📌 دومینوی رکود مسکن از کجا شروع شد؟

🔭 رصدخانه بازار مسکن:

✅ افق بازار مسکن در یکی از پنل‌های تخصصی روز اول همایش چشم‌انداز اقتصاد ایران ۱۴۰۵ بررسی شد.

🔴 چکیده صحبت‌ها نشان می‌دهد، «صعود تورم از اواخر ۹۷ و در نتیجه افزایش سهم خوراک و مسکن در سبد هزینه بر قدرت خرید سایر کالاها و خدمات توسط خانوارها اثر منفی گذاشت و رشد بخش‌های مختلف اقتصاد را کاهش داد که این خود باعث افت درآمد سرانه شد.»

🔴 در نتیجه این اتفاق در سمت تقاضای مسکن، عرضه نیز آسیب دید و کل بخش به رکود رفت.

🔻 در این پنل، فردین یزدانی (کارشناس مسکن)، غلامرضا سلامی (صاحب‌نظر اقتصادی) و رضا دژآگاه (فعال صنعت ساختمان) هر کدام مطالبی را بیان کردند.

✅ در زیر ۱۰ نکته کلیدی پنل آمده است:

1️⃣ متوسط رشد اقتصادی در ۸ سال گذشته ۰.۹ درصد بوده و باعث افت درآمد سرانه واقعی شده است.

2️⃣ ۸۰ درصد هزینه خانوارها صرف «خوراک و مسکن» می‌شود و امکانی برای خرید سایر کالاهای مورد نیاز زندگی نمانده که تاثیر این تقاضا بتواند باعث رشد بخش‌های اقتصادی شود.

3️⃣ تورم ساخت از رشد قیمت فروش مسکن سبقت گرفته و حاشیه‌سود سازنده را کاهش داده است.

4️⃣ سهم ساختمان از هزینه ناخالص داخلی از ۱۲ درصد سال ۹۷ به ۷ درصد کاهش یافته است.

5️⃣ سرمایه‌گذاری مسکن به قیمت ثابت سال ۱۴۰۰، در سال ۱۴۰۴ به ۶۵ درصد سال ۹۷ رسید.

6️⃣ جلوگیری از افول سرمایه‌گذاری مسکن نیازمند تغییر پارادایم دولت به منظور کاهش هزینه‌های حاشیه‌‌ای تولید است.

7️⃣ شرط موفقیت مسکن‌حمایتی «همکاری بین دستگاه‌ها» است.

8️⃣ سه دهک اول جامعه برای تامین مسکن خود ۱۰۰ درصد نیازمند حمایت دولت است.

9️⃣ مسکن‌مهر برای «زندگی به معنای واقعی» ساخته نشده است؛ ساکنان این محله‌ها برای تفریح و کار باید به شهرهای اطراف محل ساخت این خانه‌ها بروند.

🔟 در نظام مالی ایران، توسعه‌گر ساختمانی جایی ندارد و هنوز به سازنده‌ها به چشم‌ پیمانکار دولت نگاه می‌شود.


#دنیای_اقتصاد
#فرید_قدیری
#بازار_مسکن #بخش_ساختمان #رکود_مسکن #قیمت_مسکن #رشد_اقتصادی #تامین_مالی_مسکن #سرمایه_گذاری_ساختمانی #همایش_چشم_انداز_اقتصاد_ایران_۱۴۰۵ #اقتصاددان #تورم

#رصدخانه_بازار_مسکن


🔴 کانال رسمی «رصدخانه بازار مسکن» 🔽

@HMO_den

🔴 آیا ایرانی‌ها بحران «مسکن و غذا و لباس» دارند یا بحران «فقیرتر شدن»؟
 
✍🏻 دکتر محمود اولاد، صاحب‌نظر اقتصاد مسکن، معتقد است:
 
1️⃣ بحران «کاهش دسترسی به مسکن»، معلول بحران بزرگتری تحت عنوان «فقیرتر شدن خانوارها و افت درآمد سرانه حقیقی ایرانی‌ها است».
 
2️⃣ این واقعیت را می‌توان از روی مقایسه نرخ رشد اجاره‌بها و قیمت مسکن با تورم عمومی پی برد.
 
3️⃣ نرخ رشد اجاره به طور متوسط تفاوت چندانی با تورم عمومی ندارد؛ حتی چند سالی کمتر از تورم عمومی است.
 
4️⃣ رشد قیمت مسکن هم به طور متوسط در حد ۶ تا ۸ واحد درصد بیش از تورم عمومی است که تقریبا در همه کشورها هم همین موضوع هست و ناشی از رانت طبیعی، رانت برنامه‌ای و بازدهی‌های ریسکی مسکن است.
 
5️⃣ بنابراین، همانطور که سطح عمومی قیمت‌ها در این سال‌ها افزایش زیادی پیدا کرده، هزینه تامین مسکن هم همینطور.
 
⭕️ حال این سوال مطرح می‌شود که چرا مدت زمان دسترسی به مسکن که از تقسیم قیمت به درآمد بدست می‌آید،‌ طولانی شده است؟
 
6️⃣ دقیقا مسئله این است که دلیل افزایش شاخص دسترسی مسکن، بیش از آنکه بزرگ شدن صورت باشد، کوچک شدن مخرج کسر است.
 
7️⃣ دلیل کاهش استطاعت‌پذیری مسکن، افزایش فقر و کاهش درآمد سرانه حقیقی است.
 
8️⃣ حالا اگر این عدم دسترسی و افت توان خرید و اجاره مسکن را «به درون بخش مسکن» محدود کنیم، تمرکز را از روی بحران درآمد به بحران مسکن می‌آوریم و نتیجه‌اش این می‌شود که راه‌حل‌هایی در درون بخش مسکن پیشنهادی می‌شود.
 
9️⃣ مثلاً برخی کارشناسان تاکید بر تولید بیشتر مسکن می‌کنند در حالی که مشکل اصلا در تولید مسکن نیست.
 
🔟 ما با فقیر شدن، کیفیت و ‌کمیت خوراک و پوشاک را تغییر می‌دهیم ولی در مورد مسکن مالکان توان نگهداری دارایی خود را از دست می‌دهند و بقیه نیز توان خرید یا اجاره پیدا نمی‌کنند.
 
❌ بحران ما، بحران فقیر شدن است نه بحران‌هایی مثل مسکن و خوراک و پوشاک.
 
❌❌ اینکه مردم گوشت و مرغ را در سبد غذائی خود کم کردند، «بحران غذا» نیست بلکه بحران کاهش درآمد و فقر است.
 
❌❌❌ اینکه چند سال یکبار هم نمی‌توانیم لباس بخریم و لباسهای کهنه و رنگ و رو رفته را می‌پوشیم، «بحران لباس» نیست بلکه بحران فقر و کاهش درآمد است.
 
#دنیای_اقتصاد
#فرید_قدیری
#بازار_مسکن #فقر_مسکن #فقر #بحران_معیشت #شاخص_دسترسی_به_مسکن #تورم #اجاره_بها #قیمت_مسکن #خانوار #محمود_اولاد #رشد_اقتصادی #درآمد_واقعی #درآمد_سرانه



🔴 کانال رسمی «رصدخانه بازار مسکن»🔽

@HMO_den

🔴 ماجرای «راحت خانه‌دارشدن» نیمه دهه۹۰ چه بود؟ / شبکه بانکی چگونه به «یار مخفی» رکود خرید مسکن تبدیل شد؟

🔭 رصدخانه بازار مسکن:

❌ خانه‌دارشدن با «وام بانکی» شبیه مدل نیمه دهه۹۰، یعنی اینکه امروز نزدیک به ۴ میلیارد تومان «وام مسکن» در اختیار زوج‌ها قرار بگیرد؛
اما نه بانک‌ها می‌توانند این رقم را تامین کنند و نه «زوج‌ها توان بازپرداخت» دارند.


✅ سال‌های ۹۵ و ۹۶، جمعیت قابل‌توجهی از زوج‌های جوان توانستند بعداز ۳ تا حداکثر ۵ سال صاحب‌خانه شوند؛

◀️ اتفاقی که برای زوج‌های جدید تقریبا غیرممکن است.

📌 ۱۰سال پیش، شرایط چگونه بود که خانوارها براحتی می‌توانستند صاحب «مسکن‌اول» یا با تبدیل مسکن اول‌ خود، صاحب «مسکن‌بهتر» شوند؟

‌ ◀️ بررسی‌های کانال «رصدخانه بازار مسکن» برای پاسخ این پرسش نشان می‌دهد:

◀️◀️ فضای اقتصاد ایران برای خانه‌دارشدن در نیمه دهه۹۰ از ۵ بابت مساعد بود.

1️⃣ اول اینکه، وضعیت درآمدی خانوارها به مراتب مناسب‌تر از الان بود.

🔻 در سال ۹۵ درآمدسرانه ایرانی‌ها به قیمت ثابت سال ۱۴۰۰، حدود ۱۰۰ میلیون تومان بود که ۷.۵ درصد بیشتر از سال ۹۲ بود.

🔻 الان اما درآمد سرانه نسبت به ۸ سال گذشته حدود ۱۲ درصد افت کرده است.

2️⃣ دوم اینکه، شبکه بانکی در آن مقطع هنوز به «فکر ابزارآفرینی و نوآوری برای تقویت نظام تامین مالی مسکن» بود؛

🔻 امروز بانک‌ها تقریبا تامین مالی مسکن را کنار گذاشته‌اند.

🔻سهم مسکن از کل تسهیلات بانکی به ۲ تا ۳ درصد سقوط کرده است.
کارشناسان اقتصادی، علت این اتفاق بد را «ویروس ویرانگر تسهیلات تکلیفیک عنوان می‌کنند.

3️⃣ سوم اینکه، سال۹۵ یک وام خرید مسکن به اسم «مسکن‌یکم» تصویب شد که ۸۰ میلیون تومان تسهیلات در اختیار زوج‌های فاقد مسکن قرار می‌داد.

4️⃣ چهارمین عنصر «فضای مساعد»، این بود که قیمت مسکن در آن زمان مترمربعی ۴ میلیون تومان بود و ۴ سال همین رقم تقریبا ثابت ماند.

🔻 خریداران مسکن با وام «یکم» می‌توانستند بهای ۲۰ مترمربع آپارتمان در تهران را تامین کنند؛
رقم قابل‌قبولی که امروز به ۲ مترمربع سقوط کرده است.

5️⃣ و اما رمز آخر «خانه‌دار شدن راحت» نیمه دهه۹۰ «توان بالای بازپرداخت وام مسکن» بود.

⚠️ اگر قرار باشد امروز معادل ۲۰ مترمربع از بهای خرید یک واحدمسکونی در تهران «وام خرید» داده شود،

رقم آن باید چیزی حدود ۳ میلیارد و ۸۰۰ میلیوپ تومان باشد.
قسط این تسهیلات ماهانه حداقل ۸۵ میلیون تومان خواهد بود.

⚠️ مبلغی که دست‌کم ۲ برابر «متوسط دستمزد ماهانه یک شاغل جوان در تهران» است و چنین معادله‌ای یعنی «سلب توان وام‌پذیری برای خانه‌دارشدن».

❌❌ آنچه باعث شده در این دهه، «۵ فاکتور مناسب نیمه دهه۹۰ برای خانه‌دار شدن» به عناصر کمیاب بدل شوند، مجموعه‌ای از ریسک‌های اقتصادی و غیراقتصادی هستند.


#دنیای_اقتصاد
#فرید_قدیری
#بازار_مسکن #وام_خرید_مسکن #زوج_ها #خانه_اولی_ها #بانک #دولت #مسکن_یکم
#دهه_۹۰ #رشد_اقتصادی

#رصدخانه_بازار_مسکن



🔴 کانال رسمی «رصدخانه بازار مسکن»🔽

@HMO_den

🔴 تغییر وارونه «متراژ» مسکن؛ چگونه ضوابط ساخت‌وساز ضامن تولید «خانه‌‌های بزرگتر از توان خانوارها» شد

📌 دولتی که خودش را مشغول «مسکن‌سازی» می‌کند از «رفع موانع تولید مسکن» غافل می‌شود


رصدخانه بازار مسکن:

1️⃣ بحران «عدم تطابق عرضه با تقاضا» در بازار مسکن شهرهای ایران، به اوج خودش در مقایسه با سال‌های اخیر رسیده است.

2️⃣ این نمودار می‌گوید، طی ۲۰ سال گذشته، مساحت آپارتمان‌های ساخته‌شده در شهرها به جای آنکه «هم‌جهت» با «سقوط قدرت خرید مسکن» حرکت کند و کاهش یابد، خلاف جهت «کوچک‌شدن توان خانوارها»، بزرگ و‌ بزرگتر شده است.

3️⃣ نمودار سبزرنگ، قدرت خرید ۱۰ میلیون تومان پول‌نقد در بازار مسکن تهران را نشان می‌دهد؛

◀️ سال ۸۵ با این بودجه امکان خرید حدود ۱۲مترمربع از یک خانه در تهران وجود داشت.

◀️ اما سال ۱۴۰۴ بخاطر آنکه قیمت مسکن ۱۲۸ برابر شد، قدرت خرید این رقم به ۱۰سانتی‌مترمربع سقوط کرد.

4️⃣ نمودار آبی‌رنگ نیز«missmatch» یا همان «عدم تطابق عرضه با تقاضا» در بازار مسکن را نشان می‌دهد؛

◀️ طی این سال‌ها‌ که قدرت خرید خانه بخاطر جهش قیمت آب رفت، متوسط مساحت واحدهای مسکونی بی‌تفاوت به این بحران تقاضا، از حدود ۱۲۴ مترمربع در سال۸۵ به ۱۷۰ مترمربع افزایش یافت.

5️⃣ نمودار قرمزرنگ هم «کاهش نرخ رشداقتصادی» در دهه۹۰ را تصویر کرده که براساس آن،
درآمدسرانه حقیقی ایرانی‌ها در ۱۴۰۰ نسبت به ۱۳۹۰، حدود ۳۶ درصد افت کرده است.
این یعنی کاهش رفاه و‌
افرایش فقر.

6️⃣ واگرایی «مساحت عرضه» و «توان تقاضا» در بازار مسکن، اکنون در بیشترین مقدار خودش قرار دارد.

❌ ترکیب «سقوط قدرت خرید و‌ اجاره خانه با افزایش فقر، جهش قیمت مسکن و افزایش متراژ»، به دسترس‌ناپذیرتر شدن مسکن برای خیلی از دهک‌ها منجر شده است.

7️⃣ تعداد مستاجرهای در «فقر مسکن» در ابتدای دهه ۱۴۰۰ به ۲ برابر سال ۸۵ رسید.

◀️ بخشی از این تشدید فقر، نتیجه همین «واگرایی متراژ» است.

⭕️ تله «متراژ» چگونه پای تقاضای مسکن را گرفت؟

8️⃣ سیاست‌های بخش مسکن طی ۱.۵ دهه اخیر به جای آنکه بحران «miss match» را مهار کند، به طرح‌هایی خلاصه شد که قرار بود «شکست‌بازار» را مدیریت کند، اما باعث «شکست‌دولت» شد.

◀️ دولت‌ها از اواخر دهه۸۰ به بعد، دو طرح تامین مسکن را صفر تا ۱۰۰، خودشان در جایگاه سازنده‌ها اجرا کردند.

◀️ این انحراف از سیاست‌گذاری به تصدی‌گری، دولت را از «کارهای اساسی و ضروری» از جمله همین اصلاح مقررات به نفع کاهش متراژ، غافل کرد.

◀️ ضوابط ساخت‌وساز و مقررات ملی ساختمان، مانع ساخت واحدهای ۵۰ مترمربع و کمتر است.

◀️ بزرگترین مانع، «اجبار تامین پارکینگ» است.
مقررات ملی ساختمان هم حامی پنهان بزرگ‌سازی آپارتمان است.

9️⃣ صاحب‌نظران اقتصادی، صبح دوشنبه در ساختمان مرکزی وزارت راه‌وشهرسازی به دولت توصیه کردند؛
مسیر تولید مسکن ۳۰ تا ۴۰ مترمربعی را «فوری» ایجاد کند.

🔟 در شرایطی که مردم «قدرت خرید» ندارند، دولت «کسری بودجه» دارد و‌ بانک‌ها نیز «ناتراز» هستند، کم‌هزینه‌ترین اقدام زودبازده برای عرضه «مسکن وُسع‌پذیر»، بازگشایی راه ساخت خانه‌های زیر ۵۰مترمربع است.


#دنیای_اقتصاد
#فرید_قدیری
#بازار_مسکن #متراژ #ساخت #مساحت #واحد_مسکونی #قیمت_مسکن #عرضه_مسکن #تقاضا #رفاه #فقر #درآمد_سرانه #رشد_اقتصادی #طرح_جامع_مسکن



🔴 کانال رسمی «رصدخانه بازار مسکن»🔽

@HMO_den