ادب‌سار
12.7K subscribers
5.04K photos
125 videos
21 files
873 links
آرمان ادب‌سار
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی

instagram.com/AdabSar

گردانندگان:
بابک
مجید دُری @MajidDorri
پریسا امام‌وردیلو @New_View

فروشگاه ادبسار: @AdabSar1
Download Telegram
🌸🌸🌸🌸

دست و گوش تو جاودان پر باد
از مِیِ روشن و ترانه‌ی چنگ

مهرگانت خجسته باد و دلت
برکشیده بر اسب شادی تنگ

#فرخی_سیستانی
#مهرگان #چکامه_پارسی
@AdabSar
🌸🌸🌸🌸
@AdabSar

اشک‌ها آهسته می‌لغزند بر رخسار زردم
آرزو دارم روم جایی که دیگر برنگردم

شاه مرغان چمن بودم ولی چون بوم بیدل
ناله‌ای گر داشتم در گوشه‌ی ویرانه کردم

روز و شب‌ها رهسپر گشتند و افزودند دائم
شام‌ها داغی به داغم، روزها دردی به دردم

عهد کردم این پریشانی دگر با کس نگویم
گفت آخر با تو دردم، اشک گرم و آه سردم

می‌روی و می‌روم پیمانه گیرم تا ندانم
من که بودم یا چه بودم یا چه هستم یا چه کردم

#عماد_خراسانی
@AdabSar
💫

گویند که بیگانه‌پرست است غم دوست

صد* شکر که بیگانه‌تر از ما دگری نیست

#فصیحی_هروی
#چکامه_پارسی

*= سَد
@AdabSar
💫

تو پریشان نکرده‌ای کس را
چه پریشانی‌ات ز کس باشد؟

راستی پیشه گیر و ایمن باش
که رهاننده‌ی تو بس باشد

#سعدی
@AdabSar
امیر قاسمی - خودت می‌دونی
@AdabSar
🔹خودت می‌دونی
(ترانه‌ای سراسر با واژگان پارسی)

خواننده: #امیر_قاسمی
فرستنده: #ایرج
#ترانه_پارسی

@AdabSar
Forwarded from ادب‌سار
🔷🔶🔹🔸
@AdabSar
🔅پالایش زبان پارسی


🔻طَباخ= آشپز، خوالیگر(خوال= خوراک، خوردنی)، پَزَنده، خورِشگَر، خوانسالار، سالار خوان، خوراک‌پز، دیگ‌پز، چاشنی‌گیر
🔻طباخ‌خانه= آشپزخانه، خوالی، پُختگاه، تنورخانه
🔻طباخی= ۱. کله‌پزی ۲. آشپزی، پَزَندِگی، خوالیگری، خورٍشگَری، خوراک‌پزی، دیگ‌پزی
🔻طباخی‌کردن= پختن، خوراک‌پختن، آشپزی‌کردن

🔻طبخ= پختن، پخت، پَزِش، پزاندن، پخت‌وپز
🔻طبخ‌خانه= آشپزخانه، خوالی، پُختگاه، تنورخانه
🔻طبخ‌دادن= پختن، گرم‌کردن
🔻طبخ‌کردن= پختن، آشپزی‌کردن
🔻طبیخ= ۱. پختنی، خوراکِ پخته، ۲. مِیِ نیم‌جوش، ۳. هر چیز پخته‌شده مانند خوراک، خشت، آگور(آجر)، گچ و...
🔻اِطباخ= پختن، بریانیدن، بریان‌کردن، دیگ بَرنَهادن

🔻مطبخ= آشپزخانه، خوالی، پُختگاه، تنورخانه، دیگ‌پَزخانه، خورِشخانه
🔻مطبخ سالار= سرآشپز، سر خوالیگر، چاشنی‌گیر
🔻مطبخی= خوالی، خوالیگر، آشپز، خورِشگَر، پَزَنده، خوانسالار، سالار خوان، خورده‌پَز، خوردی‌پَز، خوراک‌پَز، دیگ‌پَز، دیگ‌افزار، چاشنی‌گیر
🔻مطبوخ/مطبوخه= ۱. پخته، پخته‌شده، پختنی، ۲. دم‌کرده، جوشانده، جوشانده‌شده، دوشاب
🔻مطبوخات= ۱. پخته‌ها، پخته‌شده‌ها، پختنی‌ها، ۲. دم‌کرده‌ها، جوشانده‌ها، جوشانده‌شده‌ها، دوشاب‌ها
🔻مَطابِخ= آشپزخانه‌ها، خوالیگاهان، پُختگاهان، تنورخانه‌ها، دیگ‌پَزخانه‌ها، خورِشخانه‌ها


نمونه:
🔺یکی خانه او را بیاراستند
به دیبا و «خوالیگری» خواستند #فردوسی

🔺بیاراست «سالارخوان» از بره 
هم از خوردنی‌ها که بُد یکسره #فردوسی

🔺چو «خوانسالار» بیرون برد خوان را
ز مِی شد سرگران رطل گران را #وحشی


گردآوری و نگارش #مجید_دری
#پارسی_پاک
#طباخ #طباخی #طبخ #طبیخ #اطباخ #مطبخ #مطبخی #مطبوخ #مطبوخه #مطبوخات #مطابخ
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸
@AdabSar

بر بالشی از خاطره بگذار سرت را
باشد که فراموش کنی دور و برت را

سرچشمه‌ی معصوم‌ترین رودِ جهانی
ای کاش خدا پاک کند چشمِ ترت را

تو آن سر دنیایی و من این سر دنیا
با این‌همه از یاد مبر همسفرت را

گنجشکِ من آهسته به پرواز بیندیش
تا باد پریشان نکند بال و پرت را

من ماهیِ دلتنگ و تو ماهِ لب دریا
می‌بوسم از این فاصله قرصِ قمرت را

#ناصر_حامدی
@AdabSar
💫

گر به مردی نشد از غم دلی آزاد کنی

هم به مردی که گناه است دلی آزردن

#شهریار
#چکامه_پارسی
@AdabSar
💫

خرم آن چشمی که هر روزش نظر٭ بر روی توست
شادیِ آن دل که هردم در دماغش بوی توست

هیچ شب از موی تو تاری نمی‌یارم گسست
این درازیِ شب من بی گسست موی توست

#امیرخسرو_دهلوی
#چکامه_پارسی

*= نگر
@AdabSar
☀️📚 @AdabSar

پنجم اکتبر، #روز_جهانی_آموزگار بر آنان که آموزش مهرورزی، خردورزی و پاک زیستی(که همانا فرهنگ ایرانیان است)، پیشه و کردارشان است و برای آن از جان شیرین هم فروگذار نکردند، گرامی باد.


هرکه ناموخت از گذشت روزگار
نیز ناموزد ز هیچ آموزگار

تا جهان بود از سر مردم فراز
کس نبود از راز دانش بی‌نیاز

مردمان بخرد اندر هر زمان
راز دانش را به هرگونه زبان

گرد کردند و گرامی داشتند
تا به سنگ اندر همی بنگاشتند

دانش اندر دل چراغ روشن است
وز همه بد بر تن تو جوشن* است

#رودکی
#چکامه_پارسی

*جوشن= زره
☀️📚 @AdabSar
مهرگان بر مهربانان شاد باد
مهر و پیمان نیاکان یاد باد

مهر میهن پیشه‌ی هم‌میهنان
مام میهن از ستم آزاد باد!

#شاهین_سپنتا
#مهرگان

🌿 @AdabSar
Forwarded from ادب‌سار
🍁🌻🍂🌾
@AdabSar

🍁 آشنایی با جشن‌های ایرانی
🍁 جشن تیرگان سوم یا تیرروزی

🍁🌾 بیشتر جشن‌های مهرماه را می‌توان زیر چتر جشن بزرگ مهرگان شناخت؛ زیرا مهر، ماه جشن بود و جشن‌های دیگر این ماه یا با آن در پیوند هستند و یا در برابر بزرگی‌اش، چندان دیده نمی‌شوند و در پژوهش‌ها کمتر به آن پرداخته شده.

🍁🌾 یکی از همین جشن‌ها، جشن تیرگان سوم یا جشن تیرروزی بود. تیرگان سوم در تیرروز از مهرماه(سیزدهم مهر در گاهشمار کهن) برگزار می‌شد و جشنی در ستایش ستاره‌ی باران(تیشتر یا شباهنگ) و نیایش برای بارش باران بود.
جشن تیرگان نخست هم‌زمان با سیزده به‌در و جشن تیرگان دوم جشن بزرگی در تیرماه بود. تیرگان سوم جشن بزرگی نبود ولی همچون بیشتر جشن‌های ایران در کشور فراگیر و شناخته شده بود و در خوارزم به آن "چیری‌روچ" می‌گفتند.

🍁🌾 اکنون مردم‌شناسان جشن غالی‌شویان در مشهد اردهال کاشان را در پیوند با جشن تیرروزی می‌دانند. این جشن که با آیین‌های اسلامی درآمیخته، دیسه‌ی(شکل) سوگواری گرفته و بسیار نمادین است، در دومین آدینه از مهر و نزدیک به یازدهم مهر، سالگرد جان باختن "سلطانعلی پسر محمدباقر" برگزار می‌شود. مردم روستای خاوه یکی از غالی(قالی)های امام‌زاده را بر دوش می‌گذارند و پس از سوگواری، آن را به مردم فین می‌دهند. مردم فین چوب به دست و به شیوه‌ای نمادین با کشندگان امام‌زاده می‌جنگند و غالی را در چشمه‌ای در همان نزدیکی می‌شویند و به امام‌زاده بازمی‌گردانند.

🍁🌾 شست‌وشو یکی از آیین‌های جشن‌های تیرگان است که گفته می‌شود دیرینگی آن‌ها به زمان کی‌خسرو می‌رسد.

🍁🌾 یکی از گمان‌زدها این است که این نیایشگاه اردهال که اکنون امام‌زاده است، یکی از نیایشگاه‌های "تیشتر" یا ستاره‌ی باران در ایران باستان بود. اکنون نیز نیایش باران در روستاهای بسیاری برگزار می‌شود. در باورهای کهن ایران پیوندی میان نیایش باران و شست‌وشوی درگذشتگان دیده می‌شود.

🍁🌾 امروز جشن‌های پراکنده‌ای در پیوند با تیرگان در شماری از شهرها و روستاها برگزار می‌شود. "تیرما سیزهشو" یا "تیرما سیزه‌شو" در تیر روز از آبان برابر با دوازدهم این ماه، جشن تیرگان در مازندران و بر پایه‌ی گاهشمار تبری است.
همچنین سیزدهم تیرماه دَیلمی برابر با آسمان‌روز از آبان ماه(۲۷ آبان) جشن تیرگان در گیلان که به نام "تیرجشن" و "گالشی جشن" برگزار می‌شود.
جشن تیرگان "زلف‌آباد" فراهان به نام نخستین جشن تیرگان ایران در دی‌ماه ۱۳۸۹ و آیین استان گیلان با نام تیرماسینزه در پهرست(فهرست) برماندهای فرهنگی نابسوده(ناملموس) ایرانی پایسته(ثبت) شده‌اند.
گفتنی است گاه در ادب ایران همچون شماری از سروده‌های فردوسی، تیر به پاییز گفته می‌شد و امروز در بخش‌هایی از تاجیکستان و افغانستان همچنان گفته می‌شود.

🍁🌾 برای شناخت بیشتر بنگرید به:
آیین‌های تیرگان t.me/AdabSar/7610
شناخت تیرگان t.me/AdabSar/7608
داستان آرش t.me/AdabSar/7607
افسانه‌ی تیرگان t.me/AdabSar/6609
تیرگان نخست یا سیزده به‌در t.me/AdabSar/6599

گردآوری و نگارش: #پریسا_امام_وردی
__________________
برگرفته از:
۱- آیین‌ها و جشن‌های کهن در ایرتن امروز
نویسنده: #محمود_روح_الامینی
۲- دیدی نو از آیینی کهن
نویسنده: #فرهنگ_مهر
۳- جشن‌های ایرانی
نویسنده: #پرویز_رجبی
__________________
#فرهنگ_ایران #تیرگان #تیرروزی #غالی_شویان

@AdabSar
🌾🍁🍂🌻
🌺🌱🌸🍂🌿🌹🍀🌼🌺🌿🌷

«سرایِ سپنج‌ست هرچون‌که هست
بدو اندر اِیمِن نشاید نشست

هنر جوی و با پیر دانا نشین
چو خواهی که یابی ز بخت آفرین

گرامی کن او را که در پیشِ تو
سپر کرده جانْ بر بداندیش تو

به دانش گشای و به نیرو ببند
چو خواهی که از بد نیابی گزند

همیشه یکی دانشی پیش دار
ورا چون روان و تن خویش دار»
#فردوسی

و در این هفته:
«جَهان بر کِهان و مِهان بگذرد
خردمندْمردم چرا غم خورد؟»

فرستنده #جعفر_جعفرزاده
#چکامه_پارسی
@AdabSar
🌷🌿🌺🍀🌼🌹🍂🌸🌱🌹🌿🌺
💫

به سر کویت اگر رخت ببندم چه کنم

واندر آن کوی اگر ره ندهندم چه کنم

#عارف_قزوینی
#چکامه_پارسی
@AdabSar
💫

گفتم کِی‌اَم دهان و لبت کامران کنند؟
گفتا به چَشم، هرچه تو گویی چنان کنند

گفتم هوای میکده غم می​‌برد ز دل
گفتا خوش آن کسان که دلی شادمان کنند

#حافظ
#چکامه_پارسی
@AdabSar
@AdabSar


‌آب گردید استخوان از عشقِ جانانم چو شمع
بس که می‌سوزد در آتش رشته‌ی جانم چو شمع

چون چنار از خود برآرم آتش و سوزم تمام
آتش از کس عاریت‌کردن نمی‌دانم چو شمع

در من از اعجازِ عشقت جمع شد شادی و غم
در لباسِ گریه عمری شد که خندانم چو شمع

بس که گرمِ گریه گشتم در شب هجرانِ تو
در گرفت از اشکِ من هر تارِ مژگانم چو شمع

مردِ جمعیت نی‌اَم «فیاض» تا کی روزگار
بهرِ آرایش کند هر دم پریشانم چو شمع؟

#فیاض_لاهیجی
@AdabSar
💫

خوبان یک از هزار تحصیلِ درس عشق

بیرون نیامدند خوش از امتحانِ دل

#عارف_قزوینی
@AdabSar
💫

چون به گیتی
هــــر چه می‌آید
روان خواهد گذشت

خرم آن‌کس
کـو نـکـــــــونـام
از جهان خواهد گذشت

#امیرخسرو_دهلوی
#چکامه_پارسی
@AdabSar
Forwarded from ادب‌سار
🔷🔶🔹🔸
@AdabSar
🔅پالایش زبان پارسی


🔻بیلبورد، Billboard= آگهی‌نما

نمونه:
🔺تابلوهای بزرگ تبلیغات را که کنار اتوبان‌ها و معابر عمومی نصب می‌شوند، «بیلبورد» گویند=
سازه‌های بزرگ آگهی را که کنار بزرگراه‌ها و گذرگاه‌های همگانی به‌کار می‌روند، «آگهی‌نما» گویند


گردآوری و نگارش #مجید_دری
#پارسی_پاک
#بیلبورد، #Billboard
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸
Forwarded from ادب‌سار
@AdabSar

امیدوارم جوانان ما آن‌چنان که باید، به زبان‌های دیرین پدران خود راه یابند و به سرچشمه‌های زبان بومی خود برسند و از آبشخورهای باستانی به پارسی جانی و توانی دهند و هم به میانجی کارنامه‌ی درخشان خویش رازی از آن‌ همه رستگاری و کامیابی بر آنان گشوده گردد و زبان بومی ما پارسی از این تنگنا به‌درآید و کار به جایی نرسد؛ که در نوشته‌های ما جز «است» و «نیست» دیگر نشانی از زبان پارسی کهن‌سال آریایی دیده نشود.

✍🏻 #بهرام_فره_وشی

@AdabSar