‌
آیا می‌توان مسلمان بود ولی فقهی زندگی نکرد؟

این پرسشی است که در پست‌های قبلی طرح کردیم.

بسیاری از مردم دین و دینداری را امری شخصی و بی‌نیاز به راهنمایی بیشتر از کتب مقدس و کلام خدا و پیامبر می‌دانند و برخی هم نیاز به راهنما و مرجعی برای تقلید را ضروری می‌دانند.
در این حال مسلمانانی هم هستند که فقه را مکمل و برخی هم آن را دکانی برای روحانیون و کسبه دین می‌خوانند.

با پاسخ برخی مخاطبان را مرور می‌کنیم.

شما هم دیدگاه‌های خود را با ما به اشتراک بگذارید.

#فقه_اسلامی #شریعت #اسلام #گفتگو_توانا

@Dialogue1402

‌
"بی‌خدایی" به مثابه تهدید؛
خداناباوران در جمهوری اسلامی از چه حقوقی محروم هستند؟

پیام همراهان

در جمهوری اسلامی، خداناباوری نه تنها یک باور شخصی بلکه وضعیتی تهدیدآمیز برای نظم ایدئولوژیک و مشروعیت نظام تلقی می‌شود. ساختار قدرت در این نظام بر پایه پیوند میان حاکمیت سیاسی و مشروعیت دینی شکل گرفته است و هر ایده‌ای که این پیوند را زیر سؤال ببرد—از جمله خداناباوری علنی—به‌عنوان تهدید سیاسی و اجتماعی دیده می‌شود. در نتیجه، خداناباوران از حوزه‌های متعددی از حقوق فردی، مدنی و اجتماعی محروم می‌شوند.

♦️محرومیت‌های قضایی و حقوقی

خداناباوران در قوانین رسمی جایگاهی مشخص ندارند. قانون اساسی تنها اسلام و سه دین رسمی (زرتشتی، مسیحی و یهودی) را به رسمیت می‌شناسد. خروج از اسلام یا بی‌دینی علنی ممکن است با استناد به مفاهیم فقهی مانند ارتداد یا عناوین کیفری همچون «توهین به مقدسات» و «تبلیغ علیه نظام» پیگرد شود. اعتبار شهادت در دادگاه، حقوق مربوط به ازدواج، طلاق، حضانت و ارث نیز در مواردی می‌تواند برای خداناباوران محدود باشد.

♦️محرومیت‌های استخدامی و حرفه‌ای

بسیاری از مشاغل دولتی و پست‌های مدیریتی، ارتقای شغلی در نهادهای قضایی، آموزشی، نظامی و امنیتی، و حتی عضویت در هیئت علمی دانشگاه‌ها، مشروط به «اعتقاد و التزام عملی به اسلام» است. این محدودیت‌ها خداناباوران را مجبور به پنهان‌کاری یا محرومیت عملی از فرصت‌های شغلی و علمی می‌کند.

♦️محرومیت‌های مدنی و اجتماعی

خداناباوران حق تشکیل تشکل، فعالیت فرهنگی یا رسانه‌ای علنی ندارند. بیان بی‌خدایی در رسانه‌ها یا فضای عمومی ممکن است با سانسور، توقیف محتوا، محدودیت شغلی و حتی پیگرد امنیتی همراه باشد. در زندگی خصوصی نیز ممکن است با طرد خانوادگی، تهدید حضانت و فشار اجتماعی مواجه شوند.

♦️ریشه‌ها و پیامدها

این محرومیت‌ها ناشی از ترکیب سه عامل است: فقه رسمی، منطق ایدئولوژیک نظام و نگرانی‌های امنیتی. تهدید خداناباوری از دید جمهوری اسلامی نه صرفاً اعتقادی، بلکه یک خطر برای مشروعیت و انسجام اجتماعی است. در نتیجه، خداناباوران عملاً در موقعیتی قرار می‌گیرند که نه تنها حقوق برابر ندارند، بلکه مجبور به سکوت، پنهان‌کاری و پذیرش محدودیت‌های متعدد زندگی روزمره هستند.

این وضعیت نشان می‌دهد که «بی‌خدایی» در جمهوری اسلامی صرفاً یک باور شخصی نیست، بلکه یک چالش ساختاری برای حفظ نظم ایدئولوژیک و کنترل اجتماعی محسوب می‌شود.

#خداناباور #آتئیست #ناباورمند #فقه #اسلام #دین #گفتگو_توانا

@Dialogue1402

علی خامنه‌ای: «جنگ نظامي، جنگ فکرى، جنگ روحى، جنگ اجتماعى، مجموع اینها اسمش مجاهدت است… هرکس علاقه‌‌مند به امام حسین است، یعنی علاقه‌‌مند به اسلام سیاسی است، اسلام مجاهد است، اسلام مقاتله است.» (۱۳۹۲)

ایرانیان آزادی‌خواه، سلامت روان و آسیب‌ها
منظور خامنه‌ای از «جنگ روحی و اجتماعی» چه بود؟
ورق بزنید

علی خامنه‌ای در سال ۱۳۹۲، ضمن تعریف و تمجید از اسلام «مقاتله» (به معنی مبارزه یا کُشتار)، برای پیروان فرقه خود از «انواع جنگ» که در این نوع اسلام باید دنبال شود سخن گفت. یکی از این انواع، «جنگ روحی» و دیگری «جنگ اجتماعی» بود. منظور خامنه‌ای از این اصطلاحات چه بود؟ و روش‌های جنگ روحی و اجتماعی و مقابله با آن‌ها چیستند؟

به نظر می‌رسد در سال‌های پس از استقرار نظام اسلامی، به ویژه در دو دهه گذشته، وضع جامعه ایران از نظر سلامت روانی بدتر شده است. گزارش‌ها نشان از میزان بالای اختلالات روانی، خودکشی، رواج افسردگی، استرس و سایر مشکلات روحی و روانی میان ایرانیان دارد. از نظر اجتماعی نیز جامعه ایران با فقر و خشونت، مانند خشونت مامورین نظام یا خشونت‌های کلامی و روانی، روبه‌رو بوده است. آیا بخشی از این روندها، می‌تواند نتیجه سیاست‌های سیستماتیک و سازوکارهای «جنگ روحی و اجتماعی» نظام اسلامی باشد؟

در سال‌ها و روزهای اخیر، به نظر می‌رسد فشار روانی فرقه حاکم بر ایران بر مردم افزایش چشمگیری یافته است. از سویی، فشار اقتصادی شدید ناشی از سیاست‌های نظام باعث ایجاد اضطراب و استیصال در میان بخشی از مردم شده است. رابطه مستقیم میان فشار اقتصادی و وضع سلامت روانی با مطالعات متعدد علمی تایید شده است.

از سوی دیگر، محروم کردن عمدی و گسترده میلیون‌ها نفر از اینترنت آزاد و با قیمت مناسب، آزار روانی شدیدی را بر مردم تحمیل کرده است. در غیاب دسترسی به اینترنت، ایرانیان به نوعی زندان دیجیتال فرستاده شده‌اند، در حالی که پیروان فرقه ولایت به اینترنت آزاد دسترسی دارند؛ وضعیتی که می‌تواند آپارتاید دیجیتال نامیده شود.

زندگی در سایه ظلم و تبعیض دائمی و سلطه تکبرآمیز فرقه ولایت، خود عاملی برای شکست روان و عزت نفس و نابودکننده احساس کرامت انسانی افراد است. به علاوه، تهدید علنی مردم در تلویزیون و خیابان با زبانی پلشت و دهن‌کجی به احساسات مردم و جان‌باختگان اعتراضات نیز بر زخم‌های روانی مردم افزوده است. شایان توجه است که تمامی این اعمال نظام آگاهانه و برنامه‌ریزی‌شده است، و برای آن‌ها بودجه و پرسنل در نظر گرفته شده است.

در کنار این‌ها، به نظر می‌رسد نیروهای نظام در زمینه تفرقه‌افکنی اجتماعی، به ویژه میان مخالفان نظام نیز به شدت فعال هستند. به نظر می‌رسد آنان با استفاده از سیم‌کارت‌های سفید به رواج روایات دروغ، توهین و تمسخر مردم، و با ساختن پروفایل‌های جعلی، به فحاشی و لجن‌پراکنی می‌پردازند، و جو گفتمان سیاسی اجتماعی را مسموم و بیمار می‌کنند.

به نظر می‌رسد فرقه ولایت فقیه، به عنوان بخشی از سیاست‌های سیستماتیک خود در برابر ملت ایران، درگیر یک «جنگ روحی-روانی» تمام‌عیار با مردم ایران نیز است. شاید بتوان گفت نظام اسلامی، آمریکا را «دشمن شماره یک» خود نمی‌داند، و در واقع، اکنون دشمن اصلی خود را ایرانیان آزادی‌خواه در نظر گرفته است.

در نتیجه این سیاست‌ها، به نظر می‌رسد بخش بزرگی از جامعه با آلام روحی و روانی، فرسایش احساس کرامت و عزت نفس، احساس شکنجه‌شدگی، ترس و انزوا، افسردگی، احساس بی‌آیندگی، هراس دائمی، و خستگی و فرسودگی روانی روبه‌رو شده است.

راه‌های مقابله با این جنگ روحی چیستند؟ برای مثال، شناخت تکنیک‌های فرسایش روح و روان ـ به‌ویژه فعالیت‌های سایبری و عملیات تفرقه‌افکنانه در لباس مخالفان ـ می‌تواند به خنثی کردن بخشی از این فشارها کمک کند. همچنین درگیر نشدن در خشونت کلامی، تقویت همبستگی میان مردم، کمک به حفظ روحیه یکدیگر، دور هم جمع شدن، استفاده به‌موقع از استراحت روحی و روانی، و اختصاص زمان‌هایی برای مراقبه، ورزش، بازی، موسیقی، رقص و حضور در طبیعت می‌تواند مؤثر باشد.

هدف از این کنش‌ها عادی‌سازی شرایط نیست، بلکه ایجاد فرصت برای تنفس و بازسازی روانی، دستیابی به آرامش نسبی، احیای احساس کرامت انسانی، کمک به یکدیگر با محبت و احترام ـ به‌ویژه نسبت به مخالفان فکری در میان معترضان ـ و نیز تقویت روشن‌بینی، توجه به عقل و واقعیت، و جلوگیری از بازی خوردن توسط احساسات و هیجانات است. چنین رویکردی می‌تواند به کنشگری مؤثرتر و حفظ سلامت روحی و روانی افراد کمک کند.

#اسلام_مقاتله #جنگ #گفتگو_توانا

@Dialogue1402