💫

این ترازو گر ترازوی خداست

این کژی و نادرستی از کجاست؟!

#پروین_اعتصامی
#چکامه_پارسی
@AdabSar

💫
به‌جز داد وخوبی مکن در جهان
پناه کِهان باش و فر مِهان

به دینار کم ناز و بخشنده باش
همان داددِه باش و فرخنده باش

مزن بر کم‌آزار بانگ بلند
چو خواهی که بختت بود یارمند

#فردوسی
#چکامه_پارسی
@AdabSar

📚💫 @AdabSar

فردوسی به روزگاری در تنهایی و در میان بدگویی و سرزنشِ سُرایندگانِ درباری به سرایِشِ شاهنامه روی آورد که ایران و فرهنگ ایرانی از همه‌سو در رویارویی با پدیده‌های ویرانگر بود. گَردِ تیرگی و تاریکی سراسر سرزمین‌های ایرانی و پیرامونی را فراگرفته بود و همه‌ی بازمانده‌های گرانمایه و یادمان‌های فرهنگی مردمان را از میان می‌برد.
فردوسی در میان این همه تیرگی و آشفتگی و تازِشِ سپاه دشمن، یکه و تنها دست به کاری بزرگ یازید و فرهنگ و یادمان‌های نوشتاری مردمی را از نابودی رهاند.
فردوسی در آغوش گرم فرهنگ ایران بالید و بالنده شد و همو با سرودن شاهکار بزرگ خویش، این مادر سالخورده و پرمهر خویش را در پناه اندیشه و خامه‌ی(قلم) پرتوان خود گرفت و به آیندگان سپرد.
درود به زنان و مردانی که در این فرخنده‌روز در اندیشه برگرفتن فروزه‌ی خردمندی و تاباندن پرتو روشنایی بر تاریکی‌هایی هستند که آن مادر پیر و رنجور را در چنبره‌ی خود گرفته است.

سرآمد کنون قصه‌ی یزدگرد
به ماه سپندارمذ روز ارد

ز هجرت شده پنج هشتادبار
به نام جهانداور کردگار

چو این ناموَر نامه آمد به بُن
ز من روی کشور شود پُرسُخُن

از آن پس نمیرم که من زنده‌ام
که تخم سخن من پراگنده‌ام

هر آنکس که دارد هش و رای و دین
پس از مرگ بر من کند آفرین
#فردوسی
#روز_پایان_سرایش_شاهنامه

✍️📜 ۲۵ اسپند، سالروز پایان سرایش شاهنامه، بر ایرانیان و پارسی‌دوستان فرخنده و همایون باد.

فرتور پیوست: زال و سیمرغ
نگارگر: حمید رحمانیان
b2n.ir/zal_simorgh
📚💫 @AdabSar

👩🏻‍🎓💫 @AdabSar

🔶سخنرانی پروین اعتصامی در جشن دانش‌آموختگی
برگردان به پارسی پاک: ادب‌سار

... درمانِ بیماریِ دیرپای سرزمینِ ما وابسته به آموزش و پرورش است. آموزش و پرورشِ راستین که دربرگیرنده‌ی زن و مرد باشد و همگان را از خوانِ گسترده‌ی دانش بهره‌مند سازد.
ایران، میهن گرامیِ ما که نازمایگی‌ها و کارهای نیک و بزرگش آراینده‌ی کارنامه‌ی جهان است. ایران که فرهنگ کهنش اروپای امروز را وامدار نیکویی و بدهکار نیکودَهِشیِ خویش دارد.
ایرانِ باشکوه و نیرومندی که سَدِه‌ها بر خشکی‌ها و دریاهای جهان فرمان می‌راند، از آزَرَنگ و شَرَنگ زمانه رنج بسیار برده، اکنون دنبال گمگشته‌ی خود می‌دود و به دیدار گواه خوشبختی می‌شتابد.
پیداست برای بازسازی ویرانی‌های گذشته، پیراستنِ کاستی‌های کنونی و هموارساختنِ بهروزی آینده چه دشواری‌هایی در پیش است.
ایرانی باید سستی و تنگدلی را از خود دور کرده، تند و چالاک این پرتگاه‌ها را بگذراند. امیدواریم به کوششِ دانشمندان و اندیشمندان، دانایی در مردم گسترانده شود و با پرورشِ بانوان پیشرفت‌های بزرگ و برجسته‌ی فراگیر در ایران فراهم آید. بدین‌گونه پایه‌های فرهیختگی استوار خواهد شد و فرشته‌ی بخت در فراسوی کشور «کوروش» و« داریوش» بال‌گشایی خواهد کرد...

🔸۲۵ اسپند، روز بزرگداشت اختر چرخ ادب و چکامه‌سرای نامدار ایرانی، پروین اعتصامی، گرامی باد.

#پروین_اعتصامی
#روز_پروین_اعتصامی

فرتور پیوست: تندیس پروین اعتصامی
خانه پروین - تبریز

b2n.ir/banooparvin
👩🏻‍🎓💫 @AdabSar

@AdabSar

رفتم که از دیوانه‌بازی دست بردارم
تا اَخم کردم مطمئن شد دوستش دارم

واکرد درهای قفس را، گفت: مختاری
ترجیح دادم دست روی دست بگذارم

بیزارم از وقتی که آزادم کند، ای وای!
روزی که خوشحالش نخواهد کرد آزارم

این‌پا و آن‌پا کرد، گفتم دوستم دارد
اما نگو سر در نمی‌آورده از کارم

از یال‌وکوپالم خجالت می‌کشم اما
بازیچه‌ی آهو شدن را دوست می‌دارم

با خود نشستم موبه‌مو یادآوری کردم
از خواب‌های روز در شب‌های بیدارم

من چای می‌خوردم، به‌نوبت شعر می‌خواندند
تا صبح عکس سایه و سعدی به دیوارم!


#مهدی_فرجی
@AdabSar

💫

گفت:
بعد از من به دنبال کس دیگری بگرد...

کاش
بعد از رفتنِ او پای گشتن داشتم!


#علی_صفـری
@AdabSar

💫

دیگر به مغز شاعری‌ام خون نمی‌رسد
این‌شب، دل‌ غزل‌‌زده‌ام را چه می‌کند؟

با فال‌ و قرص ‌خواب ‌و غزل‌ حل ‌نمی‌شود
این‌ شعر تا سحر بشود سکته‌ می‌کند

#علی_اکبر_رشیدی
@AdabSar

🌬🌾 @AdabSar

🔅 آشنایی با جشن‌های ایرانی
⚡️ جشن فرورگان یا فروردگان

🍃 "جشن فَروَرگان" که فَروَردگان، پَروَردگان، فَوَردگان، پَوَردگان و فَروَردیان (فرورتیکان در زبان پهلوی) خوانده می‌شود، در ایران باستان جشن شادی روان درگذشتگان و یادبود رفتگان بود. امروز، آیین سر زدن به آرامگاه درگذشتگان در روزهای پایانی سال، به‌جا مانده از جشن فرورگان است که با آیین‌های اسلامی درآمیخته است.

🍃 ایرانیان باستان در این روز به کنار گور و یا گوردخمه‌ی* رفتگان‌شان می‌رفتند و در آنجا خوراک می‌‌گذاشتند.
"فرورگان" در میان ایرانیان و هندوان هنباز(مشترک) بود. همسان چنین آیینی را کاتولیک‌ها نیز دارند.

🍃 بر پایه‌ی گاهشمار کهن ایران، جشن فروردگان در "اشتاد روز" از اسپندماه برابر با بیست و ششم اسپند آغاز می‌شد و تا ۱۰ روز دنباله داشت.

🍃 به باور ایرانیان در این روز روان درگذشتگان از بهشت و دوزخ به بازدید خانه‌هایشان می‌آید. از این‌رو آنان می‌کوشیدند تا با پاکیزگی خود و خانه‌هایشان، فروهر(روح) رفتگان را خشنود کنند. آن‌ها همچنین در بام‌ها آتش می‌فروختند و سبزی، شیرینی و خوراک می‌گذاشتند، اگر با کسی دشمنی داشتند آشتی می‌‌کردند و از نیازمندان دستگیری می‌کردند تا درگذشتگان خود را شاد کنند.

🍃 بر پایه‌ی باور دیگری در این روز فَرَوَهَر درگذشتگان است که به خانه می‌آید. فروهر پیش از زاده شدن و پیش از آفرینش بوده و همیشه هست. فروهر نیرویی درونی، همیشه پایدار، جاوید و مایه‌ی زندگی است. از این رو بر پایه‌ی پژوهش‌ها، فروردگان جشن آفرینش و یادبود هست شدن جهان نیز بود.

🍃 فروردگان در میان گروه‌هایی از پارسیان هند همچنان به شیوه‌ای کهن برگزار می‌شود. آنان چوب‌های خوشبو دود می‌کنند، پوشاک تازه و زیبا می‌پوشند، خود را خوشبو می‌کنند، در آتشکده‌ها نیایش می‌کنند و موبدانشان میان باشندگان(حضار) گل و میوه بخش(تقسیم) می‌کنند. زرتشتیان نیز همچنان این آیین را پاس می‌دارند.

🍃 شماری از نویسندگان باور دارند که فروردگان پس از اسلام به جشن چهارشنبه‌سوری دگرگون شد چرا که ایرانیان در فروردگان آتش در آتشدان‌ها می‎افروختند و کندیل(شمع) روشن می‌کردند. این دیدگاه پادورزانی(مخالفانی) دارد.

🍃 جشن فروردینگان در فروردین‌ماه گونه‌ی دیگری از همین جشن است و ابوریحان بیرونی هر دو را با یک نام خوانده است.


*پی‌نوشت: گوردخمه گونه‌ای آرامگاه بود که در دل کوه‌ها و سنگ‌های بزرگ ساخته می‌شد. امروز گوردخمه‌ها یکی از زیبایی‌های دیدنی و رازآمیز در استان‌های خاوری(غربی) کشور همچون کرمانشاه هستند.
یادآوری: «خاور» دِگَریده‌ی خوربَر و برابرِِ پارسیِ مغرب است که به‌نادرست به‌جای مشرق و شرق به‌کار می‌رود.
«باختر» دِگَریده‌ی اَپاختَر(=شمال) است که به‌نادرست به‌جای غرب و مغرب به‌کار می‌رود.
بیشتر بخوانید:
t.me/AdabSar/8516

✍🏻 #پریسا_امام_وردیلو
______________
📚 برگرفته از:
۱- اساطیر و فرهنگ ایران در نوشته‌های پهلوی #رحیم_عفیفی
۲- واژه‌نامه‌ی دهخدا
۳- ایران باستان نویسنده: #موله برگردان: #ژاله_آموزگار
۴- گاهشماری و جشن‌های ایران باستان #هاشم_رضی
______________
#جشن_های_ایرانی #فروردگان #فرورگان #اسپندگان
@AdabSar
🌬🌾🌱🍃

🔷🔶🔹🔸
@AdabSar
🔅پالایش زبان پارسی

🔻 #خدمات = پرستش‌ها، زواری‌ها، تیمارها
🔻 #خدمتکار = پیشکار، نوکر، کارگزار، زاوَر، پیشیار، پاکار، پرستار، پایزن
🔻 #خدمتکاری = پایزنی، پاکاری، زَواری، پرستاری
🔻خدمتکار مقرب = رسمی، پیشکار
🔻 #خدمت کردن = پیشکاری، برکشیدن، کارگزاری، پرستیدن
🔻 #خدمتگزار = کارمندک(کارمند جزء)، پَریستک
🔻 #خدمه = زاوَران، پیشیاران، پَرَستـَکان
🔻قسمت خدمات = بخش کاریاری

✍🏼 #مجید_دری
#پارسی_پاک
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸

🔥💃🏻 @AdabSar
#چهارشنبه_سوری
سراینده #هما_ارژنگی
هفدهم اسپند 1388


جشن آتش جشن شادی جشن نور
گاه آتش‌بازی و شام سرور

آتش زرتشت و نور ایزدی
پرتویی از بارگاه سرمدی

از اهورایی که شادی آفرید
در پناهش مهر و نیکی شد پدید

رمز آتش پاکی و روشنگری
سرخی و گرما و شادی‎پروری

یادگاری از کهن آیین ما
روزگاران خوش و شیرین ما

آری امشب جشن سور و آتش است
جشن رقص شعله‎های سرکش است

هموطن ای یار هم‌پیمان من
زنده کن این جشن و آیین کهن

خیز و از آتش تو سرخی وام گیر
کام دل از گردش ایام گیر

باید امشب از غم و زردی گذشت
همچو شاخی در بهاران سبز گشت

کم‎کَمَک چاووشی شاد بهار
دامن‎افشان می‌رسد از کوهسار

چشم تا بر هم زنی عید آمده
روز خوب جشن جمشید آمده

فروهرها میهمانت می‌شوند
همنشین مهربانت می‌شوند

ای درخت سرفراز آریا
ای به درد مام میهن آشنا

هر کجای این جهان داری سرا
گوش کن با جان و دل پند مرا

ما همه از یک تبار و ریشه‌ایم
پیروان نیکی اندیشه‎ایم

مهد ایران ریشه و ما شاخه‌سار
بهر ماندن ریشه باید استوار

ور نه در توفانسرای روزگار
شاخه‌ساران را نمی‌ماند قرار

لیک اگر روزی من و تو ما شویم
جنگلی سبز و گشن می‌پروریم

مهر میهن در سرشت و جان ما
تا ابد پاینده باد ایران ما...

🔥💃🏻 goo.gl/q64Lcm

💫

از میان کبود آهن و دود
می‌فرستم به اهل عشق درود

و به هر کس که اهل آزادی‌ست
اهل شور آفرینی و شادی‌ست

#مجتبا_کاشانی
#چهارشنبه_سوری
@AdabSar

شب سوری، جشن آتش و نور
سرخی‌اش از تو، زردی‌ات از او

هر پلیدی ز آستانت دور
روزگارت پُر ز شادی و شور

#شاهین_سپنتا
#چهارشنبه_سوری
🔥💃🏻 @AdabSar

🔷💠🔹🔹
@AdabSar

🔅پیام شما

چهارشنبه‌سوری را بازمانده‌ی گذر سیاوش از آتش دانسته‌اند. در تاریخ بخارا(۱۱۰۰ سال پیش) آمده است: ‏«ﭼﻮﻥ ﺍﻣﯿﺮ ﺳﺪﯾﺪ ﻣﻨﺼﻮﺭﺑﻦ‌ﻧﻮﺡ ﺑﻪ ﻣﻠﮏ ﻧﺸﺴﺖ، ﻫﻨﻮﺯ ﺳﺎﻝ ﺗﻤﺎﻡ ﻧﺸﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺷﺐ ﺳﻮﺭﯼ چنانکه ﻋﺎﺩﺕ ﻗﺪﯾﻢ ﺍﺳﺖ، ﺁﺗﺸﯽ ﻋﻈﯿﻢ ﺍﻓﺮﻭختند. این جشن، نویدبخش آمدن بهار است. آتش نما‌سو و قبله‌ی ایرانیان بوده است. ایرانیان پریدن از روی آتش را ناپسند دانسته و دور آتش پایکوبی می‌کردند و سه یا هفت بار در برابر هر توده‌ی آتش خم می‌شدند و آیین نیایش به‌جای می‌آوردند. شِمار گُله‌های آتش می‌بایستی به شمار مقدس هفت امشاسپند یا به شمار سه که نماینده‌ی گفتار، کردار و اندیشه‌ی نیک یا به شمار یک که نمودار وحدت اهوراست باشد.»

ایرانیان باستان در ده‌روزِ ‌پایان سال برای برگشتنِ فروهرِ(روان) نیاکان خویش، نیایش می‌کردند و آتش می‌افروختند. پس از ساسانیان این آیین آتش‌افروزی، به شب‌‌‌‌‌ ‌ِآخرین چهارشنبه‌ی سال می‌افتاد.

گاهشمار ایرانیان روزهای هفته نداشته و بر اساس سی روز بوده که هر روز نامی از امشاسپندان داشته است از این رو شنبه و آدینه نداشته‌اند؛ اعراب چهارشنبه یا «یوم‌الارباع» را روزی شوم می‌دانستند. این روز را روز تنگی یا ضنک نیز گفته‌اند، چنانکه منوچهری گفته است: «چهارشنبه که روز بلاست، باده خور». آخرین و ارزشمندترین روز سال، یعنی آخرین روز پنجه یا اندرگاه، شب‌ و روز «هَمَسْپَتْمَدِم» یا آفرینش انسان بوده که با شادمانی و افروختن آتش فراوان برگزار می‌شد که پس از ساسانیان به شب چهارشنبه‌ی پایان سال افتاد.

سور در اوستا به ریخت «سوئیریا» و به معنای «صبحگاهی، روزانه» و نیز به معنای هنگامه و جشن روزهای عید و نیز به معنای «مهمانی باشد و غیر آن» آمده است. واژه‌ی «سوری» ایرانی بوده و پهلوی آن سوریک و صفت است. افزون بر فارسی، این واژه هنوز در زبان‌هایِ ایرانی تالشی، بلوچی، لری، کلهوری و... به معنای رنگ سرخ و جشن و سرور و عروسی باقی مانده است. از این روی عنصر اصلی این آیین افروختن آتش سرخ و جشن است.

اعراب برای زدودن شومی این شب، پرندگانی زنده را نفت‌آلود می‌کردند و آن را به پرواز در می‌آوردند. گمان می‌رود ماهیت آیینِ ایرانیِ چهارشنبه‌سوری، جشن و پایکوبی و پذیرایی از فروهرها(روان‌ها) بوده؛ در حالی که آیین عرب‌ها نوعی مراسم جادومانند برای زدودن شومی بوده است.

ایرانیان باستان، در آخرین روز سال بر روی بام خانه‌ها یا در کوچه‌ها، آتشی می‌افروختند. این آتش، مقدس بوده است. موبدی بازمانده‌ی این آتش‌ها را گردآوری می‌کرده‌ و به آتشکده‌ی محل می‌برد؛ این موبد در روند گردآوری آتش‌ها چهره‌اش سیاه می‌شده است؛ به همین دلیل «عمو‌نوروز یا پدر‌پیروز» چهره‌ی سیاه و جامه‌ی سرخی بر تن دارد.

برخی از آیین‌های چهارشنبه‌سوری، فال‌کوزه، فال‌گوش، قاشق‌زنی، گره‌گشایی، کجاوه‌بازی، شال‌اندازی، آش‌ نذری، کوزه ‌شکستن، شیر‌سنگی، حلوا‌پزی و... در میان ایرانیان رایج بوده است که امروزه ریخت‌های دگرگون‌شده و معدودی از آن‌ها به‌جای مانده است.

📚 بن‌مایه‌ها:
واژه نامه دهخدا
جهان فروری(بخشی از فرهنگ ایران کهن)، بهرام فره‌وشی
واژه‌نامه‌ی توضیحی آیین زرتشت‌(دانشنامه مزدیسنا)، جهانگیر اوشیدری
برهان قاطع، برهان
صحاح‌الفرس، نخجوانی


📝 پی‌نوشت:
*اینکه چهارشنبه سوری را خاطره‌ای از گذر سیاوش بر آتش در نظر آوریم، به نظر درست نمی‌نماید. زیرا چنین دیدگاهی نیاز به پشتیبانی متون کهن دارد، حال آنکه نه در منابع اوستایی و نه در منابع پهلوی و نه حتی در منابع اسلامی چنین اشاره‌ای وجود ندارد. سیاوش نیز شخصیتی هندوایرانی است و در اوستا نامش سیاورشن(siyavarshan) است. چه در اوستا و چه در متون پهلوی ساسانی بیشترین ماهیت وجودی‌اش این است که او پدر کیخسرو است و در متون فوق کیخسرو شخصیتی مهم است.

**مهرداد بهار در کتاب «جستارهایی در فرهنگ ایران» نوشته است این جشن در دوران اسلامی ساخته شده و در مورد اینکه چرا به این نام نامیده شده دلیل حتمی وجود ندارد و شاید معرف چهار فصل سال است و احتمالا برای رخت‌بربستن سرما بوده. در مورد این مطلب که اعتقاد به ارتباط این جشن با گذر سیاوش از آتش دارد دکتر کزازی می‌گوید اگر این چنین بود چرا در شاهنامه یا دیگر کتب باستانی سخنی در این باره نیامده است! ولی امروزه ایرانیان این جشن را برگزار می‌کنند و احتمالا این مسئله باز می‌گردد به پنج روز آخر سال که ایرانیان باستان اعتقاد داشتند فروهر نیاکان از جهان دیگر باز می‌گردند تا احوال بازماندگان، کردار آنان و اینکه برای سال جدید آیا آماده هستند یا خیر را از نظر بگذرانند و نیک‌دینان بر بام خود برای رهنمونی فروهر نیاکان آتشی می‌افروختند.

✉️ فرستنده: #چنگیز_کلهور
#چهارشنبه_سوری
@AdabSar
🔷💠🔹🔹

@AdabSar

باید از خانه به‌در کرد زمستان‌ها را
آب‌زد مقدم سبزینه‌ی بستان‌ها را

تازه کرد و همه زنگار زمستان روبید
سرِ نوروز سلامت که گلستان‌ها را

با چنان عشوه که باران گهر‌افشانی کرد
آب زد دخترکی دامن گلدان‌ها را

باده در جام به رقص آمد و مولانا‌وار
عشق از یک طرف آمد که بَرَد جان‌ها را

عندلیبان و هَزاران همه سرمست شدند
بازکردند تو گویی درِ زندان‌ها را

گوییا سبحه‌ی خورشید گسست از هم و پس
لاله پوشید دلِ سردِ بیابان‌ها را

مفتی شهر در این روز نه جز نوروز است
یک‌به‌یک داده در این هلهله فرمان‌ها را

امر فرمود در آغاز و سپس نهی نمود
گردش باده و گردیدن پیمان‌ها را

کینه‌ی بهمن و اسفند گمانم باقی‌ست
باید این گونه خِجِل ساخت مگر آن‌ها را

من خراسان بزرگم که سه‌نیمم کردند
بادِ نوروز درآمیخت خراسان‌ها را

پارسی گویم و مدحش بنمایم زیرا
اشتراکی‌ست که پیوند زد ایران‌ها را

#روح_الامین_امینی
#نوروز
@AdabSar

💫

آمد بهار و عشق شکوفا شد از زمین
دست شکوفه باز درآمد از آستین

ای گل! کنار سبزه تورا دارم آرزو
نو می‌شوم اگر که شوم با تو همنشین

#سعید_قاسمی_فلاورجانی
فرستنده: ایرج
#نوروز #چکامه_پارسی
@AdabSar

#نیایش_نوروزی

روزگاران دیارم ای خدا نوروز باد
واژه‌ی غم کهنه و از ریشه‌ی دیروز باد

کودکان مرزوبومم را غم فردا مباد
قصه‌های شب همه از قصه‌های روز باد

از اجاغ خانه‌ها ای دود هرروزه به‌خیز
خانه‌ی تاریک آن زن روشن و افروز باد

دست سردم! کی شوی گرم نوازش‌های زلف؟
شد بهاران، آتش عشقت صنم پرسوز باد

بس خجسته عید شد فصل گنجشکان مست
حال ما هم ای محول بهتر از امروز باد

سینه‌ها پر مهر، هرروزتان هم مهرگان
هم‌وطن، هم‌کیش من ایامتان پیروز باد

#عباس_رحیمی

☀️🌱 @AdabSar

☀️🌱 @AdabSar

🔅آشنایی با جشن‌های ایرانی
جشن مانتره‌سپند یا اوشیدر جشن

🎁 جشن "مانترَه سپند" یا "اوشیدَر جشن" که گفته می‌شود همان جشن "گاهنبار چَهره‌ی هَمَسپَتمَدَم" بود، در ایران باستان در روز پایانی اسپند برگزار می‌شد. نام این گاهنبار به شیوه‌های هَمَس‌پَت‌مَیدیم، هَمَسْپَت مَدَم و هَمَسْپَث مَئیدَیه هم نوشته می‌شود. اوشیدر جشن، جشنی برای فرارسیدن نوروز، برابری روز و شب و برابری سرما و گرما به‌شمار می‌رفت. این جشن در شهرهای گوناگون ایران به چندین روش برگزار می‌شد که هنوز هم بسیاری از این آیین‌ها برپاست.

🔍 پیدایش گاهنبار را از روزگار پیشدادیان و جمشید پیشدادی می‌دانند. در بندهش آمده‌است: «اگر کسی در سال یکبار به گاهان بار برود بر کارهای نیکی که کرده‌است افزوده خواهد شد.»
گاهنبارها با پیشه‌ی ایرانیان که کشاورزی و دامداری بود، گره خورده بودند. گاهنبار در آغاز، جشن کشاورزی بود. هریک از گاهنبارها برابر با زمانی است که دگرگونی‌های بنیادین برای کشاورزان رخ می‌داد و این دگرگونی‌ها با خود جشن و شادی می‌آورد.

🐎 شناخته‌شده‌ترین آیین جشن "مانتره‌سپند" در آبادی‌های نزدیک هیرمند و سیستان و بلوچستان برگزار می‌شد. آنان دختری را بر چهارپایی می‌نشاندند و به کنار رود هیرمند می‌بردند تا آب‌تنی کند. سپس زنان و مردان جدا می‌شدند و هریک به آب‌تنی، پایکوبی و شادی می‌پرداختند. این دختر که در روز جشن به نام "اوشیدر" خوانده می‌شد، پس از پایان جشن با همان آیین به خانه برمی‌گشت. این جشن در آرزوی بازآمدن سوشیانت برگزار می‌شد. سوشیانت یا سوشیانس (سودرسان، دانا) در کیش زرتشتی رهایی‌بخش نهایی زمین است. بر پایه‌ی نوشتار پهلوی "گزیده‌های زادسپَرَم"، زادروز زرتشت در این روز است.

🍹 "پای‌بران" آیین پایانی اسپند در زنجان و شهرهای آذربادگان(آذربایجان) است. در این آیین در تَشتی مسی خوراک و پارچه و پیشکش برای خانواده‌هایی که فرزندانشان با آن پیوند زناشویی بسته می‌فرستادند و پیک نیز شادیانه دریافت می‌کرد.
در شهر خمین نیز در جشن "علفه"، گیاه برای آتش زدن گردآوری می‌کردند تا سراچه(اتاق)ها را گرم و روشن نگاه دارند. گرامی‌داشت یاد درگذشتگان در سُغد و بسیاری از شهرهای ایران از آیین‌های این روز بود که تا امروز دنباله دارد.

🔥 یکی از آیین‌های واپسین روز اسپند این بود که تا سپیده‌دم بر بام‌ها آتش می‌افروختند و چشم‌به‌راه برآمدن آفتاب بهار می‌ماندند و از ایزد توانا می‌خواستند تا روشنایی و مهر و بخشش بر ایران بگستراند.
در این آیین هرکس به اندازه‌ی توان خود خوانِ خوراک می‌گسترد و فردای آن روز هفت‌سین را جایگزین خوراک‌های خوان می‌کرد. گفته می‌شود جشن چهارشنبه‌سوری دگرگون شده‌ی آن است ولی درباره‌ی درستی‌اش نمی‌توان داوری کرد.

✍️ #پریسا_امام_وردیلو
____________
📚 برگرفته از:
۱- "اساطیر و فرهنگ ایران در نوشته‌های پهلوی" #رحیم_عفیفی
۲- "ایران باستان" #موله برگردان: #ژاله_آموزگار
۲- گاهشماری و جشن‌های ایران باستان #هاشم_رضی
____________
#جشن_های_ایرانی #اسپندگان #اوشیدرجشن #مانتره_سپند

☀️🌱 @AdabSar

@AdabSar

خرمت باد و خوش بهار ای دوست
نیز نوروز نامدار ای دوست

باد از این رستخیز شورانگیز
در سرت شور و دل شرار ای دوست

بادت از مهر دادگر دادار
یاور و یار روزگار ای دوست

با تو فرخ رخ بهارآیین
بخت بیدار باد یار ای دوست

همچو خوی نکوی دلجویت
خرمت باد کاروبار ای دوست

هم از آن روز روی مهرافروز
روشنت باد شامِ تار ای دوست

بر تو رشک بهار و یار امسال
به ز پیرار باد و پار ای دوست
ـ...
جشن جم را به جام فرخ دار
کار آب است آب کار ای دوست

شاد گوید شکفته جان زروان
خرمت باد و خوش بهار ای دوست

#میرجلال_الدین_کزازی
#نوروز
@AdabSar

💫

در باغِ زمان عطرِ بهاران خوش باد
در دیده‌ی دل چشمِ نگاران خوش باد

با هر نَفسی ز بطن جان می‌آید
مستی ز شرابِ گُلعِذاران خوش باد

سراینده و فرستنده #عیسی_عماد
#نوروز
@AdabSar