#اقتصاد
در زمینه های مالی و اقتصادی نیز اوضاع بهتر از این نبود و نیست. خرید کارخانه های مصادره شده به قیمت تقریبا رایگان توسط آیت الله ها و آقا زاده ها، واردات مافیایی و انحصاری مواد غذایی و لوازم مصرفی و خودرو توسط روحانیون و فرزندان آنها (#ژن_خوب) ، رانت خواری و سوء استفاده از مقام برای اخذ وام های کلان بانکی، اختلاس های میلیارد دلاری، فروش انحصاری نفت توسط بخش خصوصی وابسته به حکومت به صورت کاملا مخفی و غیر قانونی، افشای فیش های حقوقی نجومی و سرسام آور و لیست سرمایه های میلیارد دلاری اعضای هیات حاکمه در بانک های خارج از کشور و بسیاری موارد دیگر که در این مختصر نمی گنجد، نشان از گستردگی #فساد و #ریا در ارکان حکومت داشته و نمونه بارزی است از شعر :
ترک دنیا به مردم آموزند
خویشتن سیم و غله اندوزند
در زمینه های مالی و اقتصادی نیز اوضاع بهتر از این نبود و نیست. خرید کارخانه های مصادره شده به قیمت تقریبا رایگان توسط آیت الله ها و آقا زاده ها، واردات مافیایی و انحصاری مواد غذایی و لوازم مصرفی و خودرو توسط روحانیون و فرزندان آنها (#ژن_خوب) ، رانت خواری و سوء استفاده از مقام برای اخذ وام های کلان بانکی، اختلاس های میلیارد دلاری، فروش انحصاری نفت توسط بخش خصوصی وابسته به حکومت به صورت کاملا مخفی و غیر قانونی، افشای فیش های حقوقی نجومی و سرسام آور و لیست سرمایه های میلیارد دلاری اعضای هیات حاکمه در بانک های خارج از کشور و بسیاری موارد دیگر که در این مختصر نمی گنجد، نشان از گستردگی #فساد و #ریا در ارکان حکومت داشته و نمونه بارزی است از شعر :
ترک دنیا به مردم آموزند
خویشتن سیم و غله اندوزند
ﺍﯾﻨﺠﺎ ﻭﯾﺮﻭﺱ ﻣُﺴﺮﯼ #انکار ﮔﺮﯾﺒﺎﻥ ﺧﯿﻠﯽﻫﺎ ﺭﺍ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻭ ﺍﻧﺮﮊﯼ ﺁﺩﻡﻫﺎ ﺑﯿﺶ ﺍﺯ ﺁﻧﻜﻪ ﺻﺮﻑ ﺣﻞ ﻣﺸﻜﻼﺕ ﻭ ﺭﻓﻊ ﻧﺎﺭﺳﺎﯾﯽﻫﺎ ﺷﻮﺩ، ﺩﺭ ﻣﺴﯿﺮ ﺍﻧﻜﺎﺭ ﺁﻧﻬﺎ ﻫﺰﯾﻨﻪ ﻣﯽﺷﻮﺩ، ﻫﻤﯿﻦ ﺭﻭﺣﯿﻪ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺑﺴﯿﺎﺭﯼ ﺍﺯ ﺳﻄﻮﺡ ﻛﻼﻥ ﻣﺪﯾﺮﯾﺘﯽ ﻛﺸﻮﺭ ﻧﯿﺰ ﺳﺮﺍﯾﺖ ﻛﺮﺩﻩ ﻭ ﺧﯿﻠﯽ ﺍﺯ ﻣﺴﺌﻮﻻﻥ، ﺩﺭ ﻣﻮﺍﺟﻬﻪ ﺑﺎ ﺍﻧﺘﻘﺎﺩﺍﺕ ﻭ ﻛﺎﺳﺘﯽﻫﺎ، ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺍﺳﺎﺱ ﺍﻧﻜﺎﺭ ﻭ #ﺗﻜﺬﯾﺐ ﻣﯽﻛﻨﻨﺪ.
موارد ذکر شده تنها نمونه هایی است از رخدادهای نزدیک به چهار دهه حکومت ریا و تزویر که نتیجه آن، زندگی بیش از بیست میلیون نفر در فقر مطلق، زندگی بیش از نیمی از جمعیت هشتاد میلیونی کشور زیر خط فقر و میلیونها جوان بیکار تحصیل کرده است. جوانانی که بدون چشم انداز روشن و امید به آینده، یا به مواد مخدر پناه میبرند و یا حقارت و تحقیر را در کشورهای پیشرفته به جان میخرند برای آینده ای بهتر و چنین است که ایران از نظر فرار مغزها مقام نخست جهان را دارا است…
#فروپاشی_اخلاقی در جامعه ایران، نتیجه #سقوط_اخلاقی هیات حاکمه ای است که برای بقای خود، مقید به هیچ گونه ای از استانداردهای اخلاقی در هیچ زمینه ای نیست.
🔚 پایان...
📎 #ریا #تزویر #نفاق #فریب #حیله #فساد #ارزش #معنویت #دین #دروغ #دوگانگی #انکار #اعتماد #اجتماع #اقتصاد #تاریخ #قدرت #ثروت #شهرت #شهوت #ﺧﯿﺎﻧﺖ #ﺻﺮﺍﺣﺖ #ﺻﺪﺍﻗﺖ #حجاب #ژن_خوب #تتلو #آزاده_نامداری #فرهنگ_دینی #سقوط_اخلاقی
🗂 @AntiReligionArchives
موارد ذکر شده تنها نمونه هایی است از رخدادهای نزدیک به چهار دهه حکومت ریا و تزویر که نتیجه آن، زندگی بیش از بیست میلیون نفر در فقر مطلق، زندگی بیش از نیمی از جمعیت هشتاد میلیونی کشور زیر خط فقر و میلیونها جوان بیکار تحصیل کرده است. جوانانی که بدون چشم انداز روشن و امید به آینده، یا به مواد مخدر پناه میبرند و یا حقارت و تحقیر را در کشورهای پیشرفته به جان میخرند برای آینده ای بهتر و چنین است که ایران از نظر فرار مغزها مقام نخست جهان را دارا است…
#فروپاشی_اخلاقی در جامعه ایران، نتیجه #سقوط_اخلاقی هیات حاکمه ای است که برای بقای خود، مقید به هیچ گونه ای از استانداردهای اخلاقی در هیچ زمینه ای نیست.
🔚 پایان...
📎 #ریا #تزویر #نفاق #فریب #حیله #فساد #ارزش #معنویت #دین #دروغ #دوگانگی #انکار #اعتماد #اجتماع #اقتصاد #تاریخ #قدرت #ثروت #شهرت #شهوت #ﺧﯿﺎﻧﺖ #ﺻﺮﺍﺣﺖ #ﺻﺪﺍﻗﺖ #حجاب #ژن_خوب #تتلو #آزاده_نامداری #فرهنگ_دینی #سقوط_اخلاقی
🗂 @AntiReligionArchives
#دورهی_تورمی
در زندگی ملتها دورههایی وجود دارند که میشود دورههای تورمیشان نامید. در پهنهی #اقتصاد قدمت #تورم به قدمت #سرمایه است. هیچ اقتصادی بدون تورم نیست. برخی حتی مدعیاند چنددرصدی تورم، خود علامت یک اقتصاد پویاست.
منظور از دورهی تورمی اما این تورمهایی نیست که میآیند و میروند و بالا و پایین دارند. دورهی تورمی دورهی بادکردنِ همه ارزشهاست. آغاز این دوره ممکن است تورم اقتصادی باشد یا ممکن است نباشد. به هرحال باد کردنِ ارزشها از یک جایی شروع میشود و بعد سرایت میکند به جاهای دیگر، به همهی جاها. مملکت میشود یک مملکت ورآمده. در اینجا همه ریختهاند روی یکدیگر، از سر و کول هم بالا میروند، به این سو و آن سو میدوند و تابع هیچ نظمی نیستند. افراد تابع هیچ نظمی نیستند و این بدان معنا نیست که در برابر نظام میایستند. آنان آن قدر کوچک شدهاند که میتوانند به راحتی از سوراخ های به فراوانی موجود در شبکهی نظم ها عبور کنند. در این دوره نظم ها خود تورم زدهاند. جریمهها نیز میشوند میلیونی و چون "میلیونها" هیچ اند، نظم ها هم میشوند هیچ.
در این دوره اصولاً معلوم نیست، رشتهی کارها به چه چیزی بند است. دوره، دورهی شارلاتانبازی است، نه شارلاتانبازی بساز و بفروش، بلکه نساز و بفروش. در این دوره چیزی خلق نمیشود، همه مصرف میکنند! این دوره، دورهی پرخوری است؛ افراد هر چه میخورند سیر نمیشوند. همه میترسند که فردا گرسنه بمانند. این دوره، دورهی بیآیندگی است؛ همه میترسند که فردایی در کار نباشد و از این رو اگر دست دهد، میخواهند لحظه را دریابند. همه نگران و آشفتهاند، با وجود این آموختهاند که پیوسته در کمین چند لحظهی خوش باشند.
در زندگی ملتها دورههایی وجود دارند که میشود دورههای تورمیشان نامید. در پهنهی #اقتصاد قدمت #تورم به قدمت #سرمایه است. هیچ اقتصادی بدون تورم نیست. برخی حتی مدعیاند چنددرصدی تورم، خود علامت یک اقتصاد پویاست.
منظور از دورهی تورمی اما این تورمهایی نیست که میآیند و میروند و بالا و پایین دارند. دورهی تورمی دورهی بادکردنِ همه ارزشهاست. آغاز این دوره ممکن است تورم اقتصادی باشد یا ممکن است نباشد. به هرحال باد کردنِ ارزشها از یک جایی شروع میشود و بعد سرایت میکند به جاهای دیگر، به همهی جاها. مملکت میشود یک مملکت ورآمده. در اینجا همه ریختهاند روی یکدیگر، از سر و کول هم بالا میروند، به این سو و آن سو میدوند و تابع هیچ نظمی نیستند. افراد تابع هیچ نظمی نیستند و این بدان معنا نیست که در برابر نظام میایستند. آنان آن قدر کوچک شدهاند که میتوانند به راحتی از سوراخ های به فراوانی موجود در شبکهی نظم ها عبور کنند. در این دوره نظم ها خود تورم زدهاند. جریمهها نیز میشوند میلیونی و چون "میلیونها" هیچ اند، نظم ها هم میشوند هیچ.
در این دوره اصولاً معلوم نیست، رشتهی کارها به چه چیزی بند است. دوره، دورهی شارلاتانبازی است، نه شارلاتانبازی بساز و بفروش، بلکه نساز و بفروش. در این دوره چیزی خلق نمیشود، همه مصرف میکنند! این دوره، دورهی پرخوری است؛ افراد هر چه میخورند سیر نمیشوند. همه میترسند که فردا گرسنه بمانند. این دوره، دورهی بیآیندگی است؛ همه میترسند که فردایی در کار نباشد و از این رو اگر دست دهد، میخواهند لحظه را دریابند. همه نگران و آشفتهاند، با وجود این آموختهاند که پیوسته در کمین چند لحظهی خوش باشند.
#تسلیم_به_سرنوشت
کانتّی از این روند به عنوان #گرایش_طبیعی دورهی تورمی سخن میگوید. او معتقد است سقوط دهشتناک آلمانیها قابل فهم نیست مگر این که در نظر گرفته شود آنان تورمی را آزموده بودند که در آن «مارک به یک میلیاردم ارزش خود سقوط کرده بود».
کانتی نمیخواهد نمونهی آلمان را مطلق کند. منظور او از «گرایش طبیعی» تأکید بر این نکته است که تودهی تحقیر شده میل خطرناکی به تبدیل شدن به تودهی تحقیرکننده دارد!
تحقیر کردن میتواند متوجه خود باشد. ممکن است توده بادکرده، بیارزشی خود را یک ارزش مقدر بداند و تسلیم این سرنوشت شود.
🔚 پایان...
📎 #روانشناسی_پول #روانشناسی_توده #الیاس_کانتی #توده_و_قدرت #پول #سکه #میلیون #سرمایه #گنج #اعتبار #نان #قحطی #تحقیر #تورم #توده #عقده #اطمینان #اقتصاد #حقارت #گرایش_طبیعی
🗂 @AntiReligionArchives
کانتّی از این روند به عنوان #گرایش_طبیعی دورهی تورمی سخن میگوید. او معتقد است سقوط دهشتناک آلمانیها قابل فهم نیست مگر این که در نظر گرفته شود آنان تورمی را آزموده بودند که در آن «مارک به یک میلیاردم ارزش خود سقوط کرده بود».
کانتی نمیخواهد نمونهی آلمان را مطلق کند. منظور او از «گرایش طبیعی» تأکید بر این نکته است که تودهی تحقیر شده میل خطرناکی به تبدیل شدن به تودهی تحقیرکننده دارد!
تحقیر کردن میتواند متوجه خود باشد. ممکن است توده بادکرده، بیارزشی خود را یک ارزش مقدر بداند و تسلیم این سرنوشت شود.
🔚 پایان...
📎 #روانشناسی_پول #روانشناسی_توده #الیاس_کانتی #توده_و_قدرت #پول #سکه #میلیون #سرمایه #گنج #اعتبار #نان #قحطی #تحقیر #تورم #توده #عقده #اطمینان #اقتصاد #حقارت #گرایش_طبیعی
🗂 @AntiReligionArchives
#خلاصه_ای_از_داستان_حاجی_آقا
#حـاجی_ابوتراب پیرمرد ثروتمندی است که در سراسر داستـان در هشـتی خانه اش مـی نشـیند و افـراد مختلفی به مالقات او میآیند و راجع به مسائل مختلف از جمله #سیاست و #اقتصاد با هم بـه گفتوگو میپردازند. او نمایندۀ طبقه ایست که با وجود ضعف و بیماری و پیری، هـم چنـان بـر مسند قدرت مینشیند.
حـاجی ابـوتراب از ابتـدای زندگی خود #ثروتمند و اهل سیاست نبود؛ پدرش شخصی بینام و نشـان بـود که بـر اثـر احتکـار تنباکو به ثروت زیادی دست یافت از آن به بعد صـاحبِ نـامی سـاختگی و ثروتـی بـادآورده شـد.
حاجی آقا همیشه بیان میداشت که پدرش در دربار ناصرالدین شاه، کیا و بیایی داشته است.
حاجی از #میهن_پرستی دم میزند، در حالی که با سفارتخانه های بیگانه در ارتباط است!
از همه کس رشوه میگیرد تا کارهایشان را سـروسامان دهد بعد کار خـود را به دین و مذهب نسبت میدهد و درصدد توجیه کار خود بـر میآید و در دل به مـردم میخندد.
او میگوید این تقسیم #ثروت و #فقر به وسیله #خدا انجام شده، پس باید به آن تن داد و معتقد است که دچار هیچ گناهی نشده و به همه کمک میکند و امین همه مردم است؛ در واقع او ایمان محکمی ندارد و به #دین و #مذهب و تقدیر پایبند نیست ولی هر جا که به نفع او است دین و تقدیر را دستمایه کارهای پلید خود قرار میدهد. او زنها و فرزندان بسیار دارد چون در برابر #زن نمیتواند خودش را کنترل کند و هرکدام را که بخواهد #عقد یا #صیغه می کند، همه آنها را زجر می دهد؛ کسی بدون اجازۀ او حق بیرون رفتن از خانه را ندارد. یکی از فرزندانش راه خود را از پدرش جدا کرد و حاجی او را باعث آبروریزی خود میداند.
#حـاجی_ابوتراب پیرمرد ثروتمندی است که در سراسر داستـان در هشـتی خانه اش مـی نشـیند و افـراد مختلفی به مالقات او میآیند و راجع به مسائل مختلف از جمله #سیاست و #اقتصاد با هم بـه گفتوگو میپردازند. او نمایندۀ طبقه ایست که با وجود ضعف و بیماری و پیری، هـم چنـان بـر مسند قدرت مینشیند.
حـاجی ابـوتراب از ابتـدای زندگی خود #ثروتمند و اهل سیاست نبود؛ پدرش شخصی بینام و نشـان بـود که بـر اثـر احتکـار تنباکو به ثروت زیادی دست یافت از آن به بعد صـاحبِ نـامی سـاختگی و ثروتـی بـادآورده شـد.
حاجی آقا همیشه بیان میداشت که پدرش در دربار ناصرالدین شاه، کیا و بیایی داشته است.
حاجی از #میهن_پرستی دم میزند، در حالی که با سفارتخانه های بیگانه در ارتباط است!
از همه کس رشوه میگیرد تا کارهایشان را سـروسامان دهد بعد کار خـود را به دین و مذهب نسبت میدهد و درصدد توجیه کار خود بـر میآید و در دل به مـردم میخندد.
او میگوید این تقسیم #ثروت و #فقر به وسیله #خدا انجام شده، پس باید به آن تن داد و معتقد است که دچار هیچ گناهی نشده و به همه کمک میکند و امین همه مردم است؛ در واقع او ایمان محکمی ندارد و به #دین و #مذهب و تقدیر پایبند نیست ولی هر جا که به نفع او است دین و تقدیر را دستمایه کارهای پلید خود قرار میدهد. او زنها و فرزندان بسیار دارد چون در برابر #زن نمیتواند خودش را کنترل کند و هرکدام را که بخواهد #عقد یا #صیغه می کند، همه آنها را زجر می دهد؛ کسی بدون اجازۀ او حق بیرون رفتن از خانه را ندارد. یکی از فرزندانش راه خود را از پدرش جدا کرد و حاجی او را باعث آبروریزی خود میداند.
#نتیجه_گیری
در طول #تاریخ و در جریان تحوّالت #اجتماعی و #فرهنگی، نوع ادبی رمان دستخوش تغییرات زیادی شده است. پس از جریان مشروطه، نوع جدیدی از رمان مطابق فرهنگ غرب نوشته شد که در مقابل شکلهای سنّتی این نوع ادبی قرار میگرفت.
رمان نویسان در آثار خود به جنبه های مختلف زندگی و مسائل و معضالت #جامعه توجّه نشان داده اند. به همین دلیل پژوهشگران جهت آشکارایی واقعیتهای اجتمـاعی جـامعه و نحوۀ بازآفـرینی آن در رمـان، به نقد جامعه شنـاختی روی میآوردند.
جامعه شناسی ادبیـات با روشی علمی به بررسی رابطه جـامعه و ادبیـات به عنوان نهـادی اجتمـاعی میپردازد و در این ارتباط، پیوندهای شکل گرفته میان اثر ادبی به عنوان بازتابدهنده جامعه و جامعه به عنوان نهادی تأثیرگذار بر اثر ادبی را مورد بررسی قرار می دهد.
از اندیشمندان این عرصه میتوان از مادام دواستال، ایپولیت تِن، مارکس، انگلس و نیز از لوکاچ و گلدمن به عنوان مهمترین نظریه پردازان جامعهشناسی ادبیات نام برد. مارکس و انگلس و به دنبال آنها لوکاچ و گلدمن، رمان را بازتابی از حقایق جامعه میدانستند و درصدد آشکاراییِ واقعیّات اجتماعی در متن رمان برآمدند. لوکاچ در نظریه بازتاب واقعیّت به بازآفرینی واقعیّت از طریق کلّیتی منسجم میپردازد، همان اصلی که گلدمن در روش ساختگرایی تکوینی آن را به کمال رساند.
هدایت در این داستان، زندگی سرمایه داری را روایت میکند که گویی تنها انگیزۀ او در زندگی ثروت اندوزی است و این موضوع برای او به صورت یک هدف مهم درآمده است. او برای به دست آوردن سرمایه بیشتر از هیچکاری دریغ میورزد تا جایی که برای حفظ سرمایه خود در سیاست کشور هم دخالت میکند و برای موجّه نشان دادن شخصیت خود، با افراد زیادی ارتباط برقرار میکند.
در الیه های پنهان داستان در مقابل شخصیت حاجی، افرادی حضور دارند که زندگی را در سختی و با تحمّل مشقت فراوان پشت سر میگذارند و حاجی بی توجّه به دشواریهای زندگی چنین اشخاصی، زندگی خود را در رفاه ادامه میدهد. در واقع هدایت با ارائه داستان حاجی آقا، آشفتگیها و ناهمسانی های جامعه معاصر خود را به ما نشان داده و حس نارضایتی و تنفّر خود را از آن ابراز میدارد.
🔚 پایان...
📎 #حاجی_آقا #صادق_هدایت #هنر #جامعه #اجتماعی #تاریخ #رمان #ادبیات #جامعه_شناسی #گلدمن #لوکاچ #حـاجی_ابوتراب #اقتصاد #اعتقاد #ابزار #ثروت #پول #قدرت #پررويی #مطیع #پدرسالار #مردسالار #دین #نان_به_نرخ_روز_خور #نان #مذهب #اخلاق #طمع #حاجی #تقيه #صیغه #زن #هشتی_خانه #منادی_الحق #آگاهی #تضاد_طبقاتی #سرمایه #سواد #سیاست #شیئیشدگی #زور #تزویر #سوار #نوکر #ریاکاری #فقر #فرهنگ
🗂 @AntiReligionArchives
در طول #تاریخ و در جریان تحوّالت #اجتماعی و #فرهنگی، نوع ادبی رمان دستخوش تغییرات زیادی شده است. پس از جریان مشروطه، نوع جدیدی از رمان مطابق فرهنگ غرب نوشته شد که در مقابل شکلهای سنّتی این نوع ادبی قرار میگرفت.
رمان نویسان در آثار خود به جنبه های مختلف زندگی و مسائل و معضالت #جامعه توجّه نشان داده اند. به همین دلیل پژوهشگران جهت آشکارایی واقعیتهای اجتمـاعی جـامعه و نحوۀ بازآفـرینی آن در رمـان، به نقد جامعه شنـاختی روی میآوردند.
جامعه شناسی ادبیـات با روشی علمی به بررسی رابطه جـامعه و ادبیـات به عنوان نهـادی اجتمـاعی میپردازد و در این ارتباط، پیوندهای شکل گرفته میان اثر ادبی به عنوان بازتابدهنده جامعه و جامعه به عنوان نهادی تأثیرگذار بر اثر ادبی را مورد بررسی قرار می دهد.
از اندیشمندان این عرصه میتوان از مادام دواستال، ایپولیت تِن، مارکس، انگلس و نیز از لوکاچ و گلدمن به عنوان مهمترین نظریه پردازان جامعهشناسی ادبیات نام برد. مارکس و انگلس و به دنبال آنها لوکاچ و گلدمن، رمان را بازتابی از حقایق جامعه میدانستند و درصدد آشکاراییِ واقعیّات اجتماعی در متن رمان برآمدند. لوکاچ در نظریه بازتاب واقعیّت به بازآفرینی واقعیّت از طریق کلّیتی منسجم میپردازد، همان اصلی که گلدمن در روش ساختگرایی تکوینی آن را به کمال رساند.
هدایت در این داستان، زندگی سرمایه داری را روایت میکند که گویی تنها انگیزۀ او در زندگی ثروت اندوزی است و این موضوع برای او به صورت یک هدف مهم درآمده است. او برای به دست آوردن سرمایه بیشتر از هیچکاری دریغ میورزد تا جایی که برای حفظ سرمایه خود در سیاست کشور هم دخالت میکند و برای موجّه نشان دادن شخصیت خود، با افراد زیادی ارتباط برقرار میکند.
در الیه های پنهان داستان در مقابل شخصیت حاجی، افرادی حضور دارند که زندگی را در سختی و با تحمّل مشقت فراوان پشت سر میگذارند و حاجی بی توجّه به دشواریهای زندگی چنین اشخاصی، زندگی خود را در رفاه ادامه میدهد. در واقع هدایت با ارائه داستان حاجی آقا، آشفتگیها و ناهمسانی های جامعه معاصر خود را به ما نشان داده و حس نارضایتی و تنفّر خود را از آن ابراز میدارد.
🔚 پایان...
📎 #حاجی_آقا #صادق_هدایت #هنر #جامعه #اجتماعی #تاریخ #رمان #ادبیات #جامعه_شناسی #گلدمن #لوکاچ #حـاجی_ابوتراب #اقتصاد #اعتقاد #ابزار #ثروت #پول #قدرت #پررويی #مطیع #پدرسالار #مردسالار #دین #نان_به_نرخ_روز_خور #نان #مذهب #اخلاق #طمع #حاجی #تقيه #صیغه #زن #هشتی_خانه #منادی_الحق #آگاهی #تضاد_طبقاتی #سرمایه #سواد #سیاست #شیئیشدگی #زور #تزویر #سوار #نوکر #ریاکاری #فقر #فرهنگ
🗂 @AntiReligionArchives
اما امروزه تصویر واقعی مارکس زیر انبوهی از دژفهمیها و پیشداوریها مدفون شده است؛ آواری که هم «مارکسیستها» و هم مخالفان سرسخت مارکس که نقد او از اقتصاد سرمایهداری را دشمنی با آزادی تفسیر میکنند، بر سر او ریختهاند. به همین دلیل هم امروزه بسیاری از پژوهشگران و کارشناسان در اما امروزه تصویر واقعی مارکس زیر انبوهی از دژفهمیها و پیشداوریها مدفون شده است؛ آواری که هم «مارکسیستها» و هم مخالفان سرسخت مارکس که نقد او از اقتصاد سرمایهداری را دشمنی با آزادی تفسیر میکنند، بر سر او ریختهاند. به همین دلیل هم امروزه بسیاری از پژوهشگران و کارشناسان در خود زادگاه او آلمان تلاش میکنند افکار مارکس را از زیر آوار بیرون کشند و تصویری متفاوت از او ارائه کنند. آنان با انگیزهی دویستمین زادروز مارکس، از او خوانشی نو ارائه میدهند: مارکس به عنوان یک فیلسوف و جامعهشناس و اقتصاددان قرن نوزدهمی که در آثار خود پیش از هر چیز مناسبات زمانهی خود را نقد میکند و میباید او را از همهی تحریفاتی که بعدها تحت عنوان «مارکسیسم» یا «ایسمهای» دیگر، دید ما را نسبت به او مهآلود و ناروشن میکنند رها ساخت؛ تا شاید امروز نیز بتوان در آرای او انگیزهای برای اندیشیدن و تکانهای برای نقد اجتماعی یافت. آری، مارکس با آثار خود حتی امروز هم ما را با پرسشهایی جدی روبرو میکند: آیا بازارهای آزاد، خود بخود به معنی انسانهای آزاد است؟ آیا نامتقارنی اجتماعی و بحرانهایی که در تفکر رقابتی و علایق سودورزانه ریشه دارند، پدیدههای تاسفبار استثنایی در جوامع مبتنی بر اقتصاد سرمایهداری هستند یا وضعیتهایی پایدار و قاعدهمند؟ آیا میتوان به ایجاد جامعهای امید داشت که در آن آدمی بردهی طبیعت یا بردهی ابزارهایی نباشد که خود ساخته است؟ آیا میتوان به بهای نابودی طبیعت، به «رفاه و توسعهی روزافزون» دست یافت؟خود زادگاه او آلمان تلاش میکنند افکار مارکس را از زیر آوار بیرون کشند و تصویری متفاوت از او ارائه کنند. آنان با انگیزهی #دویستمین_زادروز_مارکس، از او خوانشی نو ارائه میدهند: مارکس به عنوان یک #فیلسوف و #جامعهشناس و اقتصاددان قرن نوزدهمی که در آثار خود پیش از هر چیز مناسبات زمانهی خود را نقد میکند و میباید او را از همهی تحریفاتی که بعدها تحت عنوان #مارکسیسم یا «ایسمهای» دیگر، دید ما را نسبت به او مهآلود و ناروشن میکنند رها ساخت؛ تا شاید امروز نیز بتوان در آرای او انگیزهای برای اندیشیدن و تکانهای برای #نقد_اجتماعی یافت.
آری، مارکس با آثار خود حتی امروز هم ما را با پرسشهایی جدی روبرو میکند: آیا بازارهای آزاد، خود بخود به معنی انسانهای آزاد است؟ آیا نامتقارنی اجتماعی و بحرانهایی که در تفکر رقابتی و علایق سودورزانه ریشه دارند، پدیدههای تاسفبار استثنایی در جوامع مبتنی بر #اقتصاد_سرمایهداری هستند یا وضعیتهایی پایدار و قاعدهمند؟ آیا میتوان به ایجاد جامعهای امید داشت که در آن آدمی بردهی طبیعت یا بردهی ابزارهایی نباشد که خود ساخته است؟ آیا میتوان به بهای نابودی طبیعت، به «رفاه و توسعهی روزافزون» دست یافت؟
آری، مارکس با آثار خود حتی امروز هم ما را با پرسشهایی جدی روبرو میکند: آیا بازارهای آزاد، خود بخود به معنی انسانهای آزاد است؟ آیا نامتقارنی اجتماعی و بحرانهایی که در تفکر رقابتی و علایق سودورزانه ریشه دارند، پدیدههای تاسفبار استثنایی در جوامع مبتنی بر #اقتصاد_سرمایهداری هستند یا وضعیتهایی پایدار و قاعدهمند؟ آیا میتوان به ایجاد جامعهای امید داشت که در آن آدمی بردهی طبیعت یا بردهی ابزارهایی نباشد که خود ساخته است؟ آیا میتوان به بهای نابودی طبیعت، به «رفاه و توسعهی روزافزون» دست یافت؟
با این همه، بیمناسبت نمیبینیم در دویستمین زادروز این متفکر و منتقد بزرگ، این نوشتار را با سخنانی از #کارل_پوپر، فیلسوف اتریشی و یکی از جدیترین منتقدان مارکس به پایان بریم که آمیزهای از احترام و همزمان انتقاد نسبت به اوست:
«مارکس شرافتمندانه کوشید تا برای حل ضروریترین مسائل زندگی اجتماعی روشهای عقلی به کار گیرد. تلاش او عمدتا بیتوفیق بود، اما این عدم توفیق تلاش او را بیارج نمیکند. علم از طریق آزمون و خطا پیشرفت میکند. مارکس فراوان آزمود و در اغلب اصول اعتقادی خود به خطا رفت. اما آزمون او بیهوده نبود و چشمان ما را بازتر و بینش ما را تیزتر کرد. بازگشت به جامعهشناسی پیش از مارکس دیگر حتی به تصور هم درنمیآید. همهی نویسندگان عصر نوین، مدیون مارکس هستند، ولو آن که بر دین خود آگاه نباشند، بویژه آنان که با اصول اعتقادی او موافقت ندارند. از جمله خود من که در همین جا و فیالمجلس اقرار میکنم که بحث و فحص من از افلاطون و هگل، از نفوذ افکار مارکس متاثر است.
اگر ما صداقت مارکس را نپذیریم، در حق او بیعدالتی کردهایم. فکر باز، حس واقعبینی و عدم اعتماد او به لفاظی و بویژه بر اخلاقی کردن لفاظی، مارکس را در ردیف متنفذترین رزمندگانی قرار داد که با ریاکاری و قشریت جنگیدهاند. به عقیدهی من، کارل مارکس به علت برخورداری از #صداقت در پیجویی از #حقیقت و #شرافت علمی، یک سر و گردن از بسیاری پیروان خود بالاتر است».
🔚 پایان...
📎 #کارل_مارکس #دویستمین_زادروز_مارکس #مارکسیست #جنبش_کارگری #جزمگرایانه #ایدئولوژیک #انقلاب_صنعتی #فیلسوف #جامعهشناس #مارکسیسم #نقد_اجتماعی #اقتصاد_سرمایهداری #کاپیتال #اندیشیدن #مارکس #کارگر #سوسیالیسم #ایدئولوژی #کارل_پوپر #صداقت #حقیقت #شرافت
#AntiReligion
🗂 @AntiReligionArchives
«مارکس شرافتمندانه کوشید تا برای حل ضروریترین مسائل زندگی اجتماعی روشهای عقلی به کار گیرد. تلاش او عمدتا بیتوفیق بود، اما این عدم توفیق تلاش او را بیارج نمیکند. علم از طریق آزمون و خطا پیشرفت میکند. مارکس فراوان آزمود و در اغلب اصول اعتقادی خود به خطا رفت. اما آزمون او بیهوده نبود و چشمان ما را بازتر و بینش ما را تیزتر کرد. بازگشت به جامعهشناسی پیش از مارکس دیگر حتی به تصور هم درنمیآید. همهی نویسندگان عصر نوین، مدیون مارکس هستند، ولو آن که بر دین خود آگاه نباشند، بویژه آنان که با اصول اعتقادی او موافقت ندارند. از جمله خود من که در همین جا و فیالمجلس اقرار میکنم که بحث و فحص من از افلاطون و هگل، از نفوذ افکار مارکس متاثر است.
اگر ما صداقت مارکس را نپذیریم، در حق او بیعدالتی کردهایم. فکر باز، حس واقعبینی و عدم اعتماد او به لفاظی و بویژه بر اخلاقی کردن لفاظی، مارکس را در ردیف متنفذترین رزمندگانی قرار داد که با ریاکاری و قشریت جنگیدهاند. به عقیدهی من، کارل مارکس به علت برخورداری از #صداقت در پیجویی از #حقیقت و #شرافت علمی، یک سر و گردن از بسیاری پیروان خود بالاتر است».
🔚 پایان...
📎 #کارل_مارکس #دویستمین_زادروز_مارکس #مارکسیست #جنبش_کارگری #جزمگرایانه #ایدئولوژیک #انقلاب_صنعتی #فیلسوف #جامعهشناس #مارکسیسم #نقد_اجتماعی #اقتصاد_سرمایهداری #کاپیتال #اندیشیدن #مارکس #کارگر #سوسیالیسم #ایدئولوژی #کارل_پوپر #صداقت #حقیقت #شرافت
#AntiReligion
🗂 @AntiReligionArchives
پس از سال ۱۹۰۸، و بخصوص بعد از سال ۱۹۴۵، طمع #سرمایه_داری عمدتا به دلیل ترس از کمونیسم، تا حدودی مهار شد. اما #بی_عدالتی هنوز حکمفرماست. کیک اقتصادی ۲۰۱۴ بسیار بزرگتر از کیک سال ۱۵۰۰ است، اما آن چنان نامساوی تقسیم شده است که بسیاری از دهقانان آفریقایی و کارگران اندونزی بعد از یک روز کار سخت با غذایی کمتر از غذای اجدادشان در ۵۰۰ سال قبل به خانه برمیگردند. ممکن است رشد #اقتصاد_مدرن هم مثل انقلاب کشاورزی، فریبی بسیار بزرگ از کار درآید.
#انسان_خردمند : صفحه ۴۵۷
#انسان_خردمند : صفحه ۴۵۷
هفتادهزار سال پیش، «انسان خردمند» موجودی کماهمیت بود که بیش از جاندارن دیگر، تاثیری بر محیط نداشت. او میکوشید تنها حیات خود را در میان موجودات دیگر حفظ کند؛ اما بر اثر تحولات زیستی و تغییرات تطبیقی دیگر با محیط مانند کشف آتش، کار گروهی، ساختن ابزار و... به رأس هرم جانداران صعود کرد. ضرورت تطبیق سریع با محیطزیست، احساس ترس، حس غلبهجویی بر محیط و سایر موجودات، او را بسیار بیرحم، تهاجمی و خطرناک کرد و اکنون او خود را خدا و ارباب جهان میداند!
هراری در انتهای کتاب موضوع ادعای خدایی انسان را مطرح میکند و میگوید با این که انسان تا کنون کارهای شگفتانگیزی کرده است، همچنان ناخشنود و ناراضی است و نمیداند با این قدرتی که دارد چه کند. ما تبدیل به خدایان خودساختهای شدهایم که به دنبال چیزی جز آسایش و شادی خود نیستیم و تازه هرگز هم به رضایت خاطر نمیرسیم. آیا چیزی خطرناکتر از خدایانِ ناخشنود و ولنگار که نمیدانند چه میخواهند وجود دارد؟
این اثر برای تمامی پژوهشگران تاریخ و علاقهمندان به مباحث جدید تاریخ بشر نگاشته شده و البته برای تمام کسانی که میخواهند بدانند انسانها از کجا آمدند و آیندهشان چه خواهد شد.
📚 https://t.me/AntiReligion/166
🔚 پایان...
📎 #یووال_نوح_هراری #انسان_خردمند #نیک_گرگین #زيست_شناسی #روانشناسی #جامعه_شناسی #تكامل #انقلاب_شناختی #انقلاب_كشاورزی #انقلاب_علمی #انتخاب_طبيعی #واقعيت_خيالی #قدرت_تكلم #قوه_تعقل #خوشبختی #انسان_بدوی #گندم #آتش #تاریخ #بشر #بریتانیا #خط_آهن #سرمایه_داری #بی_عدالتی #اقتصاد_مدرن #استثمار_صنعتی #رنج
#HomoSapiens #HomoDeus #YuvalNoahHarari #NickGorguin #Humankind #AntiReligion
🗂 @AntiReligionArchives
هراری در انتهای کتاب موضوع ادعای خدایی انسان را مطرح میکند و میگوید با این که انسان تا کنون کارهای شگفتانگیزی کرده است، همچنان ناخشنود و ناراضی است و نمیداند با این قدرتی که دارد چه کند. ما تبدیل به خدایان خودساختهای شدهایم که به دنبال چیزی جز آسایش و شادی خود نیستیم و تازه هرگز هم به رضایت خاطر نمیرسیم. آیا چیزی خطرناکتر از خدایانِ ناخشنود و ولنگار که نمیدانند چه میخواهند وجود دارد؟
این اثر برای تمامی پژوهشگران تاریخ و علاقهمندان به مباحث جدید تاریخ بشر نگاشته شده و البته برای تمام کسانی که میخواهند بدانند انسانها از کجا آمدند و آیندهشان چه خواهد شد.
📚 https://t.me/AntiReligion/166
🔚 پایان...
📎 #یووال_نوح_هراری #انسان_خردمند #نیک_گرگین #زيست_شناسی #روانشناسی #جامعه_شناسی #تكامل #انقلاب_شناختی #انقلاب_كشاورزی #انقلاب_علمی #انتخاب_طبيعی #واقعيت_خيالی #قدرت_تكلم #قوه_تعقل #خوشبختی #انسان_بدوی #گندم #آتش #تاریخ #بشر #بریتانیا #خط_آهن #سرمایه_داری #بی_عدالتی #اقتصاد_مدرن #استثمار_صنعتی #رنج
#HomoSapiens #HomoDeus #YuvalNoahHarari #NickGorguin #Humankind #AntiReligion
🗂 @AntiReligionArchives
Telegram
Aпτiгeligioп
https://t.me/AntiReligionArchives/945
این کتاب نشان میدهد هرجا شکوفایی اقتصادی به بار مینشیند الیگارشی رخت بربسته و هرجا #اقتصاد زمین میخورد الیگارشی حاکم است. تجربه کشورهای مختلف از اروپای شرقی و شوروی سابق گرفته تا آفریقا و آمریکای لاتین مسجل ساخته است نمیتوان در حکومتهای اندکسالار با سرمایهگذاریهای دولتی، حمایت از صنایع داخلی، خصوصیسازی، آزادسازی قیمتها، تجارت آزاد، و… گامی بهسوی بهبود عملکرد اقتصادی برداشت. مسئله اقتصادی همه کشورهای در حال توسعه مهار الیگارشی است. اقتصاد و اقتصاددانان اگر میخواهند به مردم کمک کنند باید رمز مقابله با الیگارشی را شناسایی و با سیاستهای اقتصادی زمینه محو الیگارشی را فراهم نمایند. ارزش این کتاب آموختن دانش مبارزه با الیگارشی است.
همانطور که نورث میگوید شکل غالب در تاریخ و جهان امروز اندکسالاری است. از زمان انسان متمدن تا قرن نوزدهم همه جوامع اندکسالار بودهاند و در حال حاضر نیز ۸۵ درصد از مردم در این دست از جوامع زندگی میکنند. علت ماندگاری و پایداری اندکسالاری از نظر #نورث و همکارانش در مسئلهای به نام امنیت نهفته است. در سراسر تاریخ مکتوب بشر از آنجا که #جنگ میتواند حیات افراد را تهدید کند تأمین کنندگان یا برهم زنندگان #امنیت تبدیل به قدرتمندترین گروه در اجتماعات بشری شدند!
جنگجویان گروهی بودند که میتوانستند اجتماع خود را از گزند تعرض دیگران حفظ کنند و یا آن که از قدرت خود علیه مردم بهره بگریند. این قدرت آنها را به #فرادستان جامعه مبدل ساخت. پاداش حفظ امنیت تملک انحصارگونه منابع #قدرت_سیاسی و #ثروت بود. فرادستان در مقابل تأمین امنیت به عنوان اساسیترین نیاز بشر، قواعد حاکم بر اقتصاد و سیاست را به گونهای تعیین میکردند که قدرت آنها را در حوزههای اقتصادی و سیاسی از تعرض نیروهای داخلی در امان نگاه دارد. قاعدهای ساده در #تاریخ_بشر رقم خورد که از زمانِ شکلگیری اجتماعات اولیه بشر تاکنون در عموم جوامع حاکم بوده است؛ فرادستانی که میتوانند امنیت جامعه را تأمین کنند یا به خطر بیندازند صاحب رانتهای اقتصادی خواهند بود. به زبان سادهتر فرادستان در برابر تأمین امنیت از قدرت خود استفاده میکنند و فضای سیاسی و اقتصادی را میبندند تا بتوانند حداکثر سود ممکن را از بازارهای اقتصادی و سیاسی به دست آورند. این سود به دست نمیآید مگر این که دسترسی در حوزه #سیاست و #اقتصاد محدود شود. انحصار در تأمین امنیت به بازار انحصاری در سیاست و اقتصاد منجر میشود.
تازمانی که #امنیت یک جامعه را گروهی محدود میتوانند برهم بزنند یا تأمین کنند آنها اجازه نخواهند داد رقابت در اقتصاد و سیاست شکل بگیرد. دسترسی به فرصتها و منابع قدرت (طبیعت، تجارت، آموزش، فرهنگ، و…) به گونهای تعیین خواهد شد که انحصار فرادستان پایدار بماند.
جنگجویان گروهی بودند که میتوانستند اجتماع خود را از گزند تعرض دیگران حفظ کنند و یا آن که از قدرت خود علیه مردم بهره بگریند. این قدرت آنها را به #فرادستان جامعه مبدل ساخت. پاداش حفظ امنیت تملک انحصارگونه منابع #قدرت_سیاسی و #ثروت بود. فرادستان در مقابل تأمین امنیت به عنوان اساسیترین نیاز بشر، قواعد حاکم بر اقتصاد و سیاست را به گونهای تعیین میکردند که قدرت آنها را در حوزههای اقتصادی و سیاسی از تعرض نیروهای داخلی در امان نگاه دارد. قاعدهای ساده در #تاریخ_بشر رقم خورد که از زمانِ شکلگیری اجتماعات اولیه بشر تاکنون در عموم جوامع حاکم بوده است؛ فرادستانی که میتوانند امنیت جامعه را تأمین کنند یا به خطر بیندازند صاحب رانتهای اقتصادی خواهند بود. به زبان سادهتر فرادستان در برابر تأمین امنیت از قدرت خود استفاده میکنند و فضای سیاسی و اقتصادی را میبندند تا بتوانند حداکثر سود ممکن را از بازارهای اقتصادی و سیاسی به دست آورند. این سود به دست نمیآید مگر این که دسترسی در حوزه #سیاست و #اقتصاد محدود شود. انحصار در تأمین امنیت به بازار انحصاری در سیاست و اقتصاد منجر میشود.
تازمانی که #امنیت یک جامعه را گروهی محدود میتوانند برهم بزنند یا تأمین کنند آنها اجازه نخواهند داد رقابت در اقتصاد و سیاست شکل بگیرد. دسترسی به فرصتها و منابع قدرت (طبیعت، تجارت، آموزش، فرهنگ، و…) به گونهای تعیین خواهد شد که انحصار فرادستان پایدار بماند.
بدین ترتیب مسئله گذر از اندکسالاری به مردم سالاری در اندیشه گروهی از اقتصاددانان و جامعهشناسان در گرو مهارت کارجمعی است. چند اقتصاددان در دهه اخیر مطالعات خود را برای یافتن قواعدی در مورد عوامل مؤثر بر “مهارت عمل جمعیِ هماهنگ” متمرکز کردهاند. مشهورترین آنها الینار اوسترم است که در سال ۲۰۱۱ جایزه نوبل گرفت. بدون تردید این مهارت در طول زمان شکل میگیرد و امری آموزشپذیر است. همکاری جمعی در هر حوزه زندگی مانند محل سکونت، مدرسه، کسب و کار و شهر قابل تعریف است. تأثیر همکاری بسیار تدریجی است و آرام آرام به تقویت سرمایه و همبستگی اجتماعی میانجامد. نباید انتظار داشت راهی که کشورهای اروپایی در طول چند قرن طی کردند یک شبه پشت سر گذاشته شود.
📚 چرا ملتها شکست میخورند؟
🔚 پایان...
📎 #چرا_ملتها_شکست_میخورند
#دارون_عجم_اوغلو #جیمز_ای_رابینسون
#شکست_کشورها #دوراهی_سیاستمدار #قدرت_اقتصادی #الیگارشی #اندکسالاری #فرادستان #قدرت_سیاسی #ثروت #تاریخ_بشر #اقتصاد #امنیت #شرایط_اقلیمی #داگلاس_نورث #توسعه #جامعه_مدنی #مردمسالاری #آدام_اسمیت #رذیلت_اخلاقی #همکاری_گروهی #همبستگی #اعتماد_متقابل
#AntiReligion
🗂 @AntiReligionArchives
📚 چرا ملتها شکست میخورند؟
🔚 پایان...
📎 #چرا_ملتها_شکست_میخورند
#دارون_عجم_اوغلو #جیمز_ای_رابینسون
#شکست_کشورها #دوراهی_سیاستمدار #قدرت_اقتصادی #الیگارشی #اندکسالاری #فرادستان #قدرت_سیاسی #ثروت #تاریخ_بشر #اقتصاد #امنیت #شرایط_اقلیمی #داگلاس_نورث #توسعه #جامعه_مدنی #مردمسالاری #آدام_اسمیت #رذیلت_اخلاقی #همکاری_گروهی #همبستگی #اعتماد_متقابل
#AntiReligion
🗂 @AntiReligionArchives
Telegram
Aпτiгeligioп
چرا ملتها شکست میخورند؟
جزم "عاملیت اقتصاد": مارکس با گرایش به این ایده که #اقتصاد عامل اصلی تحولات جامعه است و "در تحلیل نهائی" سمت و سوی حرکات اجتماعی را تعیین میکند، از توجه به عوامل بیشماری که در جامعه مؤثر هستند، باز ماند. با این که گوهر اندیشه او همدلی با انسانهای ستمدیده است، نظریات او گاه وجهی مکانیکی و غیرانسانی دارند، گویی انسان را ذاتی کلی میگیرد که باید عضوی ناچیز در خدمت جامعه باشد. او از توجه به انگیزههای غریزی و رانشهای طبیعی انسان غفلت کرده است. منتقدان او توجه دادهاند که تنها اقتصاد و روابط مادی نیست که هویت آدمی را میسازد. چنانچه انسانها را موادی خام و ابزار مصالح نظام اقتصادی بگیریم، همواره این خطر وجود دارد که نظام بر همه چیز چیره شود و انسان خود به پیچ و مهرهای در خدمت به "آرمان کمونیسم" بدل شود.
سرکوب دگراندیشان: از آنجا که طبقه پیروزمند خود را در جانب برحق تاریخ میبیند، میتواند هرگونه مخالفت با آرای خود را خیانت به "اراده تاریخی مردم" بخواند و با سختترین عقوبتها کیفر دهد. بسیاری از مارکسیستها در تعصب در باورهای ایدئولوژیک خود تا آنجا پیش رفتند که حق حیات را برای مخالفان خود انکار کردند.
بدین سان مارکس که خود از نفی مذهب آغاز کرده و برداشتهای ایدئولوژیک را بیرحمانه نقد کرده بود، در قامت پیامبر یک مذهب تازه ظاهر شد که پیرواناش احکام او را ابدی و وحی منزل تلقی کردند. متأسفانه در قرن بیستم کمونیستهای انقلابی و دنبالهروان جزمگرای مارکس بیش از نقدهای تحلیلی و نظریات علمی او از وجه ایدئولوژیک آموزههای او پیروی کردند.
📚 نوشتار مرتبط: کارل مارکس
🔚 پایان...
📎 #کارل_مارکس #اقتصاددان #فریدریش_انگلس #جامعه_کمونیستی #سرمایهداری #فلسفه #هگل #دیالکتیک #روح #ماده #فئودالیسم #بورژوازی #پرولتاریا #انقلاب #اقتصاد #کارگر
#AntiReligion
🗂 @AntiReligionArchives
بدین سان مارکس که خود از نفی مذهب آغاز کرده و برداشتهای ایدئولوژیک را بیرحمانه نقد کرده بود، در قامت پیامبر یک مذهب تازه ظاهر شد که پیرواناش احکام او را ابدی و وحی منزل تلقی کردند. متأسفانه در قرن بیستم کمونیستهای انقلابی و دنبالهروان جزمگرای مارکس بیش از نقدهای تحلیلی و نظریات علمی او از وجه ایدئولوژیک آموزههای او پیروی کردند.
📚 نوشتار مرتبط: کارل مارکس
🔚 پایان...
📎 #کارل_مارکس #اقتصاددان #فریدریش_انگلس #جامعه_کمونیستی #سرمایهداری #فلسفه #هگل #دیالکتیک #روح #ماده #فئودالیسم #بورژوازی #پرولتاریا #انقلاب #اقتصاد #کارگر
#AntiReligion
🗂 @AntiReligionArchives
Telegram
ΑпτiгeligioпΑгcives
📚 مقاله شماره: #پنجاه_و_چهار
📝 عنوان: کارل مارکس
🆔 https://t.me/AntiReligionArchives/797
📝 عنوان: کارل مارکس
🆔 https://t.me/AntiReligionArchives/797