🔷🔶🔹🔸
@AdabSar
🔅پالایش زبان پارسی


🔻غیر = جز، نا، مگر، جدا از، دیگر، دیگران
🔻غیر از = جدا از، به‌جز، جز این
🔻در غیراین صورت = وگرنه
🔻ولاغیر = و دیگرهیچ

✍نمونه:
🔺مشنو ای دوست که غیر از تو مرا یاری هست =
مشنو ای دوست که جدا از تو مرا یاری هست =

🔺یواش صحبت کنید، در غیر این صورت موجب اذیت دیگران می‌شوید =
آهسته سخن بگویید، وگرنه مایه‌ی آزار دیگران می‌شوید

🔺در محفل ما صحبت از غیر نکن =
در خوانگاه ما سخن از دیگری مگو

🔺تنها راه همین است که گفتم، ولاغیر! =
تنها راه همین است که گفتم، و دیگر هیچ!

🔺و به این صورت، غیر مستقیم فهمید که دروغ بد است =
و بدین گونه، ناراسته دریافت که دروغ بد است

#مجید_دری
#پارسی_پاک
#غیر
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸

♥️☀️ @AdabSar
#جشن_مهرگان
سروده‌ی #شاهین_سپنتا

بار دیگر مهرگان از ره رسید
یادمان کاویان از ره رسید

مهرگان دُردانه‌ی دیرین ماست
مهرگان پیشینه‌ی شیرین ماست

مهرگان، آغاز راه کاوه بود
کاوه یک ایرانی آزاده بود

کاوه پولادین و نیک‌اندیش بود
پورِ پاکِ دودمانِ خویش بود

با تلاش و کوشش آن رادمرد
کاوه‌ی آهنگر آزادمرد

خاکِ پاکِ سرزمینِ آریا
سرزمینِ مردمانِ پارسا

با درفش کاویان از بند رَست
اژدر ضحاک را درهم شکست

کشور از چنگال آن بدخو رهید
روزگار نیک پیروزی رسید

آن درفش کاویانی یاد باد
خانه‌ی ایرانیان آزاد باد!
♥️☀️ @AdabSar

روز مهر و ماه مهر و جشن فرخ مهرگان
مهر بفزا ای نگار ماه چهر مهربان

مهربانی کن به جشن مهرگان و روز مهر
مهربانی کن به روز مهر و جشن مهرگان

جام را چون لاله گردان از نبید باده رنگ
وندر آن منگر که لاله نیست اندر بوستان

کاین جهان را ناگهان از خرمی امروز کرد
بوستان نو شکفته عدل سلطان جهان!

#مسعود_سعد_سلمان
#مهرگان #جشن_مهرگان
‍ ♥️☀️ @AdabSar

خوان یا سفره‌ی مهرگانی به رنگ ارغوانی است و میوه‌های سرخ‌رنگ و گوناگون در آن می‌چینند. در ایران کهن چند شاخه از درختان گز، هوم و مورد در آن می‌گذاشتند. گل همیشه شکفته در میان خوان بود و پیرامونش را با گل‌های دیگر می‌آراستند. آتشدان یا کندیل(شمع)، شیرینی و خوشبوکننده‌ای چون گلاب نیز در آن یافت می‌شد.

خوراکی‌های جشن مهرگان نوشیدنی گیاه هوم و نانی بود که از آرد هفت گیاه گندم، جو، نَرسَک(عدس)، برنج، ماش، نخود و ارزن پخته می‌شد. اکنون آن هفت گیاه در خوان مهرگانی نهاده می‌شود. در آتشدان‌ها اسپند و زفران(زعفران) و انبر(عنبر) می‌ریختند تا هوا خوش‌بو باشد.

#جشن_مهرگان
♥️☀️ @AdabSar

- تا هست
خنده‌ی شادی‌خیزِ کودکان
خوش باد!

- کودکان
خداوندانِ خردسالِ زمین‌اند
که جز نوای مهربانی
آواز دیگری نمی‌شنوند!

#کوروش
#روز_کودک
🧒🏻👦🏾 @AdabSar

👑 @AdabSar

🤴🏻شانزدهم مهر؛
روز بزرگداشت داریوش هخامنشی

⚜ ۵۲۲ سال پیش از زایش، در روز شانزدهم از ماه هفتم گاهشماری کهن ایران، داریوش پرآوازه‌ی هخامنشی به شهریاری ایران رسید. اکنون که در سال ۱۳۹۸ خورشیدی هستیم، ۲۵۴۱ سال از آن می‌گذرد. در روز پانزدهم این ماه و در روزهای جشن‌های بزرگ #مهرگان، نشستی با هفت تن از بزرگان پارسی پیرامون آینده‌ی فرمانروایی هخامنشی برگزار شد و فرداروزِ آن داریوش بر تخت نشست.

⚜ در سنگ‌نبشته‌های بیستون نوشته شده که او در روز دهم ماه «بَـگ‌یادیش» با همراهی یارانش گئومات را در دژ او در ماد از پا درآورد. سپس پیروِ نوشته‌ی هرودوت، پنج‌روز پس از آن نشست بزرگان برگزار شد و پنج تن از هفت تن پادشاهی دوباره را برگزیدند و فردای آن روز داریوش پس از یک پیکار شهریار شد.

⚜ در نَبیگ(کتاب) «ریشه‌های دموکراسی و مجلس در ایران باستان» نوشته شده که در روز پانزدهم از ماه هفتم و پنج روز پس از کنار زدن گئومات مغ از تخت، داریوش و شش یار او نشستی را برگزار کردند که به نشست هفت‌تن نامدار شد. در این نشست «اوتان» که پیشتر پدرزن بردیا(پسر کوروش) و از دیگر یاران پخته‌تر بود سخن از کشورداری مردم‌سالارانه به میان آورد، از سودمندی‌های برخورداری از یک فرمانروایی «رای‌محور» سخن گفت و به نکوهش خودکامگی پرداخت. اندیشه‌پردازی‌های اوتان در نوشتار هرودوت آمده است. دست‌نوشته‌های کتسیاس در بایگانی پادشاهی یونان نیز بر درستی آن گواهی داده است. دوازده سال پیش از مردم‌سالارانه شدن شهر آتن و سیزده سال پیش از مردمپادی(جمهوری) شدن شهر رم، در ایران و از سوی اوتان درباره‌ی آن سخن رفت. به گمان، همین اندیشه‌ی اوتان ایرانی پایه‌گذار چنین دگرگونی‌هایی در یونان و روم شد. سرانجام و در پایان نشست، پس از پذیرش دیدگاهی دیگر به‌جای دیدگاه اوتان، او در کرداری ستایش‌برانگیز و با اینکه خود آغازگر خیزش در برابر فرمانروایی مغ بود، از هَنبازی(شراکت) در هرآنچه از شهریاری به او می‌رسید کنار کشید و یک زندگی ساده را برگزید.
در پی گُزیرش(تصمیم)های نشست هفت‌تن، در بامداد روز سپسین در شانزدهم از ماه هفتم، داریوش پسر ویشتاسپ، شهریار کشور شد.

⚜ داریوش یکی از فرمانروایان هنایا(موثر) نه‌تنها برای ایران، که برای جهان بود. در زمان او سامانه‌ای با سازوکار برای پیک و چاپار نامه و کالا راه‌اندازی شد و ارزش برخورداری از پول یکسان جهانی برای بازرگانی کشورها شناسانده شد. داریوش به ارزش کهن‌نگاری(تاریخ‌نویسی) و آگاشتن(ثبت) رویدادها برای آیندگان پی‌برد و به گواه کتسیاس، دستک(سند)های کهن بجا مانده را در نسک‌خانه(کتابخانه)ها گردآوری و نگه‌داری کرد. در زمان او کهن‌نگاری مسر(مصر)یان نیز گردآوری و ساماندهی شد و چنین بود که فرهنگ نگارش سرگذشت کشورها به یونان رفت.

⚜ شیوه‌های نخستین نفت‌بیزی(پتروشیمی)، فروش کوزه‌های آب پاک و آشامیدنی، هندازگری(مهندسی) آب، ساخت سازه‌های آبی و دریاگذر و آبراه‌های بزرگ، شاهراه‌سازی، یکسان‌سازی پول کشور، ساخت تخت‌جمشید، برپایی سپاه جاویدان، سامانه‌ی آگاهی‌رسانی شهریاری یا شهربانی برای برپایی یکسان بی‌هراسی(امنیت) در سراسر کشور و سامانه شناسایی مردم با شیوه‌های نخستین شناسنامه در زمان داریوش بنیادگذاری شد و این تنها بخشی از کوشش‌های وی برای میهن بود. او سامانه‌ی خراچ(مالیات) را بر پایه‌ی توانایی مردم برنامه‌ریزی کرد، مرزها را استوار ساخت، دادگستری را سامان و بازرگانی دریایی را گسترش داد. از این‌رو فرمانروایی و کوشش‌های او را برای جهان ارزشمند می‌دانند.

⚜ یادگارِ نوشتاری داریوش، سنگ‌نوشته‌های بیستون است که بزرگترین سنگ‌نوشته‌ی جهان و برجسته‌ترین نوشته‌ی کهن ایرانی و گواه(سند) ارزنده‌ای برای کهن‌نگاری(تاریخ) جهان است. به گمان بسیاری از شاهنامه‌پژوهان، فریدون شاهنامه‌ی فردوسی همان داریوش نامدار هخامنشی است.
«به خواست اهورامزدا من چنینم که راستی را دوست دارم و از دروغ روی‌گردانم. دوست ندارم که ناتوانی از ناروایی(حق‌کشی) در رنج باشد.» (از سنگ‌نبشته‌های داریوش)
«ای اهورامزدا، به این کشور نیاید، نه سپاه دشمن، نه خشکسالی و نه دروغ» (نوشته‌ای بر سنگ آرامگاه داریوش در "نقش رستم" مرودشت پارس)

✍ #پریسا_امام_وردیلو
________________
📚 برگرفته از:
1 - گاهشماری چهارده‌هزار ساله‌ی ایرانی #فاروق_صفی_زاده
۲ - هفته‌نامه‌ی فرهنگی "امرداد"
3 - ریشه‌های دموکراسی و مجلس در ایران باستان #سورنا_فیروزی
________________
👈🏻 برای آشنایی با نام #داریوش به این پیوند بنگرید:
T.me/AdabSar/4980

👑 @AdabSar

سردیس #داریوش بر سردر سازمان پیک (پست) برلین آلمان. او برای نخستین‌بار در جهان سامانه‌ی پیک و چاپار کالا و نامه را راه‌اندازی کرد. روز هفدهم مهر، نهم اکتبر، روز جهانی پیک نام‌گذاری شده است.

@AdabSar

چهره‌ی سه تن از هفت یار نشست روز پانزدهم از ماه هفتم گاهشماری پارسی؛ داریوش، ویدَفَرنَ و گوبریاس در نیمه‌ی چپ فرتور(عکس) از سنگ‌نگاره‌ی بیستون.

@AdabSar

💫

دروگر زمان است و ما چون گیا
همانش نبیره، همانش نیا

جهان را چنین است ساز و نهاد
که جز مرگ را کس ز مادر نزاد

فرستنده و سراینده #خسرو_یزدانی
#چکامه_پارسی
@AdabSar

تو ای پرنده‌ی آتش به جان ورجاوند
شکسته بال ز آزار دشنه‌ی خون‌ریز
رهیده از ستم آسمان توفان‌خیز
گذشته از دل غرقاب‌های هول‌انگیز
ز پشت کنگره‌های هزارها، پاییز
هنوز می‌خوانی...

تو سرفرازترین سرفراز تاریخی
تو یادمان غرورآفرین دورانی
تو افتخار جهانی تو ملک ایرانی
چو چرخ پیر زمین در زمانه گردان باد
هماره مهر اهورا به ملک ایران باد!

#جشن_مهرگان
با آوای آسمانی و باشکوه سراینده‌ی میهن‌دوست: #هما_ارژنگی

☀️🕊 @AdabSar

🌻🍂 @AdabSar

🍁 آشنایی با جشن‌های ایرانی
🍁 جشن تیرگان سوم یا تیرروزی

🍁🌾 بیشتر جشن‌های مهرماه را می‌توان زیر چتر جشن بزرگ مهرگان شناخت؛ زیرا مهر، ماه جشن بود و جشن‌های دیگر این ماه یا با مهرگان در پیوندند و یا در برابر بزرگی‌اش چندان دیده نمی‌شوند و در پژوهش‌ها کمتر به آن پرداخته‌اند.

🍁🌾 یکی از همین جشن‌ها جشن تیرگان سوم یا جشن تیرروزی بود. تیرگان سوم در تیرروز از مهرماه(سیزدهم مهر در گاهشمار کهن) برگزار می‌شد و جشنی در ستایش ستاره‌ی باران(تیشتر یا شباهنگ) و نیایش برای بارش باران بود.
جشن تیرگان نخست هم‌زمان با سیزده‌به‌در و جشن تیرگان دوم جشن بزرگی در تیرماه بود. تیرگان سوم جشن بزرگی نبود ولی همچون بیشتر جشن‌های ایران در کشور فراگیر و شناخته شده بود و در خوارزم به آن «چیری‌روچ» می‌گفتند.

🍁🌾 اکنون مردم‌شناسان جشن «غالی‌شویان»(قالی‌شویان) در مشهد اردهال کاشان را در پیوند با جشن تیرروزی می‌دانند. این جشن که با آیین‌های اسلامی درآمیخته، دیسه‌ی(شکل) سوگواری گرفته و بسیار نمادین است، در دومین آدینه از مهر و نزدیک به یازدهم مهر، سالگرد جان باختن «سلطانعلی پسر محمدباقر» برگزار می‌شود. مردم روستای خاوه یکی از غالی(قالی)های امام‌زاده را بر دوش می‌گذارند و پس از سوگواری آن را به مردم فین می‌دهند. مردم فین چوب به دست و به شیوه‌ای نمادین با کشندگان امام‌زاده می‌جنگند و غالی را در چشمه‌ای در همان نزدیکی می‌شویند و به امام‌زاده بازمی‌گردانند.

🍁🌾 شست‌وشو یکی از آیین‌های جشن‌های تیرگان است که گفته می‌شود دیرینگی آن‌ها به زمان کی‌خسرو می‌رسد.

🍁🌾 یکی از گمان‌زدها این است که نیایشگاه اردهال که اکنون امام‌زاده است یکی از نیایشگاه‌های «تیشتر» یا ستاره‌ی باران در ایران باستان بود. اکنون نیز نیایش باران در روستاهای بسیاری برگزار می‌شود. در باورهای کهن ایران پیوندی میان نیایش باران و شست‌وشوی درگذشتگان دیده می‌شود.

🍁🌾 امروز جشن‌های پراکنده‌ای در پیوند با تیرگان در شماری از شهرها و روستاها برگزار می‌شود. «تیرما سیزهشو» یا «تیرما سیزه‌شو» در تیر روز از آبان برابر با دوازدهم این ماه، جشن تیرگان در مازندران و بر پایه‌ی گاهشمار تبری است.
همچنین سیزدهم تیرماه دَیلمی برابر با آسمان‌روز از آبان ماه(۲۷ آبان) جشن تیرگان در گیلان که به نام «تیرجشن» و «گالشی جشن» برگزار می‌شود.
جشن تیرگان «زلف‌آباد» فراهان به نام نخستین جشن تیرگان ایران در دی‌ماه ۱۳۸۹ و آیین استان گیلان با نام تیرماسینزه در پهرست(فهرست) برماندهای فرهنگی نابسوده(ناملموس) ایرانی پایسته(ثبت) شده‌اند.
گاهی در ادب ایران همچون شماری از سروده‌های فردوسی تیر به پاییز گفته می‌شد و امروز در بخش‌هایی از تاجیکستان و افغانستان همچنان گفته می‌شود.

🍁🌾 برای شناخت بیشتر بنگرید به:
جشن مهرگان t.me/AdabSar/15010
آیین‌های تیرگان t.me/AdabSar/7610
شناخت تیرگان t.me/AdabSar/7608
داستان آرش t.me/AdabSar/7607
افسانه‌ی تیرگان t.me/AdabSar/6609
تیرگان نخست یا سیزده به‌در t.me/AdabSar/6599

✍ #پریسا_امام_وردیلو
________________
📚 برگرفته از:
۱- آیین‌ها و جشن‌های کهن در ایران امروز #محمود_روح_الامینی
۲- دیدی نو از آیینی کهن #فرهنگ_مهر
۳- جشن‌های ایرانی #پرویز_رجبی
________________
#جشن_های_ایرانی #تیرگان #مهرگان #تیرروزی #غالی_شویان

🌾🍁 @AdabSar

@AdabSar

که زد شراره‌ی آتش بر آشیانه‌ی من
که شد ز دودِ سیه گم نشانِ خانه‌ی من؟

کسی که در قفسم بال و پر شکسته فِکند
نمی‌کند ز چه رو فکر آب و دانه‌ی من؟

ز پا فتاده‌ام از جور روزگار و هنوز
تهی ز بارِ مذلت نگشته شانه‌ی من

برای آن‌که ندانند مبتلای تواَم
همی بگریم و مستی بُوَد بهانه‌ی من

چنان که بادِ حوادث غبارِ من افشاند
سزد اگر ز میان گم شود نشانه‌ی من

فغان که در دلِ سنگینِ دل‌سِتان «طوسی»
نمی‌کند اثر این ناله‌ی شبانه‌ی من

#ادیب_طوسی
@AdabSar

💫
«آزادی»
پرنده‌ای بود
در «قفس»
که هر شب
خواب پرواز می‌دید

#محمد_شیرین_زاده
#دختر_آبی
@AdabSar

💫

کس در ره عشق محرم راز نگشت
«سایر» چو تو هیچ‌کس نپیمود این دشت

عاقل به کنار آب تا پل می‌جُست
دیوانه‌ی پابرهنه از آب گذشت

#سایر_اردوبادی
@AdabSar

🔷🔶🔹🔸
@AdabSar
🔅پالایش زبان پارسی


🔻ثابت = با دوام، استوار، پابرجا، سخت، پایور، پایدار، پایا، اَستوان، ماندگار، فَرنودین، ایستا، اِستِنیک، دامَند
🔻ثابت‌الشکل = ایستاچهر
🔻ثابت رای = ایستا رای، ایستا بُوش
🔻ثابت ستاره = اختری
🔻ثابت عزم = پابرجا، ایستاهنگ
🔻ثابت قدم = اَستوان، پابرجا، آهنگُ‌مَند، هنگُ‌مَند، خورتک، اَوَرتاک
🔻ثابت کردن = درواخ کردن، استواراندن، پایور کردن، فَرنودن، درست کردن
🔻ثابت مطلق = استئار یَله
🔻قسمت ثابت = ایستانه
🔻کوکب ثابت = ستاره برجا
🔻وضع ثابت = تختال

✍نمونه:
🔺امارت خراسان طاهر را ثابت شد =
سالاری خراسان "طاهر" را ماندگار شد

🔺ستون چادر را در جای خود ثابت کرد =
ستون چادر را در جای خود استواراند

🔺رنگش ثابت است =
رنگش ماندگار است
رنگش با دوام است
رنگش پایدار است
رنگش پایا است

🔺روی قولش ثابت ماند =
روی پیمانش استوار ماند
روی پیمانش پابرجا ماند

🔺بر عقیده‌اش ثابت‌قدم بود =
بر دیدگاهش اَستوان بود
بر باورش پابرجا بود

#مجید_دری
#پارسی_پاک
#ثابت
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸

@AdabSar

می‌روی مهر تو جانا ز دل و جان نرود
تو دل و جان منی جان ز تن آسان نرود

تیرِ آهم به دلِ سخت تو تاثیر نکرد
نه غریب است به فولاد که پیکان نرود

از جفاکاریِ زلفت ستمی رفت به من
ستم این‌گونه ز کافر به مسلمان نرود

نشد ای دوست یکی سوی تو آید به امید
از سر کوی تو نومید و پریشان نرود

نرود سهل به چوگانِ سرِ زلف تو سر
تا ز سودای تو چون گوی به میدان نرود

هوسِ جاه و هوای تو چو دیوَند و پری
این به خلوتگهِ دل ناید و تا آن نرود

راه عشق است در این ره به دلِ سالک اگر
بیمِ جان است به سرمنزل جانان نرود

«هیدجی» وعده‌ی دیدار صحیح است ولی
چه کنم کز تهِ سوزن شتر آسان نرود

#حکیم_هیدجی
@AdabSar

💫

پشتِ این ظاهرِ آرام غمم پیدا نیست

تا ترک می‌خورم از خونِ دلم می‌فهمی

#غزل_سعیدی
@AdabSar

💫

جانِ ما فارغ بُد از اندیشه‌ها
در غم افکندید ما را و عنا

طوطی نقل شکر بودیم ما
مرغ مرگ‌اندیش گشتیم از شما

#مولوی
@AdabSar

🌸🍀🌼🌺🌸🍀🌼🌺🌸🍀🌼🌺🌸

مُدارا خِرَد را برابر بود
خِرَد بر سر دانش افسر بود

به جای کسی گر تو نیکی کنی
مزن بر سرش تا دلش نشکنی

چو نیکی‌کُنِش باشی و بُردبار
نباشی به چَشم خردمند خوار
#فردوسی

با امید به هفته‌ای دلخواه


فرستنده #جعفر_جعفرزاده
#چکامه_پارسی
@AdabSar
🍀🌸🌺🌼🍀🌸🌺🌼🍀🌸🌺🌼🍀

🔷💠🔹🔹
@AdabSar

دمی با #حافظ

من از بیگانگان هرگز ننالم
که با من هر چه کرد، آن آشنا کرد

حافظ، در زمانی می‌زیست که خون‌ریزانِ تاتار و خون‌آشام سر برآورده بودند. حافظ از خودکامگی و دَدمنشی آنان نمی‌گَرزد، گلایه‌ی او از آشنایانی است که از رویِ ناآگاهی یا سادگی، کُنِش‌های ستیزه‌جویانه داشتند. در درازای تاریخ ایرانشهر نیز چنین بوده است، نمونه را در ادب‌دانان و واژه‌شناسان و دستورنویسان نخست ایرانی پس از اسلام می‌توانیم دید، آنچنان که برای دستور زبان عربی و دانش‌های زبان‌شناسی آن کوشیده‌اند، یک‌دهم آن را برای زبان شکرین و دلارایِ پارسی نپوییده‌اند و یا میانِ فرنگ‌دیدگان که کاربست واژگان اروپایی را مایه‌ی نازش و بالش خود می‌دانند، بی آن که بدانند کاربرد واژه‌های بیگانه به جای واژه‌های پارسی نشانه‌ی توان‌مندی آن‌ها در زبان‌های اروپایی نیست؛ بلکه نشانه‌ی ناتوانی آن‌ها در زبان پارسی است.
بیگانه‌دوستی و بیگانه‌گراییِ آشنایان دردی است که بدتر از کینه‌توزی‌های بیگانگان است، از همین روی حافظ همه‌ی بدبختی‌ها و نگون‌زاری‌ها را شَوَندِ آشنایانِ بیگانه‌پرست می‌داند. آشنایانی که دم از سرافرازی تبار و دودمان و میهن می‌زنند، ولی در کردار، وارونِ گفتارشان می‌پویند.

✍ #بلال_ریگی

@AdabSar
🔷💠🔹🔹