ادب‌سار
12.8K subscribers
5.04K photos
125 videos
21 files
873 links
آرمان ادب‌سار
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی

instagram.com/AdabSar

گردانندگان:
بابک
مجید دُری @MajidDorri
پریسا امام‌وردیلو @New_View

فروشگاه ادبسار: @AdabSar1
Download Telegram
💫

تیری که از کمانه‌ی چشمت رها شده‌ست
بی‌راه می‌رود و چنین با ادا شده‌ست

این تیر آخرعاقبتش می‌رسد به من
قلبم به احترام ورودش به پا شده‌ست

#جواد_ماهر
@AdabSar
🌿🍃 @AdabSar

🌱 آشنایی با جشن‌های ایرانی
🌱 جشن امردادگان
(بریده‌هایی از یادداشت‌ها و سخنان)

🌼🌴

از نسک(کتاب) گات‌ها:
به یاری اهورا مزدا
کسی که در پرتو مینوی مقدس (سپنتا مینو) و اندیشه‌ی نیک (وهومن)، گفتار و کردارش نیک و با راستی و درستی (اشا) هماهنگ باشد، مزدا اهورا با توانایی (خشترا) و مهر (سپنتا آرمئیتی) خویش به او رسایی (هئوروتات/خرداد) و جاودانگی (امرتات/امرداد) خواهد بخشید.

🌳🌴

ابریحان بیرونی:
مرداد ماه که روز هفتم آن مرداد روز است و آن روز را به انگیزه‌ی پیش آمدن دو نام با هم جشن می‌گرفتند. معنای مرداد آن است که مرگ و نیستی نداشته باشد و مرداد فرشته‌ای است که به حفظ گیتی و اقامه‌ی غذاها و دوایی که اصل آن نبات است و مزید جوع و ضرر و امراض هستند، موکل است.

🌾🌻

نوروزنامه‌ی خیام:
مرداد ماه یعنی خاک، دادِ خویش بداد از بَرها ومیوهای پخته که در وی به کمال رسد و نیز هوا در وی مانند غبارِ خاک باشد و این ماه میانه تابستان بود و قسمت او از آفتاب، مر برج اسد را باشد.

🌱

«پژوهشی در اساتیر ایران»، گزارش مهرداد بهار از نیپیک(کتاب) پهلوی «بندهش» [با اندکی ویرایش]:
امُرداد بی‌مرگ، سَروَر گیاهان بی‌شمار است؛ زیرا او را به گیتی، گیاه، خویش است. گیاهان را رویانَد و رَمهِ گوسفندان را افزاید؛ زیرا همه دام‌ها از او خورند و زیست‌کنند. به فِرَشکردِ (نوگردانی جهان و زندگی در پایان کار جهان)، نیز «انوش»(خوراک بی‌مرگی) را از امرداد آرایند. اگر کسی گیاه را رامش بخشد یا بیازارد، آن گاه امُرداد از او آسوده یا آزَرده بُوَد...
goo.gl/lMU3tf

________________
درباره‌ی امردادگان بیشتر بخوانید:
t.me/AdabSar/14471
t.me/AdabSar/14479


#جشن_های_ایرانی #جشن_امردادگان #امردادگان
🌴🎋 @AdabSar
@AdabSar

تنگ آب از روزهای قبل خالی‌تر شده‌ست
زندگی در دوستی با مرگ عالی‌تر شده‌ست

هر نگاهی می‌تواند خلوتم را بشکند
کوزه‌ی تنهایی روحم سفالی‌تر شده‌ست

آخرین لبخند او هم غرق خواهد شد در آب
ماه در مرداب این شب‌ها هلالی‌تر شده‌ست

گفت تا کی صبر باید کرد؟ گفتم چاره چیست؟
دیدم این پاسخ از آن پرسش سوالی‌تر شده‌ست

زندگی را خواب می‌دانستم اما بعد از آن
تازه می‌بینم حقیقت‌ها خیالی‌تر شده‌ست

ماهی کم طاقتم! یک روز دیگر صبر کن
تنگ آب از روزهای قبل خالی‌تر شده،ست


#فاضل_نظری
فرستنده #مهین_دری
@AdabSar
💫

ﻫﻨﻮز اﮔﺮ ﺗﻮ ﺑﯿﺎیی دوﺑﺎره می‌شوم آﻏﺎز

اﮔﺮﭼﻪ خسته‌تر از آﻓﺘﺎب ﺑﺮ ﻟﺐ ﺑﺎﻣﻢ

#حسین_منزوی
#چکامه_پارسی
@AdabSar
💫

تو مرا جان و جهانی
چه کنم جان و جهان را؟

تو مرا گنجِ روانی
چه کنم سود و زیان را؟

#مولوی
#چکامه_پارسی
@AdabSar
Forwarded from ادب‌سار
🔷💠🔹🔹
🔅پیام شما


#دلورزان چون کودکان نرم و پر جنب و جوش هستند. آنها تا کودکی می کنند شادند. دل آنها چون خیزآبی به سوی چیزی کشیده شده و از آن زده شده و بازمی گردد. آنها چون جانوری در پی خواسته دل بوده و برای فربه شدن در پی دلخواسته ها هستند که گاهی آنچه خواسته می شود، آنچنان خواستنی می شود که خیزآبش برگشتی ندارد. پس تا پایان زندگی دِلوَرزی #دلبسته خواهند شد.
#خردورزان چون پیری وارسته به آسانی پا روی دل خود گذاشته و تنها بر پایه درستی کار می کنند. آنها چون خداوندگار در پی روشنی و نیکویی به همه هستند. شادی و غمی در کار آنها نیست. فراز و فرودی ندارند. پیوسته در پی دانش و بینش بیشتر و روشن سازی پیرامون خود هستند.
مِرتا، آن زنده‌ی میرا، نه چون جانوران سراسر دلوَرز است و نه چون #خداوندگار سراسر خِرَدوَرز.
ما #ایرانیان بیشتر مارتایی دلوَرز هستیم یا بهتر بگویم شده ایم. کودکانی بزرگ و دلبسته به چیزهای بسیار که از بخت بد دست یافتنی نیست. برای همین غمگین هستیم. در شگفتم که این شیوه را می ستاییم. برای تیره بختانی دلوَرز چون #فرهاد کوه‌کن، لیلی در بند و #مجنون دیوانه سروده های بسیار داریم.
ولی خوربرانی ها(غربی ها) بیشتر مارتایی خردوَرز هستند. خوربرانی ها در کار و زندگی خود گویا دل ندارند، ساده تر از دلبسته های خود رها می شوند و راستی گزینی می کنند. آنها به آسانی پا روی دلشان می گذارند. خردمندانه درستکاری می کنند. آنها برای آنکه شور و شادی در این زندگی خداوند گونه بیاورند، زمان ویژه ای را کودکی می کنند. ولی نه مانند ما با آرزوهای دور و دراز؛ آنها با خواسته های دست یافتنی و کودکانه در زمان هایی کوتاه #شادی خود را بازمی یابند. برای همین با اینکه بیشتر از ما پیری و خردورزی می کنند ولی شادتر هستند.

فرستنده #صفری_سنجانی
#پیام_پارسی
@AdabSar
🔷💠🔹🔹
Forwarded from ادب‌سار
@AdabSar

در سینه‌ی من جز غمِ بسیار کسی نیست
در شهر تو جز سایه و دیوار کسی نیست

عاشق‌شدنم معنی آواره‌شدن داشت
آواره‌تر از مرد گرفتار کسی نیست

از قهوه‌ی چشم تو غلط بود سرودن
در کافه‌ی بی‌ذوقِ تو انگار کسی نیست

تنظیم نشد نبض من و شنبه‌ی بی تو
جز جمعه در این مَردِ عزادار کسی نیست

هی قافیه بر پیرهنت اشک بریزد
دلتنگ بخوانی که کسی یار کسی نیست


#هادی_نژادهاشمی
@AdabSar
💫

گر بگویم که مرا با تو سر و کاری نیست

در و دیوار گواهی بدهد کاری هست

#سعدی
#چکامه_پارسی
@AdabSar
Forwarded from ادب‌سار
💫

ابر می‌بارد و من می‌شوم از یار جدا
چون کنم دل به چنین روز ز دلدار جدا

دیده از بهر تو خونبار شد ای مردم چشم
مردمی کن مشو از دیده‌ی خونبار جدا

#امیرخسرو_دهلوی
#چکامه_پارسی
@AdabSar
Forwarded from ادب‌سار
@AdabSar

یا بیا آسوده خاطر کن ز این تن‌ها مرا
یا برو بگذار با خود یکدمی تنها مرا

تا شدم بازیچه‌ی دستِ دلِ خودخواهِ خود
می‌کشد گاهی در اینجا گاه در آنجا مرا

زندگی چون قایقی بر روی دریای غم است
کِی رساند قایقِ غم ساحلِ دریا مرا؟

نیست آرامی ز توفانِ بلای روزگار
می‌برد چون موج گه پایین و گه بالا مرا

رهگذار عشق باشم زین دیار نیستی
احتمال رفتن است امروز یا فردا مرا

لحظه‌ای گر دل شود آرام از دست زمان
لحظه‌ای دیگر برآید بانگِ‌ واویلا مرا

چند با درد و غمت ای روزگارا ساختن؟
سوختم، آزاد کن ای چرخ بی‌پروا مرا

کو رفیقِ یکدلی کو محرمی کو را زبان
کو یکی یاری در این دوران وانفسا مرا

هرچه می‌خواهی ز من امروز یا فردا بپرس
چون نخواهی کرد دیگر بعد از این پیدا مرا

«آذرا» رسم و ره عشق است رنج روزگار
عشق‌بازی می‌کند آخر بلندآوا مرا

#آذر_اصفهانی
@AdabSar
Forwarded from ادب‌سار
💫

چو ابرویت نَچَمیدی به کام گوشه‌نشینی

برو که چون من و چشمت به گوشه‌ها بنشینی

#شهریار
#چکامه_پارسی
@AdabSar
Forwarded from ادب‌سار
💫

چو مرگ آمد و کار رفتن بِبود
نه دانش نماید نه پرهیز سود

ره پیری و مرگ را باره نیست
به نزد کس این هردو را چاره نیست

#اسدی_توسی
#چکامه_پارسی
@AdabSar
☀️🌾 @AdabSar

🏝 آشنایی با جشن‌های ایرانی
🏖 پایان چله‌ی تموز

☀️ «چله‌ی تموز» با جشن آب‌پاشونک در نخستین روز تیر در ایران باستان آغاز می‌شد و در آبان روز از امرداد برابر با دهم امرداد به پایان می‌رسید. چله‌ی تموز پایان‌بخش چندین جشن تابستانه بود که از دید چیستی و درون‌مایه به هم پیوسته بودند. جشن‌هایی در ستایش آب و آفتاب که با افسانه‌هایی برای ایستادگی در برابر خشکی و گرسنگی درآمیخته‌اند. در این افسانه‌ها ایزدان یا فرشتگان «رشن»، «اشتاد» و «زامیاد» با همکاری ایزدبانوی امرداد به نبرد با دیوهای گرسنگی و تشنگی یا «تئیری» و «زئیری» می‌رفتند.

🌻 در افسانه‌های ایرانی رشن به مانک درستی و دادگری است و امشاسپند رشن دشمن دزدان و رهزنان است. اشتاد به چم راستی و درستی است. این امشاسپند یا فرشته، راهنمای مینویان و زمینیان است. زامیاد نیز فرشته‌ی زمین است که با کنش نیک شناخته می‌شود.

🌾 «تموز» به چمار (معنی) گرمای فراوان است.
اکنون در نیمروز(جنوب) خراسان با آغاز تابستان، بزرگ‌ترین روز سال را گرامی داشته و به چهل روز نخست تابستان چله‌ی بزرگ می‌گویند. به بیست روز پس از آن نیز چله‌ی کوچک یا چله‌ی خرد گفته می‌شود. همچون چله‌ی بزرگ و کوچک زمستان که زمان سرما در آن دسته‌بندی می‌شد.
گویا در گذشته در پگاه این روز اسپند دود می‌کردند و خاکستر آن را در دالان خانه‌ها می‌ریختند.
درباره‌ی آیین‌های این جشن آگاهی بسیار اندکی به ما رسیده است.

🏵 سروده‌ی بومی خراسان برای چله‌ی تموز:
نه از شو مو منالم نه که از روز
نه از یلدا گیله درم نه چله تموز
هموقذر فهمیدم دمین ای دنیا
که آسونی د بعد سختی میه هنوز!


📜 با جشن آب‌پاشونک و آغاز چله‌ی تموز آشنا شوید:
t.me/AdabSar/14183

📜 نبرد افسانه‌ای ایزدبانوی امرداد و دیو گرسنگی و تشنگی را بخوانید:
t.me/AdabSar/14479


#جشن_های_ایرانی #چله_تموز #امردادگان
☀️🌾 @AdabSar
دوستان ارجمند، درود 🌹

پیشنهاد ادب‌سار به شما برای شب‌های تابستان و روزهای فَرویش(تعطیل)، تماشای چهار فَرُخشار (فیلم بلند) به نام‌های "مردان اپاختری"، "مردان ایکس"، "کین‌منشان" و "لوگان" با زیرنویس پارسی پاک است. این کوشش برای نخستین‌بار در جهان انجام و در ادب‌سار، بزرگ‌ترین رسانه‌ی تلگرامی پارسی‌گرایان جهان، هم‌رسانی شده است. بی‌شک دنبال کردن آن به آشنایی بیشتر ما با پارسی سره و توانمند شدن‌مان در پارسی‌گویی و پارسی‌نویسی یاری می‌رساند.


"مردان اپاختری" را در این پیوند ببینید:
https://t.me/AdabSar/10385

برای دیدن "مردان ایکس" به این پیوند بروید:
https://t.me/AdabSar/12124

"کین‌منشان" را در اینجا بیابید:
https://t.me/AdabSar/13411

فَرُخشار/توژ (فیلم) "لوگان" را در این پیوند ببینید:
https://t.me/AdabSar/14230


🆔 ادب‌سار را در اینستاگرام نیز دنبال کنید:
instagram.com/AdabSar
🔷🔶🔹🔸
@AdabSar
🔅پالایش زبان پارسی


🔷پارسی‌گویی هماره جایگزین‌کردن واژه‌ای پارسی به‌جای واژه‌ی بیگانه نیست. گاهی می‌توان با واگویِشِ درستِ واژه، پارسی را پاک سُخَنید.
بسیاری از واژه‌ها پارسی‌اند ولی به‌گونه‌ای نادرست و با زبانی بیگانه بازگو می‌شوند.
در پی شماری از این واژه‌ها را می‌آوریم و امید داریم که شما نیز در پربارترکردن این پِهرِست یاری‌مان کنید.

#برنج= پِرَنگ(از توپال‌ها= فلزها)
#بساتین= بوستان‌ها
#بستان= بوستان
#بلقور= بُلُغور
#بلقیس= پُرگیس، بُلگیس
#بنادر= بندرها
#بنچاق، #بنجاق= بُنچاک
#بواسیر= (تک=باسور)، بازور، ریشینگی
#بزرجمهر= بزرگمهر
#بوس= بوسه
#بیرق= پیادَک، پرچم، نشانه
#بیگ= بَغ
#بیضاوی= پَی‌زاوی(زاو=دره، شکاف)، از مردم پَیزاو، پایزاو
#تپق= تُپُغ
#ترقه= تراکه
#ترنجبین= تَراَنگبین
#جوجه= چوژه
#لجن= لژم، لژن
#طنبور= تنبور

🔹شماری دیگر از این واژگان:
t.me/AdabSar/9292
t.me/AdabSar/9353
t.me/AdabSar/9495
t.me/AdabSar/9756
t.me/AdabSar/10402
t.me/AdabSar/12860


گردآوری و نگارش #مجید_دری
#پارسی_پاک
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸
Forwarded from ادب‌سار
🔷🔶🔹🔸
@AdabSar
🔅پالایش زبان پارسی


🔻نذر= پَتیست، خودسامه، خودپیمان، مَیَزد(نذر آشامیدنی)، زَوْر(نذر جویدنی)، برآورد نیاز
🔻نذر داشتن= پیمان کردن، به گردن گرفتن
🔻نذرکردن= پَتیستادن، پیمان کردن، به گردن گرفتن
🔻نذر و نیاز= تُلَنگ(حاجت)خواهی، وایا خواهی، آرزو خواهی، نیاز خواهی
🔻نذری= پَتیست، در راه خدا، رایگان، مفت
🔻نذُر/نذور/نذورات= پَتیست‌ها، خودسامه‌ها، خودپیمان‌ها

نمونه:
🔺به چندین نذر و قربانش خداوند
نرینه داد فرزندی چه فرزند #نظامی=
به پَتیست‌ها و کُرپانش خداوند
نرینه داد فرزندی چه فرزند

🔺دیگر لب بتان نزند بوسه تا زیَد
این نذر کرد و رای زد آهنگ کعبه را #خاقانی=
دیگر لب بتان نزند بوسه تا زیَد
این پَتیستید/پیمان کرد و رای زد آهنگ خدای‌خانه را

🔺نذر کردن از سنت‌های قدیمی ایرانیان است=
پَتیستادن از آیین‌های کهن ایرانیان است

🔺نذرش را ادا کرد=
خودپیمانش/پیمانش را به‌جا آورد

🔺آش نذری می‌دادند=
آش رایگان می‌دادند


گردآوری و نگارش #مجید_دری
#پارسی_پاک
#نذر #نذری #نذور #نذورات
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸
Forwarded from ادب‌سار
🔷💠🔹🔹
@AdabSar

چاره نیست پادشاه را از آنکه هر هفته‌یی دو روز به مظالم بنشیند و داد از بیدادگر بستاند و انصاف بدهد و سخن رعیت به گوش خویش بشنود بی‌واسطه‌یی، و چند قصه که مهم‌تر بود باید که عرضه کند و در هر یکی مثالی دهد؛ که چون این خبر در مملکت پراکنده شود؛ که خداوند جهان، متظلمان و دادخواهان را در هفته‌یی دو روز، پیش خود می‌خواند و سخن ایشان می‌شنود، همه‌ی ظالمان بشکوهند و دست‌ها کوتاه دارند و کس نیارد بیدادی کردن و دست‌درازی کردن از بیم عقوبت.


بریده‌ای از سیاستنامه‌ی خواجه نظام‌الملک طوسی، به کوشش جعفر شعار، رویه: ۱۲
✒️📖🖋
برگردان به پارسی پاک: #بلال_ریگی


چاره نیست پادشاه را از آنکه هر هفته‌ای دو روز به رسیدگی ستم‌دیدگان بنشیند و داد از بیدادگر بستاند و داد بدهد و سخن توده‌ی مردم به گوش خویش بشنود بدون هیچ میانجی، و چند سرگذشت که بایا‌تر بُوَد باید که نشان دهد و در هر یکی فرمانی دهد؛ که چون این رویداد در کشور پراکنده شود؛ که خداوند جهان، ستم‌دیدگان و دادخواهان را در هفته‌ای دو روز، پیش خود می‌خواند و سخن ایشان می‌شنود، همه‌ی ستم‌پیشگان بشکوهند و دست‌ها کوتاه دارند و کس نیارد بیدادی‌کردن و دست‌درازی‌کردن از بیم تاوان.

@AdabSar
🔷💠🔹🔹
🇮🇷 @AdabSar

با درود؛
در این روزها که تندآبه‌ی فرهنگ‌‌های بیگانه به‌سوی سرزمین‌مان سرازیر شده، تنها یک جنبش همگانی برای پاسداری از زبان و فرهنگ پارسی و پالایش آن از تازش بیگانه می‌تواند به این نابسامانی پایان دهد.

در سرای «ادب‌سار» كوشيده‌ايم برای واژگان بيگانه، برابرهای پارسى آن‌ها را بنمايانيم تا پارسى‌گويان بتوانند در گفتار و نوشتار روزانه‌ی خود، از آن بهره گيرند.

همچنین امید داریم با نگاه پژوهشی به فرهنگ نژاده و نوین ایرانی در زمینه‌های جشن‌ها و آیین‌های کهن و فراموش شده‌ی ایرانی و پارسی‌سرودگان، گامی هرچند کوچک در شناساندن و والایش فرهنگ ایرانی برداشته باشیم.

شما نیز می‌توانید برای پاسداری از فرهنگ ایرانی و زبان پارسی، همدوش با دیگر فرزانگان و با برانگیختن دیگران برای پیوستن به سرای «ادب‌سار»، درفش والای فرهنگ و ادب ایران را به دوش بگیرید.

🔻برای آشنایی با جایگزینِ پارسیِ واژگانِ بیگانه برچسب(هشتگ) #پارسی_پاک
🔺برای آشنایی با جشن‌های کهن ایرانی برچسب #جشن_های_ایرانی
🔻برای خواندن سره‌سرودگان برچسب #چکامه_پارسی
🔺برای خواندن یادداشت‌های پارسی سره برچسب #پیام_پارسی
🔻برای آشنایی با برخی از نام‌های ایرانی برچسب #نام_دخترانه_ایرانی و #نام_پسرانه_ایرانی
🔺برای خواندن نوشتارهای برگردان شده به پارسی برچسب #برگردان_به_پارسی
🔺برای دیدن چهار فَرُخشار (فیلم بلند) با زیرنویس پارسی برچسب #توژ را دنبال کنید.
🔻همچنین دیدگاه بزرگان پارسی‌گرا را با برچسب نام‌شان بجویید. برای نمونه: #میرجلال_الدین_کزازی

🇮🇷 @AdabSar
🍀🌼🌸🌺🍀🌼🌸🌺🍀🌼🌸🌺🍀

سپاهی نباید که با پیشه‌ور
به یک روی جویند هر دو هنر

یکی کارْوَرز و یکی گُرزدار
سَزاوار هر کس پدید است کار

چو این کارِ آن جوید آن کارِ این
سراسر پرآشوب گردد زمین

شما دیر مانید و خرّم بُوید
به رامش سویِ ورزشِ خود شوید

امید که همواره:
دیر مانید و خرّم بوید
#فردوسى

فرستنده #جعفر_جعفرزاده
#چکامه_پارسی
@AdabSar
🌼🍀🌺🌸🌼🍀🌺🌸🌼🍀🌺🌸🌼
Forwarded from ادب‌سار
@AdabSar

مار از پونه، من از مار بدم می‌آید
یعنی از عامل آزار بدم می‌آید

هم از این هرزه‌علف‌های چمن بیزارم
هم ز همسایگی خار بدم می‌آید

کاش می‌شد بنویسم بزنم بر در باغ
که من از این‌همه دیوار بدم می‌آید

دوست دارم به ملاقات سپیدار روم
ولی از مرد تبردار بدم می‌آید

ای صبا! بگذر و بر مرد تبردار بگو
که من از کار تو بسیار بدم می‌آید

عمق تنهایی احساس مرا دریابید
دارد از آینه انگار بدم می‌آید

آه ای گرمی دستان زمستانی من
بی‌تو از کوچه و بازار بدم می‌آید

لحظه‌ها مثل ردیف غزلم تکراری‌ست
آری از این‌همه تکرار بدم می‌آید!

#محمد_سلمانی
@AdabSar