📘دربارۀ افسانه‌زدایی از رویدادهای تاریخی
(۲/۲)
✍🏻 #مهرپویا_علا

🍂 شاید در هیچ جایی به اندازۀ سینمای خود آمریکا جنگ ویتنام محکوم نشده باشد. چند فیلم ضد جنگ دربارۀ جنگ ویتنام می‌شناسید؟ آیا تاریخ شرکت آمریکا در جنگ ویتنام به همان سیاهی است که هالیوود نمایش می‌دهد؟ من شخصاً چون مطالعه‌ای دربارۀ آن رویداد خاص نکرده‌ام قضاوتی نمی‌کنم و موضوع بحث حاضر هم این نیست.

🍂 مهم برای ما در اینجا این است که امکان چنین نقدهایی در آمریکا وجود دارد، ولی برای مثال کسی در چین جرأت روایت آنچه را که دولت کمونیستی مائو بر سر مردمان تبت و فرهنگ و هویت‌شان آورد ندارد.

🍂 یا به‌عنوان مثال دیگر، کارگردان ایرانی اصلاً حق ساختن فیلم ضد جنگ ندارد. درگیری جامعۀ ایران در جنگ با کشور همسایه‌اش به‌مراتب بیشتر از درگیری جامعۀ آمریکا در جنگی با کشوری در آن طرف دنیا بود. پیامدهای جانی و مالی جنگ ایران و عراق برای دو طرف به‌مراتب بیشتر از پیامدهای جانی و مالی جنگ ویتنام برای آمریکا بود. حالا چند تا فیلم ایرانی یا عراقی دیده‌اید که رفتار طرف خودی در آن جنگ را به اندازۀ یک صدم آنچه در سینمای آمریکا اتفاق می‌افتد نقد کرده باشد؟ چه کسی جرأت چنین کاری را دارد؟

🔺«انسان غربی» تفاوت ژنتیکی با «انسان شرقی» ندارد. ساختار مغز سیاه‌پوست با سفیدپوست یکسان است. اما انسان غربی مدت‌های طولانی در معرض یک مناسبات اجتماعی قرار گرفته‌است که دائماً از ذهنش افسانه‌زدایی می‌کند و این در طولانی‌مدت، چنان تفاوتی ایجاد کرده‌است که بعضی‌ها از آن نتیجۀ نژادی گرفتند؛ وگرنه در میان همان سفیدها، توهمات فراگیر میان روس‌ها را نگاه کنید.

🍂این حرف به این معنی نیست که با هر نقد و تحلیل تاریخی که در آنجا نوشته می‌شود موافق باشیم یا معتقد باشیم هر که تحلیلی تاریخی می‌نویسد ذهنیت اسطوره‌ای ندارد یا حتی امکان ندارد خودش به‌شدت جزم‌اندیش و متوهم باشد. موضوع این است که در یک جا امکان به دست دادن روایت‌های متفاوت بیشتر از جای دیگر فراهم است، ولو اینکه عده‌ای از آن روایت متفاوت آزرده شوند، احساس ناامنی کنند و آن را توهینی به باورها و ارزش‌های خودشان یا جامعه تلقی کنند؛ ولو اینکه آن روایت‌های متفاوت لزوماً غیرمتوهمانه هم نباشند.

🍂 بحث در نهایت همان آزادی است، و نه درست یا غلط بودن حرفی که ذیل آزادی گفته می‌شود. خیلی از فیلسوفان و نویسندگان و کارگردانان بزرگ غربی افراد متوهمی بودند، افکار سیاسی و اجتماعی به‌شدت نادرست داشتند و کمترین تصوری از اینکه اقتصاد چگونه کار می‌کند نداشتند. اما آزاد بودند که حرف‌شان را بزنند و این چیزی است که آن دست از ایرانی‌هایی که چندان لزومی به آزادی و دمکراسی نمی‌بیند باید همچون میخ هم که شده در مغزشان فرو کنند. بدون آزادی مغز و ذهن انسان رشد نمی‌کند؛ حتی اگر آن آزادی به معنای این باشد که چند نفر نادان هم حرف بزنند یا حتی نادان‌ها بیشتر و بلندتر از عاقل‌ها حرف بزنند؛ چون مسئلۀ اساسی در اینجا قرار گرفتن ذهن در معرض حرف‌های متفاوت است. حکومت حق و وظیفه ندارد دهان احمق‌ها را ببندد تا فقط صدای عاقل‌ها شنیده شود؛ چون این در نهایت به احمق شدن همه می‌انجامد.

🍂 مخاطب ایرانی گفته شدن سخنان متفاوت و گاه غلط یا حتی مضحک را در غرب می‌بیند، کشمکش‌ها را در آنجا می‌بیند و فوراً «انحطاط غرب» و سقوط قریب‌الوقوع آنجا و شکست دمکراسی را نتیجه می‌گیرد، اما در بلندمدت تفاوت جامعۀ «غربی» از «شرقی» همین است.

🍂 چنین صداهای متفاوت و نقدهای بنیادینی مخاطب ساده‌لوح را دچار سوگیری شناختی می‌کند و به این نتیجه می‌رساند که تاریخ «غرب» سراسر خون‌ریزی بوده‌است و در مقابل مردمان «شرقی» معصوم و ساده بودند. افسانۀ مصدق هم از محصولات همین سوگیری شناختی است و تا نیم قرن ابتدای پدید آمدنش اصلاً مورد نقادی قرار نگرفت.

🍂 ناسزاهایی که حکومت پیشین و حکومت کنونی هرکدام با انگیزه‌های خاص خودشان به مصدق می‌دادند هم نقد و افسانه‌زدایی نبودند. چون آن‌ها اصلاً دنبال افسانه‌زدایی نبودند و دولت نمی‌تواند چنین کاری انجام دهد. آن‌ها صرفاً دنبال جایگزینی افسانۀ خودشان با افسانۀ رایج در میان مردم و روشنفکران بودند.

🍂 بسیاری از رفتارهای حاکمان پیشین و کنونی را در واقع می‌توان با تلاششان برای اثبات «بهتر از مصدق بودن» توضیح داد. یعنی همزمان که به او دشنام می‌دهند افسانه (اسطوره) او در اعماق ذهن‌شان ریشه کرده است. برای همین است که می‌گوییم دولت افزون بر اینکه مدیر خوبی نیست، افسانه‌زدا و روشنگر خوبی هم نیست.


🗄پست مرتبط
📕تاریخ‌زدایان: طالبان‌های قلمروی تاریخ‌پژوهی
📕کوروش؛ جهان‌سوز یا جهان‌ساز؟
📺 ماجرای کودتای ۲۸ مرداد "دقیقا" چه بود؟

.


#فلسفیدن #اندیشه #غرب #لیبرالیسم #تاریخ #محمد_مصدق #سلطنت‌طلب #پهلوی #محمدرضا_پهلوی #اوکراین #روسیه #فرانسه #آفریقا #انقلاب_فرانسه #آمریکا #عراق #چین

➖➖➖

🌾 @Naqdagin | @Alamehrpouia

📘کدام قدرت دست‌های صدام را بالا برد و او را به امضای قرارداد الجزایر مجبور کرد؟

✍🏻 #طوس_طهماسبی

🍂 تا اواخر دهۀ چهل شمسی، ارتش عراق تقریبا شانه‌به‌شانۀ ارتش ایران رشد می‌کرد و در برخی موارد، برتری‌هایی نیز بدست می‌آورد؛ مثلا در آغاز دهه شصت میلادی، عراق با دریافت جنگنده‌های میگ ۱۹، زودتر از ایران به «جنگنده‌های مافوق صوت» دست یافت و نیز در اواخر دهۀ پنجاه میلادی، با دریافت تانک T55 از شوروی، برتری زرهی را بدست آورد؛ چرا که این تانک از لحاظ قدرت آتش و زره، بر تانک‌های شرمن و M47 ایران برتر بود.

🍂 تا سال ۱۳۴۷ شمسی، ارتش ایران فاقد یک جنگندۀ بمب‌افکن بود که تواند حمل تسلیحاتِ زیاد و بیش از ۲ تُن داشته‌باشد؛ درحالیکه در همان زمان، عراقی‌ها بمب‌افکن‌های غول‌پیکر توپولوفِ 16 داشتند که می‌توانست ۶ تن بمب را به درون خاک ایران برساند.

🍂 البته خوش‌اقبالی ایران آن بود که سرعت مادون صوت این بمب‌افکن، امکان رهگیری نسبتا آسان آن را برای F5هایی که توسط خلبانانی زبده هدایت می‌شدند، فراهم می‌کرد.

🍂 اما از حدود سال ۱۳۴۷ شمسی، روندی آغاز شد که توازن قبلی را به کلی تغییر داد. روند فروش تسلیحات سطح یک و بسیار پیشرفته از سوی آمریکا به معدودی متحدان جهان سومی آغاز شد و ارتش شاهنشاهی ایران تا چند سال، تنها کشوری بود که از این موهبت برخوردار شد. یکی از دلایلش آن بود که ارتش ایران بهتر و زودتر از دیگر متحدان جهان‌سومی واشنگتن، زیرساخت‌های مربوط به آموزش پرسنل و نگهداری را فراهم کرده‌بود.

🍂 زمانی که در سال ۵۴، در یک درگیری مهم و تعیین‌کنندۀ مرزی، ۸ فانتوم ایرانی ظرف ۱۵ دقیقه، ۱۲ دستگاه تانک عراقی را با موشک‌های هدایت تلویزیونی ماوریک، منهدم کرده و تیپ زرهی عراقی را که تازه وارد خاک ایران شده‌بود، فراری دادند، مشخص شد که فاصلۀ تکنولوژیک شگرفی میان نیروهای نظامی ایران و عراق روی داده‌است.

🍂 عراقی‌ها تا به حال اسلحه‌ای نظیر موشک ماوریک ندیده‌بودند که بتواند فراتر از میدان دید آنها، یعنی بدون آنکه دشمن را ببیند، تانک‌هایشان را یک‌به‌یک و با دقت منهدم کند. جنگنده‌های آنها، صرفا به توپ و بمب‌های سقوط آزاد مجهز بودند، که برای حمله ناچار بود، دقیقا بالای سر دشمن قرار گیرد، بدون آنکه بتواند بمباران دقیقی داشته‌باشد.

🍂 همینطور، ترکیب بسیار خطرناک هلیکوپتر کبرا با موشک دقیق تاو، برای عراقی‌ها ناشناخته بود. هلیکوپترهای آنها تنها به راکت‌های معمولی هدایت ناپذیر مجهز بوده و قابلیت ضدتانک نداشتند. ارتش ایران وارد یک سطح و لیگ دیگر در قدرت نظامی شده‌بود که عراقی‌ها به آن دسترسی نداشتند.

🍂 شوروی نمی‌توانست این فاصله را برای عراقی‌ها پر کند؛ چرا که از یک‌سو نمی‌خواست سلاح‌های درجۀ یک و بسیار جدیدِ خود را به آنها بدهد، و از سوی دیگر، هنوز حتی خودش برخی از این سلاح‌های جدید را نداشت.

🍂 برای آنکه فاصلۀ نظامی شگرفی که از سال ۱۳۵۲ به بعد، میان نیروهای نظامی ایران و عراق پدید آمده‌بود را بهتر درک کنید، به اختصار به فن‌آوری‌هایی که ارتش ایران به آنها دست يافته و عراق فاقد آنها بود، اشاره می‌کنم:

🍂 سلاح‌های «هوا به زمین» هوشمند و هدایت‌شونده نظیر موشک‌های «تاو، ماوریک و بمب‌های لیزری»، موشک‌های «هدایت راداری نیمه‌فعال» یعنی همان «اسپاروهای هواپیماهای فانتوم» و موشک‌های «هدایت راداری فعال فونیکس» که در کلاهک خود، دارای یک رادار پیشرفته بودند.

🍂 در شرایطی که شکاری‌های عراقی تنها به موشک‌های حرارتی مجهز بوده و صرفا قادر بودند در فاصلۀ ۵ تا ۷ کیلومتری به جنگنده‌های دشمن حمله کنند، فانتوم‌های ایرانی با موشک‌های اسپارو، از فاصلۀ ۲۵ کیلومتری و F14های ایرانی با موشک‌های فونیکس، از فاصلۀ بیش از ۱۰۰ کیلومتری می‌توانستند جنگنده‌های دشمن را منهدم کنند.

🍂 به علاوه، نیروی هوایی ایران از پادهای پیشرفته اختلال الکترونیک برخوردار بود که قادر بودند موشک‌های پدافندی سام دو، سه و شش عراقی‌ها را گمراه کنند؛ این‌درحالی بود که جنگ کردستان عراق ثابت کرد که نیروی هوایی عراق، هیچ وسیله‌ای برای خنثی‌سازی سایت‌های موشکی «هاوک و راپیر» ایران در اختیار ندارد. این موشک‌ها، در این جنگ چندین جنگنده و بمب‌افکن عراقی‌ها را سرنگون کرده و عملا فعالیت نیروی هوایی عراق برای سرکوب کردها را مختل نمودند.

🍂 از سال ۱۳۵۲ به بعد، ارتش ایران دیگر حریف و رقیب خود را عراق نمی‌دانست و متوجه گسترۀ استراتژیک وسیع‌تری، نظیر اقیانوس هند، و نیز فراهم کردنِ برخی زمینه‌ها برای دفاع هوایی در برابر تهاجمِ احتمالیِ شوروی شده‌بود.

.


#نظامی #تکنولوژی #آینه_تاریخ #ایران #عراق #صدام #پهلوی #محمدرضاشاه #محمدرضا_پهلوی #جنگنده #هواپیما #ارتش #ارتش_ایران #شوروی #الجزایر

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📺 رغد (دختر صدام) به‌دنبال پس گرفتن عراق
— همکاری با نئوبعثی‌ها (+)

🍂 «رغد صدام» دختر دیکتاتور عراق است که پس از فروپاشی حکومت «حزب بعث» عراق و دستگیری پدر و برادرانش، به اردن رفت و آنجا اعلام پناهندگی کرد. در سال‌های اخیر او بارها نشان داده که به‌شدت قدرت‌طلب است و از هر فرصتی برای رسیدن به قدرت استفاده می‌کند.

🔻فهرست مباحث طرح‌شده
00:00 مقدمه
02:28 زندگینامۀ دختر صدام
07:41 پس از فروپاشی صدام
11:00 پناهندگی در اردن
13:34 زوایای پنهان زندگی رغد
14:20 مسیر قدرت‌یابی رغد صدام
20:05 برنامۀ رغد و نئوبعثی‌ها
30:00 مسائلِ مربوط به ایران

.


#سیاست #آینه_تاریخ #ایران #عراق #صدام #صدام_حسین #کودتا #آمریکا #اردن #حافظه_تاریخی #اربعین #پیاده‌روی_اربعین #دیکتاتور #دیکتاتوری #حلبچه #سعید_جلیلی #تحریم #غرب #شاهزاده #سلطنت‌طلب #مشروطه‌خواه #منوتو #رضا_پهلوی #محمدرضا_پهلوی #پهلویسم #پهلوی #طالبان #داعش #تونل_زمان #رضاشاه #پهلویسم #رضاشاه_روحت_شاد #نوستالژی #حزب_بعث #رستاخیز #توسعه #خرمشهر #تجزیه‌طلب #شیخ_خزعل

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📺 اعتماد غیرعقلانی محمد به مدعی جبرئیلی
— #ترجمه #اختصاصی_نقدآگین

🍂 #احمد_قبانچی -روحانی نواندیش مسلمان و شیعه- از نبوت و اساس تصدیق وحی توسط محمد بن عبدالله پرسش می‌کند.

🍂 این سومین کلیپ از اوست که توسط همیاران نقدآگین ترجمه شده.

🍂 آخوند احمد قبانچی از روحانیون نواندیش و تجدیدنظرطلب مشهور جهان عرب محسوب می‌شود. او که روزگاری در حوزه‌های علمیه ایران نیز درس خوانده، مباحث روشنفکران مسلمانان ایرانی (چون دکتر سروش و مجتهد شبستری و...) را نیز دنبال می‌کرده‌است.

🍂 بخاطر آزادی نسبی‌ای که در عراق دارد، برخلاف آیت‌الله #کمال_حیدری که تحت انواع فشار و محدودیت تا سر حد تکفیر و حصر قرار گرفته، می‌تواند آزادانه‌تر مباحث نواندیشانه خود را با مخاطبان عرب‌زبان طرح کند.

🍂 جهانِ عرب در زمینۀ #نقد_اسلام بشکل روش‌مند و رادیکال، و بهره‌گیری از #تفکر_انتقادی در #نقد_ادیان و تولید محتوای غنی در این زمینه‌، صدها قدم از جامعۀ ما جلوتر است.


🔗 تماشا در یوتیوب | در اینستاگرام

.


#فلسفیدن #نواندیشی #عراق #اثبات_نبوت #نبوت #پیامبر #شکاکیت

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📘به سر مبارک‌تان قسم، جنگ را به داخل خاک آمریکا خواهیم برد!

✍🏻 #بیژن_اشتری

🍂 صدام‌حسین (حاکم عراق) فاصله چندانی با حملۀ نظامی آمریکا (جنگ دوم خلیج فارس) نداشت. جرج بوش پسر، رئیس‌جمهوری آمریکا، تهدید کرده‌بود که به‌زودی به خاک عراق لشکرکشی خواهد کرد.

🍂 صدام در پی جدی‌شدن این تهدید، وزرا و مسئولین بلندپایۀ رژیمش را به حضور خوانده‌بود تا در این باره با یکدیگر تبادل‌نظر کنند.

🍂 صدام جلسه را با محکوم‌کردنِ تهدیدِ آمریکا آغاز کرد و سپس، از وزرایش خواست در این باره نظر بدهند. اول از همه، علی حسن‌المجید (وزیر دفاع) صحبت کرد. او گفت:

"آمریکایی‌ها آدم‌های احمق و خودبزرگ‌بینی هستند. ما نبرد با آمریکا را به داخل خاک آمریکا خواهیم برد!".

🔻سپس طاها یاسین رمضان، معاون رئیس‌جمهور، گفت:

"قهرمانان واقعی عراق هزاران جوانی هستند که به خودشان بمب می‌بندند و آمریکا را منفجر خواهند کرد!".

🔻سپس نوبت به قصی، پسر صدام‌حسین رسید. قصی که مدیر تولید سلاح‌های نامتعارف عراق بود، خطاب به پدرش گفت:

"ما می‌دانیم، و همۀ برادران حاضر در اینجا می‌دانند که ما، به یاری خداوند (حول و قوۀ الهی)، از همۀ ظرفیت‌ها و توانایی‌های لازم برخورداریم.

ما صرفا با یک اشارۀ ساده از جانب حضرت‌عالی می‌توانیم خواب را از سر مردم آمریکا بپرانیم و جنگ را به خیابان‌های آمریکا ببریم....

قربان! من فقط از شما می‌خواهم که یک اشارۀ کوچک به من بکنید.

قسم به سر مبارکتان! که اگر شب آمریکایی‌ها را به روز و روزشان را به جهنم تبدیل نکردم، از شما خواهم خواست که همینجا در حضور برادران حاضر در این اتاق، سرم را از بدنم جدا کنید.

اگر آن طور که می‌گویند بن‌لادن توانسته حملات ۱۱ سپتامبر را انجام بدهد، پس خدا به سر شاهد است، ما ثابت خواهیم کرد آنچه که در ۱۱ سپتامبر رخ داد، در قیاس با بلایی که خشم‌و‌غضب صدام‌حسین بر سر آمریکایی‌ها خواهد آورد، چیزی جز یک پیک‌نیک نبوده‌است!

آمریکایی‌ها عراق را، رهبر عراق را، بچه‌های عراق را نشناخته‌اند!".

▪️پس از پایان جلسه، صدام پسرش را مسئول دفاع از بغداد کرد و....‎

.


#آینه_تاریخ #عراق #حزب_بعث #صدام #صدام_حسین #نقد_چپ

➖➖➖

🌾 @Naqdagin