طرح ۲۰ماده‌ای و چشم‌انداز صلح
افق امیدبخش همزیستی مسالمت‌آمیز و مدارا


مقدمه
طرح ۲۰ ماده‌ای پرزیدنت ترامپ، تلاشی برای ترسیم نقشه راهی جامع در جهت پایان دادن به درگیری و ایجاد افقی تازه برای صلح در خاورمیانه است. این طرح نه‌تنها به جنبه‌های امنیتی و سیاسی توجه کرده، بلکه بر ابعاد انسانی، اجتماعی و فرهنگی مناقشه نیز تمرکز دارد. از میان مواد متعدد این طرح، دو ماده که بر «گفت‌وگوی بین‌ادیانی» و «ایجاد افق سیاسی برای همزیستی مسالمت‌آمیز» تأکید می‌کنند، جایگاه ویژه‌ای دارند؛ زیرا نشان می‌دهند که فراتر از مسائل روزمره جنگ، رویکردی عمیق‌تر برای تغییر نگرش‌ها و ایجاد بستر پایدار صلح در نظر گرفته شده است.


۱. اهمیت تمرکز بر گفت‌وگوی ادیانی بر پایه مدارا
وقتی طرح تأکید می‌کند که روند گفت‌وگوی بین ادیان، با محور ارزش‌هایی مانند مدارا و همزیستی مسالمت‌آمیز آغاز شود، این به معنای ورود به یک سطح جدید در گفت‌وگوهاست: سطحی که نه صرفاً سیاست و مرز، بلکه باورها، هویت‌ها و روایت‌ها را دربرمی‌گیرد. اگر این گفت‌وگوها صادقانه باشند، می‌توانند به تغییر نگرش‌ها در هر دو طرف کمک کنند، به گونه‌ای که جامعه فلسطینی و جامعه اسرائیلی – و حتی جوامع بین‌المللی – بتوانند از روایت‌های تقابلی فاصله بگیرند و فضایی از درک متقابل شکل گیرد.

۲. تاکید بر تغییر روایت‌ها و منافع صلح
در متن طرح آمده است که گفت‌وگو باید منجر به تغییر نگرش‌ها و روایت‌ها شود و بر منافع صلح تأکید کند. این نکته حائز اهمیت است، چون یکی از موانع عمیق در مناقشه فلسطین–اسرائیل، علقه‌های هویتی و داستان‌های تاریخی است که هر طرف با آن‌ها بزرگ شده است. اگر گفت‌وگو بتواند این «داستان‌سازی‌ها» را نقد کند و فضا را به سمت روایت‌هایی بکشاند که صلح، همزیستی و حقوق انسانی مشترک را برجسته می‌کند، آن‌گاه زمینه برای توافق سیاسی هم تقویت می‌شود.

۳. نقش ایالات متحده به عنوان تسهیل‌کننده گفت‌وگو
در متن اشاره شده که ایالات متحده قصد دارد گفت‌وگویی بین اسرائیلی‌ها و فلسطینی‌ها ترتیب دهد تا بر افق سیاسی همزیستی مسالمت‌آمیز تمرکز شود. اگر ایالات متحده بتواند نقش بی‌طرفانه و اعتمادساز ایفا کند، تضمینی فراهم آورد که طرفین به میز گفت‌وگو بیایند و احساس کنند شنیده می‌شوند. این نقش واشنگتن می‌تواند تضمین‌کننده ادامه مذاکرات باشد، به شرط آنکه فشار بیشتر بر مصالح واقعی و تامین منافع مشترک صلح وارد شود.

۴. ترکیب نگاه میدانی با جزئیات طرح‌محور
طرز نگارش طرح بیست ماده‌ای پرزیدنت ترامپ نشان می‌دهد که وی قصد دارد از مفاهیم کلی فراتر رفته و به جزئیات اجرایی، مانند بازگرداندن اسیران، آتش‌بس، حکومت فنی‌تکنوکرات، و نهاد موقت بین‌المللی ورود کند. این جزئیات اگر به درستی به کار گرفته شوند، می‌توانند ابزارهایی فراهم آورند که گفت‌وگو را از سطح شعار به اقدامات ملموس برسانند.


۵. افق امیدبخش همزیستی و اعتمادسازی بلندمدت
اگر این طرح و گفت‌وگو بتوانند به تدریج اجازه دهند که فلسطینیان و اسرائیلیان همدیگر را به عنوان هم‌زیستان بالقوه ببینند، نه فقط رقیب یا دشمن، آنگاه می‌توان به ساختن زیرساخت‌های اعتماد و پروژه‌های مشترک پرداخت: اقتصاد مشترک، همکاری زیست‌محیطی، پروژه‌های زیرساختی دوطرفه، تبادل فرهنگی و آموزشی و غیره. این فرآیند ممکن است سال‌ها طول بکشد، اما اگر دو ماده‌ای که تأکید شده‌اند بتوانند فضای گفت‌وگوی پایدار ایجاد کنند، امید به آینده‌ای آرام و صلح‌آمیز در منطقه زنده خواهد ماند.

#صلح #پیمان_ابراهیم #فلسطین #اسرائیل #مدارا #همزیستی_مسالمت_آمیز #گفتگو_توانا

@Dialogue1402

رورتی و اخلاق گفت‌وگو
سکولاریسم بدون حذف دیگری

ریچارد رورتی فیلسوفی آمریکایی و از چهره‌های برجسته نئوپراگماتیسم بود که در نیمه دوم قرن بیستم، با نقد بنیادین فلسفه سنتی، نقش تازه‌ای برای اندیشهٔ فلسفی تعریف کرد.

او با فاصله‌گرفتن از متافیزیک، حقیقت‌گرایی کلاسیک و جست‌وجوی بنیان‌های مطلق، فلسفه را نه مرجع نهایی حقیقت، بلکه بخشی از گفت‌وگوی فرهنگی جوامع مدرن می‌دانست؛ گفت‌وگویی که هدف آن نه کشف ذات جهان، بلکه بهبود شیوه هم‌زیستی انسان‌هاست.

در امتداد این نگاه، رورتی گفت‌وگو را ستون اصلی جامعه سکولار می‌داند.
از نظر او، سکولاریسم زمانی معنا پیدا می‌کند که هیچ دستگاه فکری ، دینی، فلسفی یا علمی ادعای برتری نهایی نداشته باشد.

او در Philosophy and the Mirror of Nature تاکید می‌کند که تلاش برای یافتن «زبان نهایی حقیقت» باید جای خود را به پذیرش کثرت زبان‌ها و روایت‌ها بدهد. جامعه سکولار سالم، جامعه‌ای است که اختلاف را امری طبیعی می‌داند و به‌جای حذف آن، امکان بیان و گفت‌وگو را فراهم می‌کند.

رورتی در Contingency, Irony, and Solidarity با طرح مفهوم «ایرونیست لیبرال» نشان می‌دهد که مدارا حاصل یقین نیست، بلکه نتیجهٔ آگاهی از موقتی‌بودن باورهاست.
فرد ایرونیست می‌داند که باورهایش تاریخی و قابل‌تغییرند، و همین آگاهی او را از خشونت فکری بازمی‌دارد. مدارا در این چارچوب، نه تحمل منفعلانه دیگری، بلکه پذیرش فعال امکان خطای خود است.

از نگاه رورتی، گفت‌وگو زمانی ثمربخش می‌شود که هدف آن پیروزی در بحث نباشد، بلکه کاهش رنج انسانی باشد.
به همین دلیل او ادبیات، روایت و تجربه‌های زیسته را ابزارهایی قدرتمندتر از استدلال‌های انتزاعی می‌داند.

جامعه سکولار مطلوب رورتی، جامعه‌ای است که به‌جای جنگ بر سر حقیقت، بر سر همبستگی انسانی توافق می‌کند؛ جامعه‌ای که می‌داند تنها سرمایه مشترکش، ادامه گفت‌وگوست.


#سکولاریسم #رورتی #مدارا #گفتگو_توانا

@Dialogue1402