نقدآگین

📗دکتر شریعتی و «نبخشیدنِ روشنفکران»
— مناقشه‌ای با دکتر بیژن عبدالکریمی

✍🏻 #علیرضاموثق

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

1.66K viewsedited 16:54

📗 دکتر شریعتی و «نبخشیدنِ روشنفکران»
— مناقشه‌ای با دکتر بیژن عبدالکریمی

✍🏻 #علیرضاموثق

🍂 دکتر بیژن عبدالکریمی در یکی از سخنرانی‌هایش بیان کرده‌است که:

«اگر شریعتی نبود به شما نشان می‌دادم که بنیادگرایی امروز چه بلایی سر ما می‌آورد. روشنفکران برجستۀ این کشور که شریعتی را متهم به ایدئولوژی‌اندیشی می‌کنند، دچار خطایی هرمنوتیکی هستند و به دلیل این اشتباه تاریخی‌شان، این کشور را از شریعتی به‌عنوان یکی از سرمایه‌هایش محروم کرده‌اند. من به همین دلیل ایشان را نمی‌بخشم».

🍂 البته گویا دکتر عبدالکریمی عادت دارد که هر از چندی، از جایگاهِ خدایان و بلندایِ کوهِ المپی که برای خود متصور است، به روشنفکران مستقل بتازد و آنان را «گناهکار اصلی» هر بحران و معضلی در این مملکتِ آخوند-خرافات‌زدۀ خاورمیانه‌ای معرفی کند و اعلام کند «[باز] آنان را نمی‌بخشد»، اما واقعِ امر این است که انقلاب ۵۷، محصولِ یک «بداقبالیِ تاریخی» بود؛ یک لشکر از آخوندهای بی‌سواد و بی‌کار و بی‌هنر و متوهم و سودایی و خرافاتی، در غیابِ تودۀ خودآگاه و فرهیخته و در غیابِ جامعۀ مدنی و احزابِ سیاسیِ فراگیر، از طریقِ شبکۀ مساجد، در تمام کشور سازماندهی داشتند و چونان یک بمب هسته‌ایِ آمادۀ انفجار، مترصدِ ویرانگری بودند.

🔻چند عامل دیگر، به‌طور تصادفی و از بختِ بد ما، در زمان و مکانی مشخص در کشورِ ما، در کنارِ یکدیگر نشستند و چاشنیِ این بمب را چکاندند. اهمّ این عوامل که می‌توانست بر حسبِ تصادف، با یکدیگر جمع نشود و حداقل یکی از آنها مفقود شود، عبارت بودند از:

1️⃣ برآمدن یک آخوند کاریزماتیک به نام «روح الله خمینی» از میانِ این لشکرِ آخوندها؛

2️⃣ برآمدنِ روشنفکرانِ ساده‌اندیش و چپ‌زده و سیاست‌زده، چون شریعتی و آل احمد که با «ایدئولوژیک کردن اسلام»، ماجرای داستانِ «کنیزک و کدو» در مثنویِ مولوی را تداعی کردند؛ یعنی مبارزه با شاه را دیدند، اما مفسران رسمی و تودۀ عامی و فقه‌زده و مرجعیتِ اجتماعی آخوند (همان لشکر موصوف) را ندیدند، که پس از فروپاشیِ نظام سیاسیِ موجود، بر اساس «منطقِ قدرت»، حاکم‌می‌شوند و مآلا، در مقایسه با چالۀ استبدادِ پهلوی، چاهِ ویلِ استبدادِ دینی را برخواهند ساخت؛

3️⃣ تسلطِ بلامنازعِ گفتمانِ چپ-انقلابی بر فضای فکریِ جامعه؛ در یادداشتی تحتِ عنوانِ «چپ‌‌ها و چپ‌سازیِ اسلام به چاهِ ویل "بنیادگرایی"»، نشان داده‌ام که همین امر، یکی از مهمترین عواملِ بیرون آمدنِ اژدهای بنیادگرایی از دل آخوندهای سنتی شیعه بود که تقیه و محافظه‌کاری و عدم تقابل با قدرت‌ مستقر، اساسِ ذهنیت و نظامِ عقیدتی‌شان را شکل می‌داد؛

4️⃣ نادانیِ محمدرضا پهلوی در حوزه‌های مختلف، در زمینۀ مدیریتِ جامعه و نیز بی‌جربزگیِ مشارالیه در مقایسه با پدرش در مهار آخوندها، یعنی همان «لشکر/بمب هسته‌ایِ» موصوف.

🍂 باری! قرین شدنِ نامبارک این عوامل، یعنی در کنارِ یکدیگر جمع شدن‌شان در زمان و مکانی مشخص، انقلاب ویرانگر ۵۷ را خلق کرد. فقدان هر کدام از عواملِ موثرِ فوق، انقلاب ۵۷ را عقیم می‌کرد؛ برای مثال، اگر محمدرضا شاه، به‌خاطر کمی نادانیِ کمتر، شاپور بختیار را کمی زودتر شریکِ کیکِ قدرتِ سیاسی می‌کرد، یا اگر روشنفکرانِ ما، آنقدر ناآگاه و متوهم نبودند و از سرنوشتِ انقلاب‌های قبل از خود، اندک عبرتی می‌گرفتند، یا حداقل یک بار رسالۀ یک مرجعِ شیعه چون خمینی یا دست‌ِکم کتاب ولایت فقیه او را تورقی می‌کردند، و نیز چپ‌زدگی و سیاست‌زدگی و نفرت از نظام سیاسی و عطشِ «حرکت و مبارزه» و «به محاق رفتنِ حقیقت‌اندیشی و روش‌اندیشی»، چنان کورشان نمی‌کرد که «کدو» را نبینند و فقط «کنیز» را ببینند، انقلاب ۵۷ به‌وقوع نمی‌پیوست تا کل کشور و سرنوشت چند نسل، ویران شود (وفق نظر سعید لیلاز، ما تازه در حدودِ سال ۱۴۵۵، به درآمد سرانۀ ملیِ حدود سال ۱۳۵۵، یعنی یک قرنِ قبل می‌رسیم!).

🍂 من از این منظر، هر یک از انقلابیون ۵۷ را ببخشم، روشنفکران و علی‌الخصوص معلمِ انقلاب، یعنی علی شریعتی، را نمی‌بخشم! اگر انقلابِ ۵۷ اتفاق نیافتاده بود، ما با این منابعِ طبیعی و انسانی و با همان حکومتِ پرنقصِ پهلوی و با تعقیبِ روندِ اصلاحاتِ تدریجی، اکنون حداقل در سطحِ ترکیه و مالزی و لااقل عربستان سعودی بودیم! امان از توهم‌های‌شان! امان از خسارت‌های‌شان!

#نقد_روشنفکران #آینه_تاریخ

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

2.37K viewsedited 16:55