📽 آیا پیامبر اسلام وجود تاریخی داشته است؟| محمد هاجری، رهبری یهودی-نصرانی | اشتراکات اسلام و فرقهی مرتدی یهودی
محمد هاجری: (محمد واقعی-تاریخی) رهبری یهودی که توسط روایات بنی عباس محو شد!
🔅این #مستند_تاریخی ارزشمند، به جستجوی شخصیت محمد واقعی در اسناد تاریخی پرداخته است. و با شواهد مختلف (از قرآن تا تاریخ) گرایش دینی او را تشریح کرده و نکات نو و تامل برانگیزی را طرح میکند. در پایان، گزیدهای از سخنان استاد #محمد_المسیح، پیرامون پیامبر مسلمانان و محمد واقعی بازنشر شده است.
🔅در این مستند تاریخی نکته قابل توجهی نیز پیرامون ریشهی تاریخی-مذهبی «حرام شدن شراب» در اسلام ذکر شده و این نکته تشریح شده که نه در یهودیت و نه سایر ادیان منطقه، شراب حرام نبوده؛ بلکه تنها فرقهای بدعتگذار از فرقِ یهودیت، چنین حرمتی ساخته بود. حال بنگرید چگونه با احادیثی نظیر این حدیث منسوب به امام صادق، در اذهان شرب خمر را گناهی عظیم، بدیهی و مشترک ادیان معرفی میکنند؛ و مجازاتهایی شدیدا داعشی را بر مبنای این تلقی، و به نام خدا، اجرا میکنند؛ و با منع فروش شراب استاندارد، عامل مرگ یا معلولیت تعداد قابل توجهی از مردم فرودست با شراب های تقلبی میشوند).
👁 این ویدیو را در کانال یوتیوب نقدآگین ببینید:
youtu.be/HxCiO2H4j4M
#نقد_اسلام #بازاندیشی #اناره
➖➖➖
🌾@Naqdagin
محمد هاجری: (محمد واقعی-تاریخی) رهبری یهودی که توسط روایات بنی عباس محو شد!
🔅این #مستند_تاریخی ارزشمند، به جستجوی شخصیت محمد واقعی در اسناد تاریخی پرداخته است. و با شواهد مختلف (از قرآن تا تاریخ) گرایش دینی او را تشریح کرده و نکات نو و تامل برانگیزی را طرح میکند. در پایان، گزیدهای از سخنان استاد #محمد_المسیح، پیرامون پیامبر مسلمانان و محمد واقعی بازنشر شده است.
🔅در این مستند تاریخی نکته قابل توجهی نیز پیرامون ریشهی تاریخی-مذهبی «حرام شدن شراب» در اسلام ذکر شده و این نکته تشریح شده که نه در یهودیت و نه سایر ادیان منطقه، شراب حرام نبوده؛ بلکه تنها فرقهای بدعتگذار از فرقِ یهودیت، چنین حرمتی ساخته بود. حال بنگرید چگونه با احادیثی نظیر این حدیث منسوب به امام صادق، در اذهان شرب خمر را گناهی عظیم، بدیهی و مشترک ادیان معرفی میکنند؛ و مجازاتهایی شدیدا داعشی را بر مبنای این تلقی، و به نام خدا، اجرا میکنند؛ و با منع فروش شراب استاندارد، عامل مرگ یا معلولیت تعداد قابل توجهی از مردم فرودست با شراب های تقلبی میشوند).
👁 این ویدیو را در کانال یوتیوب نقدآگین ببینید:
youtu.be/HxCiO2H4j4M
#نقد_اسلام #بازاندیشی #اناره
➖➖➖
🌾@Naqdagin
Telegram
نقدآگین
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📺 آیا پیامبر اسلام وجود تاریخی داشته است؟| محمد هاجری، رهبری یهودی-نصرانی | اشتراکات اسلام و فرقهی مرتدی یهودی
🎙#یوسف_تیکطاک
محمد هاجری: (محمد واقعی-تاریخی) رهبری یهودی که توسط روایات بنی عباس محو شد!
🔅این #مستند تاریخی ارزشمند، به جستجوی شخصیت محمد واقعی در اسناد تاریخی پرداخته است. و با شواهد مختلف (از قرآن تا تاریخ) گرایش دینی او را تشریح کرده و نکات نو و تامل برانگیزی را طرح میکند. در پایان، گزیدهای از سخنان استاد #محمد_المسیح، پیرامون پیامبر مسلمانان و محمد واقعی بازنشر شده است.
🔅در این مستند تاریخی نکته قابل توجهی نیز پیرامون ریشهی تاریخی-مذهبی «حرام شدن شراب» در اسلام ذکر شده و این نکته تشریح شده که نه در یهودیت و نه سایر ادیان منطقه، #شراب حرام نبوده؛ بلکه تنها فرقهای بدعتگذار از فرقِ یهودیت، چنین حرمتی ساخته بود.
➖➖➖
🌾@Naqdagin
🎙#یوسف_تیکطاک
محمد هاجری: (محمد واقعی-تاریخی) رهبری یهودی که توسط روایات بنی عباس محو شد!
🔅این #مستند تاریخی ارزشمند، به جستجوی شخصیت محمد واقعی در اسناد تاریخی پرداخته است. و با شواهد مختلف (از قرآن تا تاریخ) گرایش دینی او را تشریح کرده و نکات نو و تامل برانگیزی را طرح میکند. در پایان، گزیدهای از سخنان استاد #محمد_المسیح، پیرامون پیامبر مسلمانان و محمد واقعی بازنشر شده است.
🔅در این مستند تاریخی نکته قابل توجهی نیز پیرامون ریشهی تاریخی-مذهبی «حرام شدن شراب» در اسلام ذکر شده و این نکته تشریح شده که نه در یهودیت و نه سایر ادیان منطقه، #شراب حرام نبوده؛ بلکه تنها فرقهای بدعتگذار از فرقِ یهودیت، چنین حرمتی ساخته بود.
🖌#ترجمه #اختصاصی_نقدآگین: #بابک | 🖍ویراستاری: #عبدالله
.
#بازنگری #نقد_اسلام #تاریخ_اسلام #اناره
➖➖➖
🌾@Naqdagin
🎬 قدم سوم: در جستجوی کعبه (مبداء اسلام: پترا، عراق یا آسیای مرکزی-بلخ-؟)
📘در قدم سوم #پادکست_نقدآگین که بازنشر #ترجمه مصاحبهٔ يكی از اپیزودهای برنامهٔ sneaker corner است، به مبداء شکلگیری اسلام میپردازیم؛ از جمله موقعیتهای جغرافیایی اصلی اسلام، و اینکه آغازگران اسلام واقعاٌ چه کسانی بودهاند؟
ایدهٔ اصلی مراد بر تصدیق نظریهٔ چالشبرانگیز و آغازگرایانهٔ #دن_گیبسون در ردَ مکه به عنوان امّ القراء و آغازگاه اسلام بنا شده است؛ اما بنا به سنت تحقیق علمی، شاگرد خوب آن است که به استادش خیانت کند، و نه اطاعت و تقلید؛ یعنی ایدههای اصلی و قدرتمند او را بگیرد، و سپس به نواقص و خطاهای او دقیق شود و بکوشد ایدهای بهتر و جامعتر را عرضه کند تا ما را یک گام به حقیقتِ فراچنگ، نزدیکتر کند.
اولین دلیلی که او در ردّ پترا (بعنوان شهر اصلی اسلام) طرح میکند، قبلتر در ترجمهٔ اختصاصی نقدآگین از مصاحبهٔ استاد #محمد_المسیح (نقد و بررسی خرافهٔ اصحاب فیل) به نحوی اشاره شده بود.
➖➖➖
🌾@Naqdagin
📘در قدم سوم #پادکست_نقدآگین که بازنشر #ترجمه مصاحبهٔ يكی از اپیزودهای برنامهٔ sneaker corner است، به مبداء شکلگیری اسلام میپردازیم؛ از جمله موقعیتهای جغرافیایی اصلی اسلام، و اینکه آغازگران اسلام واقعاٌ چه کسانی بودهاند؟
ایدهٔ اصلی مراد بر تصدیق نظریهٔ چالشبرانگیز و آغازگرایانهٔ #دن_گیبسون در ردَ مکه به عنوان امّ القراء و آغازگاه اسلام بنا شده است؛ اما بنا به سنت تحقیق علمی، شاگرد خوب آن است که به استادش خیانت کند، و نه اطاعت و تقلید؛ یعنی ایدههای اصلی و قدرتمند او را بگیرد، و سپس به نواقص و خطاهای او دقیق شود و بکوشد ایدهای بهتر و جامعتر را عرضه کند تا ما را یک گام به حقیقتِ فراچنگ، نزدیکتر کند.
اولین دلیلی که او در ردّ پترا (بعنوان شهر اصلی اسلام) طرح میکند، قبلتر در ترجمهٔ اختصاصی نقدآگین از مصاحبهٔ استاد #محمد_المسیح (نقد و بررسی خرافهٔ اصحاب فیل) به نحوی اشاره شده بود.
➖➖➖
🌾@Naqdagin
در جستجوی کعبه (مبداء اسلام: پترا، عراق یا آسیای مرکزی-بلخ-؟)
@Naqdagin
🎧 قدم سوم: در جستجوی کعبه (مبداء اسلام: پترا، عراق یا آسیای مرکزی-بلخ-؟)
📘در قدم سوم #پادکست_نقدآگین که بازنشر #ترجمه مصاحبهٔ يكی از اپیزودهای برنامهٔ sneaker corner است، به مبداء شکلگیری اسلام میپردازیم؛ از جمله موقعیتهای جغرافیایی اصلی اسلام، و اینکه آغازگران اسلام واقعاٌ چه کسانی بودهاند؟
ایدهٔ اصلی مراد بر تصدیق نظریهٔ چالشبرانگیز و آغازگرایانهٔ #دن_گیبسون در ردَ مکه به عنوان امّ القراء و آغازگاه اسلام بنا شده است؛ اما بنا به سنت تحقیق علمی، شاگرد خوب آن است که به استادش خیانت کند، و نه اطاعت و تقلید؛ یعنی ایدههای اصلی و قدرتمند او را بگیرد، و سپس به نواقص و خطاهای او دقیق شود و بکوشد ایدهای بهتر و جامعتر را عرضه کند تا ما را یک گام به حقیقتِ فراچنگ، نزدیکتر کند.
اولین دلیلی که او در ردّ پترا (بعنوان شهر اصلی اسلام) طرح میکند، قبلتر در ترجمهٔ اختصاصی نقدآگین از مصاحبهٔ استاد #محمد_المسیح (نقد و بررسی خرافهٔ اصحاب فیل) به نحوی اشاره شده بود.
➖➖➖
🌾@Naqdagin
📘در قدم سوم #پادکست_نقدآگین که بازنشر #ترجمه مصاحبهٔ يكی از اپیزودهای برنامهٔ sneaker corner است، به مبداء شکلگیری اسلام میپردازیم؛ از جمله موقعیتهای جغرافیایی اصلی اسلام، و اینکه آغازگران اسلام واقعاٌ چه کسانی بودهاند؟
ایدهٔ اصلی مراد بر تصدیق نظریهٔ چالشبرانگیز و آغازگرایانهٔ #دن_گیبسون در ردَ مکه به عنوان امّ القراء و آغازگاه اسلام بنا شده است؛ اما بنا به سنت تحقیق علمی، شاگرد خوب آن است که به استادش خیانت کند، و نه اطاعت و تقلید؛ یعنی ایدههای اصلی و قدرتمند او را بگیرد، و سپس به نواقص و خطاهای او دقیق شود و بکوشد ایدهای بهتر و جامعتر را عرضه کند تا ما را یک گام به حقیقتِ فراچنگ، نزدیکتر کند.
اولین دلیلی که او در ردّ پترا (بعنوان شهر اصلی اسلام) طرح میکند، قبلتر در ترجمهٔ اختصاصی نقدآگین از مصاحبهٔ استاد #محمد_المسیح (نقد و بررسی خرافهٔ اصحاب فیل) به نحوی اشاره شده بود.
➖➖➖
🌾@Naqdagin
نقدآگین
#اینستا_ببینید ✍️#حامد_احمدی حدود چهار سال و یک ماه قبل در چنین روزهایی (۲۰۱۷/۴/۴) رژیم اسد و متحدانش با بمباران شیمیایی شهر #خان_شیخون بیش از ۹۰ غیرنظامی از جمله ۳۰ کودک را به شهادت رساندند و بدنبال آن بیمارستان شهر را هم به طور کامل منهدم کردند تا مداوای…
نقد و بررسی خرافهٔ اصحاب فیل
🎙 مصاحبه حامد عبدالصمد (منتقدِ برجسته اسلام) با استاد #محمد_المسیح
📸 این مصاحبهٔ #مستند را در اینستاگرام نقدآگین (اینجا) تماشا کنید.
🔻سورهٔ فیل در قرآن کاملا قهریست و هیچ جزئیاتی از کیستی اصحاب فیل و چرایی آن واقعه را گزارش نمیکند؛ اما برای تاریخ اسلامی سورهای مهم است، چرا که تمهیدی است برای ولادت محمد تا مثل عیسی، برایش یک تاریخ تولد با معجزه و کرامت ساخته شود؛ به همین خاطر ۱۳۰ سال بعد از وفات محمد، نویسندگان سیره و مفسران، برای نوشتنِ داستانی بسیار مفصلتر از سوره فیل، پیدا شدند: داستانی که تناقضات حیرتآوری با عقل سلیم دارد.
🔻طبق داستانسرایی نویسندگان قرآن، الله از کعبه وقتی مرکز شرک و گمراهی بود در مقابل پادشاه موحد مسیحی، حفاظت کرد(!) اما هنگامی که قرامطه کعبه را منهدم کردند و حجرالاسود را دزدیدند، در حال تماشا بود و هنگامی که حجاج، کعبه را با منجنیق ویران کرد، گفت: «چون جدال بینِ مسلمانان است، لازم نیست من دخالت کنم!»، و در مقابل بارها تخریب کعبه با سیلی که خود فرستاده بود نیز، همچنین.
📕توضیح کامل و ادامه (اینجا)
#ترجمه #اختصاصی_نقدآگین
➖➖➖
🌾@Naqdagin
🎙 مصاحبه حامد عبدالصمد (منتقدِ برجسته اسلام) با استاد #محمد_المسیح
📸 این مصاحبهٔ #مستند را در اینستاگرام نقدآگین (اینجا) تماشا کنید.
🔻سورهٔ فیل در قرآن کاملا قهریست و هیچ جزئیاتی از کیستی اصحاب فیل و چرایی آن واقعه را گزارش نمیکند؛ اما برای تاریخ اسلامی سورهای مهم است، چرا که تمهیدی است برای ولادت محمد تا مثل عیسی، برایش یک تاریخ تولد با معجزه و کرامت ساخته شود؛ به همین خاطر ۱۳۰ سال بعد از وفات محمد، نویسندگان سیره و مفسران، برای نوشتنِ داستانی بسیار مفصلتر از سوره فیل، پیدا شدند: داستانی که تناقضات حیرتآوری با عقل سلیم دارد.
🔻طبق داستانسرایی نویسندگان قرآن، الله از کعبه وقتی مرکز شرک و گمراهی بود در مقابل پادشاه موحد مسیحی، حفاظت کرد(!) اما هنگامی که قرامطه کعبه را منهدم کردند و حجرالاسود را دزدیدند، در حال تماشا بود و هنگامی که حجاج، کعبه را با منجنیق ویران کرد، گفت: «چون جدال بینِ مسلمانان است، لازم نیست من دخالت کنم!»، و در مقابل بارها تخریب کعبه با سیلی که خود فرستاده بود نیز، همچنین.
📕توضیح کامل و ادامه (اینجا)
#ترجمه #اختصاصی_نقدآگین
➖➖➖
🌾@Naqdagin
📽 نقد و بررسی خرافهٔ اصحاب فیل
🎙مصاحبه حامد عبدالصمد (منتقدِ برجسته اسلام) با استاد #محمد_المسیح
🔻سورهٔ فیل در قرآن کاملا قهریست و هیچ جزئیاتی از کیستی اصحاب فیل و چرایی آن واقعه را گزارش نمیکند؛ اما برای تاریخ اسلامی سورهای مهم است، چرا که تمهیدی است برای ولادت محمد تا مثل عیسی، برایش یک تاریخ تولد با معجزه و کرامت ساخته شود؛ به همین خاطر ۱۳۰ سال بعد از وفات محمد، نویسندگان سیره و مفسران، برای نوشتنِ داستانی بسیار مفصلتر از سوره فیل، پیدا شدند: داستانی که تناقضات حیرتآوری با عقل سلیم دارد.
🔻طبق داستانسرایی نویسندگان قرآن، الله از کعبه وقتی مرکز شرک و گمراهی بود در مقابل پادشاه موحد مسیحی، حفاظت کرد(!) اما هنگامی که قرامطه کعبه را منهدم کردند و حجرالاسود را دزدیدند، در حال تماشا بود و هنگامی که حجاج، کعبه را با منجنیق ویران کرد، گفت: «چون جدال بینِ مسلمانان است، لازم نیست من دخالت کنم!»، و در مقابل بارها تخریب کعبه با سیلی که خود فرستاده بود نیز، همچنین.
🔻عبدالصمد، با طرح سوالاتی علمی از استاد المسیح چگونگی شکل گیری این داستان در طی تاریخ، و نتیجتا نحوه شکلگیری تاریخ اسطورهای قرآن را به درجاتی روشن میسازد.
🔻وجه ضدایرانی (ضد عجمی) و مسیحی-رومی قرآن (در کنار اقتباسات پرشمارش از متون زرتشتی - بایبلی) مدتها موضوع سؤال و تحقیق من بوده است؛ در سورهٔ روم و در سورهُ فیل به درجات میتوان همین وجه را مشاهده کرد؛ چیزی که کمتر یک مسلمان ایرانی بدان توجه میکند؛ و اگر توجه کند نیز، مانند کسی مثل #علی_شریعتی، با نوعی جانبگیری پیشینی مثبت اسلامی و ضدایرانی از آن یاد میکند؛ و راه را برای سؤالاتی که طرحشان حداقل برای یک ایرانی ضروری است، میبندد؛ چه رسد به تحقیقات فراسوی ملیت و مذهب.
🔻داستان اصحاب فیل و «ابرهه/ابراهام»، داستانی پیرامون فرمانروا و سرداری یمنی نمیتواند باشد؛ بلکه بنا به شواهد و به احتمال زیاد، داستانی اسطورهسازی شده توسط کشیشان مسیحی پیرامون جنگ با ارتش بهرام چوبین (سردار و شاه ایرانی) است که به جنگ با رومیان مسیحی رفته بود و در این جنگ نیروهای نظامی ارمنی، جزو عوامل مؤثر در پیروزی رومیان و شکست ایرانیان بودند. بعدتر این اسطوره توسط سیرهنویسان مسلمان گرفته شده تا برای کعبه-مکه نوعی تاریخ تقدس و وجود تاریخی دراز دامن جعل کنند.
🔻در قدم سوم #پادکست_نقدآگین (اینجا) به همین اسطوره (و عدم توانایی فیلها برای جابجایی مسیرهای خشک و طولانی) به عنوان شاهدی برای ردّ #پترا و #مکه استناد میشود؛ و در این مصاحبه نیز برای ردٔ مکه به عنوان شهر مبداء این داستان.
🌐 برای مطالعهٔ تاریخی بیشتر، «بررسی ریشههای تاریخی قصهٔ اصحاب فیل» (اینجا) را بخوانید.
⏰ زمان تقریبی مطالعه: ۱۰ دقیقه
📸 این مصاحبهٔ #مستند را در اینستاگرام نقدآگین (اینجا) تماشا کنید.
#نقد_اسلام #بازاندیشی #نقد_قرآن
#ترجمه #اختصاصی_نقدآگین
➖➖➖
🌾@Naqdagin
🎙مصاحبه حامد عبدالصمد (منتقدِ برجسته اسلام) با استاد #محمد_المسیح
🔻سورهٔ فیل در قرآن کاملا قهریست و هیچ جزئیاتی از کیستی اصحاب فیل و چرایی آن واقعه را گزارش نمیکند؛ اما برای تاریخ اسلامی سورهای مهم است، چرا که تمهیدی است برای ولادت محمد تا مثل عیسی، برایش یک تاریخ تولد با معجزه و کرامت ساخته شود؛ به همین خاطر ۱۳۰ سال بعد از وفات محمد، نویسندگان سیره و مفسران، برای نوشتنِ داستانی بسیار مفصلتر از سوره فیل، پیدا شدند: داستانی که تناقضات حیرتآوری با عقل سلیم دارد.
🔻طبق داستانسرایی نویسندگان قرآن، الله از کعبه وقتی مرکز شرک و گمراهی بود در مقابل پادشاه موحد مسیحی، حفاظت کرد(!) اما هنگامی که قرامطه کعبه را منهدم کردند و حجرالاسود را دزدیدند، در حال تماشا بود و هنگامی که حجاج، کعبه را با منجنیق ویران کرد، گفت: «چون جدال بینِ مسلمانان است، لازم نیست من دخالت کنم!»، و در مقابل بارها تخریب کعبه با سیلی که خود فرستاده بود نیز، همچنین.
🔻عبدالصمد، با طرح سوالاتی علمی از استاد المسیح چگونگی شکل گیری این داستان در طی تاریخ، و نتیجتا نحوه شکلگیری تاریخ اسطورهای قرآن را به درجاتی روشن میسازد.
🔻وجه ضدایرانی (ضد عجمی) و مسیحی-رومی قرآن (در کنار اقتباسات پرشمارش از متون زرتشتی - بایبلی) مدتها موضوع سؤال و تحقیق من بوده است؛ در سورهٔ روم و در سورهُ فیل به درجات میتوان همین وجه را مشاهده کرد؛ چیزی که کمتر یک مسلمان ایرانی بدان توجه میکند؛ و اگر توجه کند نیز، مانند کسی مثل #علی_شریعتی، با نوعی جانبگیری پیشینی مثبت اسلامی و ضدایرانی از آن یاد میکند؛ و راه را برای سؤالاتی که طرحشان حداقل برای یک ایرانی ضروری است، میبندد؛ چه رسد به تحقیقات فراسوی ملیت و مذهب.
🔻داستان اصحاب فیل و «ابرهه/ابراهام»، داستانی پیرامون فرمانروا و سرداری یمنی نمیتواند باشد؛ بلکه بنا به شواهد و به احتمال زیاد، داستانی اسطورهسازی شده توسط کشیشان مسیحی پیرامون جنگ با ارتش بهرام چوبین (سردار و شاه ایرانی) است که به جنگ با رومیان مسیحی رفته بود و در این جنگ نیروهای نظامی ارمنی، جزو عوامل مؤثر در پیروزی رومیان و شکست ایرانیان بودند. بعدتر این اسطوره توسط سیرهنویسان مسلمان گرفته شده تا برای کعبه-مکه نوعی تاریخ تقدس و وجود تاریخی دراز دامن جعل کنند.
🔻در قدم سوم #پادکست_نقدآگین (اینجا) به همین اسطوره (و عدم توانایی فیلها برای جابجایی مسیرهای خشک و طولانی) به عنوان شاهدی برای ردّ #پترا و #مکه استناد میشود؛ و در این مصاحبه نیز برای ردٔ مکه به عنوان شهر مبداء این داستان.
🌐 برای مطالعهٔ تاریخی بیشتر، «بررسی ریشههای تاریخی قصهٔ اصحاب فیل» (اینجا) را بخوانید.
⏰ زمان تقریبی مطالعه: ۱۰ دقیقه
📸 این مصاحبهٔ #مستند را در اینستاگرام نقدآگین (اینجا) تماشا کنید.
#نقد_اسلام #بازاندیشی #نقد_قرآن
#ترجمه #اختصاصی_نقدآگین
➖➖➖
🌾@Naqdagin
Telegram
نقدآگین
نقد و بررسی خرافهٔ اصحاب فیل
🎙 مصاحبه حامد عبدالصمد (منتقدِ برجسته اسلام) با استاد #محمد_المسیح
📸 این مصاحبهٔ #مستند را در اینستاگرام نقدآگین (اینجا) تماشا کنید.
🔻سورهٔ فیل در قرآن کاملا قهریست و هیچ جزئیاتی از کیستی اصحاب فیل و چرایی آن واقعه را گزارش…
🎙 مصاحبه حامد عبدالصمد (منتقدِ برجسته اسلام) با استاد #محمد_المسیح
📸 این مصاحبهٔ #مستند را در اینستاگرام نقدآگین (اینجا) تماشا کنید.
🔻سورهٔ فیل در قرآن کاملا قهریست و هیچ جزئیاتی از کیستی اصحاب فیل و چرایی آن واقعه را گزارش…
نقدآگین
🔍 نقد و بررسی دعای عرفه 📌 قسمت اول: نقد تاریخی؛ دعای عرفه از «حسین ابن علی» در سدهی یکم هجری نمیتواند باشد؛ بلکه از در سدهی دوم هجری نوشته شدهاست. ✍️#زهیر_میرکریمی (۱/۲) 🔻 دعای عرفه، که تاکنون تقریباً بیهیچ تردیدی منسوب به حسین ابن علی و سدهی یکم…
#نقد_قرآن #نقد_کتاب
🔍 تصورات خطای قرآن پیرامون انجیل و تورات
تاریخِ یک انگاره: از باور به اصالت و وثاقت بایبل در زمانۀ ظهور قرآن تا باور به تحریف بایبل در سدۀ پنجم هجری
(۱/۲)
✍️#زهیر_میرکریمی
🔻در روزهای اخیر مهرداد طباطبایی مصاحبهای به میزبانی فاطمه مصلحزاده با ایشان داشته است با موضوع «تاریخِ انگارۀ تحریف بایبل در میان مسلمانان».
🔻 تاریخ انگارۀ تحریف بایبل موضوع پژوهش پایاننامۀ دورۀ دکتری ایشان بوده است و بهزودی در قالب یک کتاب منتشر خواهد شد. البته تاکنون دستکم سه مقاله در همین موضوع به قلم مهرداد طباطبایی منتشر شده است:
📗 طباطبایی، مهرداد؛ محمدعلی مهدویراد. تاریخ انگارۀ تحریف بایبل در دوران پیشااسلامی. پژوهشهای ادیانی، سال چهارم، شمارهی ۷ (۱۳۹۵)، صص ۹–۲۸.
📗 طباطبایی، مهرداد؛ محمدعلی مهدویراد. تاریخ انگارۀ تحریف بایبل در مجادلات مسیحی–اسلامی. تاریخ اسلام، سال نوزدهم، شمارهی ۷۴ (۱۳۹۷)، صص ۱۳۷–۱۸۰.
📗 طباطبایی، مهرداد. بررسی نظریۀ تأثیرپذیری قرآن از ابیونیان در اعتقاد به تحریف بایبل. پژوهشهای ادیانی، سال هفتم، شمارهی ۱۳ (۱۳۹۸)، صص ۷–۲۸.
مصاحبۀ اخیر ایشان با دورنما را میتوان در ارتباط با مقالۀ دوم، یعنی «تاریخ انگارهی تحریف بایبل در مجادلات مسیحی–اسلامی»، دانست.
🔻 بخشهایی از مدعا، روش، و نتایج پژوهش ایشان را که در این گفتوگو بیان کردهاند در ادامه میآورم:
🔅 "... و نتیجۀ پژوهش من دربارۀ این موضوع این شد که تا جایی که به قرون اولیۀ اسلام مربوط میشود، ما در قرن اول هجری یعنی در یکصد سال اول پس از هجرت پیامبر اسلام، هیچ شاهدی مبنی بر اینکه در بین مسلمانان کسی چیزی دال بر این گفته باشد که گویی مسلمانان چنین اعتقادی دارند [یعنی اعتقاد به محرفبودن بایبل]، پیدا نکردیم. حتی وقتی وارد قرن دوم هجری میشویم، سراسر قرن دوم هجری، جز یک یا دو مورد که آنها هم مشکوک یا قابل تأویل هستند، ما سرنخ دیگری پیدا نمیکنیم که ما را مطمئن سازد که حتی تا پایان قرن دوم هجری همچنین اعتقادی در بین مسلمانان وجود یا رواج داشته است؛ و بلکه برعکس آن، ما شواهدی قوی پیدا کردیم که خلاف آن را نشان میدهد و این طور به نظر میرسد که تا پایان قرن دوم هجری، اعتقاد غالب در میان مسلمانان و حتی اعتقاد رسمی مسلمانان، اصالت و وثاقت این کتابها بوده است. از ابتدای قرن سوم هجری به این سو، کمکم ما نشانههایی دال بر اینکه مسلمانان به دلایلی چنین اعتقادی پیدا کردند میبینیم..."
🔅 "... در نگاه تاریخ انگارهای، ما به دنبال این هستیم که بدانیم یک انگاره یا یک عقیده، در طی یک زمان نسبتاً طولانی، چه مراحلی از رشد، تطور، بلوغ و پیشرفت یا احیاناً حتی پسرفت را پشت سر گذاشته است. در واقع اینجا میخواهم بگویم ما در پژوهشِ تاریخ انگارهای، حتماً شروع به حرکت در طول تاریخ میکنیم؛ یک پژوهشِ «درزمانی» انجام میدهیم، درحالی که بسیاری از پژوهشهای تاریخی صرفاً «همزمان» هستند، یعنی فقط در یک نقطهی خاص تاریخی، در یک مقطع تاریخی و در یک برش از تاریخ، متمرکز میشوند و فقط آن نقطه را بررسی میکند که مزایا و معایب خودش را دارد و اکثر پژوهشهایی که تا الان دربارهی این موضوع صورت گرفته است با این نگاه مقطعی بوده..."
🔅 "... مختصصان تاریخ انگاره بارها و بارها به ما هشدار میدهند و میگویند مواظب باشید: این چیزی که در ذهن شما از اصطلاحات، واژگان، و مفاهیم وجود دارد میتواند کاملاً با آنچیزی که هزار سال قبل، دو هزار سال قبل، در ذهن مردمان آن روزگار بوده است متفاوت باشد... چون ممکن است معنایی که ما امروز از «تحریف» داریم کاملاً با آن معنایی که در قرآن به کار رفته است متفاوت باشد و من در پژوهش خودم نشان دادم که اتفاقاً همینطور است و نه تنها در قرآن، بلکه تا قرنها پس از ظهور قرآن هم در هیچ لغتنامهی عربی نمیبینیم که «تحریف» به معنایی که ما امروز میفهمیم معنا شده باشد. بسیار مهم است. تحریف در قرآن و متون عربی قدیم صرفاً به معنای تغییردادنِ معنا بوده است و نه تغییردادنِ الفاظ یا متون".
(ادامه دارد)
➖➖➖
🌾@Naqdagin
🔍 تصورات خطای قرآن پیرامون انجیل و تورات
تاریخِ یک انگاره: از باور به اصالت و وثاقت بایبل در زمانۀ ظهور قرآن تا باور به تحریف بایبل در سدۀ پنجم هجری
(۱/۲)
✍️#زهیر_میرکریمی
🔻در روزهای اخیر مهرداد طباطبایی مصاحبهای به میزبانی فاطمه مصلحزاده با ایشان داشته است با موضوع «تاریخِ انگارۀ تحریف بایبل در میان مسلمانان».
🔻 تاریخ انگارۀ تحریف بایبل موضوع پژوهش پایاننامۀ دورۀ دکتری ایشان بوده است و بهزودی در قالب یک کتاب منتشر خواهد شد. البته تاکنون دستکم سه مقاله در همین موضوع به قلم مهرداد طباطبایی منتشر شده است:
📗 طباطبایی، مهرداد؛ محمدعلی مهدویراد. تاریخ انگارۀ تحریف بایبل در دوران پیشااسلامی. پژوهشهای ادیانی، سال چهارم، شمارهی ۷ (۱۳۹۵)، صص ۹–۲۸.
📗 طباطبایی، مهرداد؛ محمدعلی مهدویراد. تاریخ انگارۀ تحریف بایبل در مجادلات مسیحی–اسلامی. تاریخ اسلام، سال نوزدهم، شمارهی ۷۴ (۱۳۹۷)، صص ۱۳۷–۱۸۰.
📗 طباطبایی، مهرداد. بررسی نظریۀ تأثیرپذیری قرآن از ابیونیان در اعتقاد به تحریف بایبل. پژوهشهای ادیانی، سال هفتم، شمارهی ۱۳ (۱۳۹۸)، صص ۷–۲۸.
مصاحبۀ اخیر ایشان با دورنما را میتوان در ارتباط با مقالۀ دوم، یعنی «تاریخ انگارهی تحریف بایبل در مجادلات مسیحی–اسلامی»، دانست.
🔻 بخشهایی از مدعا، روش، و نتایج پژوهش ایشان را که در این گفتوگو بیان کردهاند در ادامه میآورم:
🔅 "... و نتیجۀ پژوهش من دربارۀ این موضوع این شد که تا جایی که به قرون اولیۀ اسلام مربوط میشود، ما در قرن اول هجری یعنی در یکصد سال اول پس از هجرت پیامبر اسلام، هیچ شاهدی مبنی بر اینکه در بین مسلمانان کسی چیزی دال بر این گفته باشد که گویی مسلمانان چنین اعتقادی دارند [یعنی اعتقاد به محرفبودن بایبل]، پیدا نکردیم. حتی وقتی وارد قرن دوم هجری میشویم، سراسر قرن دوم هجری، جز یک یا دو مورد که آنها هم مشکوک یا قابل تأویل هستند، ما سرنخ دیگری پیدا نمیکنیم که ما را مطمئن سازد که حتی تا پایان قرن دوم هجری همچنین اعتقادی در بین مسلمانان وجود یا رواج داشته است؛ و بلکه برعکس آن، ما شواهدی قوی پیدا کردیم که خلاف آن را نشان میدهد و این طور به نظر میرسد که تا پایان قرن دوم هجری، اعتقاد غالب در میان مسلمانان و حتی اعتقاد رسمی مسلمانان، اصالت و وثاقت این کتابها بوده است. از ابتدای قرن سوم هجری به این سو، کمکم ما نشانههایی دال بر اینکه مسلمانان به دلایلی چنین اعتقادی پیدا کردند میبینیم..."
🔅 "... در نگاه تاریخ انگارهای، ما به دنبال این هستیم که بدانیم یک انگاره یا یک عقیده، در طی یک زمان نسبتاً طولانی، چه مراحلی از رشد، تطور، بلوغ و پیشرفت یا احیاناً حتی پسرفت را پشت سر گذاشته است. در واقع اینجا میخواهم بگویم ما در پژوهشِ تاریخ انگارهای، حتماً شروع به حرکت در طول تاریخ میکنیم؛ یک پژوهشِ «درزمانی» انجام میدهیم، درحالی که بسیاری از پژوهشهای تاریخی صرفاً «همزمان» هستند، یعنی فقط در یک نقطهی خاص تاریخی، در یک مقطع تاریخی و در یک برش از تاریخ، متمرکز میشوند و فقط آن نقطه را بررسی میکند که مزایا و معایب خودش را دارد و اکثر پژوهشهایی که تا الان دربارهی این موضوع صورت گرفته است با این نگاه مقطعی بوده..."
🔅 "... مختصصان تاریخ انگاره بارها و بارها به ما هشدار میدهند و میگویند مواظب باشید: این چیزی که در ذهن شما از اصطلاحات، واژگان، و مفاهیم وجود دارد میتواند کاملاً با آنچیزی که هزار سال قبل، دو هزار سال قبل، در ذهن مردمان آن روزگار بوده است متفاوت باشد... چون ممکن است معنایی که ما امروز از «تحریف» داریم کاملاً با آن معنایی که در قرآن به کار رفته است متفاوت باشد و من در پژوهش خودم نشان دادم که اتفاقاً همینطور است و نه تنها در قرآن، بلکه تا قرنها پس از ظهور قرآن هم در هیچ لغتنامهی عربی نمیبینیم که «تحریف» به معنایی که ما امروز میفهمیم معنا شده باشد. بسیار مهم است. تحریف در قرآن و متون عربی قدیم صرفاً به معنای تغییردادنِ معنا بوده است و نه تغییردادنِ الفاظ یا متون".
(ادامه دارد)
➖➖➖
🌾@Naqdagin
Telegram
نقدآگین
📺 آیا پیامبر اسلام وجود تاریخی داشته است؟| محمد هاجری، رهبری یهودی-نصرانی | اشتراکات اسلام و فرقهی مرتدی یهودی
🎙#یوسف_تیکطاک
محمد هاجری: (محمد واقعی-تاریخی) رهبری یهودی که توسط روایات بنی عباس محو شد!
🔅این #مستند تاریخی ارزشمند، به جستجوی شخصیت محمد…
🎙#یوسف_تیکطاک
محمد هاجری: (محمد واقعی-تاریخی) رهبری یهودی که توسط روایات بنی عباس محو شد!
🔅این #مستند تاریخی ارزشمند، به جستجوی شخصیت محمد…
📓نامههایی برای محمد پیامبر (پژوهشی بر ریشههای قرآن)
✍️ #امین_قضایی
(۱/۳)
✂️ برشهایی از كتاب
مکان مؤلفان قرآن
🔻چنانچه از نظر گذشت، باورهای مذهبی نویسندگان و متون مقدس ایشان بیش از هر چیز با فرقه ابیونیها مطابقت دارد. البته دانش ما از این فرقه بسیار اندك است و معدود اشارات نیز به قرن اول میلادی برمیگردد و معلوم نیست که این فرقه در سدههای بعدی چه تغییراتی از سر گذرانده و یا به چه فرقههای دیگری منشعب شده و یا چه فرقههای دیگری از ایشان متاثر بودهاند. با این حال، چند نکته مسلم است.
🔻نویسندگان به یک فرقهٔ الحادی مسیحی-یهودی تعلق داشتهاند. در آنها هیچ نشانی از عقاید و ادبیات مسیحیان ارتودوکس و یهودستیزی دیده نمیشود؛ زیرا هم شریعت یهود را تایید میکردند و بیش از هر چیزی درباره موسی سخن گفتهاند. با این حال عیسی به عنوان پیامبر خدا مورد قبول آنهاست و نسبت به بنی اسراییل تصور مثبتی نداشتهاند و برخلاف یهودیان، به ترویج دین بین تمام مردم اعتقاد داشته و میسیونرهای مذهبی مانند محمد در اختیار داشتهاند. این نشان میدهد که آنها صرفا یهودی نبودهاند و در عین حال مسیحی ارتودوکس هم نبودهاند. تمام این یافتهها بیش از هر چیز با باورهای ابیونیها و صابئین مطابقت دارد.
🔻 اما این فرقه در کجا اسکان داشته و این نامهها از کدام منطقه به دست محمد میرسیده است؟ گزینههای احتمالی به قرار زیر است:
۱. سوریه و آناتولی (یا فلسطین)؛
۲. حبشه و یمن.
🔻یک رویکرد زبان شناختی تا حدی میتواند در تشخیص مکان نویسندگان به ما کمک کند. اینکه کلمات غیرعربی قرآن به کدامیک از زبانهای پیرامونی (آرامی- سریانی، عبری و قبطی..) نزدیکتر است زبان اصلی نویسندگان را نیز نشان خواهد داد؛ زیرا آنها حتما در ترجمه به عربی، کلمات زبان خود را نیز منتقل کردهاند.
کریستف لوکزنبرگ، پژوهشگر آلمانی، در کتاب جنجالبرانگیز خود تحت عنوان «خوانش سوری-آرامی از قرآن»، نشان میدهد که بسیاری از کلمات غیرعربی که حتی مفسرین مسلمان معنای آنرا نمیدانند، اصالتا کلماتی سریانی هستند که یا به اشتباه نقطهگذاری شدهاند و یا به اشتباه تعبیر شدهاند. ذکر تمامی مواردی که لوکزنبرگ (Luksenburg 2007) ذکر میکند از حوصله بحث خارج است. با این حال چند نمونه در اینجا ذکر میشود:
🔹«چرا آنها از تذکر روى گردانند؟ گویى گورخرانى رمیدهاند که از مقابل شیرى فرار کردهاند» (سوره ۷۴، آیات ۴۹-۵۱).
کلمه قسوره در اینجا، «شیر» ترجمه میشود، اما این کلمه عربی نیست و تنها بنا بر حدس مترجمین، شیر ترجمه شده است. لوکزنبرگ با رجوع به معادل آن در زبان آرامی نشان میدهد که منظور «الاغ» است. «الاغی که پیر است و قادر به حمل بار نیست».
بنابراین منظور متن این نیست که مشرکین با شنیدن تذکر مانند گورخرانی هستند که از یک شیر ژیان میترسند و فرار میکنند. متن میخواهد بگوید که آنها مانند گورخرانی هستند که از الاغ ضعیف و پیر میترسد در حالیکه (این ذکر) هیچ تهدیدی برای آنها ندارد.
🔹در سه آیه نخست سوره ۴۳ میخوانیم:
«حاء میم؛ وحى [نامه]اى است از جانب [خداى] رحمتگر مهربان کتابى است که آیات آن به روشنى بیان شده؛ قرآنى به زبان عربى براى عربزبانان».
در زبان عربی «فصل» به معنی جدا کردن است و در اینجا مترجم آنرا به عنوان توضیح دادن و روشن کردن تعبیر میکنند، اما لوکزنبورگ با رجوع به ریشه سریانی «فصل» دریافته است که منظور اصلی آن در اینجا «ترجمه کردن» است. بنابراین وی آیه فوق را اینگونه ترجمه میکند:
«کتابی که آیاتش ترجمه شده، «منتخبیست از بایبل و ادعیه یهودیان» به زبان عربی برای عربزبانان».
این تصحیح لوکزنبرگ مطابقت کامل با فرضیه ما درباره ارسال کتب به همراه نامهها دارد.
🔹 لوکزنبورگ دهها مورد دیگر نیز ذکر میکند از جمله کلماتی مانند «حور عین» که آنرا «باکرگان بهشتی» تعبیر میکنند، اما وی نشان میدهد که در اصل این کلمه به معنای «انگور سفید» است، و یا کلمهٔ #کوثر که مفسرین مسلمان بنا به روایتی از عایشه، آنرا جويی در بهشت میدانند که به محمد اعطا شده است، چیزی که چندان با عقل جور در نمیآید، لوکزنبرگ با رجوع به معادل سریانی این کلمه نشان میدهد که کوثر به معنی «استقامت در کار و عبادت» است.
🔻وجود کلماتی که اصالتا سریانی هستند و هنگام ترجمه وارد متن قرآن شدهاند، نشان میدهد که نویسندگان به زبان سریانی مینوشتند، اما این الزاما اثبات نمیکند که نویسندگان در بلاد شام سکنی داشتهاند؛ زیرا بسیاری از علمای دین مسیحی به زبان آرامی یا سریانی مینوشتند و مطالعه میکردند. زبان سریانی یک زبان علمی و معتبر در کل امپراتوری روم شرقی بود. به همین دلیل تفسیر زبانشناختی نمیتواند چیزی از مکان دقیق این فرقهٔ مسیحی به ما بگوید.
(ادامه دارد)
➖➖➖
🌾@Naqdagin
✍️ #امین_قضایی
(۱/۳)
✂️ برشهایی از كتاب
مکان مؤلفان قرآن
🔻چنانچه از نظر گذشت، باورهای مذهبی نویسندگان و متون مقدس ایشان بیش از هر چیز با فرقه ابیونیها مطابقت دارد. البته دانش ما از این فرقه بسیار اندك است و معدود اشارات نیز به قرن اول میلادی برمیگردد و معلوم نیست که این فرقه در سدههای بعدی چه تغییراتی از سر گذرانده و یا به چه فرقههای دیگری منشعب شده و یا چه فرقههای دیگری از ایشان متاثر بودهاند. با این حال، چند نکته مسلم است.
🔻نویسندگان به یک فرقهٔ الحادی مسیحی-یهودی تعلق داشتهاند. در آنها هیچ نشانی از عقاید و ادبیات مسیحیان ارتودوکس و یهودستیزی دیده نمیشود؛ زیرا هم شریعت یهود را تایید میکردند و بیش از هر چیزی درباره موسی سخن گفتهاند. با این حال عیسی به عنوان پیامبر خدا مورد قبول آنهاست و نسبت به بنی اسراییل تصور مثبتی نداشتهاند و برخلاف یهودیان، به ترویج دین بین تمام مردم اعتقاد داشته و میسیونرهای مذهبی مانند محمد در اختیار داشتهاند. این نشان میدهد که آنها صرفا یهودی نبودهاند و در عین حال مسیحی ارتودوکس هم نبودهاند. تمام این یافتهها بیش از هر چیز با باورهای ابیونیها و صابئین مطابقت دارد.
🔻 اما این فرقه در کجا اسکان داشته و این نامهها از کدام منطقه به دست محمد میرسیده است؟ گزینههای احتمالی به قرار زیر است:
۱. سوریه و آناتولی (یا فلسطین)؛
۲. حبشه و یمن.
🔻یک رویکرد زبان شناختی تا حدی میتواند در تشخیص مکان نویسندگان به ما کمک کند. اینکه کلمات غیرعربی قرآن به کدامیک از زبانهای پیرامونی (آرامی- سریانی، عبری و قبطی..) نزدیکتر است زبان اصلی نویسندگان را نیز نشان خواهد داد؛ زیرا آنها حتما در ترجمه به عربی، کلمات زبان خود را نیز منتقل کردهاند.
کریستف لوکزنبرگ، پژوهشگر آلمانی، در کتاب جنجالبرانگیز خود تحت عنوان «خوانش سوری-آرامی از قرآن»، نشان میدهد که بسیاری از کلمات غیرعربی که حتی مفسرین مسلمان معنای آنرا نمیدانند، اصالتا کلماتی سریانی هستند که یا به اشتباه نقطهگذاری شدهاند و یا به اشتباه تعبیر شدهاند. ذکر تمامی مواردی که لوکزنبرگ (Luksenburg 2007) ذکر میکند از حوصله بحث خارج است. با این حال چند نمونه در اینجا ذکر میشود:
🔹«چرا آنها از تذکر روى گردانند؟ گویى گورخرانى رمیدهاند که از مقابل شیرى فرار کردهاند» (سوره ۷۴، آیات ۴۹-۵۱).
کلمه قسوره در اینجا، «شیر» ترجمه میشود، اما این کلمه عربی نیست و تنها بنا بر حدس مترجمین، شیر ترجمه شده است. لوکزنبرگ با رجوع به معادل آن در زبان آرامی نشان میدهد که منظور «الاغ» است. «الاغی که پیر است و قادر به حمل بار نیست».
بنابراین منظور متن این نیست که مشرکین با شنیدن تذکر مانند گورخرانی هستند که از یک شیر ژیان میترسند و فرار میکنند. متن میخواهد بگوید که آنها مانند گورخرانی هستند که از الاغ ضعیف و پیر میترسد در حالیکه (این ذکر) هیچ تهدیدی برای آنها ندارد.
🔹در سه آیه نخست سوره ۴۳ میخوانیم:
«حاء میم؛ وحى [نامه]اى است از جانب [خداى] رحمتگر مهربان کتابى است که آیات آن به روشنى بیان شده؛ قرآنى به زبان عربى براى عربزبانان».
در زبان عربی «فصل» به معنی جدا کردن است و در اینجا مترجم آنرا به عنوان توضیح دادن و روشن کردن تعبیر میکنند، اما لوکزنبورگ با رجوع به ریشه سریانی «فصل» دریافته است که منظور اصلی آن در اینجا «ترجمه کردن» است. بنابراین وی آیه فوق را اینگونه ترجمه میکند:
«کتابی که آیاتش ترجمه شده، «منتخبیست از بایبل و ادعیه یهودیان» به زبان عربی برای عربزبانان».
این تصحیح لوکزنبرگ مطابقت کامل با فرضیه ما درباره ارسال کتب به همراه نامهها دارد.
🔹 لوکزنبورگ دهها مورد دیگر نیز ذکر میکند از جمله کلماتی مانند «حور عین» که آنرا «باکرگان بهشتی» تعبیر میکنند، اما وی نشان میدهد که در اصل این کلمه به معنای «انگور سفید» است، و یا کلمهٔ #کوثر که مفسرین مسلمان بنا به روایتی از عایشه، آنرا جويی در بهشت میدانند که به محمد اعطا شده است، چیزی که چندان با عقل جور در نمیآید، لوکزنبرگ با رجوع به معادل سریانی این کلمه نشان میدهد که کوثر به معنی «استقامت در کار و عبادت» است.
🔻وجود کلماتی که اصالتا سریانی هستند و هنگام ترجمه وارد متن قرآن شدهاند، نشان میدهد که نویسندگان به زبان سریانی مینوشتند، اما این الزاما اثبات نمیکند که نویسندگان در بلاد شام سکنی داشتهاند؛ زیرا بسیاری از علمای دین مسیحی به زبان آرامی یا سریانی مینوشتند و مطالعه میکردند. زبان سریانی یک زبان علمی و معتبر در کل امپراتوری روم شرقی بود. به همین دلیل تفسیر زبانشناختی نمیتواند چیزی از مکان دقیق این فرقهٔ مسیحی به ما بگوید.
(ادامه دارد)
➖➖➖
🌾@Naqdagin
Telegram
نقدآگین
📺 آیا پیامبر اسلام وجود تاریخی داشته است؟| محمد هاجری، رهبری یهودی-نصرانی | اشتراکات اسلام و فرقهی مرتدی یهودی
🎙#یوسف_تیکطاک
محمد هاجری: (محمد واقعی-تاریخی) رهبری یهودی که توسط روایات بنی عباس محو شد!
🔅این #مستند تاریخی ارزشمند، به جستجوی شخصیت محمد…
🎙#یوسف_تیکطاک
محمد هاجری: (محمد واقعی-تاریخی) رهبری یهودی که توسط روایات بنی عباس محو شد!
🔅این #مستند تاریخی ارزشمند، به جستجوی شخصیت محمد…
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📺 افسانهٔ ایرانستیز قرآن
— #حامد_عبدالصمد و #محمد_المسیح
🖌#ترجمه #اختصاصی_نقدآگین: #عبدالله
🔻سورۀ فیل کاملا قهریست و هیچ جزئیاتی از هویت «اصحاب فیل» و چرایی واقعه گزارش نمیکند، اما برای تاریخ اسلام سورهای بس مهم است؛ چرا که تمهیدیست برای ولادت محمد تا مثل عیسی برایش تاریخ تولدی با معجزه-کرامت جعل شود.
🔻به همین دلیل تازه پس از سده یکِ «تاریخ عربی»، سر و کلۀ مؤلفانِ سیرۀ محمد و مفسران قرآن برای نوشتنِ داستانی بسیار مفصلتر از سوره فیل پیدا میشود؛ داستانی که تناقضات حیرتآوری با عقل سلیم دارد.
🔻طبق داستانسرایی تاریخ رستگاری، الله از کعبه هنگامیکه پر از بت و ضلالت بود، در مقابل پادشاه موحد مسیحی حفاظت کرد، اما هنگامی که قرامطه کعبه را منهدم کردند و حجرالاسود را دزدیدند، در حال تماشای این صحنهٔ دراماتیک بود(!) و هنگامی که حَجاج، کعبه را با منجنیق ویران کرد، گفت: «چون جنگ برادرای مسلمونه، لازم نکرده من دخالت کنم!» و در مقابل بارها تخریب کعبه با سیلی که ملائکهاش از روی حواسپرتی فرستاده بودند نیز کمافیالسابق به سکوت ازلی-ابدیاش ادامه داد! (ادامه⬇️)
➖➖➖
🌾 نقدآگین
— #حامد_عبدالصمد و #محمد_المسیح
🖌#ترجمه #اختصاصی_نقدآگین: #عبدالله
🔻سورۀ فیل کاملا قهریست و هیچ جزئیاتی از هویت «اصحاب فیل» و چرایی واقعه گزارش نمیکند، اما برای تاریخ اسلام سورهای بس مهم است؛ چرا که تمهیدیست برای ولادت محمد تا مثل عیسی برایش تاریخ تولدی با معجزه-کرامت جعل شود.
🔻به همین دلیل تازه پس از سده یکِ «تاریخ عربی»، سر و کلۀ مؤلفانِ سیرۀ محمد و مفسران قرآن برای نوشتنِ داستانی بسیار مفصلتر از سوره فیل پیدا میشود؛ داستانی که تناقضات حیرتآوری با عقل سلیم دارد.
🔻طبق داستانسرایی تاریخ رستگاری، الله از کعبه هنگامیکه پر از بت و ضلالت بود، در مقابل پادشاه موحد مسیحی حفاظت کرد، اما هنگامی که قرامطه کعبه را منهدم کردند و حجرالاسود را دزدیدند، در حال تماشای این صحنهٔ دراماتیک بود(!) و هنگامی که حَجاج، کعبه را با منجنیق ویران کرد، گفت: «چون جنگ برادرای مسلمونه، لازم نکرده من دخالت کنم!» و در مقابل بارها تخریب کعبه با سیلی که ملائکهاش از روی حواسپرتی فرستاده بودند نیز کمافیالسابق به سکوت ازلی-ابدیاش ادامه داد! (ادامه⬇️)
➖➖➖
🌾 نقدآگین
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📺 افسانهٔ ایرانستیز قرآن
— مصاحبۀ استاد #محمد_المسیح با #حامد_عبدالصمد
🎞 [در یوتیوب نقدآگین]
🔻سورۀ فیل کاملا قهریست و هیچ جزئیاتی از هویت «اصحاب فیل» و چرایی واقعه گزارش نمیکند، اما برای تاریخ اسلام سورهای بس مهم است؛ چرا که تمهیدیست برای ولادت محمد تا مثل عیسی برایش تاریخ تولدی با معجزه-کرامت جعل شود.
🔻به همین دلیل تازه پس از سده یکِ «تاریخ عربی»، سر و کلۀ مؤلفانِ سیرۀ محمد و مفسران قرآن برای نوشتنِ داستانی بسیار مفصلتر از سوره فیل پیدا میشود؛ داستانی که تناقضات حیرتآوری با عقل سلیم دارد.
🔻طبق داستانسرایی تاریخ رستگاری، الله از کعبه هنگامیکه پر از بت و ضلالت بود، در مقابل پادشاه موحد مسیحی حفاظت کرد، اما هنگامی که قرامطه کعبه را منهدم کردند و حجرالاسود را دزدیدند، در حال تماشای این صحنهٔ دراماتیک بود(!) و هنگامی که حَجاج، کعبه را با منجنیق ویران کرد، گفت: «چون جنگ برادرای مسلمونه، لازم نکرده من دخالت کنم!» و در مقابل بارها تخریب کعبه با سیلی که ملائکهاش از روی حواسپرتی فرستاده بودند نیز کمافیالسابق به سکوت ازلی-ابدیاش ادامه داد!
🔻عبدالصمد، با طرح پرسشهایی از استاد محمد المسیح چگونگی شکلگیری این داستان در تاریخ و نتیجتن، نحوه شکلگیری تاریخ افسانهای قرآن را روشن میسازد.
🔻ابعاد و چرایی وجوه مسیحی-رومی و ایرانستیزانه قرآن (در کنار اقتباسات پرشمارش از متون زرتشتی - بایبلی) مدتها موضوع کاوش و پرسش من بودهاست. در سوره روم و در سوره فیل، بهدرجات میتوان همین وجه را مشاهده کرد؛ چیزی که کمتر ایرانیان بدان توجه میکنند و اگر توجه کنند نیز چونان علی شریعتی، با نوعی سوگیری مثبت اسلامی از آن یاد میکنند و راه را برای پرسشهایی که طرحشان، حداقل برای یک ایرانی (فارغ از عقیدهاش) ضروریست، میبندند.
🔻اصحاب فیل و «ابرهه/ابراهام»، داستانی پیرامون سرداری یمنی نیست؛ بلکه بنا به شواهد و به احتمال بالا، برگرفته شده از متنی غلوآمیز و جعلی از کشیشان مسیحی پس از جنگ با ارتش بهرام چوبین (شاه-سردار نابغه جنگ در تاریخ) است که به جنگ با رومیان مسیحی رفته بود و در این رویارویی، سپاه ارمنی، جزو عوامل مؤثر در پیروزی رومیان و شکست ایرانیان بودند. بعدتر این متن غلوآمیز توسط سیرهنویسان مسلمان بعنوان واقعیت تاریخی بیان شده تا برای کعبه-مکه، نوعی تاریخ تقدس و وجود تاریخی دراز دامن جعل کنند.
🖌#ترجمه #اختصاصی_نقدآگین: #عبدالله
📖 نامه موشغ به بهرام در کتاب تاریخ سبئوس آر دبلیو تامسون
🔻این عقیده برای یهودیان و مسیحیان نیز شناخته شدهاست؛ همانطور که در کتاب «چهارم مکابیان» داستانی از حاکم یونانی آپولونیوس و آزار و اذیت وی در مورد یهودیان را در آن یاد می کنند و روایت شده:
🌐 مطالعه ادامۀ متن
⏰ زمان مطالعه: ۹ دقیقه
🔖 ۱۷۳۰ واژه
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
— مصاحبۀ استاد #محمد_المسیح با #حامد_عبدالصمد
🎞 [در یوتیوب نقدآگین]
🔻سورۀ فیل کاملا قهریست و هیچ جزئیاتی از هویت «اصحاب فیل» و چرایی واقعه گزارش نمیکند، اما برای تاریخ اسلام سورهای بس مهم است؛ چرا که تمهیدیست برای ولادت محمد تا مثل عیسی برایش تاریخ تولدی با معجزه-کرامت جعل شود.
🔻به همین دلیل تازه پس از سده یکِ «تاریخ عربی»، سر و کلۀ مؤلفانِ سیرۀ محمد و مفسران قرآن برای نوشتنِ داستانی بسیار مفصلتر از سوره فیل پیدا میشود؛ داستانی که تناقضات حیرتآوری با عقل سلیم دارد.
🔻طبق داستانسرایی تاریخ رستگاری، الله از کعبه هنگامیکه پر از بت و ضلالت بود، در مقابل پادشاه موحد مسیحی حفاظت کرد، اما هنگامی که قرامطه کعبه را منهدم کردند و حجرالاسود را دزدیدند، در حال تماشای این صحنهٔ دراماتیک بود(!) و هنگامی که حَجاج، کعبه را با منجنیق ویران کرد، گفت: «چون جنگ برادرای مسلمونه، لازم نکرده من دخالت کنم!» و در مقابل بارها تخریب کعبه با سیلی که ملائکهاش از روی حواسپرتی فرستاده بودند نیز کمافیالسابق به سکوت ازلی-ابدیاش ادامه داد!
🔻عبدالصمد، با طرح پرسشهایی از استاد محمد المسیح چگونگی شکلگیری این داستان در تاریخ و نتیجتن، نحوه شکلگیری تاریخ افسانهای قرآن را روشن میسازد.
🔻ابعاد و چرایی وجوه مسیحی-رومی و ایرانستیزانه قرآن (در کنار اقتباسات پرشمارش از متون زرتشتی - بایبلی) مدتها موضوع کاوش و پرسش من بودهاست. در سوره روم و در سوره فیل، بهدرجات میتوان همین وجه را مشاهده کرد؛ چیزی که کمتر ایرانیان بدان توجه میکنند و اگر توجه کنند نیز چونان علی شریعتی، با نوعی سوگیری مثبت اسلامی از آن یاد میکنند و راه را برای پرسشهایی که طرحشان، حداقل برای یک ایرانی (فارغ از عقیدهاش) ضروریست، میبندند.
🔻اصحاب فیل و «ابرهه/ابراهام»، داستانی پیرامون سرداری یمنی نیست؛ بلکه بنا به شواهد و به احتمال بالا، برگرفته شده از متنی غلوآمیز و جعلی از کشیشان مسیحی پس از جنگ با ارتش بهرام چوبین (شاه-سردار نابغه جنگ در تاریخ) است که به جنگ با رومیان مسیحی رفته بود و در این رویارویی، سپاه ارمنی، جزو عوامل مؤثر در پیروزی رومیان و شکست ایرانیان بودند. بعدتر این متن غلوآمیز توسط سیرهنویسان مسلمان بعنوان واقعیت تاریخی بیان شده تا برای کعبه-مکه، نوعی تاریخ تقدس و وجود تاریخی دراز دامن جعل کنند.
🖌#ترجمه #اختصاصی_نقدآگین: #عبدالله
📖 نامه موشغ به بهرام در کتاب تاریخ سبئوس آر دبلیو تامسون
«پادشاهی از آن خداست و آن را به هر کس که خود مصلحت بداند، عطا میکند، اما تو باید برای خویشتن خویش دریغ خوری؛ نه برای ما.🔺اگر به پیام موشغ توجه کنیم واضح است که پیام بهگونهای تدوین شدهاست که منعکس کننده عقاید دینی باشد. شاید این پیام را به موشغ نسبت دادهاند و از زبان موشغ نباشد و توسط یکی از راهبان مطابق با اعتقاد یهودی-مسیحی (پس از واقعه) نوشته شده باشد که ایده جنگجویان پیروز را با ارتشهایی از آسمان ترویج می کنند و سپس آن را به حاکم ارمنی نسبت دادهاند تا هالهای از تقدس را بر آن واقعه تاریخی اضافه کند.
تو را به لافزنی میشناسم. تو بر خدا تکیه نمیکنی و تكيهات بر دل و زور پیلان است، اما به تو گفته باشم که فردا، به خواست خدا، رزممردان دلیر، کار تو را خواهد ساخت و آنان همانند «ابرهای غران آسمانی» بر سر تو و انبوه پیلانت فرو خواهند آمد.
مصاف سهمگین و مرگباری درخواهد گرفت؛ جنگجویان سوار بر اسبان سپید با خنجرهای بران به تو حملهور خواهند شد، و سپاه تو را همچون صاعقهها که از آسمان بر زمین میزند و هر بوتهای را، خشک باشد یا تر، در دشت باشد یا در جنگل، به یکسان به آتش می کشد، خواهند سوزاند.
اگر خداوند بخواهد طوفان سهمناکی خواهد وزید و سپاهیان تو را مانند گرد و غبار خواهد پراکند و گنجهای شاهانه هم به کاخ پادشاه بازخواهد گشت».
🔻این عقیده برای یهودیان و مسیحیان نیز شناخته شدهاست؛ همانطور که در کتاب «چهارم مکابیان» داستانی از حاکم یونانی آپولونیوس و آزار و اذیت وی در مورد یهودیان را در آن یاد می کنند و روایت شده:
🌐 مطالعه ادامۀ متن
⏰ زمان مطالعه: ۹ دقیقه
🔖 ۱۷۳۰ واژه
.
#نقد_قرآن #ایران #آینه_تاریخ #ایرانستیز
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
📺 تاریخ صدر اسلام (۱)
— منابع اولیۀ تاریخ اسلام
📌 خلاصه در کپشن و اپیزود هجدم نقدآگینگپ
🎙#محمد_المسیح (+)
🔸استاد محمدالمسیح به این سؤال میپردازد که چرا با وجود منابع فراوان، پرداختن مجدد به تاریخ صدر اسلام ضروری است. محمدالمسیح استدلال میکند که منابع دستهاولِ تاریخی در دسترس ما نیستند و بر روایات شفاهی متکی هستند که با گذشت زمان دچار تغییر میشوند. او فقدان منابع نوشتاری اصلی عربی از صدر اسلام را چالشی مهم میداند و دوره اولیه یا صدر اسلام را به دلیل کمیاب بودن اسناد، "سیاهچاله" توصیف میکند. او سپس به اهمیت مطالعۀ نسخ خطی برای تأیید اعتبار تاریخی متون اشاره کرده و معیارهای علمی برای تحلیل آنها از جمله کدیکولوژی را معرفی میکند.
🔸در اپیزود هجدهم از نقدآگینگپ به خلاصهای از مباحث طرحشده در این برنامه پرداختهایم.
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
— منابع اولیۀ تاریخ اسلام
📌 خلاصه در کپشن و اپیزود هجدم نقدآگینگپ
🎙#محمد_المسیح (+)
🔸استاد محمدالمسیح به این سؤال میپردازد که چرا با وجود منابع فراوان، پرداختن مجدد به تاریخ صدر اسلام ضروری است. محمدالمسیح استدلال میکند که منابع دستهاولِ تاریخی در دسترس ما نیستند و بر روایات شفاهی متکی هستند که با گذشت زمان دچار تغییر میشوند. او فقدان منابع نوشتاری اصلی عربی از صدر اسلام را چالشی مهم میداند و دوره اولیه یا صدر اسلام را به دلیل کمیاب بودن اسناد، "سیاهچاله" توصیف میکند. او سپس به اهمیت مطالعۀ نسخ خطی برای تأیید اعتبار تاریخی متون اشاره کرده و معیارهای علمی برای تحلیل آنها از جمله کدیکولوژی را معرفی میکند.
🔸در اپیزود هجدهم از نقدآگینگپ به خلاصهای از مباحث طرحشده در این برنامه پرداختهایم.
🔻دو ترجمۀ نقدآگین از محمدالمسیح
📺 افسانهٔ ایرانستیز قرآن (اصحاب فیل)
📺 ابن اسحاق دجال: آیا محمد دروغ است، کدام محمد؟
📓پروژۀ محمدسازى (جلد اول | جلد دوم)
📻 مصحف فاطمه و تألیف قرآن
📺 سنجش تاریخنگاری اسلامی (جلسهٔ یک: یکم، دوم| جلسه دو: یکم، دوم)
.
#بازنگری #نقد_اسلام
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
📺 تاریخ صدر اسلام (۲) (زبان: عربی)
— جغرافیای متن قرآن و خط حجازی
📌 خلاصۀ ویدیو در اپیزود نوزدهم نقدآگینگپ
🎙#محمد_المسیح (+)
🔸استاد محمدالمسیح در قسمت دوم از مجموعۀ «تاریخِ صدر اسلام»، ادامۀ بحث در مورد «چگونگی مطالعۀ منابع اولیه» میپردازد. در این قسمت، او به علم «دیرینهنگاری» میپردازد که مطالعۀ دستخطهای باستانی برای درک تکامل آن در طول زمان و رمزگشایی متون قدیمی است.
🔸وی توضیح میدهد که «خط حجازی» که قدیمیترین خط عربی است که قرآن با آن نوشته شده، از «خط نبطی» منشأ گرفته، و شواهد آن در کتیبههای شمال عربستان و مناطق اطراف یافت میشود.
🔸محمدالمسیح همچنین به اهمیت علمِ «فیلولوژی / فقه اللغه» اشاره میکند که با مقایسه متون در مناطق مختلف به درک دقیق معنی کلمات کمک میکند؛ زیرا معنای کلمات بسته به مکان جغرافیایی میتواند متفاوت باشد. با استفاده از این علوم، میتوان «جغرافیای واقعی متن قرآن» را تعیین کرد.
🔸در اپیزود نوزدهم از نقدآگینگپ به خلاصهای از مباحث طرحشده در این ویدیو میپردازیم.
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
— جغرافیای متن قرآن و خط حجازی
📌 خلاصۀ ویدیو در اپیزود نوزدهم نقدآگینگپ
🎙#محمد_المسیح (+)
🔸استاد محمدالمسیح در قسمت دوم از مجموعۀ «تاریخِ صدر اسلام»، ادامۀ بحث در مورد «چگونگی مطالعۀ منابع اولیه» میپردازد. در این قسمت، او به علم «دیرینهنگاری» میپردازد که مطالعۀ دستخطهای باستانی برای درک تکامل آن در طول زمان و رمزگشایی متون قدیمی است.
🔸وی توضیح میدهد که «خط حجازی» که قدیمیترین خط عربی است که قرآن با آن نوشته شده، از «خط نبطی» منشأ گرفته، و شواهد آن در کتیبههای شمال عربستان و مناطق اطراف یافت میشود.
🔸محمدالمسیح همچنین به اهمیت علمِ «فیلولوژی / فقه اللغه» اشاره میکند که با مقایسه متون در مناطق مختلف به درک دقیق معنی کلمات کمک میکند؛ زیرا معنای کلمات بسته به مکان جغرافیایی میتواند متفاوت باشد. با استفاده از این علوم، میتوان «جغرافیای واقعی متن قرآن» را تعیین کرد.
🔸در اپیزود نوزدهم از نقدآگینگپ به خلاصهای از مباحث طرحشده در این ویدیو میپردازیم.
.
#بازنگری
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📺 تاریخ صدر اسلام (۳) (زبان: عربی)
— پژوهشی در «خط عربی اولیۀ قرآن»
📌خلاصۀ ویدیو در اپیزود بیست و پنجم نقدآگینگپ
🎙#محمد_المسیح (+)
🔸استاد محمدالمسیح در این قسمت از مجموعۀ «تاریخِ صدر اسلام»، دربارۀ پژوهشهای معاصر در زمینۀ «خطوط عربی اولیه و نحوهی نگارش و قرائت قرآن» سخن میگوید.
🔸بحث بر این است که «خط نبطی»، که اساس «خط حجازی» بودهاست، در منطقۀ مکه و مدینه رایج نبوده و خط رایجتر در آن زمان در آن منطقه، «خط ثمودی» بوده است. همچنین به نقطهگذاری حروف و تفاوت در قرائتهای مختلف قرآن و عدم سازگاری این تفاوتها با ادعای حفظ قرآن در سینه اشاره میکند و در نهایت، سوالاتی در مورد تطابق قرآنهای فعلی با قدیمیترین نسخ خطی مطرح میشود.
🔸در اپیزود بیست و پنجم نقدآگینگپ به خلاصهای از مباحث طرحشده در این ویدیو میپردازیم.
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
— پژوهشی در «خط عربی اولیۀ قرآن»
📌خلاصۀ ویدیو در اپیزود بیست و پنجم نقدآگینگپ
🎙#محمد_المسیح (+)
🔸استاد محمدالمسیح در این قسمت از مجموعۀ «تاریخِ صدر اسلام»، دربارۀ پژوهشهای معاصر در زمینۀ «خطوط عربی اولیه و نحوهی نگارش و قرائت قرآن» سخن میگوید.
🔸بحث بر این است که «خط نبطی»، که اساس «خط حجازی» بودهاست، در منطقۀ مکه و مدینه رایج نبوده و خط رایجتر در آن زمان در آن منطقه، «خط ثمودی» بوده است. همچنین به نقطهگذاری حروف و تفاوت در قرائتهای مختلف قرآن و عدم سازگاری این تفاوتها با ادعای حفظ قرآن در سینه اشاره میکند و در نهایت، سوالاتی در مورد تطابق قرآنهای فعلی با قدیمیترین نسخ خطی مطرح میشود.
🔸در اپیزود بیست و پنجم نقدآگینگپ به خلاصهای از مباحث طرحشده در این ویدیو میپردازیم.
🔻دو ترجمۀ نقدآگین از محمدالمسیح
📺 افسانهٔ ایرانستیز قرآن (اصحاب فیل)
📺 ابن اسحاق دجال: آیا محمد دروغ است، کدام محمد؟
.
#بازنگری
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📺 تاریخ صدر اسلام (۴) (زبان: عربی)
— «مصحفهای قدیمی و قدیمیترین نسخۀ خطی قرآن»
📌 خلاصۀ ویدیو در اپیزود بیستوهشتم نقدآگینگپ
🎙#محمد_المسیح (+)
🔸استاد محمد المسیح در این قسمت از مجموعۀ «تاریخِ صدر اسلام»، در مورد نسخهٔ اولیۀ قرآن بحث میکند، و بیان میکند که خط استفادهشده در آن، نه «مکی» و نه «مدنی» بودهاست، همچنین انتقادات خود را نسبت به باور رایج مبنی بر «حفظ قرآن در سینهها» ابراز میدارد.
🔸او مصحفهای منسوب به عثمان را مورد سوال قرار میدهد و با استناد به علم نسخهشناسی و خطشناسی، قدمت و اعتبار آنها را رد میکند. همچنین ادعاهای مربوط به کشف قدیمیترین نسخههای قرآنی توسط دانشگاه بیرمنگام را به چالش میکشد، با این استدلال که روشهای مورد استفاده مانند آزمایش کربن ۱۴ قابل اعتماد نیستند و برخی ادعاها صرفاً برای اهداف مالی صورت گرفتهاند.
🔸در نهایت، او نتیجه میگیرد که قدیمیترین نسخه قرآن مورد تایید بسیاری از متخصصان، نسخۀ صنعا است.
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
— «مصحفهای قدیمی و قدیمیترین نسخۀ خطی قرآن»
📌 خلاصۀ ویدیو در اپیزود بیستوهشتم نقدآگینگپ
🎙#محمد_المسیح (+)
🔸استاد محمد المسیح در این قسمت از مجموعۀ «تاریخِ صدر اسلام»، در مورد نسخهٔ اولیۀ قرآن بحث میکند، و بیان میکند که خط استفادهشده در آن، نه «مکی» و نه «مدنی» بودهاست، همچنین انتقادات خود را نسبت به باور رایج مبنی بر «حفظ قرآن در سینهها» ابراز میدارد.
🔸او مصحفهای منسوب به عثمان را مورد سوال قرار میدهد و با استناد به علم نسخهشناسی و خطشناسی، قدمت و اعتبار آنها را رد میکند. همچنین ادعاهای مربوط به کشف قدیمیترین نسخههای قرآنی توسط دانشگاه بیرمنگام را به چالش میکشد، با این استدلال که روشهای مورد استفاده مانند آزمایش کربن ۱۴ قابل اعتماد نیستند و برخی ادعاها صرفاً برای اهداف مالی صورت گرفتهاند.
🔸در نهایت، او نتیجه میگیرد که قدیمیترین نسخه قرآن مورد تایید بسیاری از متخصصان، نسخۀ صنعا است.
🔻دو ترجمۀ نقدآگین از محمدالمسیح
📺 افسانهٔ ایرانستیز قرآن (اصحاب فیل)
📺 ابن اسحاق دجال: آیا محمد دروغ است، کدام محمد؟
.
#بازنگری
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
Telegram
نقدآگین
📺 تاریخِ صدرِ اسلام (۵) (زبان: عربی)
— مقدمهای بر نُسخِ خطیِ صنعاء و اهمیت آنها
📌 خلاصۀ ویدیو در اپیزود سیامِ نقدآگینگپ
🎙#محمد_المسیح (+)
🔻استاد محمد المسیح در قسمت پنجم از مجموعۀ «تاریخِ صدر اسلام»، به دو ادعای بحثبرانگیز خود که بر اساس بررسی مخطوطات صنعاء مطرح شدهاند، میپردازد. او با اشاره به اینکه مخطوطات صنعاء بنا بر اجماع بیشتر متخصصان، قدیمیترین دستنوشتههای قرآنی در جهان محسوب میشوند، این ادعاها را مطرح میکند:
اولاً، حروف عربی که در قدیمیترین دستنوشتههای عربی و قرآنی بهکار رفتهاند (مانند آنچه در مخطوطات صنعاء یافت شده)، اصالتاً متعلق به مکه و مدینه نیستند. این ادعا بر پایهی شناسایی و طبقهبندی "خط مائل" که به عنوان یکی از قدیمیترین خطوط عربی و خط اصلی در قدیمیترین لایههای مخطوطات صنعاء (مانند گروه ۰۱-۲۷.۱) شناخته میشود و ارتباط ندادن آن با مکه و مدینه است.
ثانیاً، قرآن در ابتدا صرفاً به صورت حفظی منتقل نشده، بلکه از همان مراحل اولیه نسخههای مکتوب با تنوعاتی وجود داشتهاست. مبنای این ادعا، وجود تفاوتهای معنادار در نسخههای خطی بسیار قدیمی یافت شده در صنعاء (به ویژه در لایههای زیرین و گروه ۰۱-۲۷.۱)، از جمله اختلاف در ترتیب سورهها، رسمالخط و به خصوص قرائت برخی کلمات نسبت به مصحف فعلی و قرائتهای رسمی شناخته شدهاست. وجود این تفاوتها در قدیمیترین نسخههای مکتوب، نشاندهنده روندی در سیر تحول و تدوین قرآن و وجود نسخهها و قرائتهای مختلف در مراحل اولیه است. حتی وجود لایههای پالمپسست (متن زیرین پاک شده و بازنویسی شده) در برخی از این مخطوطات نیز نشانهای از بازنویسی و اصلاح متون در مراحل اولیه تدوین تلقی شده است. این کشف و بررسی مخطوطات صنعاء به طور کلی "نظرات رایج در مطالعات قرآنی را تغییر داده است" و ادعاهای محمد المسیح نیز در راستای همین یافتههای جدید مطرح شدهاند.
🔸در اپیزود سیامِ نقدآگینگپ به خلاصهای از مباحث طرحشده در این ویدیو میپردازیم.
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
— مقدمهای بر نُسخِ خطیِ صنعاء و اهمیت آنها
📌 خلاصۀ ویدیو در اپیزود سیامِ نقدآگینگپ
🎙#محمد_المسیح (+)
🔻استاد محمد المسیح در قسمت پنجم از مجموعۀ «تاریخِ صدر اسلام»، به دو ادعای بحثبرانگیز خود که بر اساس بررسی مخطوطات صنعاء مطرح شدهاند، میپردازد. او با اشاره به اینکه مخطوطات صنعاء بنا بر اجماع بیشتر متخصصان، قدیمیترین دستنوشتههای قرآنی در جهان محسوب میشوند، این ادعاها را مطرح میکند:
اولاً، حروف عربی که در قدیمیترین دستنوشتههای عربی و قرآنی بهکار رفتهاند (مانند آنچه در مخطوطات صنعاء یافت شده)، اصالتاً متعلق به مکه و مدینه نیستند. این ادعا بر پایهی شناسایی و طبقهبندی "خط مائل" که به عنوان یکی از قدیمیترین خطوط عربی و خط اصلی در قدیمیترین لایههای مخطوطات صنعاء (مانند گروه ۰۱-۲۷.۱) شناخته میشود و ارتباط ندادن آن با مکه و مدینه است.
ثانیاً، قرآن در ابتدا صرفاً به صورت حفظی منتقل نشده، بلکه از همان مراحل اولیه نسخههای مکتوب با تنوعاتی وجود داشتهاست. مبنای این ادعا، وجود تفاوتهای معنادار در نسخههای خطی بسیار قدیمی یافت شده در صنعاء (به ویژه در لایههای زیرین و گروه ۰۱-۲۷.۱)، از جمله اختلاف در ترتیب سورهها، رسمالخط و به خصوص قرائت برخی کلمات نسبت به مصحف فعلی و قرائتهای رسمی شناخته شدهاست. وجود این تفاوتها در قدیمیترین نسخههای مکتوب، نشاندهنده روندی در سیر تحول و تدوین قرآن و وجود نسخهها و قرائتهای مختلف در مراحل اولیه است. حتی وجود لایههای پالمپسست (متن زیرین پاک شده و بازنویسی شده) در برخی از این مخطوطات نیز نشانهای از بازنویسی و اصلاح متون در مراحل اولیه تدوین تلقی شده است. این کشف و بررسی مخطوطات صنعاء به طور کلی "نظرات رایج در مطالعات قرآنی را تغییر داده است" و ادعاهای محمد المسیح نیز در راستای همین یافتههای جدید مطرح شدهاند.
🔸در اپیزود سیامِ نقدآگینگپ به خلاصهای از مباحث طرحشده در این ویدیو میپردازیم.
📻 مصحفهای قدیمی و قدیمیترین نسخۀ خطی قرآن (۴)
📻 تاریخچه و تطور خط قرآن
📻 خط عربی اولیۀ قرآن (۳)
📻 جغرافیای متن قرآن و خط حجازی (۲)
📻 منابع دستهاول قرآن (۱)
📻 تاریخچه و تطور خط قرآن (۲)
📻 نسخۀ خطی پاریس و قرآن اولیه - قرآن در مکه نازل نشده- (۱)
🔻دو ترجمۀ نقدآگین از محمدالمسیح
📺 افسانهٔ ایرانستیز قرآن (اصحاب فیل)
📺 ابن اسحاق دجال: آیا محمد دروغ است، کدام محمد؟
.
#بازنگری
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
Telegram
نقدآگین
📺 خاستگاههای غیر-عربی و منابع کهنِ مولفان قرآن: تحلیلی فیلولوژیک
📌خلاصۀ ویدیو در اپیزود سیوششم نقدآگینگپ
🔸این قسمتِ پربازدید از برنامۀ الدلیلِ #اخ_الوحید (زبان: عربی، بدون زیرنویس) بر بررسی منابع قرآن متمرکز است و با استاد #محمد_المسیح (محققی در زمینههای خطشناسی، نسخ خطی و تاریخ اسلام اولیه) گفتگو میکند.
🔸بحث با تعریفِ «قرآن» و «مصحف» آغاز میشود و به تفاوت معنایی قرآن (با تعریف) و قرآن (بدون تعریف) اشاره دارد که ریشه در «زبان آرامی» دارد. بخش قابل توجهی از گفتگو به این نکته میپردازد که مولفانِ قرآن از «عبارات و قطعهها» و «کلماتی» از متون قبلی مانند «تورات، مزامیر، انجیل و کتب کلیسایی» استفاده کردهاند، و استدلال میشود که این متون، منبع اصلی آنها بودهاند، که با اشاره به آیاتی که قرآن را در "صحف اولیه" و "زبر اولین" معرفی میکنند، پشتیبانی میشود.
🔸همچنین به این نکته اشاره میشود که اعراب پیش از اسلام، برخلاف تصور غالب و بدون ریشه در متنِ خود قرآن، «بتپرست» نبودهاند، و برخی از آنها، دارای عقاید ابراهیمی یا مسیحی نصرانی با آداب و رسوم مشابهِ یهودیت بودهاند.
📻 در اپیزود سیوششم نقدآگینگپ، به طرحِ خلاصهای از مباحث این ویدیو میپردازیم.
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
📌خلاصۀ ویدیو در اپیزود سیوششم نقدآگینگپ
🔸این قسمتِ پربازدید از برنامۀ الدلیلِ #اخ_الوحید (زبان: عربی، بدون زیرنویس) بر بررسی منابع قرآن متمرکز است و با استاد #محمد_المسیح (محققی در زمینههای خطشناسی، نسخ خطی و تاریخ اسلام اولیه) گفتگو میکند.
🔸بحث با تعریفِ «قرآن» و «مصحف» آغاز میشود و به تفاوت معنایی قرآن (با تعریف) و قرآن (بدون تعریف) اشاره دارد که ریشه در «زبان آرامی» دارد. بخش قابل توجهی از گفتگو به این نکته میپردازد که مولفانِ قرآن از «عبارات و قطعهها» و «کلماتی» از متون قبلی مانند «تورات، مزامیر، انجیل و کتب کلیسایی» استفاده کردهاند، و استدلال میشود که این متون، منبع اصلی آنها بودهاند، که با اشاره به آیاتی که قرآن را در "صحف اولیه" و "زبر اولین" معرفی میکنند، پشتیبانی میشود.
🔸همچنین به این نکته اشاره میشود که اعراب پیش از اسلام، برخلاف تصور غالب و بدون ریشه در متنِ خود قرآن، «بتپرست» نبودهاند، و برخی از آنها، دارای عقاید ابراهیمی یا مسیحی نصرانی با آداب و رسوم مشابهِ یهودیت بودهاند.
📻 در اپیزود سیوششم نقدآگینگپ، به طرحِ خلاصهای از مباحث این ویدیو میپردازیم.
🔻مباحث محمدالمسیح
📻 مقدمهای بر نُسخِ خطیِ صنعاء و اهمیت آنها (۵)
📻 مصحفهای قدیمی و قدیمیترین نسخۀ خطی قرآن (۴)
📻 تاریخچه و تطور خط قرآن
📻 خط عربی اولیۀ قرآن (۳)
📻 جغرافیای متن قرآن و خط حجازی (۲)
📻 منابع دستهاول قرآن (۱)
📻 تاریخچه و تطور خط قرآن (۲)
📻 نسخۀ خطی پاریس و قرآن اولیه - قرآن در مکه نازل نشده- (۱)
🔻ترجمۀ نقدآگین از محمدالمسیح
📺 افسانهٔ ایرانستیز قرآن (اصحاب فیل)
📺 ابن اسحاق دجال: آیا محمد دروغ است، کدام محمد؟
🔻خلاصۀ برنامههای اخالرشید
📻 تحلیلِ سلیمان و اجنه! و منابعش
📻 قصۀ تخیلیِ هدهد و ملکۀ سباء
📻 پاسخ مورچۀ سخنور(!) به تحدی مولفان قرآن!
📻 ریشههای قصص قرآن و سنجش نظریات دربارۀ منشاء قرآن
📻 انفصال عباسیان از مسیحیت اموی
📻 سروش در ترازو: خرافات کپیپیستی
📻 منابع ساختِ «قصۀ خضر و موسی»
📻 یهودیان ناصری، مولفانِ قرآنِ اولیه
📻 هویت نصارایِ (یهودیانِ ناصری) مولفِ قرآنِ اولیه
📺 قابیل و کلاغِ خاخامها
📺 کپیکاریِ خدا از خاخامها؟!
📺 افسانۀ «یونس در شکم ماهی»
📺 ذوالقرنین قرآن کپی نعلبهنعل «رمانس اسکندر»
📺 افسانهٔ ایرانستیز قرآن (اصحاب فیل)
📓افسانۀ اسکندر در قرآن
📺 اصحاب کهف: بافتۀ کشیشی مسیحی
📺 از اصحاب کهف تا برج بابل
📺 ابراهیم و اشتباهاتِ اللهِ تقلبکار در کُپزدن!
📺 کپیبرداری داستان محمد و کدمون انگلیسی
📺 پژوهشی در قرآن (۱۳)
📺 محمد هرگز قرآن را تفسیر نکرد!
📺 «عیسی» و «انجیل» شهادتی بر عدم وحی
📺 داستانهای قرآن؛ ادبیات یا تاریخ؟
📕اصحاب کهف و روشنفکران دینی
📕مسیح در قرآن: خدایی که خدا نیست
📕قرآن از دیدگاه ریاضی
📕 تصورات خطای قرآن پیرامون انجیل و تورات
📕افسانهٔ عمر نوح؛ بدعاقبتی کپیکاران!
.
#بازنگری#نقد_اسلام #نقد_قرآن #قصص_قرآن #خرافات_قرآن #منابع_قرآن
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
Telegram
نقدآگین
🎧 قرآن: اقتباسی از متون کهن یا ترجمهای به عربی؟
🔸در اپیزود سیوششم #نقدآگینگپ به طرح خلاصهای از ویدیوی گفتگوی پربازدیدِ استاد #محمد_المسیح (پژوهشگر مخطوطات و تاریخ اولیه اسلام) و #اخ_الوحید (از کانال یوتیوب الدلیل) پرداختهایم. این گفتگو به موضوع "ریشهها و منابعِ قرآن" میپردازد.
🔸در این اپیزود، با استناد به تحلیلهای فیلولوژیک (ریشهشناسی زبانها) و بررسیهای تاریخی، مباحثی پیرامون ریشههای کلمات قرآنی مانند "قرآن" (ریشه آرامی) و "مصحف" مطرح میشود. همچنین، شواهدی از اقتباس قرآن از متون مذهبی پیشین از جمله بخشهایی از عهد عتیق (تورات، مزامیر)، کتب آپوکریفا و متون کلیسایی که در منطقه عربستان رایج بودهاند، ارائه میگردد.
🔸دشواری ترجمه قرآن، وجود کلمات غیرعربی و تأکید بر "لسان عربی مبین" در قرآن بعنوان نشانههایی از ماهیت غیرعربی ریشههای اصلی آن مورد بحث قرار میگیرد و تصویری متفاوت از عقاید اعراب پیش از اسلام ارائه میشود که برخلاف تصور غلطِ رایج، «بتپرست» نبودهاند، بلکه سنتهای ابراهیمی و مسیحی/نصرانی نیز در میان آنها رواج داشتهاست. این اپیزود همچنین به رسالتِ اولیه در تالیف قرآن برای وحدتبخشی میان این گروهها اشاره دارد.
🌾 @Naqdagin
🔸در اپیزود سیوششم #نقدآگینگپ به طرح خلاصهای از ویدیوی گفتگوی پربازدیدِ استاد #محمد_المسیح (پژوهشگر مخطوطات و تاریخ اولیه اسلام) و #اخ_الوحید (از کانال یوتیوب الدلیل) پرداختهایم. این گفتگو به موضوع "ریشهها و منابعِ قرآن" میپردازد.
🔸در این اپیزود، با استناد به تحلیلهای فیلولوژیک (ریشهشناسی زبانها) و بررسیهای تاریخی، مباحثی پیرامون ریشههای کلمات قرآنی مانند "قرآن" (ریشه آرامی) و "مصحف" مطرح میشود. همچنین، شواهدی از اقتباس قرآن از متون مذهبی پیشین از جمله بخشهایی از عهد عتیق (تورات، مزامیر)، کتب آپوکریفا و متون کلیسایی که در منطقه عربستان رایج بودهاند، ارائه میگردد.
🔸دشواری ترجمه قرآن، وجود کلمات غیرعربی و تأکید بر "لسان عربی مبین" در قرآن بعنوان نشانههایی از ماهیت غیرعربی ریشههای اصلی آن مورد بحث قرار میگیرد و تصویری متفاوت از عقاید اعراب پیش از اسلام ارائه میشود که برخلاف تصور غلطِ رایج، «بتپرست» نبودهاند، بلکه سنتهای ابراهیمی و مسیحی/نصرانی نیز در میان آنها رواج داشتهاست. این اپیزود همچنین به رسالتِ اولیه در تالیف قرآن برای وحدتبخشی میان این گروهها اشاره دارد.
.➖➖➖
#بازنگری#نقد_اسلام #نقد_قرآن #قصص_قرآن #منابع_قرآن
🌾 @Naqdagin
Telegram
نقدآگین
📺 سورۀ فیل: توهین به شعور انسان! (منبع)
🔸استاد #احمد_قبانچی از این نکتۀ مهم و راهگشا (در شناخت منابع تالیف قرآن) غفلت میورزد که تمایزی جدی میان «روایت قرآن» و «شأننزولهای متأخری» که در دورهٔ عباسی بر آن الحاق شده، وجود دارد. قرآن مشخص نمیکند که اصحاب فیل چه کسانی بودهاند و الله از چه کسانی دفاع کردهاست. روایت مربوط به کعبه و حفاظت از آن، در تاریخنگاریهای متأخر نسبت به زمان تالیف قرآن نگاشته شده و معنای این سوره را در جهت اهداف ایدئولوژیک امپراتوری عربی جعل کرده است.
🔻در ویدیویی که از مصاحبۀ #حامد_عبدالصمد با استاد #محمد_المسیح ترجمه کردهبودیم (📺 نقد سوره فیل: افسانهٔ ایرانستیز قرآن) به تناقضات این افسانه و منشاء اصلیاش و وجه ایرانستیزانه/مسیحیاش پرداختهبودیم:
🔻در مقالۀ «ابطالِ ادعای محمد با «نورِ» تورات و «حافظان»ش» ابعادِ این «ایرانستیزی و رومگراییِ» قرآن را بیشتر شکافتیم:
@naghde_eslamm
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
🔸استاد #احمد_قبانچی از این نکتۀ مهم و راهگشا (در شناخت منابع تالیف قرآن) غفلت میورزد که تمایزی جدی میان «روایت قرآن» و «شأننزولهای متأخری» که در دورهٔ عباسی بر آن الحاق شده، وجود دارد. قرآن مشخص نمیکند که اصحاب فیل چه کسانی بودهاند و الله از چه کسانی دفاع کردهاست. روایت مربوط به کعبه و حفاظت از آن، در تاریخنگاریهای متأخر نسبت به زمان تالیف قرآن نگاشته شده و معنای این سوره را در جهت اهداف ایدئولوژیک امپراتوری عربی جعل کرده است.
🔻در ویدیویی که از مصاحبۀ #حامد_عبدالصمد با استاد #محمد_المسیح ترجمه کردهبودیم (📺 نقد سوره فیل: افسانهٔ ایرانستیز قرآن) به تناقضات این افسانه و منشاء اصلیاش و وجه ایرانستیزانه/مسیحیاش پرداختهبودیم:
🔸ابعاد و چرایی وجوه مسیحی-رومی و ایرانستیزانه قرآن (در کنار اقتباسات پرشمارش از متون زرتشتی - بایبلی) مدتها موضوع کاوش و پرسشم بودهاست. در سوره روم و در سوره فیل، بهدرجات میتوان همین وجه را مشاهده کرد؛ امری که کمتر ایرانیان بدان توجه میکنند و اگر توجه کنند نیز چونان علی شریعتی، با نوعی سوگیری مثبت اسلامی از آن یاد میکنند و راه را برای پرسشهایی که طرحشان، حداقل برای یک ایرانی (فارغ از عقیدهاش) ضروریست، میبندند.
🔸اصحاب فیل و «ابرهه/ابراهام»، داستانی پیرامون سرداری یمنی نیست؛ بلکه بنا به شواهد و به احتمال بالا، برگرفته شده از متنی غلوآمیز و جعلی از کشیشان مسیحی پس از جنگ با ارتش بهرام چوبین (شاه-سردار نابغه جنگ در تاریخ) است که به جنگ با رومیان مسیحی رفته بود و در این رویارویی، سپاه ارمنی، جزو عوامل مؤثر در پیروزی رومیان و شکست ایرانیان بودند.
🔸بعدتر این متن غلوآمیز توسط سیرهنویسان مسلمان بعنوان واقعیت تاریخی بیان شده تا برای کعبه-مکه، نوعی تاریخ تقدس و وجود تاریخی دراز دامن جعل کنند.
🔗 مطالعۀ توضیحات و شواهد دقیقتر (اینجا)
🔻در مقالۀ «ابطالِ ادعای محمد با «نورِ» تورات و «حافظان»ش» ابعادِ این «ایرانستیزی و رومگراییِ» قرآن را بیشتر شکافتیم:
این پژوهش نشان داد که قرآن اولیه در محیطی شکل گرفت که سرشار از روایتهای سریانی-مسیحی بود؛ محیطی آمیخته با افسانههای اسکندر، قصههای هفتخفتگان، و ایدئولوژی پرو-بیزانسی. همین بستر است که میتواند هم سوگیریهای سیاسی قرآن (از شادی هیجانزده برای پیروزی روم مسیحی و شکست ایران زرتشتی، تا تمسک به افسانۀ بازتولیدیِ پروپاگاندای امپراتوری روم بنا بر بازسازیِ مسیحیِ چهرۀ اسکندر سفاک و گجستکِ، بجای ارجاع به کوروشِ ایرانیِ رهاییبخش ملتِ موحد یهود) را توضیح دهد، و هم علت اینکه چرا محمد، در آزمون یهودیان، به جای روایات اصیل یهودی، به منابع ثانوی رایج در شام و حیره روی آورد. این خطاها، نه لغزشهای جزئی، بلکه نشانهای روشن از گسست محمد از سنت رسمی اهل کتاب بودند؛ سنتی که یهودیان با آن آمدند تا صدق ادعای او را بیازمایند.
@naghde_eslamm
🔻احمد قبانچی ۱
📺 نقدِ سورۀ الرحمن
📺 نقد سورۀ هُمزه
📺 نقد سورۀ قریش؛ اعجاز ادبی؟!
📺 رازِ "نغمۀ الهی"؛ چرا قرآن معجزه است؟
📺 محمد صادق بود، اما قرآن کلام خدا نیست
📺 اعتماد غیرعقلانی محمد به مدعی جبرئیلی
🔻احمد قبانچی ۲
📺 آیا کعبه توسط ابراهیم ساخته شد؟
📺 ضرر شریعت بیش از نفع آن است!
— لزوم الغای شریعتِ اسلام بدلیلِ «غلبۀ ضرر بر منفعت»
📕گفتگوی قبانچی با خداناباوران عرب
📻 کفرِ خدا به خدای ادیان
🔻احمد قبانچی ۳
📺 مهدی منتظر: بین اسطوره و نیاز روانی
📺 نقدِ ادلۀ وجود امام زمان
📺 طول عمر امام مهدی؟
🔻تالیف قرآن
📺 آفرینشِ قرآن
📕افشای تالیف جمعی قرآن با ریاضی
📺 آیا قرآن کار جمعی بوده؟
📻 گافها بمثابه امضا
📺 چه کسی قرآن را تالیف کرد؟
🔻اصحاب کهف
📻 سروش در ترازو: خرافات کپیپیستی
📕اصحاب کهف و روشنفکر دینی
📕سلمان و قرآن و مغالطه در کلام نبوی
🔻گرایش مسیحی - ایرانستیز
📓افسانۀ اسکندر در قرآن
📺 اصحاب کهف: بافتۀ کشیشی مسیحی
📺 «عیسی» و «انجیل» شهادتی بر عدم وحی
🔻ذوالقرنین و رمانس اسکندر
📺 ذوالقرنین کپی نعل به نعل «رمانس اسکندر»
📕افسانۀ سُریانیِ دروازهی اسکندر
🔻عباسیان و ساخت ایدئولوژی - دین
📺 آیا قبل اسلام عرب وجود داشت؟
📻 رمضان عباسی: مهندسی مناسک، ساخت یک امت
📺 ریشههای مبهم عباسیان و شکلگیری اولیه اسلام
📻«جغرافیای قرآن» علیه تاریخسازی عباسی
📕عباسیان: تغییر قبله و تحریف قرآن
📻 انفصال عباسیان از مسیحیت اموی
📻 سلمان و تاریختراشی عباسی
📻 چرا تاریخپردازی عباسی؟
📺 کدام محمد؟ (ابن اسحاق دجال)
🔻کعبه - مکه
📕ابراهیم: افسانۀ سفر به حجاز
📺 ابن زبیر هویتتراش؛ بنیانگذار کعبه
📻 مراحل تغییر قبله در اسلام
📻 مثلثِ «مرو، مکه، پترا»
📻 مبداء اسلام: پترا، عراق یا بلخ؟
📺 مکه یا بکه؟
📺 بکه مکه نیست
📕از بکه تا مکه
🔻حامد عبدالصمد
📺 ساخت و مرمت خانۀ کعبه
.
#نقد_قرآن #بازنگری
➖➖➖
🌾 @Naqdagin