند، اما با دین نه.

🍂 علی عابدینی، الگوی عرفانی در فیلم، همان عارفی است که خوش‌آیند «تاراج‌گرانِ ازرق چشمِ موطلایی» است. «هامون» معنا و عرفان را در چارچوب مدرنیته و حدود روشن‌فکری و قلمروی غرب می‌خواهد و این است که «غرب‌پسند» و «غرب‌زده» است.

🍂 اما عرفانِ فاشیسمِ مذهبی، در برابر غرب و مدرنیسم «عرفانِ ستیهنده» است، «شمشیر به دست» است، نافی و مبارز است. نه فقط در غرب هضم نمی‎شود، بل هماوردِ غرب در میدانِ نبردِ تمدنی‌ست؛ عرفانِ واحدی که فقط با شریعتِ ناب جمع می‌شود؛ نه غرب‌زده و غرب‌پسند، که سراسر غرب‌ستیز است؛ با «اسلامِ آمریکایی» سر سازش ندارد؛ عرفانِ اسلامِ محمّدی است.

🍂 هامون نه فقط نمی‌تواند به آغوش این عرفان درآید، بلکه به سبب روشن‌فکر بودنش، توان ادراک این عرفان را هم ندارد. عرفانِ راستین، برای آوینی، قبل از پرسش و شک، ایمان می‌آورد. ابراهیم سر اسماعیل را بُرید، چون ایمان داشت؛ پس، آنکه از ابراهیم می‌پرسد، باید نخست ایمان بیاورد. وقتی ایمان به خدا آمد، دیگر جایی برای پرسش و شک نمی‌ماند. آری، عرفانِ آوینی، یعنی عرفانِ فاشیسمِ مذهبی، همان عرفانِ خمینی است که در ولایت فقیه ظهور کرد. عرفانِ ستیزه‌گر با غرب، شمشیر به دست، نافی و مبارز. عرفانِ خمینی، اصلاً عرفانِ هامون را برنمی‌تابد، عرفانِ عابدینی را تحمل نمی‌کند.

* سالک مُدرن را از #سروش_دباغ وام گرفته‌ام.


#نقد_فیلم #نقد_روشنفکران

➖➖➖

🌾 @Naqdagin | @shahrvand_sabz