📺 پیش‌زمینۀ داستان کتاب ایلیاد و اودیسه (+)

🔸قبل از خوندن ایلیاد، با کل داستان‌هایی که باید بدونید آشنا می‌شید: از ماجرای جنگ تروا تا کلی شخصیت که باعث شدن داستان شروع بشه.

00:00 مقدمه
02:03 شروع داستان با زئوس و لیدا
04:28 تولد هلن، زیباترین زن یونان
06:19 مراسم خواستگاری هلن و سوگند شاهان یونان
08:52 جبهه مقابل، تروی!
10:22 خواب هکوبا و پیشگویی شهر تروی
11:49 پاریس، کودک نفرین شده که در طبیعت رها شد
13:25 پاریس، شاهزاده کوه آیدا
14:14 پاریس و خدای جنگ آرس
15:30 تتیس پری آبی با پای ابریشمی
18:02 تولد آشیل، قهرمان طلایی سرزمین یونان
18:28 سیب طلایی خدای شر برای زیباترین خدا
20:28 رشوه خدایان به پاریس برای انتخاب زیباترین آنها
21:33 رشوه سرنوشت‌ساز آفرودیت
22:30 اولین مرحله از جبهه‌گیری خدایان در دو سوی جنگ
23:37 اهمیت آداب و سنت مهمان‌داری در یونان باستان
25:50 هلن با پاریس فرار می‌کند
30:20 پیشگویی احتمال مرگ آشیل در جنگ
32:26 لشکر یونان آماده رفتن به تروی
35:22 شروع اولین داستان کتاب ایلیاد
41:14 خشم آشیل
42:00 مرگ آشیل
44:28 پایان و نظرات من
➖➖➖

🌾 @Naqdagin

🎧 رازی و خیام: از فرد تا جریان‌های اندیشگی

🔸در اپیزود شانزدهم از #نقدآگین‌‌گپ، خلاصۀ جستاری را طرح می‌کنیم که به بررسی جایگاه و تأثیر اندیشه‌های محمد زکریای رازی و عمر خیام در تاریخ تفکر می‌پردازد. نویسنده استدلال می‌کند که این دو شخصیت بیش از افراد منفرد، نماد "جریان‌های اندیشگی" مهم و دگرگون‌ساز هستند که سنت‌های فکریِ زمان خود را به چالش کشیدند.

🔸برخلاف رویکردهای تقلیل‌گرایانه که آنها را صرفاً در قالب باورهای دینی یا الحاد محض می‌بینند، نویسنده بر لحظاتِ "الحاد و سرکشی" در اندیشه‌های منسوب به این دو تأکید می‌کند. این لحظات، نه به‌معنای بی‌دینی سازمان‌یافته، بلکه به‌عنوان شکاف‌ها و پرسش‌های رادیکال در برابر سنت، راه را برای خردورزی مستقل گشودند. هدف اصلی متن، توجه به تأثیر پایدار و جریان‌سازِ ایده‌های منسوب به رازی و خیام است، حتی اگر انتساب دقیق برخی از این ایده‌ها، به خود آنها قطعی نباشد.

📻 روشنفکران ایرانی و خیام
📺 «مرگ و زندگی» در اندیشۀ خیام
📺 ابن راوندی و زکریای رازی
📺 مقابلۀ حافظ و خیام با اسلام
📕خیام؛ خداناباور یا ندانم‌گرا؟
📕نقد به‌مثابه روشنگری (۱ تا ۱۱ | ۱۲ تا ۲۸| ۲۹ تا ۳۴|۳۵ | ۳۶ تا ۴۶)
📕حقیقت‌گویی خیامیت علیه رازوارگی
📕شراب‌خواری خیام و تفکر؟
📕هستی‌شناسی نفی در خیامیت
📕خیام؛ خداناباور یا ندانم‌گرا؟
📕عمر خیام پرومته‌ ایران
📕آیا کاشف الکل، ملحد و منکر وحی بوده؟
📻 فلسفۀ خیام (یکم) (دوم) (سوم) (چهارم)

.


#نقد_اسلام #فلسفیدن #خیام #رازی #زکریای_رازی #فلسفه #اندیشه #نقد_دین #نقد_ادیان

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📺 دربارۀ ضرورتِ پذیرش تکثر

🎙دکتر #مهدی_مطهرنیا

🔸درک این بدیهیات، حتی بعد از نیم‌قرن آزمون‌وخطا و شکستِ سیاست‌های تمامیت‌خواهانه، برای بردگانِ فکری و وجودی ناممکن است، چه رسد به اقدام به آن و تجدیدنظر در سیاست‌های کلانِ اشتباه. کسانی که اکثریت اقشار و نخبگانِ جامعۀ ایران را بخاطر تفاوت‌های عقیدتی-سیاسی، یا حتی سلیقۀ متفاوت در پوشش، حذف و طرد کرده‌اند، و زمینه‌ساز نفرتِ عمومی از کلیت دین و حتی معنویت و نام خدا شده‌اند، ادعای اتصال به خدا و امام زمان نیز دارند و در توهم «تمدن‌سازی» و تحققِ «حکومت جهانی مهدوی» نیز هستند!

🔸معلوم نیست علی شریعتی، چگونه با اعتماد به نفس، ادعایِ تسلط به جامعه‌شناسی می‌کرد، درحالی‌که بعنوان یک آخوندزاده، حتی درکی اولیه از خصائلِ این قشر داعشی و توتالیتر نیز نداشت، و در ذیلِ یک نظامِ توسعه‌گرا، ولو با نواقص جدی، تحت تاثیرِ جو چپ‌‌زدۀ جهانی، گفتمان انقلابی را (آن هم از دلِ اسلام و تشیع که مایملکِ قشر آخوند بود) بازتولید کرد، که به راهی به جز ترکستان موجود نمی‌انجامید؛ چرا که هیچ گروهِ صاحب‌نفوذی در جامعه جز نهاد عمامه‌به‌سران وجود نداشت.

.


#حکومت_اسلامی #آخوندیسم

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

بودیم به خواب در شبستان عدم
بیدار شدیم و باز در خواب شدیم

🎻 #ستاره_احمدی (+)

حمام حاج شهباز خان
حمام حاج شهبازخان، یادگاری از روزگاران قاجار، در دل بافت تاریخی کرمانشاه، کنار راسته‌ی پرهیاهوی بازار، آرام گرفته است؛ گویی قصه‌ای از شکوه دیروز را در دل خود پنهان دارد. این بنای دل‌نواز به فرمان حاج شهبازخان حاجی‌زاده‌ی کلهر، فرزند منوچهر بیگلربیگی و ایلخان نام‌آور ایل کلهر، با ذوق و تدبیر بنا شد تا هم پاکی تن را میهمان کند و هم زلالی روح را.

این حمام تاریخی با بخش‌هایی چون سربینه، گرم‌خانه، خزینه، تون و دودکش، ساختاری منسجم و دلنشین یافته است. سقف‌های گنبدی با طاق‌های پنج‌و‌هفت، همچون آسمانی درونی، بر فراز بنا گسترده‌اند؛ و گچ‌بری‌ها و آهک‌بری‌های لطیف، چنان نقش خیال بر دیوارها، روحی تازه به فضا بخشیده‌اند. نقاشی‌های دیواریِ سربینه نیز، از هنر ناب آن دوران حکایت دارند؛ گویی رنگ‌ها هنوز در زمزمه‌اند.

نقاشی‌های دیواری این حمام، آینه‌ای از ذهن خیال‌پرداز ایرانی‌اند؛ برگرفته از داستان‌های باستانی و روایات مذهبی. گاه شاهی تنها، و گاه با همراهانش، بر دیوارها به تصویر درآمده‌؛ شاهانی که شکوه‌شان از دل تاریخ سر برآورده است. در بخش جنوبی، بارگاه سلیمان نقش بسته است؛ سلیمانِ پیامبر، نشسته بر تخت شاهی در اوج اقتدار. و در جنوب غربی، بارگاه جمشید، آن شاه اساطیری ایران، به چشم می‌آید؛ تصویرگر بلندای افسانه و قدرت. افزون بر این، نقش‌هایی از آلات موسیقی، طرح‌های حیوانی و جلوه‌های گیاهی نیز دیوارها را چون قالی خیال، پر از نقش و رنگ ساخته‌اند.

گنبدهای بلند، نه‌تنها سرپناهی‌اند بر سر گرما، که خود رازدارِ دمایی دل‌نشین در زمستان‌های سردند. دریچه‌هایی هوشمندانه بر فراز آن‌ها، نور خورشید را مهمان این خانه‌ی گرم می‌سازند و بخار را، بی‌هیاهو، بدرقه می‌کنند.

اکنون، پس از مرمت و نوسازی، این حمام باشکوه به موزه‌ی مردم‌شناسی بدل شده است؛ جایی که در آن، طنین گام‌های گذشته هنوز شنیده می‌شود و فرهنگ کهن این سرزمین، در آینه‌ی زمان بازتاب می‌یابد.

.


#نوا #ایران

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

🎧 نسبتِ «شاه و شهر»

🔸در اپیزود هفدهم از #نقدآگین‌‌گپ، خلاصۀ مقاله‌ای از دکتر محسن بنائی با همین عنوان را بررسی می‌کنیم که در آن، به بررسی پیوند میان شاه و شهر در اندیشۀ سیاسی و تاریخ ایران می‌پردازد و این مفهوم را با رابطه پولیس و پولیتیک در یونان باستان مقایسه می‌کند.

🔸نویسنده استدلال می‌کند که در حالی که دموکراسی آتنی برده‌داری گسترده‌ای را در بر می‌گرفت و مفهوم "مردم" در آن بسیار محدود بود، فرهنگ ایرانی مفهومی گسترده‌تر از "مردم" داشت و پیوند میان شاه و شهر، ریشه در یک ریشه زبانی مشترک به معنای «فرمان راندن» دارد. همچنین، این مقاله به بررسی نقش دادگری بعنوان یک جزء حیاتی در ایدئولوژی فرمانروایی ایرانی می‌پردازد و نشان می‌دهد که پادشاه ایده‌آل ایرانی، باید به سامان کیهانی و حقوق طبیعی پایبند باشد. نویسنده نتیجه می‌گیرد که این ایدۀ سیاسی ایرانی، حتی در سیستم‌های سیاسی مدرن نیز کارایی دارد.

🔻#محسن_بنائی در صفحۀ شخصی خود دربارۀ این مقاله نوشته‌است:

شبه‌روشنفکران ایرانی در ناآگاهی از فرهنگ خودی، همواره شیفته و دلباختۀ فرهنگ و تاریخ یونان بودند. آنان بی‌آنکه نگاه یونانی به انسان و جهان بشناسند، در پیروی کورکورانه از پیشوایانِ اروپایی خویش، با خودباختگیِ کامل ستایشگر کشوری شدند که کوچک‌ترین شناختی از تاریخ و فرهنگ آن نداشتند. در این نوشته، به هم‌سنجی میان نگاه ایرانی و یونانی به مقولۀ «شهر، مردم و سیاست» و به‌ویژه، «افسانۀ دموکراسی آتنی» پرداخته‌ام.

.


#ایران #سیاست #آینه_تاریخ

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📺 مسیرِ دستِ چپ (+)
— بررسی عقاید، تاریخ، مکاتب و فرقه‌های مرتبطِ آن

.


#نقد_ادیان #تاریخ_ادیان #شیطان #شیطان‌پرستی #دین‌شناسی

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📘نماز جمعه: آیینی پیامبرانه یا تأسیسی پسینی؟

✍🏻 #کاظم_استادی

🍂 مسألهٔ نبود گزارشات مستند و کافی از خطبه‌های پیامبر اسلام در نماز جمعه، یکی از معماهای جدی در تاریخ صدر اسلام است. بر اساس دیدگاه رایج، پیامبر از سال اول هجرت تا رحلت خود، نماز جمعه را به طور منظم برگزار می‌کرده و در هر جمعه، خطبه‌ای ایراد می‌نموده است؛ این وضعیت، یعنی ایراد حدود ۵۰۰ خطبه، با صدها یا هزاران مستمع در هر بار. با این حال، نه تنها متن‌های این خطبه‌ها در دست نیستند، بلکه گزارش‌های مردمی از حواشی و رخدادهای نماز جمعه نیز، عملاً غایب‌اند.

🔻این فقدان تأمل‌ برانگیز، پرسش‌هایی جدی برای ما پدید می‌آورد؛ و سناریوهایی را روبروی ما قرار می‌دهد:
- حذف/سانسور عمدی این خطبه‌ها در دوره‌های پس از پیامبر؛ بویژه در دوران خلافت‌هایی که ممکن بود محتوای خطبه‌ها با سیاست آنان تعارض داشته باشد.
- سناریوی دیگر به ضعف در سنت ثبت مکتوب احادیث و خطبه‌ها در زمان پیامبر باز می‌گردد.
- توجه اصحاب بیش‌تر معطوف به نقل احادیث فقهی و شخصی بوده تا خطبه‌های جمعی.

🔻اما در کنار این سناریوهای محافظه‌کارانه، باید فرض‌های ریشه‌ای‌تری را نیز بررسی کرد:
الف. آیا اساساً پیامبر در سراسر دوران مدینه، نماز جمعه برگزار می‌کرده‌اند؟
ممکن است نماز جمعه، تنها در سال‌های پایانی عمر پیامبر شکل گرفته باشد، آن هم بشکلی محدود.

ب. ممکن نیست که، نماز جمعه در دوران خلافت خلفا تأسیس شده باشد؟
این فرضیه بدان معنی‌ست که، نماز جمعه یک نهاد دینی ـ سیاسی‌ست که در زمان خلفای راشدین یا بنی‌امیه بنیان گذاشته شده، تا ابزار کنترل اجتماعی و مشروعیت‌بخشی دینی به قدرت ایشان باشد.

🔺در این صورت، آنچه به پیامبر نسبت داده شده، یا برگرفته از معدود سخنرانی‌های عمومی ایشان بوده که بعنوان نماز جمعه تحریف شده، یا اساساً این دست روایات اندک، بعدها جعل و ایجاد شده، تا مشروعیتی تاریخی برای این آیین جدید فراهم کند.

🔸بظر می‌رسد نبود گزارش‌هایی، حتی از نوع خاطرات روزمره دربارۀ رفت‌وآمد مردم به نماز جمعه در متون تاریخی، این سناریوهای رادیکال بالا را تقویت می‌کند. در هر صورت، بازخوانی انتقادی از منابع اولیه و تطبیق آن با شواهد تاریخی می‌تواند باب تازه‌ای در فهم شکل‌گیری نهاد نماز جمعه و جایگاه واقعی آن در عصر نبوی بگشاید.

يا ايها الذين آمنوا اذا نودي للصلاة من يوم الجمعة فاسعوا الى ذكر الله وذروا البيع (جمعه: ۹)

🔺🔻این آیه اساساً به عنوان مستند قرآنی نماز جمعه در فقه اسلامی شناخته می‌شود. اما اگر از منظر “سناریوی پسینی بودن نهاد نماز جمعه” نگاه کنیم، باید تأویل و زمینه‌شناسی تاریخی آیه را مدنظر قرار داد.

🔻تأویل‌های ممکن در چارچوب سناریوی رادیکال
۱. اشاره به یک نماز عمومی و نه نهادی خاص
آیه ممکن است اشاره به نوعی گردهمایی عمومی برای ذکر خدا در روز جمعه داشته باشد، بدون آن‌که الزاماً به شکل نهادینه‌شده‌ای مثل نماز جمعه‌ی بعدی (با دو خطبه و دو رکعت نماز جماعت) مدنظر باشد. یعنی:
• منظور از “صلاة” در آیه، ممکن است نماز به معنای عام باشد.
• “ذکر الله” ممکن است به موعظه یا تذکر اخلاقی اشاره داشته باشد، نه خطبه رسمی سیاسی.

۲. خطاب به جامعه خاص مدینه در بستر زمانی خاص
آیه می‌تواند پاسخی به شرایط اجتماعی-اقتصادی مدینه باشد، جایی که در روز جمعه بازاری برگزار می‌شد. در این تفسیر، آیه مسلمانان را دعوت به ترک تجارت در لحظه خاصی از روز جمعه برای یک آیین عبادی خاص می‌کند، که الزاماً به شکل نماز جمعه رسمی فقهی بعدی نبوده است.

۳. آیه‌ای با دامنه معنایی بازتر
در این رویکرد، واژۀ “الجمعة” ممکن است یک اصطلاح غیرتخصصی برای “روز گردهمایی” باشد و بعدها بعنوان اصطلاح فقهی تثبیت شده باشد. مشابه این فرآیند را در واژه‌های دیگر هم می‌بینیم که در عصر نزول معناهایی آزادتر داشته‌اند و بعدها معنای فنی گرفته‌اند.

۴. نقش بازسازی‌های خلفا در شکل‌دهی به آیین نماز جمعه
احتمال دارد که خلفا یا فقه‌پردازان اولیه، با تکیه بر این آیه و نیاز به یک ابزار سیاسی-اجتماعی منسجم، آیین رسمی نماز جمعه را شکل داده و معنای فقهی مشخصی را به آیه تحمیل کرده باشند.

🔺جمع‌بندی
اگر بپذیریم که نهاد رسمی نماز جمعه در دوره پس از پیامبر پدید آمده، آیه‌ی جمعه را می‌توان به‌گونه‌ای تأویل کرد که از یک دعوت کلی به ذکر خدا و وحدت اجتماعی در روز جمعه سخن می‌گوید، نه یک دستور فقهی برای نماز جمعه با ساختار مشخص. این تأویل به ما اجازه می‌دهد آیه را در جایگاه واقعی‌اش در متن قرآن و تاریخ صدر اسلام بازخوانی کنیم، بدون آن‌که مجبور به نفی متن قرآن شویم.

▪️پی‌نوشتِ نقدآگین
البته اگر تحقیقات بازنگرانه دربارۀ فرآیند طولانی تالیف قرآن و چند مولفی بودن آن را جدی بگیریم، احتمال اینکه آیۀ جمعه را نیز مشابه مسجدالاقصی بشکل پسینی‌تر وارد قرآن کرده‌باشند، باید جدی گرفت.

.


#بازنگری

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📘مرگ در نگاه زردشتی

مرگ و مردن: تلاشی برای فلسفۀ تطبیقی دین، تیموثی نِپِر، لوسی برِگمن و مری گاتشالک

🔸من کتابهای فلسفی معرفی نمی‌کنم ولی این کتاب از این نظر توجهم را جلب کرد که با ادعای بررسیِ تطبیقی باورها و آیین‌های مربوط به مرگ در ادیانِ کهن و مهمِ جهان به منظورِ بررسیِ اخلاقِ زیستی مرگِ خودخواستۀ پزشکی یا اوتانازی فراهم آمده است.

🔸اما انگار نه انگار که یک دینی هم وجود داشته و حتی دارد به نام دین زردشتی. دینی که حتی به باورِ برخی از دین‌شناسان در زمینه‌های آخرت‌شناسانه ریشه و بنیادِ اندیشه‌های ادیانِ دیگر است.

🔺نتیجه هم این شده که در جایی از کتاب ادعا شده که هیچ دینی همواره زندگی را به مرگ ترجیح نمی‌دهد، بلکه مرگ هم جزئی از ارادۀ خداوند (یا مرحله‌ای از حرکت در ادیانی چون بودایی) است که باید طی شود. این درحالی‌ست که در دین زردشتی، مرگ هیچ جایگاهی در ارادۀ خدا ندارد و عارضه‌ای‌ست تحمیلی از سویِ اهریمن در وضعیتِ آمیختگی (گمیزشنی). البته شاید هم ترجیح داده‌اند باورهای زردشتی را بعنوان پارازیت بر ضد اهدافشان در توجیهِ این نوع مرگ حذف کنند که خب عذر بدتر از گناه است.

✍🏻 #بهرام_روشن‌ضمیر

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📺 مهدی قراره بیاد؟ که چه کنه؟

🔸اگر علی شریعتی به‌اندازۀ همین کارشناسِ ترک‌ صداقت داشت و عقاید را بنا بر کارکردِ محدودشان قضاوت نمی‌کرد، بلکه الزام به عقل و صدق را تنها راه نجات جامعۀ عمدتا بی‌سوادِ گرفتارِ انبوهی دروغ و خرافات‌ می‌دانست، ای بسا سرنوشتی بس متفاوت برای خودش و ما رقم می‌خورد.

🔸اگر نمی‌توانست کسروی و هدایت شود، لااقل در بسطِ تزویر و دروغ و خودفریبیِ یک جامعۀ تنبلِ خرافات‌زده، کنش‌گریِ فعال نمی‌کرد و خادمِ ضلعِ تزویر مثلثِ ستم نمی‌شد. از مجاهدین و فرقان تا ولایت فقیه، همه به‌درجات وام‌دار دروغ‌هایی‌اند که او و امثال او، به این جامعه فروختند. از محمد، ابوذر، علی، فاطمه، سلمان، حسین و حتی امام زمان خیالی، چیزهایی ساختند مطابقِ مد روز که در واقع نبودند، تا فقط هدف موقتِ سیاسی‌شان (متاثر از جو زمانه و ایدئولوژیِ چپ‌) را پیش ببرند.

📺 روحانیت شیعه و فوکویاما!
📻 سنگ محک مدعیان
📻 تعطیلی شریعت تا ظهور
📻 مهدویت در ترازو
📻 رهبر فراپیر مخفی
📺 امامت جایی در قرآن ندارد
📺 ایران چگونه شیعه شد؟
📺 شیعه و الاهیات ثنوی
📺 قصۀ امام زمان و تحریفات

.


#نقد_شیعه #نقد_روشنفکران #روشنفکری_دینی #مهدی

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📺 پروسۀ تولید امام زمان (+)
— نگاهی به ریشۀ موعودگرایی و باور به ظهور منجی در ایران

🎙دکتر #محسن_بنائی

🔸در این برنامه، فانوس‌پدیا به یکی از محوری‌ترین مفاهیم در تاریخ دین و سیاست ایران می‌پردازد: موعودگرایی. باوری که در تشیع ۱۲-امامی، تنها یک امید فردی نیست، بلکه بنیانی برای نظم حکومتی و سیاسی است.

🔻در این گفت‌وگو با دکتر محسن بنائی، به بررسی پرسش‌هایی می‌پردازیم که سال‌هاست ذهن بسیاری را درگیر کرده:
❓موعودگرایی چیست و از کجا ریشه گرفته؟
❓چه تفاوتی میان مهدویت در تشیع و اهل سنت وجود دارد؟
❓این باور چه تأثیری بر فرهنگ، سیاست و تاریخ ایران گذاشته؟
❓و مهم‌تر از همه: آیا این باور به تحرک اجتماعی منجر شده یا انفعال؟

📺 امام زمان یا غلو بزرگ؟
📺 کمال حیدری: خمس/ولایت فقها برمبنای «دروغ مصلحتیِ» غیبت صغری
📺 امامت جایی در قرآن ندارد
📺 روحانیت شیعه و فوکویاما
📺 قصۀ امام زمان و تحریفات
📺 مهدی قراره بیاد؟
📺 داستان امام زمان از تولد تا ظهور
📻 سنگ محک مدعیان
📻 تعطیلی شریعت تا ظهور
📻 مهدویت در ترازو
📻 رهبر فراپیر مخفی

.


#نقد_شیعه #نقد_ادیان #امام_زمان #شیعه #مهدی #صاحب_الزمان#موعودگرایی #شیعه #سنی #علی

➖➖➖

🌾 @Naqdagin