نقدآگین

1.57K views21:22

📘مردی و آهُوَکی در باغ
— #ترجمه شاعرانه‌ترین شعرِ محمود درویش

✍🏻 #مسعود_باب‌الحوائجی

▪️نهم اوت (دیروز) سال‌مرگ #محمود_درویش بود.

🔺ویدئو بالا را که شب شعر این شاعر فلسطینی در رام‌الله است، برای صحبت درباره‌ی او انتخاب کردم؛ چرا که تاکنون ندیدم مترجمان ایرانی آثار درویش، به‌ ترجمه‌ی این شعر پرداخته‌‌باشند.

🍂 چیزی که این شعر درویش را متمایز می‌کند، این است که شعر را به یک فعال سیاسیِ کمونیست تقدیم می‌کند؛ یعنی «سلیمان النجاب»که دبیرکل حزب کمونیست فلسطین بود.

🍂 درویش برای شاعرانِ بسیاری چون نزار و سیاب و بیاتی و بولص و‌فدوی طوقان و سلیم برکات، شعر گفته، اما هیچ‌یک از آنها به‌پای شاعرانگی این شعری که به"سلیمان النجاب" کمونیست تقدیم کرده، نمی‌رسد. عنوانِ شعر "رَجُلٌ وخِشْفٌ في الحديقة" است، یعنی:

مردی و آهُوَکی در باغ

🍂 برای اینکه توضیح دهد «خشف» به‌معنای آهوبچه است، تا تورات و غزل غزل‌های سلیمان به عقب می‌رود؛ انگار که نام این «سلیمان النجاب» او را به‌یاد "سلیمان نبی" می‌اندازد.

🍂 درویش پیش از خواندن شعرش می‌‌گوید شعر «غزل غزل‌های سلیمان» در تورات از زیباترین غزل‌های عاشقانه‌ی همه‌ی اعصار است که واژه‌ی «خشف» در آن به کار رفته آنجا که می‌‌گوید: ((نهداک کخشفتی ظبیة...)) یعنی:

پستان‌هایت چون دو آهو-بچه‌اند
که بر پهنه‌ی سوسن‌زارها می‌چمند

🍂 سپس شعرش را ایراد می‌کند و حتا از واژۀ رفیق استفاده می‌کند که حاکی از علقه‌های کمونیستی درویش با «سلیمان النجاب» است. و اینک ترجمه شعر بالا:

مردی و آهوکی در باغ همبازی هم‌دیگرند.
می‌گویم: رفیق! این بچه‌آهو از کجا آمده؟

می‌‌گوید: از آسمان! شاید که یحیایِ زندگی‌بخش همو باشد.
آهوکی که روزی‌ام گشته تا بلکه همدم و ندیم تنهایی‌ام باشد.

از هیچ مادری شیر ننوشیده و خودم مادرش گشته‌ام
شیر گوسپندی با آمیزه‌ای از قاشقی عسلِ خوشبو می‌نوشانمش
وانگاه به‌سان ابری عاشقانه او را تا بلوط‌زارها می‌برم

- گفتمش: رفیق! مگر به خانه‌ی پر از سر و صدای تو‌ خو گرفته؟

گفت: بله! آنچنان که وقتی بیمار شد در رختخواب من دراز کشید و من با او بیمار شدم و در هذیان بیماری به او می‌گفتم:
ای یتیمک من؛ پدر و مادرت منم!
برخیز و با جست‌وخیزت به من آرامش ببخش.

- یک ماه گذشت و در منزل روستایی‌اش به دیدارش رفتم؛ نخستین‌باری بود که آن سلیمانِ استوار می‌گریست و حرف‌هایش به گریه بدل شده‌بود.

با صدایی لرزان گفت:
آهوکم، بچه‌آهوکم مُرد!
گویی به زندگی این خانه خُو نگرفته‌بود
اما نه آن‌سان که من و تو می‌میریم.

-به رفیق غمگینم هیچ نگفتم.

او هم مانند همیشه مرا با ابیاتی از شعرهای آرکائیک خود بدرقه نکرد و خرامان به سمت گور آهوی سپیدش رفت.

خاکش در آغوش گرفت و با هق‌هق گریه‌هایش می‌گفت:
«پسرکم برخیز تا این‌بار پدرت در تختخواب تو بخسبد، که تنها اینجاست که من آرامش را در آغوش می‌گیرم».

و آنگاه در گور آن مارال زیبا بخفت و آن مکان را به گذشته‌ی کوچکی برای من بدل ساخت: به «مردی و آهوکی که در باغچه‌ای کنار هم غنوده‌اند».

🔺این پایان، همزبانیِ «محمود درویش» با رفیق کمونیست خود بود که با زبان استعاره می‌‌گوید هیچ آواره‌ای به آوارگی‌اش خو نمی‌گیرد؛ حتا اگر در باغی زیبا از بلوط‌زارها و سوسن‌سانانِ زیبا زیست کند. این همزبانی و همدلی محمود درویش با یک نظامیِ مبارزِ کمونیست، عبرت دیگر این شعر است که امروزه از میان مبارزان مقاومت رخت بر بسته‌است.

#در_چنین_روزی #شعرانه
➖➖➖

🌾 @Naqdagin | @translate52arabic

2.01K viewsedited 21:22