نقدآگین
12.2K subscribers
3.87K photos
3.43K videos
93 files
9.15K links
«حقیقت، خواستار نقد است؛ نه مدح»
— بررسی پدیدارهای فرهنگی با رویکردی انتقادی

🔗 نقدآگين در پلتفرم‌ها:
t.me/Naqdagin/6435

👥 دعوت به مناظره در نقدآگین:
t.me/Naqdagin/11747

📌پیشنهاد ترجمه، مقاله، مطلب:
t.me/Naqdagin/15660

⚡️توضیح ضروری:
t.me/Naqdagin/6
Download Telegram
فلسفۀ اسپینوزا ۷
@Naqdagin
🎧 فلسفۀ #اسپینوزا، جلسه هفتم
— متن‌خوانی «کتاب اخلاق» اسپینوزا

🎙دکتر #محمدتقی_طباطبایی

❓خطای «غایت‌انگاری» چیست که اساس بسیاری پیش‌داوری‌های غلط ذهن بشری می‌شود؟

🔺وقتی ما علت امور را ندانیم، چیزها را وسیلۀ غایتی مشابه غایات روزمرۀ خود می‌فهمیم؛ و البته بر علل شکل‌گیری امیال خود نیز ناخودآگاهیم

🔺ریاضیات چه کمکی به ما در پرهیز از این خطای رایج ذهن کرد؟

🔺ذهنیت «غایت‌انگار» و خیال‌محور، چگونه امر سرمدی را متناهی و زمان‌مند می‌کند؟

🔺ذهنیتِ «غایت‌انگار»، همه‌چیز را به «ارادۀ الاهی» نسبت می‌دهد، وقتی علت آن را نمی‌داند، و وقتی می‌پرسیم چرا قابل توضیح نیست، پاسخ می‌دهد که «خدا چنین اراده کرده‌است»، و این امر باعث می‌شود که اسپینوزا بگوید: «"ارادۀ الاهی" برای این افراد، معبد جهالت است»؛ یعنی با بیان این عبارت، هیچ چیز توضیح داده نمی‌شود و از پاسخ فرار صورت می‌گیرد و به این فرار، رنگ قدسیت نیز زده می‌شود

❓سخن اسپینوزا «انسان می‌تواند آنقدر دیوانه باشد که تصور کند، خدا [مثل خودش] از نظم لذت می‌برد»، چه معنایی دارد؟

❓پاسخ اسپینوزا به «مسألۀ شر» چیست؟


#درسگفتار #فلسفیدن #مغلطجات #هستی‌کاوی

➖➖➖

🌾 @Naqdagin
پژوهشی در قرآن ۱۴
@Naqdagin
🎧 پژوهشی در قرآن (۱۴)

🎙دکتر #ساسان_توسلی

❓اگر در قرن ۷ میلادی، برده‌داری در عربستان و خیلی نقاط رایج بوده‌است، چرا در قرن ۲۱ هم علمای اسلام نمی‌توانند با صراحت بگویند: برده‌داری گناه مطلق و بر ضد ارادۀ خداست و زنِ اسیر را نمی‌توانید کنیز کنید و به او تعرض جنسی کنید و این‌ها که در قرآن آمده، امروزه ضدانسانی و حرام‌ و گناه کبیره‌اند؟

🔻منابع اسلامی، برخلاف تبلیغات توجیه‌گرایانۀ مسلمانان، از زیبایی زنانِ رسمی و غیر رسمیِ پیامبر اسلام می‌گویند

🔻ازدواج در قرآن، صرفا یک قرارداد بین زن و مرد است که بسادگی می‌تواند از جانب مرد کنسل شود و هر مرد هر وقت خواست می‌تواند چندین زن دیگر نیز بگیرد، اما در مسیحیت، گفته شده که مرد باید چونان زنش را دوست داشته باشد، که مسیح کلیسا را دوست دارد، و جانش را برای او بدهد. در صحبت مسیح نیز ایده‌آل خدا برای زن و مرد، یک همسر دانسته شده که با هم یکی بشوند

❓بنا بر کدام عبارت قرآن، کودک‌همسری (آن هم ازدواج با دخترانِ زیر سن بلوغ) مجاز و طبیعی شمرده‌ شده‌است؟

🔻تصویرسازی قرآن از بهشت، بازگویی خیالاتِ یک مرد است، و به دیدگاه زنان هیچ توجهی ندارد


#نقد_قرآن #زنان

➖➖➖

🌾 @Naqdagin
📘دربارۀ تفاسیر ماوراءالطبیعی اختلالات روانی

✍🏻 دکتر #اکبر_جباری

➖➖➖

🌾 @Naqdagin
📘دربارۀ تفاسیر ماوراءالطبیعی از اختلالات روانی

✍🏻 دکتر #اکبر_جباری

🍂 چرا برخی آدم‌ها در بروز بیماری‌ها و اختلالات پیچیدۀ سایکولوژیک، به تبیین‌های ماوراءالطبیعی علاقه‌مند هستند و تلاش می‌کنند این اختلالات را نوعی مداخلۀ امور غیرانسانی در انسان تفسیر کنند؟ مثلا عناوینی مانند "جن‌زدگی" یا "طلسم" و... را در توضیح این اختلالات بکار می‌برند.

🍂 بی‌آنکه بخواهم ماوراءالطبیعه را نفی یا انکار کنم، باید بگویم، اغلب این قبیل مواجهه با اختلالات سایکولوژیک، یک «مکانیزم دفاعی» در برابر رنجی‌ست که می‌کشند. آدمها در مواجهه با رنجی که برایش درمانی نمی‌بینند، مایلند خود را موجودی خاص فرض کنند که در معرض یک اتفاق خاص قرار گرفته‌اند.

🍂 این خاص دیدن، تحمل بار آن رنج را آسان‌تر می‌سازد. در اغلب موارد هم، نه خود فرد دچار به اختلال، بل اطرافیان و نزدیکان او چنین تفاسیر ماوراءالطبیعی ارائه می‌دهند. تحمل عزیزی که دچار یک اختلال مغزی یا روانی شده، و پذیرش این واقعیت تلخ که آدمی همینقدر ضعیف و ناتوان است، دشوار است. پس خاص بودن و ارائه یک تفسیر ماوراءالطبیعی میتواند کمی این سختی را آسان سازد.

🍂 کسی نقل می‌کرد که یک مرد میانسال و پخته و موجه‌ای، بهمراه خانواده‌اش در تفرجگاهی درون رودخانه‌ای مشغول آب‌تنی بود که سرش را زیر آب می‌برد و وقتی بیرون می‌کشد، ناگهان به نقطه‌ای خیره می‌ماند و از آن پس، انسانی دیگر می‌شود. هر پزشک و روانپزشک و متخصص مغز و اعصاب هم مراجعه می‌کنند، فرق چندانی نکرده و بطور مداوم، احساس می‌کند چیزهایی می‌بیند و می‌شنود که دیگران نه می‌بینند و نه می‌شنوند! یک دعانویس به خانوادۀ این مرد می‌گوید، "پَری" وارد بدن این مرد شده و باید از بدنش خارج شود؛ یکسری ذکر و ورد و دعا برای مداوای فرد هم می‌دهد!

🍂 واقعا سخت است که ببینی یک آدم محترم و سالم (که اتفاقا مقبول و محل رجوع خیلی‌های دیگر نیز بوده)، به یک‌باره مشاعر خود را از دست داده و رفتار و گفتاری غیرمعمول از خود نشان می‌دهد. پذیرشِ اینکه ممکن است یک عامل بیرونی (مانند یک میکروب یا کرم) درون آن رودخانه، از راه بینی با فشار آب، وارد سیستم مغزی شده و چون مغز عضو بسیار حساسی‌ست، آسیب دیده و عفونت کرده باشد، خیلی سخت و  دشوار است، پس راحت‌تر است که از این اتفاق کاملا بیولوژیک، یک تفسیر ماوراءالطبیعی ارائه دهی و امیدوار باشی که به طریق ماوراءالطبیعی نیز حل شود.

🍂 هیچ ایرادی ندارد و من شخصا مانع از چنین تفاسیری نمی‌شوم، به شرط آنکه در کنار این قبیل تفاسیر، پروسه درمان پزشکی را نیز دنبال کنند.


#زیست‌روان
➖➖➖

🌾 @Naqdagin
تاریخ اسلام؛ از واقعیت تا افسانه
@Naqdagin
🎧 تاریخ اسلام؛ از واقعیت تا افسانه

🎙#مدی و...

❓عرب‌ها چند دسته بودند؟

🔻سلمان فارسی، شخصیتی ساختگی و ترکیبی از ۳ تا ۴ شخصیت تاریخی به نظر می‌رسد

🔻از عللِ اصلیِ شورش اعراب علیه ساسانیان، قحطی و وبا بود

🔻هرچه ابرقدرتی ضعیف شده‌باشد، با یک یا حتی دو ارتش، آن هم از نوع پابرهنه و با چوب و دندان، سقوط نمی‌کند؛ ارتش مغول با ارتش پابرهنۀ مسلمانان در تاریخ‌ عباسی قابل قیاس نیست

🔻راجع‌به بسیاری جنگ‌ها، از جمله جنگ ماراتن، شک‌های جدی‌ای طرح شده

🔻رمی‌ها نیز نمی‌دانستند با فیل‌های ایرانی چگونه بجنگند، اما گفته شده اعراب به‌سرعت یاد گرفتند!

🔻حملۀ مسلمانان عرب به ایران بیشتر یک افسانه به نظر می‌رسد

🔻در زمان بنی‌امیه، کلیساهای بزرگ در مراکز اسلام گسترش می‌یافتند

🔻قدیمی‌ترین مساجد اسلام در شمال شرقی و شرق ایران بوده، که با این تصور غالب که اسلام از شمال غرب عربستان آمده در تعارض است و بسیاری تجدیدنظرطلبان مبدا اسلام را در مرو و شرق ایران می‌دانند

🔻چینی‌ها با وجود تاریخ‌نگاری قوی‌شان، هیچ اشاره‌ای به حملۀ اعراب نمی‌کنند

🔻داستان لوط و ابراهیم، سرنخ جغرافیای واقعی تآلیف قرآن

#بازاندیشی #نقد_اسلام

➖➖➖

🌾 @Naqdagin
آیندۀ ایران
@Naqdagin
🎧 آیندۀ #ایران

🎙مناظرۀ #مهدی_نصیری با محمد مهاجری و جهانبخش محبی‌نیا


#سیاست #حکومت_اسلامی

➖➖➖

🌾 @Naqdagin
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🪓حجت الاسلام قاسمیان سخنران تجمع دانشجویی بود که منجر به حمله به سفارت انگلیس شد. /آذر ۹۰

🪓حجت الاسلام قاسمیان سخنران هیئتی بود که بعد از سخنرانی آتشین دوگانه انقلابی‌گری-دیپلماسی راهی سفارت عربستان شدند و آن را به آتش کشیدند. /دی ۹۴

🔹هر دو حادثه فوق، خسارت‌های فراوانی را به سیاست‌خارجه، امنیت‌ملی کشور و محور مقاومت در منطقه وارد کرد.

🔹حالا جناب قاسمیان برای بار سوم در یک دهۀ اخیر، به میدان آمده و میدان‌دار تببین انقلابی‌گری و امنیت‌ملی شدند!

❓آیا این سخنرانی‌ها در بزنگاه‌های تاریخی اتفاقی است؟

🔹جالب این است که تمام کنش‌های این شخص، چه حمله به سفارت انگلیس چه عربستان، با مخالفت رهبری هم مواجه شد، اما در نگاه نهادهای انقلابی، این شیخ، یک فرد انقلابی و ولایتمدار شناخته می‌شود و همه‌جا برای سخنرانی برایش فرش قرمز پهن می‌کنند.

❓ ج.ا کی می‌خواهد دست از دوستی این خاله‌خرسه‌های مشکوک بردارد؟

✍🏻 #سلمان_کدیور


#حکومت_اسلامی

➖➖➖

🌾 @Naqdagin
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🍂 دکتر صدیقی پاتولوژیست و ریاست بیمارستان سینا در خصوص اثرات مازوت‌سوزی و SO2 بر بدن انسان، توضیح می‌دهد.

🍂 واقعا تکان دهنده است. تا یک دهۀ آینده، چنان آمار تکان‌دهنده‌ای از انواع سرطان و بیماری‌های تنفسی در استان‌های مرکزی و کلان شهرها گزارش شود که دیگر هیچ کاری نشود، انجام داد.

✍🏻 #اعظم_بهرامی


#حکومت_اسلامی
➖➖➖

🌾 @Naqdagin
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
📺 ساختار اجتماعی و مذهبی ما، میراثِ اجدادمان (شامپانزه‌‌ها) است

🎙دکتر #تقی_کیمیایی_اسدی

🍂 ناخودآگاهِ ذهن جامعۀ مذهبی بدین شکل است که گویا، یک «نر آلفای کائناتی» اون بالا نشسته به اسم خدا و همه چیز را کنترل می‌کند و نرهای آلفای کوچک‌تری از او در جامعه هستند و همه‌چیز را کنترل می‌کنند و ما نیز دقیقا باید مطابق برنامه و دین حق آنها زندگی کنیم.

🍂 نر آلفا (الله) به خانم‌ها می‌گوید، باید اینجوری لباس بپوشید و حجاب داشته‌باشید؛ آقایون هم اجازه ندارند شک کنند و باید از الله (نر آلفای کائناتی) و رسول و ولی امرشان (نرهای آلفای کوچکتر که خود را سخنگو و جانشین نر آلفای آسمانی جا زده‌اند) «اطاعتِ محض» کنند.

🍂 بدین وسیله، جامعه‌ای از افراد یک‌شکل و یکدست در «نظامِ باور و تفکر و سبکِ زندگی» و سبک پوشش» می‌سازند که حقّ شک و برگشت از نظام فرامین نرهای آلفا را ندارند و اگر چنین کنند، در دنیا با مجازات‌های سنگین مواجه می‌شوند (حدیث نبوی: «کسی که دینش را عوض کرد، بکشیدش»)، یا با مجازات‌های اخروی (شکنجۀ ابدی مرتد و مشرک در قرآن، ولو اخلاقی‌ترین و خردمندترین انسان باشد) تهدید می‌شوند.


#چیستا #نقد_ادیان
➖➖➖

🌾 @Naqdagin
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
📗آخوندیسم و معضلِ کندی و کودنیِ مقلد
(۱/۲)
✍🏻 #علیرضاموثق

🔻اقتصاد آنلاین:
عربستان حجاب را در مدینه آزاد کرد!
برخی رسانه‌ها با انتشار فیلمی از حضور توریست‌ها بدون حجاب در «مسجدالنبی» نوشته‌اند: «حجاب در مسجد النبی مدینه منوره برای رفاه توریست ها لغو شده‌است».


🔻مهدی نصیری اخیرا در مناظره‌ای (اینجا) از از سید علی خامنه‌ای نقل کرده‌‌است:
من ۴ خط قرمز دارم و کسی حق ندارد از این خطوط قرمز رد شود: رابطۀ با آمریکا، حصر، حجاب اجباری، نظارت استصوابی شورای نگهبان.

از کسی که نه تنها به امام زمان و یا تقریرِ ذهن و افکار و ارزش‌ها و احکام و اهداف و عواطف خدا در قرآن باور دارد، بلکه خودش را نمایندۀ امام زمان و الله و اخیرا نیز «زبان خدا» می‌پندارد؛ یعنی از کسی که تا این حد از فهمِ واقعیاتِ در دسترس گسسته است، بیش از این انتظاری نیست.

🍂 مرحوم شایگان در اواخر عمر دربارۀ نقش و سهمش در انقلاب ۵۷ شجاعانه اذعان کرد که «ما گند زدیم»؛ روشنفکرانی که از شدت چپ‌زدگی و بیماریِ غرب‌ستیزی، پشتِ قبیلۀ آخوندها رفتند، به سرنوشت چندین نسل گندی به تمام معنا زدند که هنوز و بعد از نیم‌قرن تلاش مداوم نیز از جمع کردنش، ناتوانیم! فی‌الواقع، روشنفکران ما در انقلاب ۵۷، یک خطای استراتژیک و اساسی و نابخشودنی کردند؛ از یک مار (حکومت استبدادیِ غیر دینیِ محمدرضا پهلوی) به اژدهایی هفت-سر (آخوندها و اسلام و استبداد دینی) پناه بردند و دین و دنیای چند نسل را با هم آتش زدند. بعد از انقلاب نیز با این قوم، نشستند و برخاستند و حشر و نشر کردند و به آنها «علامه و استاد» گفتند و در تهی کردنِ مفاهیمِ محترمی چون علامه و استاد و در «تجاوز به زبان» مشارکت نمودند. سوادِ این جماعت چیست؟ آیا جز این است که شبیه به یک پیکان-وانتِ پوسیدۀ پنچر، یک مشت کتاب، آن‌هم منقولاتِ تاریخیِ نقد-ناشده و حدیث و روایت و آیه حمل می‌کنند؟

🍂 نقشِ آخوندها در طول تاریخ، صرفا «نگهبانی از زندانِ‌های ذهنی جامعه» بوده‌‌است. روشنفکرانی که از دیکتاتوریِ شاهی ناقضِ مشروطه، به صاحبانِ چنین نقشِ تاریخیِ عقلانیت‌ستیزی پناه بردند، مشخصا با الفبایِ تاریخ و تفکر نیز آشنا نبوده‌اند؛ یعنی با این امر که یک آخوند، انسانی‌ست که هنوز به خرافاتی چون وجودِ انسانِ غایب و عصمت و امامتِ یک کودک هشت ساله باور دارد و مآلاً، نه جهانِ جدید را می‌شناسد و نه جامعۀ متکثر و پیچیدۀ مدرنِ را. البته این عدمِ معرفتِ تاریخی، یک وضعیتِ غالب فرهنگی بود، یا بقول احمد فردید، «حوالت تاریخی» ما، که در آن، خودِ نظامِ بستۀ پسا-کودتای شاه هم نقش و سهم داشته‌است؛ ولی باز با یک مقصرِ واحد و بلاگردان، اعم از روشنفکران یا نظام سیاسی طرف نیستیم؛ متوسطِ قد فکری جامعۀ دچارِ انحطاط تاریخی ما، بنا بضاعت‌ ناچیزش، چنین بود.

(ادامه دارد)
➖➖➖

🌾 @Naqdagin
📗آخوندیسم و معضلِ کندی و کودنیِ مقلد
(۲/۲)
✍🏻 #علیرضاموثق

🍂 حال باید پرسید، محمد بن سلمان کدام‌یک از این خطوط قرمز را نداشت که توانست حکمرانی‌اش را به الگویی برای بخشی از مردم ایران بدل کند؟

🍂 بن‌ سلمان، فاقدِ اولین خط قرمز است؛ چون از غرب و آمریکا، ترسِ هیستیریکِ بلادلیل ندارد و بقا و استمرارِ حکومتش را وابسته به ترس و دشمنی نامعقول و غیرعادی و شعاری با غرب، نمی‌بیند؛ برخلافِ آخوندها که پس از شورش انقلابی ۵۷، با تکیه بر موجِ جریان‌های چپ‌زده و غرب‌ستیز، بعد از قرن‌ها آرزویِ تشکیل حکومتی شیعی، به‌شکلی معجزه‌گون و غیرقابل تصور، به خدایِ موعودشان (قدرت) رسیدند. اگر غرب‌ستیزی و آمریکاستیزیِ بیمارگونِ متأثر از چپ‌ها نبود، ما امروز، از نظرِ اقتصاد و وضع معیشت عمومی و آمار مهاجرت و جذب توریسم و امثالهم، حداقل در سطحِ یک کشورِ نرمال آسیایی، مثل ترکیه و مالزی و امارات بودیم.

🍂 بن سلمان، به‌صورتِ طیفی، دارای دومین خط قرمز است؛ یعنی استبداد و حذف و سرکوبِ نیروهای غیرخودی در یک نظام سلطنتی؛ اما علی‌الظاهر، حذفِ غیرخودی‌ها در عربستان، با تنش‌‌ها و و جنگ و جدال‌های خونینِ خیابانیِ کمتری روبروست؛ به‌خاطر دچار نشدن عربستان به معضلِ پیتزایِ قرمه‌سبزیِ «دموکراسیِ اسلامی»، یا همان ایدۀ متوهمانۀ جمع کردنِ «جمهوریت با اسلامیت»، با تمسک به خط قرمز چهارم (شورای نگهبان)؛ نظامِ سیاسیِ در اسم جمهوری، اما تحتِ زعامتِ مطلقِ ولیِ فقیه(!).

🍂 «حجاب اجباری» هم که گویا اخیرا، حتی در مدینه (شهر حکمرانی پیامبر اسلام)، مثل سایر شهرهای عربستان، برچیده‌ شده‌است، اما در ایران، به‌مثابه مهمترین رکنِ ابزارِ سرکوبِ بخش مدرنِ جامعه عمل می‌کند؛ چرا که اگر از فردا حجاب آزاد شود، بلافاصله، حتی از سوی قشر ولایی سؤال طرح خواهد شد که نقشِ آخوندها و ولی فقیه در صدر این سلسه مراتبِ قدرت چیست؟ انقلاب ۵۷ چه دستاورد مشخص و محسوسی، جز روسری کشیدن بر سر زنان، با برکشیدنِ یک حاکمِ شرعِ شلاق‌بدستِ عبوس به بالاترین مقام سیاسی داشته‌است؟ و اگر فاقد همین روسری-با-توسری هم بشود، جز خسران و عقب‌گردهای فاجعه‌بارِ اقتصادی-سیاسی-فرهنگی، چه ماحصل و دستاورد محسوسی داشته؟ البته صرفا برای قشر خاصی از مسلمینِ داعشی که با دیدنِ زنانِ بی‌حجاب در خیابان‌ها و سینماها در دوران پهلوی، دچار انواعِ تنش‌های حادِ روانی-هویتی می‌شدند و به‌صرفِ بقای همین قانونِ داعشیِ حجاب اجباری، خودشان را گول می‌زدند و می‌زنند که باید هنوز هم حامی چنین حکمرانیِ فشل و فاسدی بمانند؛ چرا که حداقل در این مورد، پاسدارِ شریعتِ اسلام مانده‌است.

🍂 باری! حقیقتِ امر این است که آخوندها، از صدر تا ذیل‌شان، از قشری‌ترین، و به‌لحاظ عقلی و عاطفی و اخلاقی، عقب‌مانده‌ترین لایۀ اجتماعی بوده و هستند. در انقلاب ۵۷، یک فاجعۀ تاریخی خلق شد؛ زیرا این عقب‌مانده‌های وجودی که بدون قدرتِ سیاسی نیز یک آفتِ بالفعلِ اجتماعی برای جهانِ جدید و برای بسطِ آزادی و حقوق بشر و عدالت و دموکراسی بودند، به ابزارِ قدرت سیاسی نیز مجهز شدند، و ما را با وجود پیشتازیِ تاریخی در جنبشِ مشروطه‌خواهی، به مردمانی دچارِ حسرتِ حاکمانِ امارات و عربستان سعودی بدل کردند.


#حکومت_اسلامی #آخوندیسم #زنان

➖➖➖

🌾 @Naqdagin