نقدآگین
12.2K subscribers
3.82K photos
3.36K videos
93 files
9.05K links
«حقیقت، خواستار نقد است؛ نه مدح»
— بررسی پدیدارهای فرهنگی با رویکردی انتقادی

🔗 نقدآگين در پلتفرم‌ها:
t.me/Naqdagin/6435

👥 دعوت به مناظره در نقدآگین:
t.me/Naqdagin/11747

📌پیشنهاد ترجمه، مقاله، مطلب:
t.me/Naqdagin/15660

⚡️توضیح ضروری:
t.me/Naqdagin/6
Download Telegram
#زنان

📘مذبح زن و انسان
فرهنگ غیرتی-اسلامی

✍️#بهرام_بیضایی

🍂 من بدبختیِ زنان و مردانمان را در فرهنگِ غیرتی می‌بینم. در طولِ سده‌‌ها و هزاره‌ها، زنانِ ما از کوشش برایِ تغییرِ سرنوشتِ خودشان منع شده‌اند، همچنان‌که مردان.

🍂 همه‌ی ما به این نتیجه رسیده‌ایم که باید کسی از گذشته‌ی دور و در قالبِ مقامی از بالا برایِ همه‌ی ما تصمیم بگیرد؛ به ما گفته شده که لازم نیست بیندیشیم و همه چیز از پیش برایِ ما فکر شده است.

🍂 این نتیجه‌گیری، حقّ هر فکری به جز «تأیید-اطاعت» را از زنان و نیز مردان گرفته‌است؛ نتیجه‌ی بی‌عقل خواندنِ زنان این شده که مرد-شوهر به جایِ زن فکر می‌کند، یا حتّا به جایِ خودِ او هم قبلا فکر شده‌است!

🍂 من با این فرهنگِ غیرتی که ما را از اندیشیدن به سرنوشتمان منع می‌کند و سوقمان می‌دهد به ابزارِ بی‌اراده‌ی اجرایِ اندیشه‌ای دیگر بودن، نمی‌توانم کنار بیایم.

🍂 همین الان در گوشه و کنارِ این کشور، هستند کسانی که دخترانِ تویِ گهواره را به نامِ کسی می‌کنند یا نذرِ کسی؛ بی‌آنکه فکر کنند عواطفِ او و راهِ زندگیِ آینده‌اش متعلّق به خودش است. نه، آن‌ها و حق ندارند که اندیشه و احساس و آینده‌ی او را محدود، یا مالِ خود کنند.

🍂 همین روزها، در میانِ برخی قبایلِ جنوبِ ایران، فرهنگِ غیرتی که سرشار از توهّم درباره‌ی محسّناتِ خودش است، دختران را سر می‌بُرَد که چرا عواطفشان در مسیری که سنّتِ مردانه‌ی هزاران سالِ پیش تصمیم گرفته، نیست و چرا دختر، برای دل به کسی بستن از پسر عمویش اجازه نگرفته تا پسر عمو، فرصتی برایِ خودباوری پیدا کند و اجازه ندهد و برایِ این سر بُریدنِ ماقبلِ تاریخی، به رییسی که جایِ همه فکر می‌کند،پول می‌دهند و دستش را می‌بوسند و اجازه می‌گیرند و او هم با آن پول خودش را چاق می‌کند و دیگران هم بعدا با پولِ خون، تجارت می‌کنند؛

🍂 البته همه‌ی آنها که چهار-چشمی مراقبِ اوضاعند و به خاطرِ یک تارِ مو، یقه‌ی ما را در خیابان می‌گیرند، جلویِ آن‌ها را نمی‌گیرند.

🍂 در خانه‌ی من همسری وجود دارد که به اندازه‌ی من حق دارد و من دخترانی دارم که به اندازه‌ی من حق دارند؛ هیچ کس نمی‌تواند آن‌ها را از تصمیم گیری درباره‌ی سرنوشتشان منع کند و من هم هرگز به خودم چنین اجازه‌ای نمی‌دهم!
.
(کتابِ «سرزدن به خانهٔ پدری»)



🌾@Naqdagin
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
#شعرانه

مادر #ایران ز جا برخاسته

✍️#بهرام_بیضایی

مردمِ خوش‌باورِ پنجاه و هفت
غرقه‌ى اميّد و گيج سهم نفت،

حقِّ نسل بعد رفت از يادشان
بشنويد اين روزها فريادشان:
.
(متن کامل)
.
خُدعه و تبعيض و غارت گشت دين
لال شد يكباره اَرحَمْ راحمين!

وين عبادت تا عبوديّت كشيد
بَرده جز زنجير خود چيزى نديد!

سهم ما شد داعش و القاعده
مُفتيان بردند صدها فايده!

هَموطن برخيز و فريادى برآر
خون به خون جوشيده در اين كارزار!

مادرِ ايران زِ جا برخاسته
كشورش را از دَدان پس خواسته!

كشورِ اشغالىِ ايران‌زمين
كِى شود آزاد از اين آياتِ كين!

خُدعه بس، غارت بس و سيلِ دروغ
بس حراجِ كشورت با بانگ و بوق!

بشكند دستى كه دستى را شكست
بُگسلد بندى كه خواهد دست بست!

هان پدر جنگ تو با فرزند توست
يادگير از وى دُرُست از نادُرُست!

بَركن از گردن نشان بندگى
درشكن تاریک با تابندگى!

پيشْ‌بندِ كاوه روشن كرد راه
روسرىْ‌سوزانِ مَه، شد اين پگاه!

وين درختِ گيسوى جان‌دادگان
بيرق پيروزى آزادگان!

برده‌ى اين بى‌وطن‌ها نيستيم
روز فردا گفت خواهد كيستيم!

مُهر باطل بر نظام الظالمين
كَنده باد اين ريشه از روى زمين!



🌾 نقدآگین
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
#سینما

فیلم: خط قرمز
سال تولید: ۱۳۶۰
کیفیت تصویر: 360p
کارگردان: مسعود کیمیایی
بازیگران: خسرو شکیبایی، جمشید هاشم‌پور، سعید پیردوست، فریماه فرجامی، ایرن زازیانس

بر اساس فیلمنامه‌ای از #بهرام_بیضایی



🌾 @Naqdagin
خوانش مسکوب از اسطوره‌شناسی
@Naqdagin
#نقد_چپ #نقد_روشنفکران

🎧 خوانش مسکوب از #اسطوره‌شناسی
— نقد #بهرام_بیضایی بر جریان غالب روشنفکری چپ #ایران

🍂 بهرام بیضایی در مقاله‌ای که برای ارائه به کنفرانسی درباره شاهرخ مسکوب در دانشگاه استنفورد نوشته، با اشاره به #شاهنامه و جایگاهش در تاریخ معاصر ایران، یکی از تندترین نقدهایش را به روشنفکری چپ ایران بیان کرد. او در این نقد، سیری بر برخورد جریان‌های فکری معاصر با شاهنامه می‌کند و در این نگاه انتقادی، به ابراهیم گلستان، احمد شاملو و محمود به‌آذین هم اشاره می‌کند و #شاهرخ_مسکوب را متفاوت از آنها می‌داند.



🌾 @Nagdagin
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
📺 گسترۀ فرهنگِ ایرانی
— ناپدیدسازیِ قهریِ نمودهای فرهنگی #ایران و تعصبات مذهبی

🎙#بهرام_بیضایی


.


#نقد_فرهنگ



🌾 @Naqdagin
📺 گفت‌وگوی اختصاصی با بهرام بیضایی (+)

🍂 قسمت اولِ نمایشِ «داش‌آکُل به گفته‌ٔ مرجان» تازه‌ترین اثر بهرام بیضایی، چهره شناخته‌شدۀ ادب و فرهنگ و هنر ایران با حمایت مرکز مطالعات ایرانشناسی دانشگاه استنفورد در روزهای ابتدایی مهرماه ۱۴۰۳ در سالن رودای شهر برکلی ایالت کالیفرنیای آمریکا به روی صحنه رفت.

🍂 این نمایشِ داستانِ کوتاهِ معروفِ «داش‌آکل» نوشتۀ صادق هدایت را رویکردی تازه و از نگاه شخصیت مرجان روایت می‌کند.

🍂 نمایشِ «داش‌آکُل به گفتۀ مرجان» را می‌توان یکی از صریح‌ترین آثار بهرام بیضایی در کارنامه‌اش دانست که در آن بیش از هر چیز، زمینه‌های اجتماعیِ وقوع داستان و نقش انتقادی شخصیت‌هایی چون امام‌جمعه و متشرعان مذهبی برجسته شده‌است.

🍂 بهرام بیضایی در گفت‌وگویی با رادیو فردا توضیحاتی دربارۀ نوشتن و اجرای نمایشنامه «داش‌آکُل به گفته‌ مرجان» و شخصیت‌های آن داد؛ ازجمله دربارۀ نگاه انتقادی به شخصیت امام‌جمعه در این نمایش گفت:
«آنها همیشه در قدرت بودند. هرگز نبوده که در ضعف باشند. با شست وشوی مغزی یک ملت، عملا همیشه در قدرت ماندند».

«به اسم‌ها نگاه کنید! چند تا اسم داریم با این پیش‌وندِ «غلام» [و «عبد»] (غلام‌علی، علام‌رضا، عبدالعلی و..)؟ ما یک‌مشت بندۀ مطیعیم، که فقط در چارچوبی که جلوی‌مان گذاشته‌اند، فکر می‌کنیم. صادق هدایت کمی از این چارچوب بیرون آمد».



.


#مصاحبه #صادق_هدایت #آخوندیسم #ادبیات #نمایش #ادبیات_نمایشی #نمایش‌نامه #نمایش #داستان #داستان_کوتاه #تئاتر #بهرام_بیضایی



🌾@Naqdagin
Forwarded from نقدآگین
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📺 داش آکُل به‌گفتۀ مرجان (Source)
— برشی از اجرای قسمت اول نمایش

🍂 تازه‌ترین اثر #بهرام_بیضایی، با حمایت مرکز مطالعات ایران‌شناسی دانشگاه استنفورد در نخستین روزهای مهرماه ۱۴۰۳ در سالن رودای شهر برکلی ایالت کالیفرنیای آمریکا به روی صحنه رفت.

🍂 این نمایش، داستان کوتاه معروف «داش‌آکل» نوشتۀ #صادق_هدایت را با رویکردی تازه و از نگاه شخصیت مرجان روایت می‌کند.

🍂 نمایش «داش‌آکُل به گفته‌ی مرجان» را می‌توان یکی از صریح‌ترین آثار بهرام بیضایی در کارنامه‌اش دانست که در آن ضمن حضور بسیار پررنگ زنان، زمینه‌های اجتماعی وقوع داستان و نقش انتقادی شخصیت‌هایی چون امام‌جمعه و متشرعان مذهبی برجسته شده است.


.


#تئاتر #ادبیات #نمایش #نمایش‌نامه



🌾@Naqdagin
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📺 گفتگوی ویژۀ ایران‌اینترنشنال با بهرام بیضایی

🔸بهرام بیضایی از تاثیرگذارترین نویسندگان و پژوهشگران حوزه ادبیات نمایشی است. در این گفت‌وگو او به اهمیت #صادق_هدایت و آثارش و نمایش داش آکل به روایت مرجان می‌پردازد.


🗄پست مرتبط
📺 آنچه صادق هدایت نگفت
📺گفت‌وگوی رادیو فردا با بهرام بیضایی دربارۀ «داش‌آکل به‌گفتۀ مرجان»
📺 برشی از اجرای قسمت اول نمایش

.


#مصاحبه #گفتگو #بهرام_بیضایی



🌾 @Naqdagin
خوانش مسکوب از اسطوره‌شناسی
@Naqdagin
🎧 خوانش مسکوب از #اسطوره‌شناسی
— نقد #بهرام_بیضایی بر جریان غالب روشنفکری چپ #ایران

🍂 بهرام بیضایی در مقاله‌ای که برای ارائه به کنفرانسی درباره شاهرخ مسکوب در دانشگاه استنفورد نوشته، با اشاره به #شاهنامه و جایگاهش در تاریخ معاصر ایران، یکی از تندترین نقدهایش را به روشنفکری چپ ایران بیان کرد. او در این نقد، سیری بر برخورد جریان‌های فکری معاصر با شاهنامه می‌کند و در این نگاه انتقادی، به ابراهیم گلستان، احمد شاملو و محمود به‌آذین هم اشاره می‌کند و #شاهرخ_مسکوب را متفاوت از آنها می‌داند.

.


#نقد_چپ #نقد_روشنفکران



🌾 @Naqdagin
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
📺 گسترۀ فرهنگِ ایرانی
— ناپدیدسازیِ قهریِ نمودهای فرهنگی #ایران و تعصبات مذهبی

🎙#بهرام_بیضایی

.


#نقد_فرهنگ



🌾 @Naqdagin
📺 گفت‌وگوی اختصاصی با بهرام بیضایی (+)

🍂 قسمت اولِ نمایشِ «داش‌آکُل به گفته‌ٔ مرجان» تازه‌ترین اثر بهرام بیضایی، چهره شناخته‌شدۀ ادب و فرهنگ و هنر ایران با حمایت مرکز مطالعات ایرانشناسی دانشگاه استنفورد در روزهای ابتدایی مهرماه ۱۴۰۳ در سالن رودای شهر برکلی ایالت کالیفرنیای آمریکا به روی صحنه رفت.

🍂 این نمایشِ داستانِ کوتاهِ معروفِ «داش‌آکل» نوشتۀ صادق هدایت را رویکردی تازه و از نگاه شخصیت مرجان روایت می‌کند.

🍂 نمایشِ «داش‌آکُل به گفتۀ مرجان» را می‌توان یکی از صریح‌ترین آثار بهرام بیضایی در کارنامه‌اش دانست که در آن بیش از هر چیز، زمینه‌های اجتماعیِ وقوع داستان و نقش انتقادی شخصیت‌هایی چون امام‌جمعه و متشرعان مذهبی برجسته شده‌است.

🍂 بهرام بیضایی در گفت‌وگویی با رادیو فردا توضیحاتی دربارۀ نوشتن و اجرای نمایشنامه «داش‌آکُل به گفته‌ مرجان» و شخصیت‌های آن داد؛ ازجمله دربارۀ نگاه انتقادی به شخصیت امام‌جمعه در این نمایش گفت:
«آنها همیشه در قدرت بودند. هرگز نبوده که در ضعف باشند. با شست وشوی مغزی یک ملت، عملا همیشه در قدرت ماندند».

«به اسم‌ها نگاه کنید! چند تا اسم داریم با این پیش‌وندِ «غلام» [و «عبد»] (غلام‌علی، علام‌رضا، عبدالعلی و..)؟ ما یک‌مشت بندۀ مطیعیم، که فقط در چارچوبی که جلوی‌مان گذاشته‌اند، فکر می‌کنیم. صادق هدایت کمی از این چارچوب بیرون آمد».



.


#مصاحبه #صادق_هدایت #آخوندیسم #ادبیات #نمایش #ادبیات_نمایشی #نمایش‌نامه #نمایش #داستان #داستان_کوتاه #تئاتر #بهرام_بیضایی



🌾@Naqdagin
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
📺 خوشحال می‌شدید که از گرسنگی می‌مردم؟

🔸استاد #بهرام_بیضایی در این گفتار، پرده از فشارهایی برمی‌دارد که او را ناچار به ترک وطن کرد. او که نماد هویت و فرهنگ ایران بود، در پیِ سال‌ها حذف و بایکوت، سرانجام در دی‌ماه ۱۴۰۴ در آمریکا درگذشت.

🔸تراژدی بیضایی، نمادی از وضعیت امروز کل ایران است. سیاستِ «گرسنگی دادن به توده» برای فربه کردنِ اقلیتِ حاکم، دیگر محدود به روشنفکران، هنرمندان مستقل یا جامعه بهایی نیست؛ این وضعیتِ معیشتیِ اکثریتِ مردمی است که قربانیِ حرص و طمعِ مافیاهای حکومتی شده‌اند. در حالی که سخنگویانِ متوهم از «فتح قله‌ها» دم می‌زنند، شکافِ طبقاتی میان مردمِ گرسنه و حاکمانِ برخوردار، به عمیق‌ترین حد خود در تاریخ رسیده است.

.


#حکومت_اسلامی



🌾 @Naqdagin
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
📺 #شاهنامه داستان ملتی‌ست که..

🎙#بهرام_بیضایی

ما بعد از #فردوسی به تمایلات مختلف دچار شدیم:

۱. دشنام به فردوسی برای جلب نظر و ستایش فاتحان نو

۲. تمایلات عرفانی (بدون اینکه ردشان کنم)، ملتی که طرحی جهانی داشت، چنان کوچک می‌کنه که به این می‌رسه که این دنیا جای زندگی نیست..سعادت در آخرت است و در دنیایی دیگر...قناعت...کوچک و کوچک شدن تا چهاردیواری...


بهرام بیضای زادهٔ ۵ دی ۱۳۱۷ – درگذشتهٔ ۵ دی ۱۴۰۴ نویسنده و کارگردانِ ایرانی بود که از کارهای دیگرش می‌شود تدوین و تهیهٔ فیلم، شاعری، مقاله‌نویسی، ترجمهٔ چند نمایشنامه، پژوهشِ تاریخی و ادبی و استادی در دانشگاه را برشمرد. بیضایی از فیلم‌سازانِ صاحبِ سبک و معتبر و از نویسندگان و متفکّرانِ برجستهٔ نمایش و ادبیاتِ نوینِ فارسی به‌شمار می‌رود. بعضی از نمایشنامه‌هایش به زبان‌های دیگری ترجمه و در آسیا و اروپا و آمریکا و استرالیا چاپ و اجرا شده است. ده فیلمِ بلند و چهار فیلمِ کوتاه و کمابیش هفتاد کتاب و چهارده نمایش بر صحنه‌های شهرهای مختلفِ ایران و گاه غیر از ایران از سالِ ۱۳۴۱ به بعد بخشِ عمدهٔ کارنامهٔ هنریِ بیضایی را تشکیل می‌دهد

.


#ایران #نقد_فرهنگ



🌾 @Naqdagin
🟢 «برای آنها که با حسن نیّت خواستارِ بازگشت بیضایی به ایران هستند.

▪️پیکر #بهرام_بیضایی کلمات و اندیشه‌ی اوست. فیلم‌ها و آثارِ نوشتاریِ اوست. او دو فیلم توقیف شده و یک فیلم کمتر دیده شده دارد و هم‌اکنون جلوی انتشار دستکم چهار کتابش را گرفته‌اند. مطالبه‌ی ملی باید انتشار کتابهای «جاناوبلادور»، «گزارش اردویراف»، «طرب‌نامه» و «داش‌آکل به گفته‌ی مرجان» باشد. مطالبه‌ی ملی به نمایش درآمدن عمومی «غریبه و مه»، «چریکه‌ی تارا» و «مرگ یزدگرد» است. ایمان دارم بهترین هدیه‌ی تولدِ همه‌ی زندگی‌اش خواهد بود.

▪️اگر بیضایی را دوست دارید، درخت همیشه‌سبزی به‌نامِ او بکارید تا سمبل ایستادگی و سرسبزی‌اش باشد؛ درختی در آرامگاهِ فردوسی، درختی در حافظیه، درختی در آرانِ کاشان یا جای جای ایران که همیشه قلبش به عشق آن می‌تپید و لحظه‌ای از آنجا دور نشد. پیکرِ بی‌صدای بیضایی فقط مطلوبِ کسانی‌ست که مسبّبِ خروج او از ایران بوده‌اند. بهرام بیضایی هر کجا باشد آنجا ایران است!»

مژده شمسایی.


🔺شعور سیاسی و ثمرۀ عمری دیده‌بانی بر ساحت فرهنگ، یعنی همین: که راه بر هرگونه بازیگری با کالبدِ خاموش خویش ببندی و نگذاری مزارت، دستاویزِ تزویرِ آنان شود که عمری بر چشمۀ جوشانِ اندیشه‌ات سنگ انداختند. بیضایی، زادۀ کلمات است و در رگِ آثارش جاری؛ بازآوردنِ «تنی» که به تبعید رانده شده، پیش از رهاییِ «معنایی» که به بند کشیده‌شده، چیزی جز تداومِ آوارگی و غربتِ او در خاکِ خویش نیست.



🌾 @Naqdagin
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
#بهرام_بیضایی فقط یک نام در تاریخ هنر ما نیست؛
او یادآور این است که روایت، تماشاخانه‌ای‌ست برای نجات ملت‌ها.


🔸
این ویدئو ادای دِینی است به شعله ای که هرگز خاموش نمی‌شود

نوشتۀ #محمد_رحمانیان (فصلنامه صحنه، شماره ۲، تابستان ۱۳۷۷)
با صدای محمدرضا لبیب
ویدئو از مهدی مرادپور
تقدیم به مژده شمسایی

.


#خیالپرسه #تئاتر_ایران #سینمای_ایران #هنر



🌾 @Naqdagin
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔸#بهرام_بیضایی نمایشنامه‌نویس فیلم‌نامه‌نویس پژوهشگر و متفکری است که اسطوره تاریخ و زبان ایرانی را به درامی زنده بدل کرد. آثار او تلاشی است برای بازخوانی حافظه جمعی و پرسش از قدرت حقیقت و فراموشی.

.


#گزیده‌سخن #نقد_فرهنگ



🌾@Naqdagin