نقدآگین

📗 اشارات و تنبیهات (۱۳)

آقای #عبدالعلی_بازرگان در نقد کتاب «مسیر پیامبری» اثر خانم صدیقه وسمقی، انتقاداتی بسیار سست را مطرح کرده‌است که در این یادداشتِ کوتاه به آنها نمی‌پردازم، منتها به شکل کلی چند نکته را به اختصار برای بررسی مخاطبان مطرح می‌کنم:

1️⃣ مرحوم مهدی بازرگان، پس از خلق فاجعه تاریخی و «اسلامی-داعشی-چپیِ» انقلاب ۵۷، اعلام کرد که اسلام برای ساختن آخرت انسان‌هاست و نه دنیايشان. این سخن مهندس بازرگان کاملاً اشتباه است و بیشتر کاربستِ یک مکانیزم ناخودآگاه، برای رهایی از شر اسلام داعشی به نظر می‌رسد.

اتفاقاً برعکس نظر ایشان، هستهٔ سخت و دال مرکزی اسلام، غلبه و سرکوب و غارت و ارادهٔ قدرتِ دنیوی‌ست و «ایمان به خدا و بسط کلام الله» بهانهٔ سلطه‌گری و غارت با مثلث سرکوب (یعنی یا مرگ و شمشیر، یا اسلام و خراج به نمایندهٔ الله، یا جزیه و باج سبیل) است.

اساساً در جهان سنت چند انسان ملحد و ماتریالیست وجود داشته‌اند تا اسلام بخواهد مؤمنشان کند؟! منتها وجه برتریِ عقلی و اخلاقیِ مهندس بازرگان نسبت به روح الله خمینی و مصباح یزدی این است که به خاطر ابتلا به مدرنیسم و لیبرالیسم، به نحوی از انحاء، ولو با مغالطه‌های نادانسته، شرور اسلام را کاهش می‌دهد و البته بعضاً با تأخیر و دیرهنگام.

آقای بازرگانِ پسر نیز ظاهراً از یک حیث، میراث‌دار پدر است و تا می‌تواند در مقابل پذیرش استدلال وزین و واقعیت در دسترس مقاومت می‌کند و احتمالاً پس از مشاهدهٔ فاجعهٔ دیگری شبیه به انقلاب ۵۷ نسبت به مسلمانان واقعی و داعشی، سریع‌تر تن به تغییر و اصلاح می‌دهد.

2️⃣ خدای ادیان در قیاس با خدای نامتشخص، علاوه بر اینکه خردستیز است، چهره‌ای مضحک و زشت و احمق از خدا به نمایش می‌گذارد:

اولاً) خدای ادیان به نحو ذاتی با عدالت در تضاد است؛ زیرا با علم ازلی انسان‌ها را وفق علمی پیشینی خلق کرده و می‌دانسته که آقای y در زمان x گناه z را مرتکب می‌شود و به جهنم می‌رود و آقای y وفق علم سابق و حاکم بر خلقتش نمی‌تواند در زمان مشخص، گناه مدنظر را انجام ندهد. آقایان با استثناء زدن به کلیت و ضرورتِ اصل علیت، ارادهٔ آزاد و اختیار را مفروض گرفته‌اند تا ظلم و جهنم الله را رفوکاری کنند.

ثانیاً) خدا طبق قرآن، خالق و غیر از مخلوق است و در دایرهٔ هستی، چیزی وجود دارد که خدا نیست، و خدا غیریت دارد و با غیر خودش جمع نمی‌شود. پس در دایرهٔ هستی چیزی وجود دارد که خدا نیست و خدا محدود به غیر خودش می‌باشد.

ثالثاً) اگر الله خالقِ جهان باشد، نه تنها عالم و قادر و عادل مطلق نیست، بلکه یک ظالمِ شقی و احمق است. حتی یک مهندس که مدرک درب پیتی از دانشگاه‌های حکومت اسلامی گرفته‌است و وجدان اخلاقیِ متعارفی نیز دارد، جهانی خلق نمی‌کند که در آن، مدام برخی از حیوانات، برخی دیگر را بدرند و بخورند و در این میان، انسان بیش از بقیهٔ حیوانات توحش داشته باشد تا جایی که حیوان نامیدن انسان، توهین به حیوانات محسوب شود. همچنین معلوم نیست که چرا الله در خلقت، اینقدر مواد و مصالح اسراف کرده‌است؟! انصافاً این تعداد ستاره و سیاره و شهاب سنگ و کهکشان به چه درد می‌خورد؟! خلق‌شان آنهم از عدم(!) چه ضرورتی داشت؟!

3️⃣ اسلام را نه تنها می‌توان به مثابۀ ایدئولوژیِ سرکوبِ عقلانیت، عدالت و معنویت برای کسب قدرت خوانش کرد، بلکه می‌توان آن را توهین به مقدسات دید. این چه چهرۀ مضحکی از خداوند، و چه طرز ارسال پیام برای بشر است؟! مرد مؤمن! ای الله! ای سلطان مستبد و توتالیتر و مذکر! تو مگر عالم و قادر و عادلِ مطلق نیستی؟ هرچند وقت یکبار، ساعت مشخصی را اعلام کن و برای همهٔ جهانیان به نحوی پیام ارسال کن تا این حجم از نزاع و اختلافِ خون‌بار و فتنه‌انگیز و خسارت‌بار، حتی بین فرقه‌های دین اسلام بر نخیزد. تو چرا اینقدر احمق و شقی هستی؟

به آقای بازرگان پیشنهاد می‌کنم به دنبال خدایی دیگر بگردد تا وقت مردم برای ماله‌کشیِ خرافات و خرابکاری‌های الله بیش از این گرفته‌نشود و به مغالطه نیاز نباشد. خدای نامتشخص، تحت حکومتِ جبر حاکم بر مقتضیات خویش است؛ عواطف و اراده و اوصاف انسانی ندارد؛ ادعای معجزه ندارد تا مردم بپرسند که چرا از زمان اختراع دوربین فیلم‌برداری، معجزه‌ای رخ نداده و عصایی به اژدها تبدیل نشده‌است؟! و اساساً مگر وقوع معجزه نبوت را ثابت می‌کند؟! خدای نامتشخص شبیه به سلاطین، نامه‌رسان برای اقوامی برگزیده ارسال نمی‌کند و مشتی اباطیل و خرافات را سخن خاص خدا و کامل نمی‌نامد. خدای نامتشخص هدف ندارد و خلق نمی‌کند و چیزی بعلاوۀ تمامیتِ کلیۀ هستومندها در هستیِ بی‌کران نیست. او آغاز و انجام ندارد؛ همیشه بوده و خواهد بود و چونان رودخانه‌ای عظیم «می‌رود و می‌شود» و موجودات چونان موج از او «برمی‌آیند و فرو می‌روند». ایراد شرور گزاف به او وارد نیست و البته برای «لشکر بردگان و فرومایگان»، کارکردهای روانشناختیِ الله را ندارد.

🌾@Naqdagin