@AdabSar

کاش باران بزند
سبزه‌ها مست شوند
باد غوغا بکند
لای موهای بهار
پیچک خاطره‌ات
از تنِ پنجره‌ی فاصله بالا برود
و به دندانِ دو دنیا و هزاران آدم
گره‌ی ماندنِ تو وا نشود....


#مریم_قهرمانلو
فرستنده #مهین_دری
@AdabSar

💫

نامش همی‌نیارم، بردن به پیش هرکس
گه‌گه به ناز گویم "سرو روان من کو؟"

هرکس به خان‌ومانی، دارند مهربانی
من مهربان ندارم، نامهربان من کو؟

#انوری
#چکامه_پارسی
@AdabSar

🔷🔶🔹🔸
@AdabSar
🔅درست بنویسیم

«هم» همواره جدا از واژه‌ی پس از خود نوشته می‌شود، مگر:

۱. واژه فراخ‌گونه(بسیط‌گونه) باشد:
همشهری، همشیره، همدیگر، همسایه، همین، همان، همچنین، همچنان

۲. بخش دوم واژه، تک‌آوایی باشد:
همدرس، همسنگ، همکار، همراه

۳. بخش دوم واژه با «آ» آغاز شود:
همایش، هماورد، هماهنگ
(اگر پیش از «آ» "همزه" در گویش نمایان شود، «هم» جدا نوشته می‌شود:
هم‌آرمان، هم‌آرزو، هم‌آرِش(هم‌معنی)

پی‌نوشت: «هم» بر سر واژگانی که با «الف» یا «م» آغاز می‌شود، جدا نوشته می‌شود:
هم‌اندیش، هم‌اندازه، هم‌مرز، هم‌میهن

#فرهنگستان_زبان_و_ادب_پارسی
#درست_نویسی
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸

🔷🔶🔹🔸
@AdabSar

آبستره (abstrait): واژه‌ای فرانسوی است که به زبان پارسی راه یافته است. آبستره شیوه‌ای در نگارگری(نقاشی)است.
در این هنر هیچ پیکره(شکل) یا چهره‌ی سرشتین(طبیعی)در جهان را درون خود پذیرای شناسایی نمی‌بیند و تنها از رنگ و سازه‌های نمونه‌سازی(تمثیلی) و ناسرشت(غیرطبیعی) برای گفتن چم‌های(مفاهیم) خود بهره می‌گیرد.
آبستره به چم(معنای) آهنجیده و جداکردنی و (انتزاعی) و (تجرید) است.

برابرهای پارسی گزینش شده برای این واژه:
نگار آکند، جدا بن، آهیخته، نگار آهیخت

فرستنده: #سعید_مرادی
#پارسی_پاک
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸

🔷🔶🔹🔸
@AdabSar
🔅پالایش زبان پارسی


رقابت = هَمچَشمی، چشم‌وهمچشمی، هَمالِش
رقابت ورزشی = همپیشی ورزشی، پیکار ورزشی

نمونه:
زنده می‌سازد نگاهش، می‌کشد باز عاشقان را
در رقابت با خدا هم یار ما آوازه دارد.(م اسدی) =
زنده می‌سازد نگاهش، می‌کشد دلدادگان را
در هَمالِش با خدا هم یار ما آوازه دارد

برای رقابت با اقوام یک ماشین جدید خرید =
برای چشم‌و‌همچشمی با خویشان یک خودرو تازه خرید

رقابت فشرده رونالدو و مسی برای تصاحب توپ طلا =
هَمچَشمی فشرده رونالدو و مسی برای به‌چنگ‌آوری گوی زرین

«سِرِنا» برنده‌ی رقابت خواهران ویلیامز در تنیس آزاد آمریکا شد =
«سرنا» برنده‌ی پیکار خواهران ویلیامز در «تنیس» آزاد آمریکا شد
«سرنا» برنده‌ی همپیشی خواهران ویلیامز در پَگ‌تاب آزاد آمریکا شد

#مجید_دری
#پارسی_پاک
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸

🔅پرسش شما

درود.میخواستم ریشه یابی ترنم تو گروه قرار بدین.اسمش به چه معنیه

🔅پاسخ ادبسار👇👇

🔷🔶🔹🔸
@AdabSar

🔅آشنایی با نام‌های ایرانی

«ترنم»، «ترانه» و «ترنگ»
🎤🎤 نام دخترانه‌ی "تَـرَنـُم" نامی تازی است که به گمان بسیار، خاستگاه ایرانی دارد و با نام "ترانه" و شاید "ترنگ/تورنگ" هم‌ریشه است. از سویی گفته می‌شود "ترنم" تازی شده‌ی "ترانه" است.

🎤🎤 "ترنم" در تازی به مانـَک(معنی) سرود، نغمه، زمزمه و آوازخوانی است و به سروده‌هایی که با آهنگ خوانده می‌شود، "ترنم" می‌گویند.
در گویش بختیاری "ترنم"(تر+نم‌نم) به باران نم‌نم گفته می‌شود و در پارسی نیز به سدا(صدا)هایی که از پرهام(طبیعت) به گوش می‌رسد، ترنم می‌گویند.
- ترنم‌شان خمار از گوش می‌برد
یکی دل داد و دیگر هوش می‌برد!
نظامی

🎤🎤 "ترانه" به چمار(معنی) تازه، جوان، شاداب، گلبانگ، نغمه و آواز است. "ترانه" ریشه در واژه‌ی اوستایی تَ‌اورونَ (تَئورونَه) دارد.(حسن‌دوست)
این واژه در پهلوی به "تورونَه" دگردیس شده و به مانی(معنی) تر و تازه بود.(برهان قاطع)
گفته می‌شود نام‌های ترنم و ترانه با ترنگ هم‌ریشه هستند ولی شماری از نویسندگان هم با این رویکرد هم‌رای(موافق) نیستند.
- هر نسفته دُری، دُری می‌سفت
هر ترانه، ترانه‌ای می‌گفت!
#نظامی

🎤🎤 "ترنگ/تورنگ"(نام دخترانه و پسرانه) به آرِش(معنی) سدا(صدا)ی زه کمان هنگام پرتاب تیر، آواز تارهای ساز، نام کهن پرتغال، خوبرو، تذرو یا تورتک(گونه‌ای مرغ دشتی) است.
- ز زخم تبرزین و از بس ترنگ
همی موج خون خاست از دشت چنگ!
#شاهنامه #فردوسی

🎤🎤 در آغاز اسلام، "ترنم" به سدای کبوتر، سدای آذرخش، سدای زه کمان و آوای چنگ گفته می‌شد.
در سده‌های پس از آن در فرهنگ سرایندگان عرب، به آواز خوش و هر چه آهنگین خوانده می‌شد، ترنم می‌گفتند. خواندن آهنگین قرآن و آواز ساربانان نیز ترنم بود.
سپس در دربار عثمانی، واژه‌ی ترنم به برخی از سروده‌های خنیاگران گفته می‌شد که با آهنگ می‌خواندند.
پس از آن در زمان صفویان، این واژه به ایران بازگشت و چمار تازه‌ای یافت(پیش از آن هم بود ولی واژه‌ی برجسته‌ای نبود). در ایران به آهنگ‌ها و آوازهای همه‌پسند کوچه بازاری و کوبه‌ای(ضربی) ترنم و ترانه گفته شد.(برداشت آزاد از دانشنامه‌ی بزرگ اسلامی)

🇮🇷🇮🇷 شماری از نام‌های پسرانه و دخترانه‌ی ایرانی و هم‌آوا:
👨🏻 تژاو، تخشا، توانا، تهمتن، تهمان، تهمین، تیران، تیربد، تیرداد، تیژین و...
👩🏻 ترنج، ترمه، ترگل، تابان، تاپیک، تارادیس، ترنیان، تلکا، تیسا، تیارا و...


#پریسا_امام_وردی
#نام_دخترانه_ایرانی
#نام_پسرانه_ایرانی
#ترنم #ترانه #ترنگ #تورنگ
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸

@AdabSar

خدا می‌خواست در چشمان من زیباترین باشی
شرابی در نگاهت ریخت تا گیراترین باشی

نمی‌گنجید روح سرکشت در تنگنای تن
دلت را وسعتی بخشید تا دریا‌ترین باشی

تو را شاعر، تو را عاشق پدید آورد و قسمت بود
که در شمسی‌ترین منظومه، مولاناترین باشی

مُقدر بود خاکستر شود زهد دروغینم
تو را آموخت همچون شعله بی پروا‌ترین باشی

خدا تنهای تنها بود و در تنهایی پاکش
تو را تنها پدید آورد تا تنها‌ترین باشی

خدا وقتی تو را می‌آفرید از جنس لیلاها
گمان هرگز نمی‌بردم که واویلا‌ترین باشی!!

#محمدرضا_ترکی
@AdabSar

💫

ما یادمان رفته بمیریم!
وگرنه زندگی
بی تو
این قدر طولانی نیست...

#حسین_اشراقى
@AdabSar

💫

امشب ز شراب شوق او مستم باز
ساقی، ندهی پیاله در دستم باز

دیگر ز چه رو به خواب بینم رویش
کز دوری او نمردم و هستم باز

#شهریار
@AdabSar

🔷🔶🔹🔸
@AdabSar
🔅درست بنویسیم

"ها" نشانه‌ی چندینه(علامتِ جمع) است و در هم‌آمیزی(ترکیب) با واژه‌ها، به هر دو گونه‌ی پیوسته و جدا درست می‌باشد:
باغها / باغ‌ها
چاهها / چاه‌ها
کوهها / کوه‌ها
گرهها / گره‌ها

ولی در آیندگاه‌های(موارد) زیر باید جدا نوشته شود:
1. هنگامی که بخواهیم خودِ واژه را برجسته سازیم یا آموزش دهیم:
نسک‌ها(کتاب‌ها)، باغ‌ها، ایرانی‌ها

2. هرگاه واژه پُر دندانه(بیش از سه دندانه) شود و یا به «ط» یا «ظ»(در واژه‌های تازی) پایان پذیرد:
پیش‌بینی‌ها، استنباط‌ها، تلفظ‌ها

3. هرگاه پس از واژه‌های بیگانه‌ی نادَمساز(نامانوس) به‌کار رود:
مرکانتیلیست‌ها، پزیتیویست‌ها، فرمالیست‌ها

4. هرگاه بخواهیم نام‌های ویژه(اسامی خاص) را چندینه کنیم(جمع ببندیم):
کوروش‌ها، فردوسی‌ها، کزازی‌ها، خیام‌ها

5. هر گاه واژه به «ه» ناخواندنی(غیرملفوظ) پایان پذیرد:
میوه‌ها، خانه‌ها
یا به «ه» ناخواندنی‌ای پایان پذیرد که واتِ(حرف) پیش از آن، واتِ پیوسته باشد:
پیه‌ها، به‌ها، پَتِه‌ها(بلیت‌ها)

#فرهنگستان_زبان_و_ادب_پارسی
#درست_نویسی
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸

🔷🔶🔹🔸
@AdabSar
🔅پالایش زبان پارسی


مُبالَغَه = گزافه‌گویی، گزافگویی، گزافکاری، فزونه‌گویی، بزرگ‌انگاری، بزرگ‌نمایی، مُکیس، مُکاس، کوش، واله

نمونه:
نباید در تعریف‌کردن از یکدیگر مبالغه کنیم =
نباید در ستایش یکدیگر فزونه‌گویی کنیم

بعضی در بیان احساسات خود مبالغه می‌کنند =
برخی در بازگویی سهش‌های خود گزافه‌گویی می‌کنند

در عزاداری‌ها گاهی مبالغه هم می‌شود =
در سوگواری‌ها گاهی بزرگ‌نمایی هم می‌شود

مدیرعامل توشیبا به‌خاطر مبالغه در مورد سود شرکت استعفا کرد =
کاربان توشیبا برای گزافکاری در باره‌ی سودِ باهَمان کناره‌گیری کرد

در مورد نقش چای سبز در لاغری مبالغه می‌شود =
درباره‌ی کارایی چای سبز در لاغری بزرگ‌انگاری می‌شود

#مجید_دری
#پارسی_پاک
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸

خدا تو را برای من
و من را برای تو آفرید
تا از پس مادران و پدرانمان
در این جهان خاکی ریشه کنیم
شکوفه دهیم
لقاح یابیم
و جوانه‌هایی کوچکتر از ریشه‌های ما
شروع به جوانه‌زدن کنند!

#فرنوش_حمیدی
@AdabSar

💫

عشق من شد سبب خوبی و رعنایی او
داد رسوایی من شهرت زیبایی او

بسکه دادم همه جا شرح دلارایی او
شهر پُر گشت ز غوغای تماشایی او

#وحشى_بافقى
@AdabSar

@AdabSar
"...یکی داستان گویم ار بشنوید
همان بر که کارید، خود بدروید!
🍀🌺🍀
چنین گفت باما سخن‌رهنمای:
جز این است جاوید مارا سرای
🍀🌸🍀
به تخت خِرَد بَرْنِشَست آزتان
چرا شد چنین دیو انبازتان؟
🍀🌼🍀
بترسم که در چنگ این اژدها
روان یابد از کالبدتان رها ...!"
#فردوسی
🍁🌻🍁
امید به هفته‌ای با کنش‌های خردمندانه

فرستنده #جعفر_جعفرزاده
@AdabSar

🌴🌸🌷🌱
@AdabSar

... چو یک نیمه از ماه اردیبهشت
گذشت و جهان گشت همچون بهشت...


🔅 آشنایی با جشن‌های ایرانی
🕊 جشن بهاربُـد

🕊🕊 در گذشته‌های دور در ایران باستان که بخش‌بندی روزهای سال بر پایه‌ی ماه‌ها نبود، سال به چهار موسم(فصل) و چهار نیم‌موسم بخش(تقسیم) می‌شد و آغاز و پایان هریک از آن‌ها با جشنی همراه بود.
پس از بهره‌گیری از گاهشماری یزدگردی و بخش‌بندی سال به دوازده ماه و نام‌گذاری برای ۳۰ روز ماه، جشن بهاربد با "دی‌بمهر روز" از اردیبهشت(پانزدهم) هم‌زمان شد.
امروز جشن میان‌بهار هم‌زمان با روز شانزدهم اردیبهشت است.

🕊🕊 "جشن بهاربُد" که به آن جشن میان‌بهار یا میانه‌ی بهار هم می‌گویند، پس از نوروز، بزرگ‌ترین جشن موسم بهار بود که چهار روز به فراهم کردن نیازهای جشن می‌پرداختند و در روز پنجم، جشن باشکوهی برگزار می‌کردند.

🕊🕊 امروز درباره‌ی آیین‌های جشن بهاربد آگاهی بسیار کمی داریم. تنها ابوریحان بیرونی در آثارالباقیه نوشته بود که این جشن برای ایرانیان جشن ویژه و باارزشی بود. اکنون ایران‌شناسان گمان می‌کنند که جشن‌های میانه‌ی موسم سبز، بجز بخش‌بندی ساده و روشن سال، جشنی در پیوند با کشاورزی و دامداری بود و با این شیوه برای آغاز و پایان دوره‌های کشاورزی برنامه‌ریزی می‌کردند.

🕊🕊 گفته می‌شود به باور ایرانیان باستان، اهورامزدا(خدا) آسمان را در روزهای میان جشن چلمو و جشن بهاربد(گاهنبار نخست) آفریده و آب، زمین، گیاه، جانوران و آدم را در پنج گاهنبار پس از آن آفرید. ولی اکنون پژوهشگران و ایران‌شناسان این باور را نه یک باور کهن ایرانی، که برساخته‌ی(جعل شده‌ی) ساسانیان می‌دانند و می‌گویند دستکاری ساسانیان در زمان‌بندی و آیین‌های ایرانی مایه‌ی درهم ریختن سامان(نظم) این آیین‌ها شده است.
برای آشنایی با جشن چلمو به این پیوند بنگرید:
t.me/AdabSar/6897

🕊🕊 یکی دیگر از باورها این است که این روز، روز پیام‌آوری "زرتشت" است و او در روز جشن بهاربد به پیامبری برانگیخته شد. جشن بهاربد بسیار پیشتر از پیامبری زرتشت برگزار می‌شد. زادسپرم در داستانی نوشته است:
«زرتشت در دی به مهرروز از اردیبهشت‌ماه یا پانزدهم اردیبهشت، به جشن‌گاهی می‌رود که در آن روز مردمان بسیاری در آنجا جشنی به نام «بهاربُد یا بهاربود» آراسته بوده‌اند. در بامداد آن روز، او برای کوبیدن هوم (هَـئـومَـه) به کرانه‌ی رود دائیتی می‌رود و در آنجا «وهومن» بدو فراز می‌آید. وهومن، پوشاکی از روشنایی بر تن داشت و سراسر پیکر او از روشنایی بود. او زرتشت را به انجمن همپرسگی امشاسپندان بر کرانه رود دائیتی فراز می‌برد و در همین انجمن، اورمزد او را به دین‌آوری بر می‌گزیند.»

🕊🕊 امروز هم‌زمان با جشن میان‌بهار در کردستان جشن مهرگلان یا می‌گلان و در مازندران جشن برفه‌چال برگزار می‌شود. در روستای اسک از لاریجان آمل این روز، روز مادرشاهی و فرمانروایی زنان است.

#پریسا_امام_وردی
______________________
برگرفته از:
۱- راهنمای زمان جشن‌ها و گردهمایی‌های ملی ایرانیان
نویسنده: #رضا_مرادی_غیاث_آبادی
۲- اعیاد ایران باستان
نویسنده: #محمود_هاشمی
۳- جشن‌های ایرانیان
نویسنده: #عسگر_بهرامی
______________________
#فرهنگ_ایران #اردیبهشتگان
#جشن_بهاربد #جشن_میان_بهار
@AdabSar
🌴🌷🌸🌱

💠🔷💠🔷
@AdabSar

درود بر دوستان ورجاوند

ادب تازی‌زده‌ی پارسی، همچنان به کژراهه می‌رود. نه‌تنها سرایندگان پارسی زبان، که بیشتر استادان* رشته‌ی ادب‌سار(ادبیات) هم کمتر تلاشی برای نگاهداشت این زبان شیرین و شیوا از خود بروز نمی‌دهند.
به نگر من، یکی از خویشکاری‌های(وظایف) استادان، آموزگاران، نویسندگان و سرایندگان هر زبانی، پاسداشت واژگان کهن و غبارزدایی از آن‌ها و برداشت‌های نوین از واژگان دیرینه و امروزی است.
شوربختانه بیشتر چکامه‌سرایان، امروزه‌روز، تنها سراینده‌اند.
خویشکاری هر یک از ماست که با نگاه به توشه‌ی ادبی‌ای که داریم، گامی هرچند کوتاه در این راه برداریم.
هرچند در چراغ‌خاموشِ فرهنگستانِ "حداد عادل"(!)، تلاش‌هایی در این راه از سوی آریامردان و بانوانی همچون استاد میرجلال‌الدین کزازی، فریدون جنیدی، مهریار مهرآفرین و پیشتر از آن‌ها، اشاروان (شادروان) سعید نفیسی و دیگران به گونه‌ای جسته و گریخته رخ نموده است. ولی برای این دگرگونی، نیاز به همیاری نویسندگان و سرایندگان و نهادینه کردن واژگان نو و غبارگیری از واژگان کهن است.

فرستنده: #پرند
ویرایش: #ادبسار
#پارسی_پاک

پی‌نوشت*:
-ما به‌نادرست واژه‌‌ی پارسی "استاد" را گاهی "اساتید" چندینه(جمع) می‌کنیم و هنوز از "ها"ی مادینگی(تأنیث) تازی برای مادینه کردن نام کاروَر(اسم فاعل) بهره می‌بریم. فراموش کرده‌ایم در زبان پارسی، "ها"ی نشانه‌ی مادینگی و نام‌واره مادینه(ضمیر مؤنث) نداریم.

@AdabSar
💠🔷💠🔷

🔷🔶🔹🔸
@AdabSar
🔅پالایش زبان پارسی


مُبالَغَه آمیز = گزافگونه، مُکاس‌آمیز

نمونه:
مسئولان از ارایه‌ی آمارهای مبالغه‌آمیز خودداری کنند =
کارگزاران از دادن آمارهای گزافگونه خودداری کنند

شیوه‌های گفتاری مبالغه‌آمیز در بین ایرانیان رواج زیادی دارد =
شیوه‌های گفتاری مُکاس‌آمیز در میان ایرانیان رواگ بسیاری دارد

#مجید_دری
#پارسی_پاک
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸

🔷💠🔹🔹
@AdabSar

🔅فارسی را فاس بداریم

یکی از سخندانان در نشست دسته‌ی فرهنگ‌دوستان می‌گفت:
"به سمعم رسید از ادیب شهیر و ملک مُلک‌قول، که فارسی احسن جمله لغات است و اکبر به جملگی صفات. احلا من‌العسل است و هر عبارتش مثل!
مخلص کلام بر خواص و عوام لازم است به پاسداشت آن ید عمل قوی داریم!"

انگشت به لب ماندم از توانمندی این سخنور "فارسی‌!دوست" که در خوش‌گویی از پارسی، جز "پاسداشت" واژه‌ای پارسی به کار نبرد!
ناچار به زبان آمدم که:

چاپلوسی بگفت شاهی را
کای قدت راست همچو چوبه‌ی دار

وی بیانت برنده همچون تیغ
وی زبانت کشنده همچون مار!

شاه گفتا ز چاپلوسی تو
گل شود نیز خوار همچون خار!
...

پاس داریم پارسی را ما
تو همان فارسی‌ت فاس بدار!


نویسنده و فرستنده: #مجتبا_شکوهی_راد
#طنز
@AdabSar
🔷💠🔹🔹

👥👥👥👥
🔅پرسش شما

درود
خواهشمندم واژه پارسی مناسب واژه های بیگانه تنظیم،جنسیت و مجموعه رو قرار بدین
سپاس


🔅پاسخ ادبسار

برای "تنظیم" بنگرید به t.me/AdabSar/6821
برای "جنسیت" بنگرید به t.me/AdabSar/6945
برای "مجموعه" بنگرید به t.me/AdabSar/6978

📜📜📜📜