رادیو فلسفه برای کودکان (مدرسه مهارت‌های اندیشیدن)
2.55K subscribers
445 photos
92 videos
31 files
370 links
ویژه والدین و تسهیلگران

الهام فخرایی
مدرس- کوچ مهارتهای شناختی- روانشناختی
تفکر، یادگیری و تسهیلگری
دکتری فلسفه تعلیم و تربیت
دانش‌آموخته درمانگری

پشتیبانی:
@Asist_RadioP4C

برای دریافت لینک خرید اشتراک دوره‌های آفلاین و مشاوره به پشتیبانی پیام دهید.
Download Telegram
مهمترین موجود زندگی من!
مواجهه ای روانشناختی با کتاب "درخت بخشنده" اثر شل سیلور استاین

درخت بخشنده با متن کوتاه و روان یکی از آثار شناخته شده و پرکاربرد استاین در حوزه کودک است؛ داستان مصور کتاب به رابطه عاطفی بین یک کودک و درخت می پردازد؛ به تدریج کودک بزرگ می شود و این رابطه کم و بیش تا میانسالیِ کودکِ داستان برقرار می ماند؛ درواقع همانطور که به پایان داستان میرسیم با آنچه که گذشته به پایان درخت هم نزدیک می شویم.

تجربه من درباره این داستان وقتی آن را برای کودکان در کارگاه فلسفه خوانده ام و همینطور بازخوردها و تفاسیری که از برخی تسهیلگرها گرفته ام، ضرورت طرح این موضوع را مطرح می کند که وقتی با کودک کار می کنیم لازم است آنچنان که دوبونو تاکید دارد؛ همه جنبه ها را لحاظ کنیم.

مخاطب کودک، موضوع محیط زیست و "بخشندگی" ذیل مفهوم "دوست داشتن"، ضرورت گفتگو درباره محتوای این داستان و به آسانی از کنار آن نگذشتن را شدت می بخشد:
شاید در نگاه اول همه چیز ستودنی و مثبت به نظر برسد، حتی برخی بر ضرورت طرح چنین داستان هایی برای آشنایی و تاکید با "عشق بدون قید و شرط" تاکید کنند؛ اما توجه به ویژگی های "عشق و دوست داشتن سالم" و اثرات روانشناختی و اجتماعی آن کمک می کند از تفسیر ماورایی و معناگرای این داستان در ارتباط با مخاطب کودک فاصله بگیریم و به جای آن بر تاثیری که این داستان می تواند در شکل گیری الگوی رفتاری یک کودک در تعامل و ارتباط با خودش و سایرین داشته باشد، بیشتر توجه کنیم.

در اولین گام، به سادگی با به میان کشیدن "قاعده زرین" می توان وضعیتی را ارزیابی کرد که در آن یک طرف رابطه "دهنده" و دیگری "گیرنده" باشد و این الگوعمومیت پیدا کند. آیا این نوع رابطه می تواند نمونه ی یک رابطه سالم و رشدیافته باشد؟

البته ممکن است داستان "درخت بخشنده" را اینگونه تفسیر کنیم که درخت از آنچه انجام می داد، لذت می برد. شاید، اما در مواجهه روانشناختی قطعا مفهومی به نام "پاداش منفی" در رفتارهای "مهرطلبانه" نیز وجود دارد. در داستان #درخت_بخشنده، وقتی از "کودکی" فاصله می گیریم، آنچه بیشتر در رابطه پسر با درخت نمایان می شود، اهمیت نیازهای پسر است و نه موجودیت درخت.

حال اگر رابطه ایندو را در بستر "محیط زیست" و "رابطه انسان با طبیعت" ببینیم، باز هم "قاعده زرین" قابل استفاده و تعمیم است. چه می شود اگر کودک ما به سادگی از این داستان مجوز تمتع هر چه بیشتر انسان از طبیعت را دریافت کند؟

در کارگاه های فلسفه برای کودکان، آنچنان که شاهد بوده ام، هر دو نگاه در بین بچه ها طرفداران خودش را داشته و روشن است که تسهیلگر (یا والدین وقتی داستان را برای کودکشان می خوانند) تا چه حد نقش تعیین کننده ای در پالایش تصاویر ذهنی کودک و پیشگیری از القای نادرست مدلی ذهنی می توانند ایفا کنند.

درواقع به نظر می رسد؛ در مواجهه با داستان "درخت بخشنده" علاوه بر مفاهیم محیط زیستی و #هوش_زیست_محیطی و حتی بیش از آن بتوان بر مفهوم "خود" و اهمیت آن و توجه به "هوش عاطفی" تاکید کرد. به نظر من تاکید بر این مفهوم و بسط آن به سایر موجودات می تواند بسیار راهگشا باشد.

کودک اگر بیاموزد که مهمترین فرد در زندگی هر شخص، "خود" و "فردیت" اوست و سپس این مفهوم را با جابجایی نقش ها به دیگری تعمیم دهد، از #هوش_عاطفی بیشتری برخوردار خواهد شد و در حال و آینده بیشتر روابط رشد یافته و برابر را تجربه خواهد کرد و این مدل ذهنی حتی امکان گفت وگوی برابر با طبیعت را بخصوص در بزرگسالی تسهیل و هوش زیست محیطی پرورش یافته تری برای فرد مهیا خواهد ساخت.

#الهام_فخرایی

📌شما رسانه اید؛ لطفا بازنشر کنید.
با ارسال و پیشنهاد مطالب، به آگاهی بخشی بیشتر کمک می کنیم.

#یک_کتاب
#یک_پیشنهاد
#درخت_بخشنده
#تسهیلگری

#هوش_زیست_محیطی
#رادیوفبک_مدرسه_مهارتهای_تفکر

@RadioP4C
@RadioP4C
1
درخت گفت: نه، وقتش رسیده که حد و حدودی تعیین کنیم!"
و درخت خوشحال بود.

پ. ن
در راستای ایده متن زیر، یک نفر دست به کار شده و متن بالا را نوشته

مهمترین موجود زندگی من!
مواجهه ای روانشناختی با کتاب "درخت بخشنده" اثر شل سیلور استاین
#الهام_فخرایی

برای خواندن متن کامل نوشتار، عنوان را جستجو یا هشتک #یک_کتاب را لمس کنید.

#نوشتار
#یک_کتاب
#یک_پیشنهاد
#مهرطلبی
#درخت_بخشنده
#محیط_زیست
#هوش_عاطفی
#هوش_زیست_محیطی
#رادیو_فلسفه_برای_کودکان

@RadioP4C
🔺آموزش اهمیت و ارزش فردیت به کودکان پیش‌دبستانی

الهام فخرایی

وقتی از آموزش به‌ویژه برای کودکان حرف می‌زنیم، مهم است که به توانایی و نیاز مخاطب توجه کنیم. توانایی تمرکز کودکان زیر هفت سال معمولا بین ۱۰ تا ۲۰ دقیقه در نوسان است، بنابراین نمی‌توان انتظار کلاس درس به‌شکل معمول را داشت. در مقابل یکی از روش‌های مناسب و ضروری، عینی‌سازی مفاهیم از طریق تجربه بدون آموزش مستقیم است.

در این فعالیت روش ما گفت‌وگو و کاوشگری به‌طور فردی و جمعی است و باید به‌گونه‌ای برنامه‌ریزی کنیم که فرد یا جمع بیشترین تمرکز را روی فعالیت داشته باشد.

البته وقتی با بچه‌ها گفت‌وگو می‌کنیم ایده‌ها و برداشت‌های فردی را محدود نمی‌کنیم. مثلا در فعالیت حاضر می‌توانیم به فراخور گفت‌وگوها روی مفاهیم مختلفی کار کنیم‌. مفاهیمی مانند همدلی، تفاوت، برتری، ارزشگذاری و….

فعالیت:
ابتدا از بچه ها میخواهیم که هر تعداد برگ میتوانند جمع آوری کنند. برگها نباید شبیه هم باشند. اگر امکان گردش در فضای آزاد را ندارند، میتوانید از تصاویر برگهای مختلف استفاده کنید. در مرحله بعدی از بچه ها میخواهیم همه برگها را کنار هم بچینند...

ا[دامه مطلب را با کلیک روی کلمه لینک بخوانید]

#الهام_فخرایی
#نوشتار
#فردیت
#هوش_زیست_محیطی
#هوش_عاطفی
#رادیوفبک
#رادیو_فلسفه_برای_کودکان
#رادیوفبک_مدرسه_مهارتهای_تفکر

@RadioP4C
مراقبت یعنی به اشتراک گذاشتن

تاملی درباره کتاب "روزی که مداد شمعی ها دست از کار کشیدند"

الهام فخرایی

ماجرا از یک بسته نامه شروع می شود که دانکن در کیف مدرسه اش پیدا می کند. مداد رنگی ها غیب شان زده و هر کدام با یک نامه حال و احوالشان را برای دانکن توضیح داده اند؛ اینکه خوشحالند، ناراحتند، عصبانی اند، خسته اند، به استراحت نیاز دارند یا از وضعیت موجود راضی اند مشروط به اینکه دانکن به فلان مساله رسیدگی کند.

داستان این کتاب به نویسندگی درو دی والت همه ویژگی های کلیدی یک روایت مناسب کودک را دارد؛ قهرمان داستان یک کودک است و مداد رنگی ها و نقاشی کردن، سوژه ای که اغلب بچه ها خیلی زود با آن آشنا می شوند و انس می گیرند.

هر کدام از مداد رنگی ها یک روایت موازی دارند و این روایت های تو در تو فارغ از جنبه های آموزشی کتاب مانند شناخت رنگ ها و احساسات، به رشد شناختی مضاعف کودک کمک می کند، بنابراین تامل روی هر مداد و شخصیتی که از نامه برداشت می کنیم، از جمله فعالیت هایی است که می توان به طور عام با این کتاب پیش برد و به طور خاص برای روایت درمانگرها مفید است.

نحوه تعامل مداد رنگی ها با هم و دانکن، نیازها و احساساتی که به اشتراک گذاشته می شود و درخواست هایی که به آن ضمیمه شده؛ همینطور تصمیمی که دانکن می‌گیرد، می تواند ابزاری برای تقویت رشد #اجتماعی، عاطفی و #اخلاقی کودک باشد. مراقبتی که در بازخورد دهی فعالانه نسبت به جنبه های منفی و نیز مثبت خودش را نشان می‌دهد و با اشتراک گذاشتن شروع می شود.

همينطور شیوه درست مدیریت احساسات و حل مساله که تا حدودی روش "ارتباط بدون خشونت" روزنبرگ را تداعی می کند، کارکردهای مهارتی کتاب در #هوش_عاطفی و هیجانی را پررنگ تر می کند.

عنوان داستان در عین حال نوعی کنشگری اجتماعی را به جای صرفا نق زدن و قهر کردن به مخاطب منتقل می کند. اینکه قرار نیست یک وضعیت را تحمل کنیم، به جای آن می توان مطالبه کرد و شرایط را تغییر داد، حالا چه تغییر تعداد ساعات کار باشد، چه توجه بیشتر و چه گذر از کلیشه های جنسیتی بدکارکرد.

البته دانکن می توانست همه پیشنهادها، خواسته ها و نیازهای مطرح شده را نادیده بگیرد. اما در این صورت چه اتفاقی می افتاد؟ راستی اگر شما به جای مدادرنگی ها یا دانکن بودید، چه می کردید؟ آیا تجربه مشابهی دارید یا شرایطی که دلتان بخواهد آن را تغییر بدهید؟

بچه ها حتما جواب های متنوعی برای این پرسش دارند؛ اما اگر از من بپرسید به نظرم آن وقت تصویر زیبا و خلاقانه انتهای کتاب را نداشتیم.

داستان "روزی که مداد شمعی ها دست از کار کشیدند" با تصویرگری کودکانه و در عین حال خلاق جفرز می تواند در کلاس نقاشی و خلاقیت هم به عنوان ابزار کار استفاده شود تا به بچه ها نشان بدهیم و از آنها بخواهیم سعی کنند چیزها را از زاویه تازه و به شکلی متفاوت از قبل ببینند و به این ترتیب رشد #حرکتی کودک را هم پوشش دهیم.


مفاهیم:
#کنشگری_مدنی #فردیت، #مالکیت، #مشارکت #خلاقیت #تجربه #کلیشه_جنسیتی #بازخورد
#حل_مساله #تغییر و...

دسته بندی:
آموزشی
فعالیت محور

مشخصات
عنوان: روزی که مداد شمعی ها دست از کار کشیدند
نویسنده: درو دیوالت
مترجم: محبوبه نجف‌خانی
ناشر: زعفران

#الهام_فخرایی
#کتاب_کودک
#یک_پیشنهاد
#یک_کتاب
#نوشتار
#تفکر_مراقبتی
#رادیوفبک
#روزی_که_مدادشمعیها_دست_از_کار_کشیدند
#رادیو_فلسفه_برای_کودکان


@RadioP4C
اندوه بالابان
میانجیگری عاطفی میان کودک و طبیعت

الهام فخرایی
"مندو وحشت زده عقب پرید، نزدیک بود سینی چای و خرما از دستش بیفتد." داستان با این جملات شروع می شود و ما با پسرکی جنوبی آشنا می شویم که کسی او را چندان جدی نمی گیرد، کمی جلوتر می رسیم به اینکه مندو چرا ترسیده بود و اندوه بالابان درباره چیست؟

نویسنده با همین جمله های آغازین کتاب، تعلیقی را پیش می کشد که تا پایان داستان کارایی اش را حفظ می کند.

اندوه بالابان چه در عنوان، چه لهجه و چه سوژه ای که انتخاب کرده، یک نمونه قابل توصیه است که نه تنها از جهات مختلف بار آموزشی دارد، بلکه از زاویه هوش عاطفی، خواننده را با چالشی مواجه می کند که ناخودآگاه دنبال راهی برای بیرون آوردن مندو و بالابان ها از این بن بست باشد.

رابطه عاطفی در کنشگری های زیست محیطی نقش تعیین کننده ای دارد، به گونه ای که اگر فردی دچار فراموشی زیست محیطی بشود، نمی توان چندان امیدوار بود که نسبت به فقدان و آسیب های محیط طبیعی واکنشی نشان بدهد. در مقابل ارتباط نزدیک و خاطره سازی با یک رود، جنگل، کوه، دشت، حیوانات یا گونه های گیاهی در محافظت از آن نقشی تعیین کننده و اساسی بازی می کند.

رمان "اندوه بالابان" واسطه می شود تا ما با مندو، پدرش، ناخدا، سلطان و صحبت، خلیج فارس و بالابان رابطه سازی کنیم. شاید بسیاری از ما تا پیش از خواندن این کتاب چیزی درباره بالابان نشنیده باشیم، اما احوال آنها در تاریکی و سرنوشتی که انتظارشان را می کشد، آنطور که نویسنده توصیف می کند‌؛ بالابان را به بخشی از داده های زیست محیطی ما تبدیل می کند، همچنان که مفهوم خودباختگی و هویت با ظرافت از طریق تاکید روی واژه ها، گویش و یادآوری مرزها بیان می شود.

وساطت مندو به عنوان کودک و وجوه اشتراک آن با طبیعت نیز به خوبی در داستان نشان داده شده، موقعیت هایی که بین مندو و بالابان ارتباط برقرار می شود، با زبانی که نیاز به ترجمه ندارد و حمایت هایی که مندو دریافت می کند تا بتواند حامی بالابان ها باشد، از زاویه روان تحلیل قابل توجه است.

تصویرگری کتاب نیز اگرچه در نگاه اول ممکن است برای مخاطب کم سن و سال جذاب به نظر نرسد، اما با محتوای کتاب همخوانی دارد. بازنمایی های واقع گرایانه ای که مخاطب را با خودش همراه می کند، اما همزمان راه را برای خیال پردازی باز می گذارد.

رمان #اندوه_بالابان را می توانید با کودکان 9 سال به بالا بخوانید و به عنوان فعالیت جانبی در کلاس های علوم، جغرافیای طبیعی، علوم اجتماعی، ادبیات، هنر و نمایش به کار بگیرید و درباره وجوه مختلف آن گفتگو کنید.

مفاهیم:
#هوش_زیست_محیطی #فردیت،
#مشارکت #تجربه #طبیعت
#حل_مساله #تغییر و...

دسته بندی:
آموزشی
ارزشی
فعالیت محور

مشخصات
عنوان: اندوه بالابان
نویسنده: مهدی رجبی
تصویرگر: بهزاد شفق
ناشر: انتشارات فنی ایران

#الهام_فخرایی
#نوشتار
#فعالیت
#کاوشگری_طبیعی
#هوش_عاطفی
#هوش_زیست_محیطی
#محیط_زیست
#رادیو_فلسفه_برای_کودکان

@RadioP4C
🔺آموزش اهمیت و ارزش فردیت به کودکان پیش‌دبستانی

الهام فخرایی

وقتی از آموزش به‌ویژه برای کودکان حرف می‌زنیم، مهم است که به توانایی و نیاز مخاطب توجه کنیم. توانایی تمرکز کودکان زیر هفت سال معمولا بین ۱۰ تا ۲۰ دقیقه در نوسان است، بنابراین نمی‌توان انتظار کلاس درس به‌شکل معمول را داشت. در مقابل یکی از روش‌های مناسب و ضروری، عینی‌سازی مفاهیم از طریق تجربه بدون آموزش مستقیم است.

در این فعالیت روش ما گفت‌وگو و کاوشگری به‌طور فردی و جمعی است و باید به‌گونه‌ای برنامه‌ریزی کنیم که فرد یا جمع بیشترین تمرکز را روی فعالیت داشته باشد.

البته وقتی با بچه‌ها گفت‌وگو می‌کنیم ایده‌ها و برداشت‌های فردی را محدود نمی‌کنیم. مثلا در فعالیت حاضر می‌توانیم به فراخور گفت‌وگوها روی مفاهیم مختلفی کار کنیم‌. مفاهیمی مانند همدلی، تفاوت، برتری، ارزشگذاری و….

فعالیت:
ابتدا از بچه ها میخواهیم که هر تعداد برگ میتوانند جمع آوری کنند. برگها نباید شبیه هم باشند. اگر امکان گردش در فضای آزاد را ندارند، میتوانید از تصاویر برگهای مختلف استفاده کنید. در مرحله بعدی از بچه ها میخواهیم همه برگها را کنار هم بچینند...

ا[دامه مطلب را با کلیک روی کلمه لینک بخوانید]

#الهام_فخرایی
#نوشتار
#فردیت
#هوش_زیست_محیطی
#هوش_عاطفی
#رادیوفبک
#رادیو_فلسفه_برای_کودکان
#رادیوفبک_مدرسه_مهارتهای_تفکر

@RadioP4C