ادب‌سار
12.7K subscribers
5.04K photos
125 videos
21 files
873 links
آرمان ادب‌سار
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی

instagram.com/AdabSar

گردانندگان:
بابک
مجید دُری @MajidDorri
پریسا امام‌وردیلو @New_View

فروشگاه ادبسار: @AdabSar1
Download Telegram
تخت جمشید - هما ارژنگی
@AdabSar
ای تخت سرفراز
که سر سوده‌ای به ناز
بر سینه‌ی ستبر و شکیبای کوهسار

ای قصه‌گوی پیر
که بنهفته‌ای به دل
سد{صد}ها نشان ز شوکت دیرین به یادگار...

چامه‌ای برای #تخت_جمشید
سروده و آوای زیبای بانو #هما_ارژنگی

🇮🇷 @AdabSar
❄️❄️ @AdabSar ❄️

❄️آشنایی با جشن‌های ایرانی
❄️جشن دیگان نخست - هشتم دی

🌨 اگر به نام روزهای ماه در گاهشمار کهن ایران بنگریم، سه روز با واژه‌ی "دی" نام‌گذاری شده‌اند. از این‌رو در ماه دی بجز فردای شب چله که جشن خرم‌روز است، سه جشن ویژه‌ی #دیگان است.
این جشن‌ها بر پایه‌‌ی گاهشمار باستانی ایران، روز "دی بآذر" هشتم ماه؛
روز "دی بمهر" پانزدهم ماه؛
و روز "دی بدین" بیست‌وسوم ماه بودند.

❄️ بیشتر روزهای ماه با نام نیروهای مینوی نام‌گذاری شده‌اند ولی "دی" برگرفته از "دا" و "دا" برگرفته از واژه‌ی اوستایی "دادار"(به چم دادن، بخشیدن و آفریدن) و نام ایزد یکتا است. نام سردترین ماه سال با نام خداوند نام‌گذاری شده بود تا در سرمای سخت یاری‌گر مردمان باشد. از این‌رو جشن‌های دیگان همواره با نیایش و ستایش آفریدگار همراه بود.

☃️ آیین ساده پوشی، برابری‌خواهی، آشتی‌جویی و همنشینی شاهان با مردم آیین #جشن_دیگان بود.

👳🏻‍♂️ ابوریحان بیرونی نوشته است که در روزهای دیگان پادشاهان پوشاک ساده و سپید می‌پوشیدند و میان مردم می‌رفتند و می‌گفتند من مانند یکی از شما هستم و با شما برادرم، زیرا استواری و پایداری جهان به کارهایی است که به دست شما انجام می‌شود و آرامش کشور نیز با من است، نه پادشاه را از مردم گریزی است و نه مردم را از پادشاه...

🌼 گفته می‌شود گل‌های بادرنگ، کاردک و شنبلید نماد جشن‌های دیگان هستند.
goo.gl/ld96cc
______________________
📚 برگرفته از:
- گاهشماری و جشن‌های ملی ایرانیان #ذبیح_الله_صفا
- تارنماهای "ایران‌بوم" و "ایران‌نامه"

❄️❄️ @AdabSar ❄️
🌺🌸🌼🌸🌺🌸🌼🌸🌺🌸🌼🌸🌺

وز آن پس ز دانا بپرسید مِه
که:«فرهنگِ مردم کدام‌ست بِه؟»

چنین داد پاسخ که:«دانش بِه است
خردمند خود بر مِهان بر مِه است

که دانا نیارد بلندی به گنج
تنِ خویش را دور دارد ز رنج»

ز نیروی خصمش بپرسید شاه
که:«چون جُست خواهد همین دستگاه؟»

چنین داد پاسخ که:«کَردارِ بد
بوَد خصم روشن‌روان و خرد»

با امید که در این هفته:

به کام تو بادا سپهر بلند
دلت شاد باد و تنت بی‌گزند
#فردوسی

فرستنده #جعفر_جعفرزاده
#چکامه_پارسی
@AdabSar
🌸🌺🌼🌺🌸🌺🌼🌺🌸🌺🌼🌺🌸
Forwarded from ادب‌سار
💫

خواب در عهد تو در چشم من آید؟ هیهات!

عاشقی کار سری نیست که بر بالین است!

#سعدی
@AdabSar
Forwarded from ادب‌سار
💫

با منِ بی‏‌کسِ تنهاشده یارا تو بمان
همه رفتند از این خانه، خدارا تو بمان

من بی‌برگِ خزان‌دیده دگر رفتنی‌ام
تو همه بار و بری، تازه‌بهارا تو بمان

#هوشنگ_ابتهاج
#چکامه_پارسی
@AdabSar
@AdabSar

دل مسیحا نشود تا به مسیحا نرسد
عشق پیدا نشود تا به دل‌آرا نرسد

طالبِ صید به دریای خطر باید رفت
گوهرِ وصل نگیرد تا به دریا نرسد

مدعی در طلبِ عشق فراوان باشد
محکِ میل به دریوزه‌ی رسوا نرسد

هرکسی را نرسد لافِ زلیخابودن
نیشِ هجران نچشد، نوشِ مداوا نرسد

بوالهوس را نبود راه به سرمنزل وصل
تا چو یوسف نرود چَه به زلیخا نرسد

ای که گفتی «رَوَد امروز چه غم، فردا هست»
ترسم این وعده‌ی امروز به فردا نرسد

«صمدی» بهر غرامت دلِ شیدا دارد
هر غرامت‌زده‌ای بر دلِ شیدا نرسد

سراینده و فرستنده #صمدی(نسیم تسنیم)
@AdabSar
Forwarded from ادب‌سار
💫

زیبایی تو حرف ندارد...

باید سکوت کرد!

#محمدعلی_بهمنی
@AdabSar
Forwarded from ادب‌سار
💫

امشب دلم از آمدنت سرشار است
فانوس‌به‌دستِ کوچه‌ی دیدار است

آن‌گونه تو را در انتظارم که اگر
این چشم بخوابد، آن یکی بیدار است

#ایرج_زبردست
@AdabSar
Forwarded from ادب‌سار
🇮🇷 @AdabSar

#روزشمار نیاکان(۸ دی)
#رادمان_پورماهک
goo.gl/7yx7JF

"رادمان پور ماهک"(رادمان پسر ماهک) که امروز او را با نام "یعقوب لیث صفاری" و "یعقوب عیار" می‌شناسیم، یکی از کسانی است که پس از تازش ارب(عرب)ها به ایران، کوشید آیین و فرهنگ ایرانی و زبان پارسی را از گزند به‌دور نگهدارد و آن را زنده بدارد.

چند سالی است که روز هشتم دی در کنار آرامگاه‌اش در نزدیکی شهر دِژپُل(دزفول)، آیین "روز میهنی(ملی) گرامی‌داشت یعقوب لیث صفاری" برگزار می‌شود؛ هرچند که این روز، هنوز در گاهشماری(تقویم) ایران دیده نمی‌شود.

"رادمان پور ماهک" یکی از اَیباران(عیاران) دلاور و هوشمند ایران بود که کوشش‌های وی برای آب و خاک و فرهنگ ایران در درازنای زمان همچنان ارزنده و پررنگ است.
او کُهرُمان(قهرمان) پایداری میهنی ایرانیان در برابر بیگانگان بود.

یکی از کارهای بزرگ او، زنده کردن زبان شیوای پارسی و آیینمَند(رسمی) کردن زبان پارسی در ایران ماست. وی پیش از فردوسی می‌زیست و سخن گفتن ایرانیان به زبان تازی را ننگ می‌شمرد. اگر کوشش "رادمان" و پس از او فردوسی توسی نبود، شاید ما نیز همچون مسر(مصر)یان امروز زبان مهادین(اصیل) خویش را از دست داده بودیم. هرچند میرجلال‌الدین کزازی باور دارد که زبان پارسی زبان سخت‌جانی است و از فراز و فرودهای سختی گذشته، ولی زنده مانده است.
"رادمان" در سال ۲۵۴ فَرارَفتِ ماهی(هجری قمری) زبان پارسی را آیینی(رسمی) کرد.

او نخستین کسی بود که زبان پارسی را ۲۰۰ سال پس از تازش به ایران، زبان آیینی ایران دانست.
"محسن ابوالقاسمی" در نَسک "تاریخ زبان فارسی" آورده‌است: "[...]در سال ۲۵۴ هجری، یعقوب لیث صفار، دولت مستقل ایران را در شهر زرنج سیستان تاسیس کرد و زبان فارسی دری را زبان رسمی کرد که تاکنون ادامه دارد‌[...]" در بن‌مایه‌های کهن نیز از این رویداد نام برده شده است.

از زمان تازش ارب‌ها تا زمان "رادمان پور ماهک"، زبان آیینی ایران تازی بود. پس از او، سامانیان و خاندان بویه(آل‌بویه) زبان پارسی را گسترش دادند و از نابودی آن جلوگیری کردند. سامانیان به رواگ(رواج) زبان پارسی می‌اندیشیدند. غزنویان نیز پارسی را به هندوستان بردند.

🇮🇷 @AdabSar
Forwarded from ادب‌سار
🔷💠🔹🔹
@AdabSar

هشتم دی‌ماه، روز گرامی‌داشت #رادمان_پورماهک فرمانروای نیک‌سرشت ایران، زنده‌کننده‌ی زبان پارسی پس از یورش و تازش تازی و رامیارِ ایران و ایرانی پس از ستم‌ها و بیدادِ فراوانِ ارب بر این بوم و خاک است! درود بر روان پاک و پالوده‌اش و جاوید باد نام و راهش...

نشان آمده سوی پرچینِ شب
یَلی آمده پر ز غم پر ز تب

به بازو یلِ مهربان بسته است
نشانی ز فرخ‌نژادش به دست

نشانی ز خرم‌ترین سرزمین
ز برنا بُنِ پاکِ خوش این چنین

یلی آمده پاسِ میهن کُنَد
به ایران همه نامِ نیکی زَنَد

ستایش همه برده بر ایزدان
به گیتی همه خوانده نام‌آوران

نِگه کن یلِ ما ددان را کُشد
بَدان را همه بر خموشی کِشد

که پانا یلِ پر توان دل‌سِتان
به جانش همه مهرِ میهن روان

چنان او شده بر جهانی مِهین
بنازم شَهِ نازِ ایرانزمین

به دانش شده شاهِ دانشوران
ستایش برِ او برم من ز جان

به اندیشه‌ی پاک او بر سپهر
سراسر شده خاک میهن به مهر

کژی گر همه چیره شد بر جهان
به ایران شده رهگشا "رادمان"

بگفتم یلِ نیک نهاد ای گرام
نَمارش بده باده پر کن به جام

که مانا شده مهرِ تو این چُنین
سپنتا شهِ نیکِ مهرآفرین

بگو با منِ پر ز غم، مهرِ خود
که جانم همه شورِ مستانه شد

#پوریا_عزیزیان
#چکامه_پارسی

✍🏻 پی‌نوشت:
پانا = آقا
نمارش = اشاره
@AdabSar
🔷💠🔹🔹
Forwarded from ادب‌سار
🔷💠🔹🔹
@AdabSar

#روزشمار نیاکان(دهم دی)

۱۳۸۹ سال پیش در چنین روزی خسروپرویز پادشاه ایران به‌دست افسران ارتش بازداشت شد و این آغازی بود بر پایان شاهنشاهی توانمند ایران.😔
خسرو پرویز که آرمانش رساندن مرزهای ایران به روزگار داریوش بزرگ بود، جنگ‌های گسترده‌ای انجام داد و آسیای باختری و مسر(مصر) را گرفت و چلیپای سِپَندِ ترسایان (صلیب مقدس مسیحیان) را که مسیها(مسیح) برآن آویخته شده بود به تیسپون(تیسفون) آورد، ارتش را فرسوده کرده و از مردم باژ(باج، خراج) سنگین می‌گرفت و به شَوَند(دلیلِ) شکستی که یک‌سال پیش از این در جنگ نینوا از رومِ خاوری خورده بود به باده‌گساری روی آورده و در بیشتر نشست‌های ارتشی مست بود.
با نگر به آنچه گفته شد و به درخواست افسران ارتش (که در برابر دشمن سرگردان شده بودند) و پَسَندِشِ(تصویبِ) فرزندش "شیرویه" او را بازداشت کردند و شیرویه را برتخت فرمانروایی ایران نشاندند.
چند هفته پس از آن، خسرو پرویز به‌دست زندان‌بانش کشته شد و نُه سال پس از آن ارتش ایران در کادُسی(قادسیه) شکست خورد.
همچنین سپاه روم نیز که در این جنگ‌ها ناتوان شده بود در برابر تازش تازیان شکست خورد.

مرگ خسروپرویز یکی از رویدادهای دگرگون‌کننده در جهان بود.

فرستنده #کوروش_آریاویج
ویرایش #ادبسار

@AdabSar
💠🔷🔹🔹
Forwarded from ادب‌سار
🔷🔶🔹🔸
@AdabSar
🔅پالایش زبان پارسی


🔻مطمئن = اُستوار، دل‌اُستوار، دلپُر، دلگرم، دل‌آسوده، آسوده‌اندیش، آسوده، نیک‌گمان، آرام، آرامنده، آرمیده، اُستیگان، پشت‌گرم
🔻مطمئناً = بی‌گمان
🔻مطمئن‌بودن = دل‌استواربودن، اُستیگان‌بودن
🔻مطمئن‌شدن = آرامش‌یافتن، آرام‌یافتن، آرامیدن، آسوده‌دل‌شدن، آسوده‌شدن
🔻نفس مطمئنه = اُستوان روان(اُستوان=استوار، پایدار)

نمونه:
🔺به پدرش مطمئن بود که دستش را رها نمی‌کند =
به پدرش دلگرم/پشت‌گرم بود که دستش را رها نمی‌کند

🔺توانست مطمئنش کند که به مشکل نخواهند خورد =
توانست دل‌آسوده‌اش کند که به دشواری نخواهند خورد

🔺با قلبی مطمئن، جان به جان‌آفرین تسلیم کرد =
با دلی آرام/آرمیده/آسوده، جان به جان‌آفرین سپرد

🔺مطمئن باشید که از مشاهده‌ی آن لذت می‌برید =
دل‌اُستوار باشید که از دیدن آن خوشتان می‌آید

🔺مطمئنا از تماشای آن حیرت‌زده می‌شوید =
بی‌گمان از دیدن آن شگفت‌زده می‌شوید

🔺آدم مطمئنیه = آدم اُستیگانی است

#مجید_دری
#پارسی_پاک
#مطمئن #مطمئنا #مطمئنه
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸
@AdabSar

می‌گریم و می‌خندم، دیوانه چنین باید
می‌سوزم و می‌سازم، پروانه چنین باید

می‌کوبم و می‌رقصم، می‌نالم و می‌خوانم
در بزمِ جهان شورِ مستانه چنین باید

من این‌همه شیدایی دارم ز لب جامی
در دستِ تو ای ساقی پیمانه چنین باید

خلقم ز پی افتادند تا مست بگیرندم
در صحبت بی‌عقلان فرزانه چنین باید

یک‌سو بَرَدَم عارف، یک‌سو كِشَدَم عامی
بازیچه‌ی هر دستی طفلانه چنین باید

موی تو و تسبیحِ شیخم به‌در از ره برد
یا دام چنان باید یا دانه چنین باید

بر تربت من جانا مستی کن و دست افشان
خندیدن بر دنیا رندانه چنین باید

#معینی_کرمانشاهی
@AdabSar
👍1
Forwarded from ادب‌سار
💫

همه‌شب سوختن و ساختنم کار دل است

چه کنم بی ‌تو مرا کار به آزار دل است

#طالب_آملی
#چکامه_پارسی
@AdabSar
Forwarded from ادب‌سار
💫

آهسته و نرم، بی‌قرارم کردی
تیری نزدی ولی شکارم کردی

در زندگی‌ام خاطره‌ای می‌سوزد
خاموش نمی‌شود، چه کارم کردی؟

#پارسا_همت
@AdabSar
@AdabSar

پیکرتراش پیرم و با تیشه‌ی خیال
یک شب تورا ز مرمر شعر آفریده‌ام

تا در نگین چشم تو نقش هوس نهم
ناز هزار چشم سیه را خریده‌ام

بر قامتت که وسوسه‌ی شستشو در اوست
پاشیده‌ام شراب کف‌آلود ماه را

تا از گزند چشم بدت ایمنی دهم
دزدیده‌ام ز چشم حسودان نگاه را

تا پیچ و تاب قد تو را دلنشین کنم
دست از سر نیاز به هر سو گشوده‌ام

از هر زنی تراش تنی وام کرده‌ام
از هر قدی کرشمه‌ی رقصی ربوده‌ام

اما تو چون بُتی که به بت‌ساز ننگرد
در پیش پای خویش به خاکم فکنده‌ای

مست از می غروری و دور از غم منی
گویی دل از کسی که تورا ساخت کنده‌ای

هشدار زانکه در پس این پرده‌ی نیاز
آن بت‌تراشِ بلهوسِ چشم‌بسته‌ام

یک شب که خشمِ عشق تو دیوانه‌ام کند
بینند سایه‌ها که تورا هم شکسته‌ام!

#نادر_نادرپور
@AdabSar
Forwarded from ادب‌سار
💫

بپاش رنگ را
بر دیواره‌ی دلت
تا آبی شود
سقف بی‌رنگِ هوای زندگی‌ات،
یادت باشد
دنیای رنگی
دل‌های رنگین می‌خواهد
نه آدم‌های رنگی!

#حاتمه_ابراهیم_زاده
@AdabSar
Forwarded from ادب‌سار
💫

گفتی بمان، می‌خواستم، اما نمی‌شد
گفتی بخوان، بغض گلویم وا نمی‌شد

گفتی که تا فردا خداحافظ، ولی آه
آن شب نمی‌دانم چرا فردا نمی‌شد!

#شفیعی_کدکنی
@AdabSar
Forwarded from ادب‌سار
🔷🔶🔹🔸
@AdabSar
🔅پالایش زبان پارسی


مسیح = مسیها*(پارسی پهلوی)، دوست، زمین‌پیما، {پاژنام(لقب) ایسا(عیسی)ی پیامبر، به انگیزه‌ی دوستی با خدا و گشت‌وگذار بسیار}

مسیحا = مسیها(از "مشیخا" که واژه‌ای سریانی است)

مسیحا دم = مسیها دم، جان‌بخش، حان‌بخش مردگان

مسیحا نفس = مسیها دم، جان‌بخش، حان‌بخش مردگان

مسیحی = ترسایی(=نصرانی)

مسیحیت = ترساگری

*دهخدا:
«مسیح کلمه ای است مأخوذ از عبری «ماشیاخ » به معنی منجی و نجات دهنده و آمدنش به ملت یهود وعده داده شده است و به عقیده ٔ عیسویان همان حضرت عیسی (ع ) است . (از دائرة المعارف کیه ).
صاحب قاموس در این موضوع 56 قول را در کتاب «بصائر ذوی التمییز فی لطایف الکتاب العزیز» نقل کرده گوید: در اشتقاق مسیح اختلاف است و بعضی آن را سریانی و اصلش را «مشیحا» دانسته اند و عرب آن را معرب کرده است .
در رساله ٔ معربات نوشته که مسیحا معرب «مشیخا» است به معنی مبارک در زبان سریانی (آنندراج)»

#مجید_دری
#پارسی_پاک
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸
@AdabSar

ندانم کجا می‌کشانی مرا
سوی آسمان یا به خاموش خاک
نِی‌اَم در هراس از تو ای ناگزیر
ندانم کجا می‌کشانی مرا...

ندانم کجا لیک دانم یقین
کزین تنگنا می‌رهانی مرا...

ندانم کجا می‌کشانی مرا
ندانم کجا می‌کشانی مرا
سوی آسمان یا به خاموش خاک
و یا جانب نیروانا و نور
کجا می‌کشانی نهانی مرا...

ز سنگینی کوله‌بار وجود
سبک داری‌ام دوش و آسوده‌سار
بری سوی بی‌سوی خویشم نهان
چه بزمی‌ست این میهمانی مرا...

نقابیت بر روی و همراه من
همی آیی و با تو تنها نِی‌اَم
ولی کاش می‌شد بدانم کجا
نقابت ز رخساره یکسو شود
در آن لحظه‌ی ناگهانی مرا...

ندانم کجا می‌کشانی مرا
ندانم کجا می‌کشانی مرا...

#محمدرضا_شفیعی_کدکنی
@AdabSar