💫

سودت نکند به خانه دَربِنشَستن
دامَنْت به دامنم بِباید بستن

کان روز که دستِ ما به دامان تو است
ما را نتوان ز دامنت بُگسَستن

#ابوسعید_ابوالخیر
#چکامه_پارسی
@AdabSar

✨@AdabSar✨

✨زبان پارسی، مایه‌ورترین و نغزترین سامانه‌ی سرودینه و سراودین (شعری) جهان را، در چندی چونی، در خود پدید آورده است و آوازه‌ی ایران را تا دورترین سرزمین‌های گیتی درگسترده است و سخنورانی بزرگ و ورجاوند را، در آفرینش شاهکارهای جاودان ادبی به کار آمده است؛ شاهکارها و سخنورانی که به هیچ گمان گزافه همانند و همالی برایشان در سراسر جهان نمی‌توان یافت.✨

#میرجلال_الدین_کزازی
✨@AdabSar✨

🔷🔶🔹🔸
@AdabSar

🔅آشنایی با نام‌های ایرانی
«فریبا»

نام ایرانی دخترانه‌ی "فریبا"، زاب کاروَری(صفت فاعلی) از فریب، به مانَـک(معنی) فریبنده، زیبارو، افسونگر، پسند و خوشایند است که در ستایش رفتار، راه رفتن، چشمان و چهره‌ی افسونگر دلدار به‌کار می‌رود.
- هم حور بهشت ناشکیبا از توست
هم جادو و هم پری فریبا از توست!
#مجد_همگر

"فریب" در اوستایی "دَب" و در پهلوی "فرِپ" به چمار(معنی) فریفتن است.(منصوری، حسن‌دوست، برهان قاطع، عمید، معین)

از سویی حسن‌دوست باور دارد نام "فریبا" نه از "فریب" که دگردیس(تبدیل) شده‌ی "پری-آبا" به چم(معنی) دربردارنده‌ی فروغ و روشنایی و پردرخشش است. زیرا "آب" به ماناک روشنایی نیز هست و گمان می‌رود که "پر/پری" در اینجا سرشار بودن را می‌رساند.

برای آشنایی بیشتر با کاربرد واژه‌ی "فریب" در ادب پارسی به درون‌مایه‌ی این پیوند بنگرید:
T.me/AdabSar/4647

🇮🇷🇮🇷 چند نام ایرانی هم‌آوا:
👧🏻 فرآذر، فرمهر، فرواک، فرانک، فریا، فرین، فریها، فرینا، فیکا، فریماه، فرخنده و...
👦🏻 فربد، فرآیین، فرازان، فرازین، فرداد، فرنام، فرود، فروَر، فریار، فرهوش، فرهنگ، فریتی و...

✨برای فرزندانمان نام‌های زیبا و برازنده‌ی ایرانی برگزینیم✨
گردآوری و نگارش: #پریسا_امام_وردی

#نام_دخترانه_ایرانی #فریبا
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸

🔷🔶🔹🔸
@AdabSar
🔅پالایش زبان پارسی


🔻النگو= دستبند، دست‌آویز، دستیاره، دستینه، دستبانچه، بازوبند، دست‌آورنجن، دست‌برنجن، دست‌رنجن، دستانه، چوری(خراسانی)

✍نمونه:
🔺النگوهایش تماما از طلا بودند=
دست‌آویزهایش همه از زر بودند
همه‌ی دستانه‌هایش زرین بودند

🔺مسی کز وی مرا «دستینه» سازند
به از سیمی که در دستم گدازند #نظامی

🔺پیش آمد بعد سه روز آن زنش
پس نهاد آنجا دو «دست‌ابرنجن»ش #عطار

🔺ز دست این دل پر شیون خویش
همی پیچم چو «دست‌اورنجن» خویش #عطار


گردآوری و نگارش #مجید_دری
#پارسی_پاک
#النگو
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸

@AdabSar

نیمه گمگشته‌ات را دیر پیدا می‌کنی
سر بجنبانی‌ خودت را پیر پیدا می‌کنی

در مدار روزگار و گردش چرخ فلک
عاقبت روزی تو هم تغییر پیدا می‌کنی

کودکی چون بادبادک با نسیمی می‌رود
خویش را بازیچه‌ی تقدیر پیدا می‌کنی

عشق را در انتظار تلخ و بی‌پایان خود
در غروب جمعه‌ای دلگیر پیدا می‌کنی

می‌رسی روزی به آن چیزی که می‌خواهی، ولی
در رسیدن‌های خود تغییر پیدا می‌کنی

چشم می‌دوزی به او، از دور و می‌پرسی چرا؟
نیمه گمگشته‌ات را دیر پیدا می‌کنی!

#ساناز_رئـوف
@AdabSar

💫

گفتی برو! ولیک نگفتی کجا رود

این مرغ پر‌شکسته که آزاد می‌کنی!

#سیمین_بهبهانی
#چکامه_پارسی
@AdabSar

💫

گل نيست چنين سرکش و رعنا که تویی
مه نيست بدين گونه فريبا که تویی

غم بر سر غم ريخته آنجا که منم
دل بر سر دل ريخته آنجا که تویی

#رهی_معیری
@AdabSar

🔷🔶🔹🔸
@AdabSar

🔅آشنایی با نام‌های ایرانی
«می‌آسا» و «می‌سا»

🍷🍷 نام دخترانه‌ی "می‌آسا" نامی نوپدید است که گمان می‌رود دیسه‌ی نوآورانه‌ی نام دخترانه‌ی "می‌سا" باشد. از آنجا که این نام در پهرست سازمان زادنگاری(فهرست سازمان ثبت احوال) به گونه‌ی "مَیساء"(زنی که با برازندگی راه می‌رود) پایسته(ثبت) شده و با ریشه‌ی تازی است، شاید "می‌آسا" برای پافشاری بر ایرانی بودن "می‌سا" به چمار(معنی) باده‌گون پدید آمده باشد.
چنانچه این گمان درست باشد، "می‌سا"(می+سا) به چم باده‌گون، همچون می و مست‌کننده است.

🍯🍯 "مِی" در اوستایی "مذو" به ماناک انگبین(به معنی عسل) بود. همچنین "مَذَ" در پارسی باستان به هر نوشیدنی مستی‌آور گفته می‌شد.(نام‌های ایرانشهری و برهان قاطع) در پارسی پهلوی به آن "مَی" می‌گفتند.(عمید)
- به هر جای جشنی بیاراستند
می و رود و رامشگران خواستند!
#فردوسی

🍷🍷 "می" همچنین به چمار پاک، بی‌آلایش، ناب، آینه‌فام، جان‌بخش، آتشین، نوشین، شیرین، تلخ، گل‌رنگ، خوش‌گوار، فروغ بامدادی، گوارا، جوانه، پیاله، شادی، روشن و... است.(دهخدا) پس می‌توان "می‌سا" را نیز به همین چمار دانست.

🍯🍯 در "می‌سا"، پسوند "آسا/سا" پسوند همانندی است.(ابوالقاسمی و برهان قاطع)
- عدوی او شود روباه بددل
چو شیرآسا خرامد او به میدان!
#شهید
ولی "آسا" می‌تواند از ریشه‌ی آسودن نیز باشد.(دهخدا) "آسا" همچنین به مانک زیب، آذین، آرایش و روشمندی است(دهخدا) که نشستن آن در کنار "می" ما را به چم(معنی) درخوری نمی‌رساند.
"آسا" در نسک(کتاب) وندیداد نام بهدینی است.(نام‌های ایرانشهری و گنجینه‌ی نام‌های ایرانی)

🍷🍷 چنانچه "می‌آسا" را با نام‌های "مه‌آسا/مه‌سا/مهسا" و "مهرآسا/مهرسا" همسنجی(مقایسه) کنیم، می‌توانیم بگوییم که باده‌گون و همچون می درست است. "مهرآسا" نیز به ماناک "همچون مهر یا خورشید" و "مه‌آسا" به چم "همچون ماه" است.
از سویی امروز با نام نوپدیدی چون "مایسا" روبرو هستیم که شاید بتواند برای شناخت "می‌آسا" ما را یاری کند:
t.me/AdabSar/5823
t.me/AdabSar/5864

🍯🍯 با همه‌ی آنچه گفته شد، از آنجا که دستک(سند) روشنی برای این نام در دست نداریم، گمان نمی‌رود که سازمان زادنگاری آن را بپذیرد. چنانچه شما دوستان گرامی نیز در باره‌ی این نام دیدگاهی دارید، برای ما بفرستید.


🇮🇷🇮🇷 چند نام ایرانی هم‌آوا:
👧🏻 مهراز، مهسا، میترا، مینا، مهناز، مهرآسا، مه‌آسا و...
👦🏻 مهیار، مهرزاد، مهزاد، مهروز و...

✨برای فرزندانمان نام‌های زیبا و برازنده‌ی ایرانی برگزینیم✨
گردآوری و نگارش: #پریسا_امام_وردی

#نام_دخترانه_ایرانی
#می_آسا #می_سا #میسا
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸

🔷💠🔹🔹
@AdabSar
🔅پیام شما


🔸باک = سوخت‌دان

من برای واژه‌ی بیگانه‌ی «باک» (انبارگاه/مخزن سوخت) واژه‌ی «سوخت‌دان» را پیش می‌نهم.
واژه‌ی «سوخت‌دان» در زمینه‌ی دستوری نامواژه است و ساخت‌واژه‌ی آن به دیسه‌‌ی [نامواژه(سوخت) +پسوند(دان)] است.

می‌دانیم که پسوند «دان» به چم جایگاه نگه‌داری است و در پارسی بسیار پرکاربرد است. مانند: نمکدان، آتشدان، آبدان، تخمدان و... .
با شنیدن این واژه هر پارسی‌زبانی خواهد دریافت که چم/معنی‌ی آن انباره‌ی سوخت خودرو و ... است.

✍پی‌نوشت ادبسار:
شما نیز می‌توانید دیدگاه خود را در باره‌ی این پیشنهاد بفرستید تا با پژوهنده و دیگر هموندان همرسانی شود.

پژوهنده #میلاد_فرخ_وند
#پارسی_پاک
#باک

@AdabSar
🔷💠🔹🔹

@AdabSar

قرار نيست به اين کوچه نوبهار بيايد
قرار نيست اگرهايمان به کار بيايد

قرار نيست کمی اتفاق ِخوب بيفتد
که پشت پنجره‌ی بسته‌مان بهار بيايد

قرار نيست که پايانِ قصه تلخ نباشد
ميان سُفره‌مان غيرِ زهرمار بيايد

قرار نيست که فردای نارسيده‌ی روشن
برای ديدن اين قوم ِسوگوار بيايد

قرار نيست که خوشبختی ِتلف‌شده‌ی ما
پس از تحملِ يک عمر انتظار بيايد

دعا کنيم که اين شهر بی‌پرنده نماند
دعا کنيم زمستانِ شوم زنده نماند

دعا کنيم که هر شاخه شکلِ دار نگيرد
دوباره کوچه‌مان بوی انفجار نگيرد

دعا کنيم که آينده بی‌فروغ نباشد
دعا کنيم دعاهايمان دروغ نباشد!

 
#حامد_ابراهیم_پور
@AdabSar

💫

من همان رودم که بهر دیدنت مرداب شد

ماه من! بس کن ندیدن‌های بی‌اندازه را

#حسین_دهلوی
#چکامه_پارسی
@AdabSar

💫

من درد تورا ز دست آسان ندهم
دل برنکنم ز دوست تا جان ندهم

از دوست به یادگار دردی دارم
کان درد به صد(سد)هزار درمان ندهم

#مولوی
#چکامه_پارسی
@AdabSar

🔅پرسش شما

با درود و سپاس برای تلاشهای شما. میخواستم بپرسم جشن ولنتاین واقعا از جشن سپندارمزگان ایرانی برداشته شده که امروز جای آیین‌های خودمان را گرفته است؟

پاسخ ادبسار 👇👇

🌍💫 @AdabSar

سپندارمذگان یا ولنتاین!؟

🌍💫 چند تن از ایرانشناسان همچون پورداود و غیاث‌آبادی بر این باورند که داستان "ولنتاین" ساختگی است و این جشن به پیروی از آیین‌های کهن ایرانی برپا شده است. به گفته‌ی این گروه، برخی از اندیشمندان اروپایی نیز به داستان "والنتینو" موبد ترسایی(مسیحی) درباره‌ی پیدایش ولنتاین، باور ندارند.
شمار دیگری می‌گویند که داستان "ولنتاین"، چه برساخته و چه درست باشد، از دید درون‌مایه(محتوا) هیچ پیوندی با سپندارمذگان ندارد و نزدیک بودن روزهای برگزاری آن، گواه وام‌گیری ولنتاین از سپندارمذگان نیست. بر این پایه نامیدن "روز مهر ایرانی" و برابر شمردن آن با ولنتاین برساخته‌ی امروز است.
داوری درباره‌ی درستی هر یک از این دیدگاه‌ها دشوار است.

🌍💫 آنچه فراتر از جستار سپندارمذگان و ولنتاین باید بدان بنگریم، این است که فرهنگ و سرزمین ما در جهان بسی هنایا(موثر) بوده ولی هر آیین جهانی را برخاسته از ایران دانستن، نادرست است.
همچنین ما برای چیستی بخشیدن و پرمایه نشان دادن فرهنگ دیرین‌مان، نیازی به دروغ‌پردازی نداریم و راستی ما را بس است. دروغ، چهره‌ی پرمایه‌ی راستی را می‌خراشد.

🌍💫 پاسداشت مهر، پیمان و دلدادگی به هر زبانی زیباست. هر آیینی که به دوستی و آشتی در جهان بیانجامد ارجمند و ستودنی است. پاسداشت جشنی همچون ولنتاین، بجای رویارویی با سپندارمذگان، می‌تواند در کنار جشن‌های ایرانی پاس داشته شود.
همچنین برگزاری ولنتاین در ایران می‌تواند نشانه‌ی ایستادگی در برابر سرکوب شادی و مهرورزی باشد.

🌍💫 امروز ما در جهانی زیست می‌کنیم که بسیار نیازمند رویکردها و رفتارهای آشتی‌جویانه است. چنانچه ما ایرانیان شناخت خوبی از داشته‌های پربار خود داشته باشیم، بی‌نگرانی می‌توانیم در آیین‌های جهانی و همبسته با مردمان دیگر کشورها، برای داشتن جهانی آرام‌تر و زیست شادتر گام برداریم.

#پریسا_امام_وردی
#فرهنگ_ایران #سپندارمذگان #اسپندگان
🌍💫 @AdabSar

یکی از بزرگ‌ترین تنگناهای زنان سرزمین‌مان، سیاه‌پوش کردن آنان است.

فرتور(عکس): نمایش جامه‌های ترادادی(سنتی) در جشنواره‌ی گل نرگس
بهمن ماه-کازرون

@AdabSar

🔷🔶🔹🔸
@AdabSar
🔅پالایش زبان پارسی


🔻فنجان= Cup، پِنگان، جام
🔻فنجانک دستگاه تقطیر= پِنگانک دستگاه چِکِش
🔻فیروزه‌پنگان= پیروزه‌پنگان، آسمان
🔻فیل و فنجان= پیل و پِنگان

❗️برخی «فنجان» را برگرفته از «پِنگان» پارسی می‌دانند.
برخی نیز آن را برگرفته از «Pinax» یونانی می‌دانند.

✍نمونه:
🔺یه فنجون چایی براتون بریزم؟=
یک پِنگان چای برای‌تان بریزم؟

🔺رفتم آن‌جا، لنگان لنگان
شربت خوردم، «پنگان پنگان» #مولوی

🔺چیست این گنبد که گویی پُرگهر دریاستی
یا هزاران شمع در «پنگان»ی از میناستی #ناصرخسرو

🔺که آراید چه می‌گویی تو هرشب سبزگنبد را
بدین نورسته نرگس‌ها و زراندود «پنگان»ها #ناصرخسرو

🔺کی ز انگشت همچو بادنگان(بادمجان)
تیر شاید گذاشت بر «پنگان»؟ #اوحدی

🔺در جهانی چه بایدت بودن
که به «پنگان» توانش پیمودن #سنایی

🔺سر و بن چون سر و بن «پنگان»
اندرون چون درون باتنگان(بادمجان) #بوشکور


گردآوری و نگارش #مجید_دری
#پارسی_پاک
#فنجان #Cup
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸

@AdabSar
من تورا دارم دوست

سفرِ دیده به چشمانِ تورا دارم دوست
جان‌سپردن سرِ پیمانِ تورا دارم دوست

من اسیرِ دل و دامِ تو شدم یارِ دلم
مرگِ خود در دلِ زندانِ تورا دارم دوست

قهر و فرمانِ تو مِهرت زِ دلم کم نکند
زآن که من قهرِ تو، فرمانِ تورا دارم دوست

دوست دارم که شوم زنده به لبخندت باز
عشقِ من، چهره‌ی خندانِ تورا دارم دوست

عهد بستم به خدایم که نباشم کافر
چون که من پاکیِ ایمانِ تورا دارم دوست

دستِ بی‌جانِ مرا همرهِ دستانت کن
گرمی و نرمیِ دستانِ تورا دارم دوست

قاصدک، باورِ رنگینِ خیالم، دلِ من
من تورا، روحِ تورا، جانِ تورا دارم دوست

#شفاف_توفانـی
@AdabSar

💫

تشبیه تو با ماه کنم؟ راه ندارد

زیباییِ معشوقِ مرا ماه ندارد

#یاسر_قنبرلو
@AdabSar

💫

در خانه‌ی خود نشسته بودم دِل‌ریش
وَز بارِ گُنَه فِکنده بودم سَر پیش

بانگی آمد که غم مخور ای درویش
تو درخورِ خود کنی و ما درخورِ خویش

#ابوسعید_ابوالخیر
#چکامه_پارسی
@AdabSar

🔷🔶🔹🔸
@AdabSar

🔅آشنایی با نام «سندوس»

👗👒 "سُندوس" نامی دخترانه، به چم پارچه‌ی دیبای ناب و گران‌بها، گل‌های رنگارنگ و زیبا است.(عمید، معین، فرهنگ نام‌ها و...) "سندوس" یکی از واژگانی است که درباره‌ی آن بسیار گفت‌وگو شده است.
گفته شده که "سندوس" نام یکی از خواهران خشایارشاه بود.(نامنامه‌ی کردی) این نام امروز کمتر در نام‌های دخترانه دیده می‌شود.
این واژه در قرآن سه بار آمده و به مانک(معنی) جامه‌ی دیبای بهشتیان است.
- تو همچون سندس گردتن به هر رنگ
و یا همچون زری گردان به هر چنگ! (ویس و رامین)


👗👒 دیدگاه‌ها را بخوانید:

1⃣ "سُندُس" تازی شده‌ی واژه‌ی پارسی "سُندوس" است و از نخستین واژگان پارسی است که به زبان تازی راه یافته. زیرا در سروده‌های کهن تازی نیز دیده می‌شود. ابوالقاسم پرتو، واژه‌نامه‌ی المعانی، عمید، ثعالبی، کندی، جوالیقی، خفاجی، سیوطی، فریتاگ و... باور دارند که "سندس" واژه‌ای پارسی است.

2⃣ "سندوس" واژه‌ای یونانی است که به زبان تازی رفته است. دهخدا، فرانکل و گروهی از زبان‌شناسان پیرو این دیدگاه هستند و می‌گویند در پارسی واژه‌ای که بتوانیم آن را ریشه‌ی "سندوس" بدانیم، نیست. هرچند که فرانکل دیگر دیدگاه‌ها را به روشنی نادرست نمی‌داند.
آرتور جفری زبان‌شناس و قرآن‌پژوه انگلیسی به گمان نخست و پارسی بودن واژه، بیشتر گرایش دارد. وُراک آن را برآمده از زبان اکدی و هنینگ "سندوس" را سغدی می‌داند.
کسانی واژه را یونانی می‌دانند آن را پارچه‌ای از کتان و پنبه چمیده‌اند، نه دیبای ناب.

3⃣ گروه اندکی آن را واژه‌ی تازی و برخی واژه‌ی هندی به چمار(معنی) پرده و پوشش نرم و نازک می‌دانند.


👗👒 کسانی که به پارسی بودن نام "سندوس" باور دارند، آن را نام کهن شهر نقده می‌دانند و درباره‌ ریشه‌ی واژه دیدگاه‌هایی آورده‌اند که بی‌هیچ داوری درباره‌ی درستی‌شان، با هم می‌خوانیم:

1⃣ "سندوس" آمیخته از سن+دوس است. "سن" از واژه‌ی کهن "سئن" به مانک شاهین(پرنده‌ی شکاری) و "دوس" به چم دژ و "سندوس"(دژ شاهین) نام کهن شهر شاهین‌دژ است. آن‌ها نام‌های سنندج، شاهین‌دژ و شهر صحنه(سئنه) در کرمانشاه را از همین خانواده می‌دانند.

2⃣ "سندوس" از "سْنَ" به مانک سرزمین پربار و پرآب برای کشاورزی است و در این سرزمین بارور برنج کشت می‌شد. از این‌رو "سندوس" به چمار دژ بارور/پربار است. "سندوس" را در کُردی دشت پهن و سرسبز هم چمیده‌اند(معنی کرده‌اند). پیروان این دیدگاه واژه‌ی آذری "سولدوز" را با "سندوس" هم‌ریشه می‌دانند.

3⃣ "سندوس" نام روستایی در میان سه کوه بود و هرکوه دژ و دژبان داشت که "سندوس"(سه‌دژ) خوانده می‌شد!!


🇮🇷🇮🇷 چند نام ایرانی هم‌آوا:
👧🏻 سیندخت، سوگند، سوسن، سمندیس، سَتوِس، ستومن، ساویس و...
👦🏻 سینا، سیناک، کاوس، اشکبوس، کیوس، سوشیانس، سُرایش، سروش، سورن، سرود، سپند، ستُرگ، سَپرَنگ، ساسان، سپنتا و...

✨برای فرزندانمان نام‌های زیبا و برازنده‌ی ایرانی برگزینیم✨
گردآوری و نگارش: #پریسا_امام_وردی

#نام_دخترانه_ایرانی #سندوس
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸