📅 یکم خرداد
— رام: روزشمار ایرانی معنادار

🗓 در ایران‌زمین این روز با جنگ گرانیک مصادف است. این جنگ #در_چنین_روزی به سال ۳۳۴ پیش از میلاد، میان داریوش سوم شاهنشاه هخامنشی و اسکندر مقدونی درگرفت و به شکست نیروهای ایرانی انجامید.

🗓 نزدیک به ۱۵۰۰ سال بعد، در همین روز به سال ۵۵۵ خورشیدی، فداییان اسماعیلی، صلاح‌الدین ایوبی را در نزدیکی حلب ترور کردند، اما او جان سالم به در برد.

📅 مناسبت‌های جهانی و برخی حوادث
🗓 ۲۱ مه روز جهانی مدیتیشن
🗓 روز جهانی تنوع‌ فرهنگی برای گفتگو و توسعه
🗓 روز جهانی چای

🗓 در سال ۱۳۹ ستاره‌ی هالی در آسمان نمایان شد و مایه‌ی هراس مردم خرافاتی شد. در ۷۴۹ خرافات مشابهی فاجعه آفرید و مردم بروکسل به دنبال شایعه‌ای که می‌گفت یک یهودی در مراسمی جادویی به آثار مقدس مسیحی اهانت و خدشه وارد کرده، حدود بیست تن از مهتران یهودیان شهرشان را کشتار کردند و بازماندگان را از شهر بیرون راندند. بعد از آن هم تا پایان جنگ جهانی دوم سالگرد آن را همچون مراسمی دینی جشن می‌گرفتند. در جریان اشغال بلژیک توسط نازی‌ها، در جریان این مراسم، یهودیان مورد غارت و آزار قرار می‌گرفتند.

📅 زادگان
🗓 ۲۱مه ۴۲۷ پیش از میلاد، افلاطون ، یکی از فیلسوفان بزرگ یونان و آتن در عصر کلاسیک یونان متولد شد. نام واقعی او آریستوکلِس بود و به دلیل هیکل تنومندش به او لقب افلاطون را دادند. او را بزرگ‍ترین فیلسوف تاریخ می‌دانند. او در کنار استادش سقراط و شاگردش، ارسطو، یکی از سه فیلسوف بزرگ یونان باستان است. مهم‌ترین کتابی که از افلاطون به جای مانده رسالهٔ جمهور است.

🗓 شهر «هرکولانیوم» در نزدیکی شهر باستانی «پمپئی» در جنوب ایتالیا قرار دارد. این شهر نیز در پی فوران کوه وزوویوس در سال ۷۹ پس از میلاد نابود شد. در این شهر کتابخانه بزرگی مملو از پاپیروس کشف شده که برای هزاران سال زیر خاکستر باقی مانده بود. پاپیروسی که حاوی اطلاعاتی درباره زندگی و مرگ افلاطون است، مانند بسیاری از طومارهای دیگر به دست آمده از این شهر تاریخی وضعیت خوبی دارد؛ با این وجود تا حد زیادی سیاه شده و عملاً قابل خواندن نیست.

🗓 در این پاپیروس، بخشی از تاریخ آکادمی فیلودموس گادارا (فیلسوف و شاعر اپیکوریست) حکایت شده‌است. فیلودموس گادارا، یک فیلسوف اپیکوری بود که از حدود ۱۱۰ تا ۴۰ قبل از میلاد زندگی می‌کرد و مدتی نیز در شهر هرکولانیوم اقامت داشت.

🗓 در بخشی از این پاپیروس که به تاریخ آکادمی فیلودموس اختصاص یافته، اطلاعات دقیقی درباره زندگی افلاطون ثبت شده است و دانشمندان موفق شدند به کمک فناوری‌هایی از جمله تصویربرداری نوری مادون قرمز و فرابنفش، تصویربرداری مولکولی و عنصری، تصویربرداری حرارتی و میکروسکوپ دیجیتال، بیش از ۱۰۰۰ کلمه از این متون را تشخیص دهند که معادل ۳۰ درصد از متن کامل است.

🗓 سه دانشجو با استفاده از هوش مصنوعی از طومار باستانی «هرکولانیوم» رمزگشایی کردند. گرازیانو رانوکیا، هماهنگ‌کننده این پروژه، در بیانیه‌ای به توضیح این دستاورد پرداخت و نوشت که محتوای تازه رمزگشایی شده «حقایق جدید و ملموسی را درباره فیلسوفان مکاتب مختلف» ارائه می‌دهد.

🗓 کیلیان فلیشر که مسئول ویرایش این پاپیروس است نیز گفت: «خوانش‌های جدید، حقایق جدید و ملموسی از آکادمی افلاطون، ادبیات هلنیستی، فیلودموس گادارا و بطور کلی تاریخ باستان ارائه می‌دهد». دانمشندان پیش از این می‌دانستند که افلاطون در محوطه آکادمی که توسط سولا، دیکتاتور روم در سال ۸۶ قبل از میلاد ویران شد، به خاک سپرده شده است. با این حال، پس از تجزیه و تحلیل این طومار باستانی، محققان اکنون محل دقیق آرامگاه این فیلسوف مشهور را کشف کرده‌اند که در یک باغ خصوصی در نزدیکی معبدی اختصاص داده شده به «موزها» معروف به Museion است.

🗓 دیگر اطلاعات کشف شده از این سند سوخته نیز نشان می‌دهد که افلاطون احتمالاً در پی حمله اسپارت‌ها در سال ۴۰۴ قبل از میلاد یا پس از مرگ سقراط در سال ۳۹۹ قبل از میلاد، به عنوان برده در جزیره اگینا فروخته شده‌است. این کشف جدید، باورهای پیشین درباره افلاطون را که می‌گفت بردگی او از سال ۳۸۷ قبل از میلاد در جزیره سیسیل آغاز شده، به چالش می‌کشد.

🗓 در قسمتی دیگر از این پاپیروس، درباره انزجار افلاطون نسبت به توانایی‌های موسیقایی یک نوازنده بربر اهل تراکیه (تراس) نوشته شده‌است. تراکیه یا تراس، سرزمینی تاریخی در جنوب شرقی اروپا بود که امروزه بخش‌هایی از آن میان کشورهای بلغارستان، ترکیه و یونان تقسیم شده‌ است.

🗓 افلاطون که به‌خاطر تئوری «دنیای مُثُل» مشهور است، در سال ۳۴۸ قبل از میلاد در آتن درگذشت. او در این نظریه بیان می‌کند دنیای فیزیکی که ما تجربه می‌کنیم، جز سایه‌ای از واقعیت نیست.

🌐 مطالعۀ ادامۀ «رام» امروز
➖➖➖

🌾 @Naqdagin | رام

🍂 سلمان رشدی نویسنده سرشناس بریتانیایی-آمریکایی هندی‌تبار در گفتگو با روزنامه بیلت آلمان با اشاره به اعتراضات گسترده دانشجویان حامی فلسطین در دانشگاه‌های آمریکا، درخواست کرد که برخی از اعتراضات حماس را خطاب قرار دهند.

🔻سلمان رشدی در این گفتگو با اشاره به تلفات پر شمار غیرنظامیان در غزه گفت:

«در حال حاضر، به دلیل جان‌باختن گسترده انسان‌های بی‌گناه در غزه، باید نسبت به آن‌چه در این باریکه اتفاق می‌افتد نگران بود. من فقط می‌خواهم برخی از این اعتراضات حماس را خطاب قرار دهند، زیرا همه‌چیز از آن‌جا شروع شد».

🔻آقای رشدی افزود:

«حماس یک سازمان تروریستی است. این که دانشجویان جوان و پیشرو از یک گروه تروریستی فاشیست حمایت می‌کنند، واقعا جای تعجب دارد. آن‌ها سنگ آزادی فلسطین را به سینه می‌زنند و من بیشتر عمرم، یعنی از حدود ۱۹۸۰ به بعد، هوادار تشکیل یک کشور فلسطینی بودم».

🔻نویسنده «بچه‌های نیمه‌شب» و «آیات شیطانی» گفت:

«اگر همین الان یک کشور فلسطینی وجود داشت، توسط حماس اداره می‌شد و همین موضوع آن را مشابه کشوری زیر سلطه طالبان می‌‌ساخت و این کشور همچنین تحت حمایت جمهوری اسلامی ایران بود. این چیزی است که جنبش‌های پیشروی چپ غربی می‌خواهند به وجود آورند؟ آن‌ها می‌خواهند حکومت طالبانی، حکومت دیگری شبیه حکومت آیت‌الله‌ها در خاورمیانه درست در کنار اسرائیل به وجود آورند؟».

🔻سلمان رشدی در آخر گفت:

«بنابر این من فکر می‌کنم تفکر عمیقی [پشت این اعتراضات] نیست. آن‌ها واکنشی احساسی به مرگ‌ها در غزه‌ هستند و این کاملا درست است. اما وقتی این اعتراضات به سوی یهودستیزی لغزش پیدا می‌کند و گاهی نیز به حمایت واقعی از حماس منجر می‌شود، آن‌جا است که بسیار مشکل‌ساز می‌شوند».

🗄پست‌ مرتبط
📕جنبش دانشجویی آمریکا یا یک کالای ایدئولوژیک؟

#ترجمه #نقد_چپ
➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📺 حسن صباح و حشاشین (۲) (+)

🗓 #در_چنین_روزی به سال ۵۵۵ خورشیدی، فداییان اسماعیلی، صلاح‌الدین ایوبی را در نزدیکی حلب ترور کردند، اما او جان سالم به در برد.

▬▬
00:00 حسن صباح رو چرا باید شناخت
00:49 کودکی حسن صباح
03:17 حسن صباح در مصر
04:00 بازگشت از مصر به ایران
05:41 حمایت از زو پادکست
06:10 قلعۀ الموت و تسخیر آن به دست حسن صباح
08:36 قهستان در تسخیر اسماعیلیان و حسن صباح
11:37 اختلاف بر سر جانشینی المستنصر در خلافت فاطمی
13:57 حشاشین چه کسانی بودن؟
16:59 سلسله‌مراتب فرقۀ نزاری اسماعیلیان
18:22 سیاست‌ها و انگیزه‌های حسن صباح
20:30 دلایل به قدرت رسیدن اسماعیلیان و حسن صباح
22:04 دورالستر و نایب امام شدن حسن صباح

#آینه_تاریخ #ایران #نقد_شیعه
➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📺 حسن صباح و حشاشین (۱)

🍂 پیدایش فرقه‌ها در شیعه، به دلایل مختلفی اتفاق می‌افته؛ بعد از درگذشت امامِ هر عصر، بعضی از پیروان اون ها، شهادت یا درگذشت امام رو رد می‌کنن و می‌گن امام غایب شده. فرقه‌های مثل باقریه، ناووسیه و واقفیه که به ترتیب، امامان شیعه محمد باقر، جعفر صادق و موسای کاظم رو آخرین امام و مهدی موعود می‌دونن. بعضی از شیعیان، پسر یا پسران ارشد امام عصر رو جانشین امام در نظر می‌گیرن، که در نتیجۀ اون، فرقه‌هایی مثل اسماعیلیه و فَطَحیه تشکیل می‌شن که به ترتیب اسماعیل و عبدالله ، دو پسر بزرگ جعفر صادقُ جانشین امام لحاظ می‌کنن؛ این دو تا برادرای ناتنی موسای کاظم هستن. در بعضی موارد هم برخلاف نَصِّ امام، جانشین تعیین‌شده رو به‌خاطر صغارت یا کم سن و سال بودن، قبول نمی‌کنن؛ مثل فرقۀ احمدیه که به‌جای محمد تقی، عموش، احمد بن علی یا همون شاهچراغ رو به عنوان جانشین علی ابن موسی الرضا می‌دونن.
▬▬
00:00 ماجرای حسن صباح چیه؟
02:16 پیدایش فرقه اسماعیلیه
07:52 محمد ابن اسماعیل کی بود؟
10:29 پیدایش فرقه قرمطیه
11:34 مرور کوتاه
12:13 دورۀ اختفا و ائمۀ المَستورین
20:20 تاسیس خلافت فاطمی


#نقد_شیعه
➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📘دلایل بچه‌باز بودن ملاصدرا و ضرورت بسطِ فرهنگِ نقد

✍🏻 #علیرضاموثق


#نقد_فرهنگ #نقد_کتاب #آخوندیسم

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📘دلایل بچه‌باز بودن ملاصدرا و ضرورتِ بسطِ فرهنگِ نقد

✍🏻 #علیرضاموثق

🍂 امروز وفقِ تقویم جمهوری اسلامی، روز بزرگداشت ملاصدرا است. یکی از عادت‌های فرهنگی ضدتوسعۀ ما که باید از آن فاصله بگیریم تا به ملل توسعه‌یافته نزدیک شویم، سنت مداحی از شخصیت‌ها و امام‌‌تراشی و گریز و پرهیز از شنیدن نقد است. با چسبیدن به مدح و تجلیل‌های یک‌سویه و وارد دیالوگِ انتقادی نشدن، فقط در همان انحطاطی که بوده‌ایم درجا نمی‌زنیم، بلکه در لجن‌زار، فروتر می‌رویم. برای مثال، سید ابراهیم رئیسی اگر بطورِ ولو غریزی، به این حسّ نیاز می‌رسید که کنار «نهار خوردنِ» روزانه‌اش، به خواندنِ نقدهای مخالفانش و تامل در آن‌ها بپردازد، احتمال اینکه گرفتار چنین فرجامی شود، بسی کمتر بود؛ چون اولا، به این حد از عقلانیت می‌رسید که زمینۀ رفع تحریم‌های مربوط به حمل‌و‌نقل را فراهم کند؛ ثانیا، یک هلیکوپتر آمریکایی فسیلِ زمان شاه را سوار نشود و حداقل از چین، بروزترین ناوگان هوایی را وارد کند؛ ثالثا، به هشدار هواشناسی توجه کند و چشم‌و‌گوش‌بسته از اطرافیانش تبعیت نکند. فی‌الواقع، آسیبِ فقدان فرهنگ نقد و عدم حس نیاز به آن را فقط مردم دور از مراکز قدرت نمی‌خورند؛ زندگی در جامعۀ مدرن، لوازم و اصولی دارد که اگر بدان‌ها توجه نکنیم، در هر جایگاهی که باشیم، ضرباتش را می‌خوریم.

🍂 ابتدا بر این نکته تأکید کنم که ملاصدرا اگر بچه‌باز نبود، حداقل ایراد و انتقاد وارده این است که با سخنان نادقیق و نامنقح، زمینه‌ را برای سوءاستفادهٔ مریدان بچه‌بازش مهیا کرده‌است تا به کام خود برسند. ضمن اینکه بخاطر آسیب به کودکان و نوجوانان، نقد من به بچه‌باز بودن است و نه هم‌جنس‌گرایی بین دو انسان رشید.

🍂 عنوان فصل در کتاب اسفار:

عشق‌بازی مردان با پسرکان خوشگل

... و ما احدى را نیافته‏‌ایم از آنانى که داراى قلب لطیف و طبع ظریف و ذهن صاف و نفس مهربان باشد، در اوقات عمر خود از این محبت خالى به سر برده باشد.
... و نیز می‌بینیم سائر نفوس سخت و قلب‌هاى سنگ و طبائع خشک از کوردها و اعراب و ترک و فرنگ از این محبت خالی‌اند، و فقط بیشتر آنان به محبت مردان نسبت به زنان و زنان نسبت به مردان به خاطر نکاح و جماع چنانکه در طبائع سائر حیواناتى که حب ازدواج و مجامعت در ایشان نهفته است و غرض از آن در طبیعت بقاى نسل می‌باشد اکتفا کرده‏‌اند

🔺در اینجا عشق زن به مرد و نیز مرد به زن، «لذت حیوانی» نامیده شده‌است؛ زیرا این نوع لذت در سایر حیوانات نیز برای بقای نوع وجود دارد و اشخاصی که به این حد اکتفا کرده‌اند را سرزنش می‌کند. به کلماتش دقت کنید.

پس از همین جهت است که لطف و عنایت الهیه در نفس مردان بالغ، میل و رغبت در کودکان و عشق‌ورزى و محبت پسران زیباروى را قرار داده‌است

🔺در اینجا شعورش نمی‌رسد که حتی «نگاه هیز مرد بالغ به کودکان»، به آنها آسیب می‌زند.

... وگرنه، خدا این میل و رغبت و محبت را در اکثر خوش طبعان و علماء و دانشمندان خلق نمی‌کرد

🔺به شیوع شاهدبازی در آن کانتکست دلالت دارد.

... و به همین خاطر این عشق نفسانى براى شخص انسانى، وقتى که منشأش افراط شهوت حیوانى نباشد

🔺در اینجا می‌گوید در شهوت افراط نکنید، نمی‌گوید شهوت ممنوع است.

بلکه پسندیدن شمائل معشوق... و ناز و غمزه او باشد از جمله فضائل است که دل را باز و ذهن را تیز مى‏ کند و نفس را به ادراک امور شریف آگاه مى‏سازد، و به همین جهت مشایخ و پیران در ابتدا مریدان خویش را به عشق‏بازى امر مى‏‌فرمودند... همانا این عشق گر چه از جمله فضائل معدود است، الاّ اینکه از فضائلى است که مطلقاً و در هر زمانى و از هر شخصى پسندیده نیست،

🔺اگر منظورش سکس نیست و عشق انسانی‌ست، چرا برای همه پسندیده نیست؟!!

بلکه مى‏‌سزد که این عشق در اواسط سلوک عرفانى و در حال ترقیق نفس، و بیدار کردنش از خواب غفلت و مستى طبیعت و بیرون بردن آن از دریاى شهوات حیوانى به کار گرفته شود...

🔺به استناد صدر همین متن، شهوات حیوانی، یعنی لذت مرد از زن و نیز زن از مرد که در عموم حیوانات برای بقای نوع وجود دارد، و نه سکس با پسرکان زیبارو.

🍂 ملاهادی سبزواری در کتاب ممدالهمم پس از مطلب مذکور از ملاصدرا می‌نویسد:

آنچه آخوند ملاصدرا گفته است، حق است؛ ولی بهتر بود آشکار نمی‌‌گفت!

🔺چرا بهتر بود که آشکار نمی‌گفت؟ مگر منظورش عشق انسانی و زیباشناسانه مثل عشق به گل نبوده‌است؟! همچنین چرا از عشق نسبت به دخترکان سخن نمی‌گوید؟

🍂 ملاهادی سبزواری در توجیه بچه‌بازی ملاصدرا می‌گوید:

«اگر اشکال کنی این عشق کذائی [عشق به نوجوانان زیبارو] چگونه با شریعت مطهره موافق است و جمع می‌‌شود؟ در جواب می‌‌گویم شاید مشایخ و بزرگان رخصتی از رمزها و دقایق شریعت برای این کار پیدا کردند» (الحکمة المتعالیة: ج ۷، ص ۱۷۳، دار احیاء التراث العربی - بیروت، چاپ: سوم).

🔺اگر مراد عشق انسانی‌ست، چرا اشکال وارد کردن به آن متصور است؟

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📘«کریستین ژامبه» و ملاصدرا

✍🏻 #مسعود_باب‌الحوائجی

🍂 «کریستین ژامبه» که اخیرا به عضویت آکادمی معتبر سوربن فرانسه انتخاب شد، اصالتا عرب الجزایری است که بیشترین مطالعات او در زمینۀ فلسفه صدراست. او پس از شور و شر گرایش چپ مائوئیستی در جوانی‌اش، در زمره‌ی شاگردان ممتاز هانری کربن درآمد و تا امروز با رویکرد استاد نامدارش به فلسفۀ صدرا و فیلسوفان اشراق پرداخته؛ دو سال پیش هم در چنین روزی به ایران آمد و جایزۀ حکمت صدرا را دریافت کرد.

🍂 شاید مهمترین کتاب وی در این زمینه: «کنش هستی: فلسفه‌ی وحی در ملاصدرا» باشد. او در مقدمه‌ی این کتاب، دلایلی علیه این دیدگاه آورده که: «چرا ملاصدرا چیزی برای علم و دوره‌ی مدرن ندارد؛ به تعبیر دیگر، چرا آبشخورش تنها در خاک «متاقزیک» ریشه دارد و صرفا موضوعی برای مطالعات فاضلانه و تاریخ فلسفه است؛ نوعی کنجکاوی دانشورانه، یا حتی یک کالای نمایشی عتیقه و مهجور که مناسب موزه است». برخلاف مورخان فلسفۀ عرب که متون این جنس از فلسفه را در «فارابی و ابن‌سینا و کندی و ابن‌طفیل و ابن‌رشد» محدود کرده و سنت فلسفی را زیر خروارها شن از تفاسیر تکراریِ بی‌حاصل دفن‌شده می‌بینند، درست به همان شکل که متافیزیک غربی در ایدئالیسم آلمانی قرن نوزدهم به پایان رسید. آخرین حلقه‌ی این فیلسوفان عرب شاید «محمد عابد جابری» بود که در مورد آنچه فلسفه‌ی ابن‌سینا و بعدها فلسفۀ اشراق نامیده شده، تعبیر «عرفان غیرعقلانی» را به کار می‌بُرد.

🍂 ژامبه تمام تلاشش، دفاع از «کنش هستی‌شناسانۀ» صدرا در برابر چنین رویکردی‌ست که به تعبیر فوکویی، می‌شود روش او را «دیرینه‌شناسی و تبارشناسی فلسفۀ صدرا» نامید؛ اما نتیجه‌ی این مطالعات، نه لزوماً فلسفه‌ای مدرن شد، بلکه محصول کار ژامبه به «هرمنوتیک معنوی و عرفانی» ختم شد که از قبیل همان «تئوسوفیای کُربنی» است؛ به زعم ژامبه، الهیات صدرایی، یک علم دیالکتیکی صرفاً در حوزه‌ی اعتقادات است که آغشته‌ی روایت یونانی هم شده‌‌است. فیلسوفانی از قبیل صدرا که مابعدالطبیعه را صرفا «مدخلی به فلسفه‌ی حقیقی» می‌دانند، ناخواسته ابن فلسفه را به «نشیب اخلاق و تعالی و ابعاد روحی و مرگ و معاد» لغزانده‌اند.

🍂 به طور نمونه، اگر به فهم «آزادی» از منظر صدرا بنشینیم، بی‌تردید در بافت مدرن غربی از آزادی، به تضاد می‌رسیم؛ چرا که آزادی در نگرگاه صدرایی، به الگویی از «تجربه‌گرایی معنوی» ختم می‌شود که تجلی‌ و اوجش، همان ادبیات صوفیانه و عرفانی‌ست، اما صدرا این عتیقه‌جات شناختی را برای درک التزامات اسلامی و بنیاد هستی‌شناختی‌اش به کار می‌گیرد، که ژامبه آن را «ساخت‌گشایی» از سیاست گفتمانی صدرا نسبت به اعتقادات اسلامی می‌نامد؛ به همین دلیل هم در مقدمه‌ی کتابش تصریح می‌کند که:

هر تلاشی برای «توجیه مدرن بودن علم یا فلسفه اسلامی»، کاملاً بی‌وجه و هم‌ردیف با «تناقض لفظی»ست و این سنخ از فلسفه، تنها با ریتم خود و قطعیت‌های مستقل خودش است که به حیاتش تا زمانه‌ی ما تداوم بخشیده؛ درست به موازات تمامی منازعاتی که «اسلام سیاسی»، «اسلام معنوی» را در خون غوطه‌ور کرده است.

تصویر از کریستین ژامبه در کنار هانری کربن مربوط به سفر آنها به اصفهان در دهه هفتاد میلادی است.


#فلسفیدن #بازاندیشی
➖➖➖

🌾 @Naqdagin | @translate52arabic

📺 بررسی برهان صدیقین ملاصدرا

🎙#زئوس


#فلسفیدن #مغلطجات
➖➖➖

🌾 @Naqdagin