ادب‌سار
13.3K subscribers
5.04K photos
125 videos
21 files
873 links
آرمان ادب‌سار
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی

instagram.com/AdabSar

گردانندگان:
بابک
مجید دُری @MajidDorri
پریسا امام‌وردیلو @New_View

فروشگاه ادبسار: @AdabSar1
Download Telegram
دل خانه‌ی تو سنگ‌دل است این کجا رواست

از سنگ جور بشکنی آیینه‌خانه را

#دهقان_سامانی
#چکامه_پارسی

فرتور از: ricardo saralegui

🤍 @AdabSar
ادب‌سار
🏕 واژگان پارسی در زبان تازی جَرامِقه گَرمُکیان = پارسیانی که در آغاز اسلام از تیسپون و جاهای دیگر عراق به شهر مُوصِل کوچ کردند جراهیه = از پارسی گروه، بزرگان جُربان = از پارسی گِریب، جریب جِرِبّان = از پارسی تیزی شمشیر، جیب زره و پیراهن، نیام جربانه، جرنبانه…
🏺 دنباله‌ی واژگان پارسی در زبان تازی

جِرباج = از پارسی گردباد
جِردبان، جَردبی، جَردبیل = از پارسی گرده‌بان، نگهبان نان،آزور
جَردَقه، جَردَق = از پارسی گردک، گرده
جَردقای = از پارسی نان نازک بزرگ
جردمانَق = از پارسی گردمانه، مُوردانِه، تخم مازریون (داروی بیماری آب شکم، در پزشکی آسیت، اَسایتیس، اِستسقاء)
جُرز = از پارسی گُرز
جِرزه(تک:جِرز) = تازی شده‌ی گُرزها
جُرشُع، جرشعه = از پارسی گران
جَرَّق، جَرّه از پارسی = جَره،سبوی دهن گشاد سفالی، خُمچه
جَرَعبیل = از پارسی گران بال، درشت
جُرف = از پارسی ژرف، آبکند، کناره و کرانه‌ی آب
جرفاس = از پارسی گران پشت، نیرومند

🏺 @AdabSar
دنباله دارد

📜 بازخن‌ها:
۱- فرهنگ دانشگاهی عربی-پارسی از المنجد الابجدی، نوشته‌ی لویس معلوف، برگردان احمد سیاح، چاپ پخش فرحان.
۲- معجم المعربات، محمد التنوجی
۳- واژه‌نامه‌ی دهخدا

فرستنده: #بزرگمهر_صالحی
#واژه_های_پارسی_در_زبان_عربی

🏺 @AdabSar
منم و دلی كه هرشب كندم به ناله سرخوش
مبر از كفم تو اين‌ دل كه دل دگر ندارم

#مشحون
#چکامه_پارسی

فرتور از #مریم_سعیدپور

🌆 @AdabSar
Forwarded from ادب‌سار
🔷🔶🔹🔸
@AdabSar
🔹گزیده‌گویی!

در روزگاری زندگی می‌کنیم که پیشرفت روزافزون فناوری‌ و شتاب بالای نوآوری و نویابی‌های آدمی، به‌ناچار مردمان را به‌سوی کم‌گویی و گزیده‌گویی کشانده است و دیگر زمان و پروایی برای شنیدن و خواندن پرگویی‌ها و پرچانه‌گی‌های همیشگی، برای کسی نمانده است.
به دیگر سخن، امروزه کمینه‌گرایی(مینیمالیسم) اندک‌اندک جای بیشینه‌گرایی(ماکسیمالیسم) را در میان مردمان گرفته است و گزافه‌گویی نیست اگر بگوییم همین برخوردهای ساده و دوری از رودربایستی‌ها، می‌تواند زندگی را ساده‌تر و پیوندها را دوستانه‌تر گرداند.

برای نمونه، پیش از این اگر می‌خواستیم کسی را از مرگ کسی آگاه کنیم، برایش این‌چنین می‌نوشتیم:
- «معرف حضور مبارک و انورتان هست که حاج‌حسن‌آقا به مرگ مفاجات بدرود حیات گفته و از دنیای فانی به‌سوی دار باقی شتافته و روی در نقاب خاک کشیده است!»
اگر گزارش را به‌درستی بررسی کنیم، تنها آگاهی سودمندی که در آن پیدا می‌کنیم این است:
- «حسن مُرد!»

از همین‌روست که از دیرباز تاکنون، خردمندان و بزرگان، همواره مردمان را به کم‌گفتن و گزیده‌گفتن سِپارش کرده‌اند و «نظامی»، چامه‌سرای بزرگ ایرانی نیز چنین می‌سراید:
کم گوی و گزیده گوی چون دُر
تا ز اندک تو جهان شود پُر
یک دست گل دماغ‌پرور
از خرمن صد(سَد) گیاه بهتر

#مجید_دری
#پیام_پارسی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸
🙏1
🌸🌺🌼
🌺🌼
🌼
بیا تا جَهان را به بد نسپَریم
به کوشش همه دستِ نیکی بریم

نباشد همی نیک و بد پایدار
همان بِه که نیکی بوَد یادگار

همان گنجِ دینار و کاخِ بلند
نخواهد بُدَن مَر تو را سودمند

سَخُن مانَد از تو همی یادگار
سَخُن را چنین خوارمایه مدار

فریدونِ فرّخ فرشته نبود
ز مُشک و از عنبر سرشته نبود

به داد و دِهِش یافت آن نیکُوی
تو داد و دِهِش کن فریدون تُوی
#فردوسی

امید این:
تو را یار بادا جَهان‌آفرین
بماناد روشن کلاه و نگین


فرستنده #جعفر_جعفرزاده
#چکامه_پارسی
@AdabSar
🌸
🌼🌸
🌺🌼🌸
روی بنمایی و دل از من شوریده ربایی

تو چه شوخی که دل از مردم بی‌دیده ربایی

#شوریده_شیرازی
#چکامه_پارسی

🪁 @AdabSar
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
برش کوتاهی از دیدگاه #میرجلال_الدین_کزازی درباره‌ی گرایش مردم به کاربرد واژه‌های پارسی در گفتار و نوشتار

📔 @AdabSar
خونابه فرستند به هم چشم و دل من
چون كاسه كه همسايه به همسايه فرستد

#فضلی_چرپادقانی
#چکامه_پارسی

☔️ @AdabSar
📌 @AdabSar
🔷به فارسی:
سخنگوی سازمان ثبت احوال کشور درباره شرایط تغییر اسامی مذهبی در شناسنامه افراد گفت: «اسامی مذهبی تنها قابل تغییر به اسامی مذهبی دیگر و آن هم منوط بر غالب بودن فراوانی نام منتخب ثانویه است».

ظریفی گفت: «‏احتمالا فقط توی ایران باشه که اگر بخوای اسمتو عوض کنی، حکومت اجازه نمیده اسمت رو به ایرانی تغییر بدی»!

🖋 #برگردان_به_پارسی

سخنگوی سازمان زادنگاری کشور درباره‌ی سامِه‌های دِگَرِشِ نام‌های دینی در شناسنامه‌ی مردمان گفت: «نام‌های دینی تنها دِگَرِش‌پذیر به نام‌های دینی دیگر و آن هم وابسته به چیره‌بودن فراوانی نام برگزیده‌ی دومین است».

‏زیرکی گفت: «به‌گمان تنها در ایران باشد که اگر بخواهی نامت را دِگَر کنی، فَرشایه پروانه نمی‌دهد نامت را به ایرانی واگَردانی»!

فرستنده #یوتاب
📌 @AdabSar
👍2
تنها دل من است گرفتار در غمان
یا خود در این زمانه دل شادمان کم است؟
#سعدی

🇮🇷🩸 @AdabSar
🌍 با درود؛
#زیست_بوم ایران سال‌ها و دهه‌های بسیار پیچیده و سختی را می‌گذراند و ما می‌خواهیم آنچه را که چندی است در سر می‌پرورانیم با شما در میان بگذاریم و شما را دوباره به نوشتن برای زمین فرابخوانیم. می‌دانیم که زیست‌بوم ایران بزرگ‌ترین نگرانی این روزهای ایرانیان است.

🌎 ما نمی‌توانیم نگهداری از زمین را به کشورداران ایران و جهان وابگذاریم و خودمان کنار بکشیم. آن‌ها بارها ناشایستگی(بی‌کفایتی)، نادانی و سودجویی خود را در این زمینه نمایانده‌اند. کشورداران همیشه زور و سرمایه را به بهای گزافِ از دست رفتن سرمایه‌های پَرهامیک(طبیعی)، نابودی گونه‌های گیاهی و جانوری، خشکی دریاچه‌ها و رودها، از دست دادن اندوخته‌ی آب و هَتا گرفتن اکسیژن هوا برمی‌گزینند. پس چشم از آنان بپوشیم و دانگِ(سهمِ) خود را در این کوشش بپذیریم.

🌏 ما از این کار دو آرمان را دنبال می‌کنیم:
یک: پارسی‌نویسی را چیره‌دستانه‌تر بیازماییم.
دو: آگاه‌تر شویم و به اندازه‌ای که از ما ساخته است به یاری زمین بیاییم.

🌏 درباره‌ی چه و چگونه بنویسید:
👈 می‌توانید از یک سُهان(جمله) کوتاه بنویسید تا یک یادداشت پر و پیمان که به پارسی پاک باشد.

👈 می‌توانید یادداشتی مَهَند(مهم) از کنشگران زیست‌بوم را به پارسی بازنویسی کنید.

👈 می‌توانید از یک رویداد کوتاه یا گزارش بلند از رخدادهای روزانه که در ایران کم نداریم، برای ما بفرستید.
از شکار بی‌پروانه(غیرمجاز) تا کشته شدن زیستبانان، بی‌آبی‌هایی که پیامد نادانی کشورداران است، خشک شدن رودها و زمین‌ها، آتش‌سوزی در جنگل‌های زاگرس، بریدن درختان جنگل‌های گیلان و مازندران، تندآبه(سیل)ها، ته کشیدن آب‌های زیرزمینی و فرونشست زمین در دشت‌ها و شهرها، شکار بی‌رویه‌ی گونه‌های دریایی، بیماری و مرگ جانوران که برآمده از رفتار نادرست ما با زیستگاه است، زباله‌دان کردن زمین و جستار(موضوع)های بسیار پرشمار دیگری که شما را نگران می‌کند.

👈 می‌توانید از کارهای ساده و کوچک خود و روشی که در پیش گرفتید تا زمین و هوا را کمتر آلوده کنید، بنویسید. برای این کار چه دٍگَرِشی(تغییری) در شیوه‌ی زندگی خود داده‌اید؟

👈 اگر هنوز در این راستا گامی برنداشتید، بازدارنده‌ها و نیازهای شما چه هستند؟

👈 پیام‌تان می‌تواند درباره‌ی دیده‌های شما در زندگیِ هرروزه و دیدن رفتارهای خوب و بد دیگران باشد.

🌏 همچنین می‌توانید در این زمینه‌ها بنویسید:
👈 تا چه اندازه با کوشش کسانی که پسماند سِفر(صفر) هستند آشنایید؟

👈 تا چه اندازه با نگرش‌ها و شیوه‌های مِهرازی(معماری) بازگشت به زیست‌بوم آشنایید؟

👈 درباره پیوند دانش، هنر و ادب با زیست‌بوم چه دریچه‌های تازه‌ای به روی چشمان ما می‌گشایید؟

🌍 جَستارها(موضوعات) بسیار بیشتر از آنند که در اینجا نوشتیم. پیام‌های پارسی خود را در دوستی با زمین به این نشانی برای ما بفرستید تا در ادبسار همرسانی کنیم:
@New_View
ای جان و روشنایی
به زین همی بباید
تو برکناری از ما
ما در میان کارت

#انوری
#چکامه_پارسی

🔗 @AdabSar
کوششی ارزشمند در روزنامه‌ی «مهد تمدن»:

پارسی‌نویسیِ یک رویه(صفحه) در هفته
ارج‌گذاری به نام پدیدآورنده و بن‌مایه‌ی(منبع) پیام

🗞 @AdabSar
👍1
خوزستان - هما ارژنگی
@AdabSar
🩸💧 برای تشنگان سرزمینم
سروده و آوای #هما_ارژنگی تیر ۱۴۰۰


در سینه‌ام دل کوره‌ای آتش‌فشان است
وین دیده باران‌ریز درد تشنگان است

در من یکی غرنده‌توفان پای‌کوبان
روشنگر اندوه و خشم بی‌امان است

باران تلخ گریه‌های های‌هایم
بر دشت خوزستان و خاک سیستان است

خاک یلان و سرزمین سرفرازان
استوره‌های پایمردی، پاکبازان

بنگر کنون در چنگ دژخیمان نادان
افتاده زین‌سان خسته و زار و پریشان

اینک ز هر سویی فغان و داد خیزد
داد از ستمگرمردم شیاد خیزد

تفتیده و خشکیده و ناشاد و پژمان
گویی ز حلقوم زمین فریاد خیزد

بشنو کنون ای هم‌دل و ای هم‌تبارم
تنها نِه‌ای، من با تو انبازم در این راه

تا مرهمی بر زخم خون‌ریز تو باشم
هم‌گام و هم‌راه و هم‌آوازم در این راه

شادا دمی کز بند غم آزاد باشیم
در زندگی فرمانروای داد باشیم

مرهم‌نِه و یاری‌دِه و درمانگر درد
هم‌آرمان با مردمان راد باشیم

💧🩸 @AdabSar
ادب‌سار
🏺 دنباله‌ی واژگان پارسی در زبان تازی جِرباج = از پارسی گردباد جِردبان، جَردبی، جَردبیل = از پارسی گرده‌بان، نگهبان نان،آزور جَردَقه، جَردَق = از پارسی گردک، گرده جَردقای = از پارسی نان نازک بزرگ جردمانَق = از پارسی گردمانه، مُوردانِه، تخم مازریون (داروی بیماری…
🛖 دنباله‌ی واژگان پارسی در زبان تازی

جَرم = از پارسی گرم
جَرونات = از پارسی گرون( شهرستانی نزدیک بندر هرمز)
جَرّه = پارسی تازی شده‌ی جَره، سبو، خمچه
جُرمُوق = از پارسی چکمه
جَرَنبذه = از پارسی گران‌بد، ستبر، درشت
جَرنداج = از پارسی گِردنا، سیخ گردان، گوشت نیمه آب پز که با آتش کباب کنند.
جَرَنفس، جرنفش = از پارسی گران‌پشت، بسیار نیرومند
جَرُوخ = از پارسی چرخ، چرخ‌ها
جَروهَق = از پارسی گروهه
جِریال، جِریان = از پارسی زریون، آب زر، رنگ سرخ
جَریب = از پارسی گَریب، ده هزار گز، چارینه زمین، گِریو
جزا= از پارسی گزیت، کیفر، سزا
جِزاب، جوزبویه، جوزبویا = از پارسی گوُزبوا (جوزالطیب) درختی زودشکن و نازک‌پوست، خوشبو و سرخ رنگ

جَزّاف = از پارسی گزاف، ماهی‌فروش (در کشورامارات)، گزاف‌گوی
جَزایر، جُزُر = از پارسی گَزیرَک‌ها
جُزدان = از پارسی و عربی جُز دان، کیف دستی، پوشینه‌ی قرآن
جَزَر = از پارسی گَزَر، زردک
جَزَف = از پارسی گزاف
جَزمازج = از پارسی گزمازک، میوه‌ی درخت گز
جَزِیٔ (تک جزیه) = از پارسی گَزیت‌ها
جَزیره = تازی شده گَزیرک، جَز،آبخُو، آبخُست
جِزیِه = از پارسی گزیه، گِزیتَک، گِزیت، باج، سرانه، باج زمین، کیفر
جَسّاد،جَسَد = از پارسی جِساد یا زعفران
جُسرُو دارو = از پارسی خسرو دارو (داروی انوشیروان)، خولنَجان، گیاهی دارویی (برای شکمروی و سرفه)

🛖 @AdabSar
دنباله دارد

📜 بازخن‌ها:
۱- فرهنگ دانشگاهی عربی-پارسی از المنجد الابجدی، نوشته‌ی لویس معلوف، برگردان احمد سیاح، چاپ پخش فرحان.
۲- معجم المعربات، محمد التنوجی
۳- واژه‌نامه‌ی دهخدا

فرستنده: #بزرگمهر_صالحی
#واژه_های_پارسی_در_زبان_عربی

🛖 @AdabSar
آموزگار می‌گوید:
بالاترین ارج کشته‌شدن در راه دین است.
پدر می‌گوید:
بزرگ‌ترین سربلندی کشته‌شدن در راه میهن است.
و من می‌خواهم بدانم
آیا کسی در این جهان نیست که از ما بخواهد زنده بمانیم؟

#فرانک_مک_کورت(خاکسترهای آنجلا)
فرستنده #مهین_دری

🌳🪓🦋 @AdabSar
🌼🌺🌸
🌺🌸
🌸
جَهانا! چه بدمهر و بدگوهری
که خود پرورانی و خود بشکَری

نگه کُن کجا* آفْریدونِ گُرد
که از تخمِ ضحاک شاهی ببرد

جَهانِ جَهانْ دیگری را سپرد
جز از درد و اندوه چیزی نبرد

چُنینیم یَک‌سر کِه و مِه همه
تو خواهی شُبان باش خواهی رَمه
#فردوسی
----------------
*کجا=که

و در این هفته امید آن دارم:
که چشمِ بَد از فرّ‌ِ تو دور باد
همهْ روزْگارانِ تو سور باد


فرستنده #جعفر_جعفرزاده
#چکامه_پارسی
@AdabSar
🌼
🌸🌼
🌺🌸🌼
◻️واژه‌های پارسی جایگزین واژگان بیگانه در شاخه‌ی رسانه و روزنامه‌نگاری

#تیتر = سرنامه
#تیراژ = شمارگان
#تعداد = شمار
#نسخه = شماربرگ، دسته
#ژورنالیست = روزنامه‌نگار
#سرمقاله = سخن نخست
#صفحه = رویه
#کپی = برابر
#ارتباط = پیوند
#اطلاعات = آگاهی
#انتشار = چاپ
#بیان = گفتار
#مصاحبه = گفتگو
روزنامه #کثیرالانتشار = روزنامه پرشمارگان
#رپورتاژ = گزارش آگهی
#حوادث = رویدادها، رویداد ناخوشایند
#مفقودی = گمشده
#سند = گواهی
#خبر = رویداد
#وقایع_نویس = رویدادنویس
#یومیه = روزانه
#تحقیق = پژوهش
#صفحه_آرایی = رویه آرایی
#ترجمه = برگردان
#کلمات = واژگان
#جراید = روزنامه‌ها
#فضای_مجازی = درگاه جهان‌گستر

فرستنده: #محمد_ابولیان_نوروزی

📰 @AdabSar
1
🩸💧 تشنگی
آنچنان فریاد می‌زند
که مولوی* را
پنهان کرده است
در جستجوی خویش.
و آب آرام، آرام
می‌خزید در گمان او
در گردبادی از
[سرود و سیاهی و رود
ترانه‌های مرگ را
خون‌آلود می‌کنند
بر چشمه‌های خشک]

سراینده و فرستنده: #بزرگمهر_صالحی
*پی‌نوشت: آب کم جوی تشنگی آور به دست

#چکامه_پارسی
💧🩸 @AdabSar
دل من کار تو دارد
گل و گلنار تو دارد

چه نکوبخت درختی
که بر و بار تو دارد

#مولوی
#چکامه_پارسی

🌿 @AdabSar