📘‌‌انسانی که "معنا" می‌آفریند

✍🏻 #علی_صاحب‌الحواشی

🍂 انسان موجودی "معنا‌آفرین" است. این معنا، در لایه‌های مختلفی متجلی می‌شود که در ژرفایی‌ترین لایه‌، پاسخی به "اضطراب‌ وجودی" است. رنج و حرمان قابل تحمل است، بشرطی که "معنایی" بر آن حمل شود؛ در حیرانی نمی‌توان سَر کرد.

🍂 هانس بلومنبرگ راست می‌گفت که:

خاستگاهِ اساطیر را در گرایشِ انسان به تدوین روایتی دانست تا "اضطراب" را بدل به "ترس" کند؛ ترس از خدایان، پس‌ آنگاه خدای واحد!

🔺همین تقلیبِ "اضطراب" به "ترس"، آن خدمتی‌ست که الوهیت به انسان می‌کند و طی آن "دستاویزی" تدارک می‌شود تا انسان در برابر نیروهای سهمگین طبیعت و شوربختی‌های حیات‌جمعی در دامن آن بیاویزد، به تمنای نجات؛ آن "معنایی" که دین برمی‌آورد، همین است.

🍂 اینجا دیگر سخن از این‌ و آن دین نیست، بلکه سخن بر سر "دین" بطور کلی است. همۀ ادیان نقشِ "آشنایی‌زایی" انسان با جهان را ایفا کرده‌اند؛ زیرا که همۀ هستی را از مبدا و منشائی عنوان نمودند که انسان نیز از همان مبدأ است. بدین‌طریق، انسان و جهان هم‌ریشه می‌شوند.

🍂 این "آشنایی‌زایی" است که اضطرابی را که نمی‌توان برتافت، بدل به ترسی می‌کند که می‌شود با آن کنار آمد و مهم‌تر آنکه، سازوکاری برای انسان تدارک می‌کند تا با "ترس" کنار بیاید: نماز، عرض حاجت، نذر و پیمان بستن‌ها با خدایی که جهان‌آفرین است و قادری متعال.

🍂 بی‌جهت نیست که قصۀ "دین" در تاریخ انسان اینقدر بالا گرفت تا اقیانوسی از تفسیرها و تاملات ژرفکاو پدیدار شدند که "الاهیات" را ساختند و آنگاه سلسله‌جبالی از ادبیات در پیرامونش شکل گرفت، از تکه‌های به‌هم پیوسته‌ای که اناجیل شدند، تا اپانیشادها، تا کمدی الاهی دانته و "رساله‌ الغفرانِ" ابوالعلای معری تا برسیم به باریک‌بینی‌های حکمت‌آمیزِ منطق‌الطیر و تداعی‌های داراز-دامن بیقرار و ژرفاپیمایِ مقالات شمس و فیه‌مافیه و مثنوی خودمان.

🍂 بر همین سیاق، دریا-دریا هنرهای تجسمی و موسیقیایی نیز در پایِ دین آفریده شدند؛ از آیکون‌های مسیحیت‌شرقی تا نگاره‌های میکل‌آنژ بر سقفِ نمازخانۀ سیستین، تا قرآنِ ثلث بایسنقر-میرزا و جامعِ گوهرشادِ مادرش، تا مَسِ بی‌ماینور و صدها کانتات‌ِ باخ، تا برسیم به این آریای (تکخوانی) دعایی دل‌انگیز "کاستا دیوا" از اپرای "نورما" اثر وینچنزو بِلینی (۱۸۰۱-۱۸۳۵).

🍂 انسان "معنا" می‌سازد و بندیِ آن می‌شود و درون آن می‌خزد و در سایه‌سار آن "آرام می‌گیرد". بی‌معنا نمی‌توان سر کرد!

.


#فلسفیدن #نقد_ادیان #معنا #معنای_زندگی #اگزیستانسیالیسم #اضطراب_وجودی #مرگ‌آگاهی #فلسفه_زندگی #هنر

➖➖➖

🌾 @Naqdagin |‌ @sahebolhavashi

📺 شریعتی یا کسروی؟ (+)

🍂 نکات ارزشمندی در کلیپ بیان می‌شود، منتها در یک مورد، از «آزادی سیاسی» در دوران پهلوی می‌گوید که سخنی مهمل مشابهِ سخنان خود شریعتی دربارۀ فاطمه و علی است، بنا به مُدِ این زمانه برای ساختِ یک دورانِ طلایی خیالی و بی‌نقصِ نو.

.


#نقد_روشنفکران #روشنفکری_دینی #نقد_شیعه #آخوندیسم #احمد_کسروی #علی_شریعتی #شاهنامه #فردوسی #ایران_باستان #جندی‌شاپور #دکتر_شریعتی #ساسانیان #اسلام #فداییان_اسلام #ساواک #احسان_نراقی #عباس_میلانی #حزب_توده #مجاهدین_خلق #فاطمه_زهرا #عبدالکریم_سروش #شیعه‌گری #زینب_کبری #مشروطه #نواب_صفوی

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

🎧روشنفکران ایرانی و خیام (+)

🍂 در این جلسه #زهیر_باقری‌_نوع‌پرست نقدهای روشنفکران ایرانی (آخوندزاده، کسروی، علی دشتی و ایرج میرزا) به دین را بررسی می‌کند و نشان می‌دهد که آنها «اصلاح‌طلبان دینی» هستند، سپس به نقدِ خیام به دین می‌پردازد که آن را نقدِ رادیکالِ دین می‌داند.

.


#نقد_روشنفکران #نقد_ادیان #نواندیشی_دینی #خیام #کسروی #احمد_کسروی #علی_دشتی #ایرج_میرزا #آخوندزاده #رباعیات_خیام #روشنفکر #روشنفکری #روشنفکران #نقد_دین #خداباور #خداباوری #آتئیسم #خداناباوری #نقد_اسلام #شراب

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

نگاهی به سوژۀ مستأجر. #آرش_حیدری، جامعه‌شناس، برای توصیف لحظهٔ از نو شروع‌کردن، وضعیت مستأجری را مثال می‌زند که مجبور به جابه‌جایی است.

🍂 بینید وقتی مساله رو از دریچه خودتون ببینید، درگاه ذهن‌تون هم همینطوری بسته باقی می‌مونه و در نهایت مساله رو خراب‌تر هم می‌کنید. بزرگ‌ترین خطای این رویکردِ «روایت‌محور» به زندگی، درک نکردنِ «چیستی و چگونگی جامعه» است.

🍂 تصور کنید «بازار آزاد» باشه و جامعه بتونه خودش رو بازسازی کنه بدون هیچ دستورالعمل دولتی و بدون رانت و تبعات بسته بودن بازار. همینطور، وقتی اقتصاد دولتی نیست، «قیمت‌گذاری» تحت تاثیر نقدینگی قرار نمی‌گیره؛ چون اصلا دولت اجازه نداره دست ببره توی قیمت‌ها و تورم ایجاد کنه و فساد و رانت به تورم بیشتر منجر بشه که بخواد نقدینگی وارد بازار بکنه؛ در نتیجه، قیمت‌ها یک‌شبه سر به فلک نمی‌کشن و سرمایه‌ی مردم به هدر نمی‌ره و می‌تونه با سرمایه‌گذاری به ثروت خودش اضافه کنه، اما این ۴۵ سال هر کسی خونه هم داشت، مستاجر شد.

🍂 دخالت دولت پول رو بی‌ارزش کرد و رشد اجاره‌نشینی زیاد شد. یعنی شما حتا آمار صعودی اجاره‌نشینی طی این چند ده سال رو ندیدید که اینارو می‌گید؟

🍂 اگه اقتصاد آزاد بود و سیاست لیبرالیسم بر دولت ما نظارت داشت خیلی‌ها خونه داشتند و همین آزادی بازار و قدرت رقابت به مستاجر حق انتخاب بیشتری می‌داد.

🍂 در نهایت صاحبخانه‌ها هم برای اینکه مشتری خودشون از دست ندن، مجبور میشدن به سود مستاجر فکر کنند. هر چیزی که داره میگه این آدم نتیجۀ اقتصاد دولتیه؛ خودشون میسازن خودشون بعدش میان غر هم میزنن؛ تهش ام منبر اخلاق می‌رن! چون نمی‌خوان قبول کنن ایده‌های سوسیالیستی‌شون این بلا رو سر ما آورد. بعد میخوان چاره کنن میرن سراغ «مدیریت اموال خصوصی مردم» که چرا صاحبخونه به مستاجر گفت پاشو؟ به تو چه ربطی داره؟ مال خودشه. تو چرا دست کثیف دولتت رو از مال ایرانی و اقنصاد خصوصی‌اش برنداشتی؟ پاسخ این سوال رو باید بدی اول.

✍🏻 #محبوبه_زمانیان

.


#نقد_روشنفکران #حکومت_اسلامی #نقد_چپ #چپ_ایرانی #اقتصاد #مستاجر #بازار #بازار_آزاد #لیبرال #لیبرالیسم #تورم #اجاره #اجاره‌نشینی #اقتصاد_دستوری

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📘چپ و اسلامیسم
(۱/۲)
✍🏻 #خالد_رسول‌پور

❓می‌دانید کدام نوع از «چپ»ها اغلب خودشان را در کنار سازمان‌های اسلامی افراطی مسلّح همچون «حماس» و «حزب‌الله» و «طالبان» و... می‌یابند؟ سوال بسیار جالبی است و اگر بتوانیم پاسخ درستی به آن بدهیم، به سادگی تفاوت اساسی بین دو نحله‌ی «چپ»‌ها را متوجه خواهیم شد.

🍂 تا قبل از انقلاب اکتبر ۱۹۱۷ روسیه، دیدگاه کلی مارکسیست‌ها، همه‌ی کشورهای سرمایه‌داری را کم و بیش عرصه‌های مبارزه طبقاتی داخلی بین کارگران و طبقات بورژوا می‌دانست که همواره در کشاکش مثبت و منفی بین مقاومت سرمایه و مبارزه‌ی کار و دستاوردهای طبقه‌ی کارگر بودند؛ یعنی همان که مارکس و انگلس می‌گفتند.

🍂 آن‌ها ضمن نقد ساز و کارهای استثمار سرمایه‌داری، دستاوردهای مثبت و انقلابی بورژوازی علیه فئودالیسم را ارج می‌نهادند و آزادی‌های دموکراتیک و حقوق سیاسی و اجتماعی مردمان غربی را ارزشمند می‌دانستند.

🍂 اما بعد از انقلاب اکتبر، و بخصوص بعد از وقوع جنگ خونبار داخلی که با پشتیبانی و دخالت کشورهای آمریکا، انگلیس، فرانسه و... در روسیه درگرفت، تا سال ۱۹۲۱ طول کشید و به نابودی صدها هزار کمونیست و سرباز اتحاد شوروی انجامید و جمهوری جوان شوروی را دچار قحطی و ویرانی نمود، دشمنی با غرب دخالتگر و مهاجم تبدیل شد به بخشی از هویت وجودی کمونیسم روسی.

🍂 در دهه‌ی سی که دیگر اثری از انترناسیونالیسم انقلابی در نظام شوروی باقی نمانده و همه‌ی انترناسیونالیست‌های انقلابی (از جمله همه‌ی یاران لنین و رهبران کمونیست جهانی) اعدام یا ترور شدند، نظام شوروی به یک نظام ناسیونالیستی با محوریّت زبان و فرهنگ «روسی» استحاله یافت. حالا دیگر یک روسیه بود در مقابل همه‌ی جهان غرب. پس لازم آمد که ناسیونالیسم روسی زیر پوشش مارکسیسم توجیه شود.

🍂 از آن به بعد بود که سرتاپای تمدن غرب ِ موجود، شیطانی و فاسد تلقی شد. همه‌ی دستاوردهای طبقه‌ی کارگر غربی فقط فریب بورژوازی نظامی تعریف شد. آزادی، حق بیان و اعتصاب و انتقاد و اعتراض و حقوق بشر و اتحادیه‌های کارگری مستقل و برابری حقوقی کارگر غربی و... دروغ‌هایی بیش نبودند که همچون رشوه‌ای به کارگر غربی داده شده و او را فاسد کرده بود.

🍂 کارگران غربی تنها زمانی انقلابی و مترقی تلقی می‌شدند که اتحاد شوروی را وطن واقعی خود بدانند و زیر فرمان دولت شوروی و احزاب وابسته به آن باشند. حتی یک مورد مثبت از زندگی و فعالیت کارگران غربی را تایید نمی‌کردند و کل سیستم حقوقی غرب را نقاب فریب و استثمار می‌دانستند.

🍂 این تلقی ضد مارکسیستی که صرفاً زاده‌ی ملی‌گرایی روسی-شوروی بود، کم‌کم به درون سازمان‌ها و احزاب کمونیست همه‌ی دنیا (که به دستور و با حمایت شوروی تشکیل شده و هدایت می‌شدند) نفوذ کرد و یک چپ شبه‌مارکسیست جهانی به وجود آمد که دیگر دغدغه‌اش مبارزه‌ی طبقاتی نبود و طبقه‌ی کارگر غربی (و بعدتر خودی) را از معادلات و محاسبات خود حذف نمود.

🍂 حالا دیگر «غرب» یک دشمن یکپارچه بود که همچون هیولایی دهان بر بقیه‌‌ی جهان گشوده و آماده‌ی بلعیدنش‌ بود. هر که علیه «غرب» بود، در جبهه‌ی کمونیسم هم بود و هر که کمترین امتیازی به وجوهی مثبت از «غرب» می‌داد، در جبهه‌ی شیطانی استثمار و امپریالیسم ایستاده بود! از این‌جا تا حمایت از «صدام حسین» و «معمر قذافی» کمونیست‌کُش راه زیادی نبود.

🍂 احزاب کمونیست غربی هم بخشی از این خودتخریبی مازوخیستی بودند و از همین راه هم بود که تمام حمایت مردمی و کارگری خود را از دست دادند و از احزابی که زمانی جهت سیاست ملی را تعیین می‌کردند، تبدیل شدند به محافل کم رونق ورّاجی که دلشان را به فتح شهرداری کوچکی در حومه‌‌ی «لیون» یا «اسکی شهیر» خوش کرده‌اند.

🍂 این میراث ضد غربی در شاکله‌ی ذهنیّت چپ اردوگاهی «نقر» شد و دیگر زدوده نشد. این چپ اردوگاهی حتی بعد از سقوط اردوگاه شوروی همچنان بر تعصب اردوگاهی‌اش پای فشرد و پس از چند سال آوارگی و تردید نظری، چین و روسیه و بعدتر ایران را به جای شوروی قدیم نشانید و همچنان از جهان دو-قطبی دم زد.

(ادامه دارد)
➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📘چپ و اسلامیسم
(۲/۲)
✍🏻 #خالد_رسول‌پور

🍂 البته حالا دیگر قضیه خیلی رسواست، چرا که چین نه آن زمان که مائوئیست بود «رفیق» شمرده می‌شد و نه حالا که پرتعدادترین میلیاردرهای دنیا را در خود دارد می‌تواند کمونیست شمرده شود. روسیه که رسماً گورکن کمونیسم شورویایی بود و ایران هم که علناً کمونیسم را الحاد و کفر می‌شناسد و همین حالا هم هر شهروند ایرانی را که کمونیست بداند سرکوب خواهدکرد. پس چپ اردوگاهی چگونه این مثلث را به عنوان قطب چپ و مارکسی توجیه می‌کند؟ با یک ترفند غریب!

🍂 این ترفند چنین است: اگر تا قبل از سقوط اردوگاه شوروی، معیار چپ‌بودن و مارکسیست‌بودن وفاداری به شوروی بود، حالا که شوروی وجود ندارد، پس معیار چپ‌بودن و مارکسیست بودن، دشمنی با قطب قدیم مقابل شوروی است!‌ درست است که شوروی فروپاشیده اما دشمن تاریخی‌اش که هنوز سرپاست! پس وقتی او دشمن است، هر که علیه او ایستاده یا می‌ایستد، در قطب مترقی و چپ مارکسی ماست. حالا اگر جای صدام و قذافی را حماس و حشد شعبی گرفته‌اند خیلی مهم نیست: مگر هر چهارتا کمونیست نمی‌کشتند؟؟

🍂 در واقع دشمنی پیشامدرن اسلام افراطی مسلح با «دموکراسی غربی»، فرقی با دشمنی مدرن چپ شبه مارکسیست اردوگاهی با «سرمایه‌داری غربی» ندارد. هر دو مخالف اساس تمدن و فرهنگ دموکراتیک موجود غربی هستند. هر دو مزایا و دستاوردهای آن را انکار می‌کنند و در عین حال که به شدّت در حال سوءاستفاده از آن ومکیدن خون آن هستند و از مزایای آن می‌خورند، به ریشه‌کن کردن آن مشغول هستند.

.


#نقد_چپ #چپ_ایرانی #چپ_روسی #حزب_توده #فرخ_نگهدار #علی_علیزاده #آمریکا #روسیه #حماس #جهاد_اسلامی #محور_مقاومت #آینه_تاریخ #سیاست #سیاسی #شوروی #کمونیسم #کمونیست #روسی #انترناسیونالیسم #کارگر #غرب #امپریالیسم #مارکسیسم #مارکسیست #صدام #قذافی #حکومت_آخوندی #سرمایه‌داری #بورژوازی #مائو #چین #بنیادگرایی #یهودستیزی #آمریکاستیزی

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📺 عایشه قذافی، ملکۀ مرموزِ لیبی (+)

🍂 بعد از بررسی زندگی و فعالیت‌های رغد صدام، به سراغ عایشه قذافی می‌رویم؛ دختری که سالیان سال در ناز و نعمت در طرابلس لیبی زندگی کرد، اما پس از قیامِ مردم و سرنگونی حکومت معمر قذافی، از آنجا فرار کرد و هنوز هم در تبعید زندگی می‌کند.

🍂 عایشه نمونۀ کسانی‌ست که در خانوادۀ یک دیکتاتور قرار گرفته‌اند و تمام تلاش خود را برای سفیدشویی حکومت متبوعشان به کار می‌بندند. او که در فرانسه در رشتۀ حقوق تحصیل کرده‌بود، قبل از اخذ مدرک دکترا در رشتۀ حقوق بین‌الملل ترک تحصیل می‌کرد. دربارۀ دلیل ترک تحصیل او دو روایت وجود دارد که در ویدیو بررسی شده‌اند.

.


#سیاست #تاریخ #جهان_اسلام #بهار_عربی #خاورمیانه #سازمان_ملل #سیاست #پادکست پادکست_تاریخی #خاورمیانه #طرابلس #لیبی #صدام #حقوق #حقوق_بین‌الملل #دیکتاتوری #دیکتاتور #لاکچری #زنان

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📘داستان شیخ علیش مصری و کلاه شاپو
— «تعطیلی شنبه» چه مغزهایی را به رعشه انداخته؟

✍🏻 #مسعود_باب‌الحوائجی

🍂 اجازه دهید امشب از «شیخ محمد علیش» برای‌تان بگویم؛ شیخی قشری از الازهر در اواخر قرن نوزدهم در مصر که تمام فتواهایش جنجالی بود. مثلاً یکی از فقیهانی که به «حرام بودن قهوه» فتوا داده‌بود. همین شیخ است و دستور «بستن قهوه‌خانه‌ها» را در زمان پاشایان مصری همين فقیه صادر کرده‌بود.

🍂 او در عصر جمال‌الدین اسدآبادی و شیخ محمد عبده بود و از سرسخت‌ترین دشمنان این دو و حرکات اصلاحی آن‌ها. یکی از جنجال‌برانگیزترین فتواهایش فتوا به «حرام بودنِ کلاه شاپوی فرانسوی» بود: نام این کلاه آن زمان به لهجه‌ی مصری‌ها (البرنيطة) بود که ریشه‌اش از «بلنسیه و قلنسوه» از توابع «اندلس» پیشین بود که کشیشان بر سر می‌گذاشتند.

🍂 یک شیخ الجزایری به نام "سليمان بن على"برای مقلدانش رساله‌ای نوشت به نام: "أجوبة الحيارى عن حكم قلنسوة النصارى" یعنی: «پاسخی به سرگشتگان درباره‌ی حکم کلاه مسیحیان» که پوشیدن آن را مجاز شمرده‌بود.

🍂 این فتوا به مذاق شیخ علیش خوش نیفتاد و فوراً فتوا به کفر شیخ سلیمان فقيه الجزايري داد و تا جواز قتل و هدر بودن خونش پیش رفت صرفا به خاطر همین یک فتوا.

🍂 اما بخش فکاهی داستان، استدلال شیخ علیش بر حرمت این کلاه است که شیخ به آیه‌ی «واسجدوا» استناد کرده‌بود و گفته بود چون سجده با پیشانی است و لبه‌ی دراز این کلاه مانع قرار گرفتن پیشانی بر زمین است پس پوشش این کلاه مانع سجده و طبعا منافی با رکن نماز است و برابر با کفر است.

🍂 لازم است به مدرک این ماجرا اشاره کنم که در مجلة الرسالة در شماره ٤١٦ ص٢٩ آن را به تفصیل نقل کرده و آورده که حتا شیخ تنها به صدور این فتوا بسنده نکرد، بلکه بسی دشنام‌ و لعن و ناسزا نثار شیخ سلیمان الجزایری کرده‌بود و در خطاب به او نوشته‌بود:

ای احمق فریب‌خورده‌ی ابله! چطور جرأت و جسارت کردی که کلاهی که نشانه‌ی خواری و کفر و ذلت آنهاست را به دینی که شریف‌ترین و منیع‌ترین دین است منسوب داری؟ چه رسوایی بیش از این ای کور‌دلِ خبیث باطن! که با این فتوا به شقاوتی گرفتار آمدی که سعادتی پس از آن نباشد و‌خونت هدر است و تلاش برای ریختن آن واجبی ستودنی است.

🍂 در حاشیه باید افزود که شیخ محمد علیش، از بزرگانِ فقهایِ مالکی در الازهر است که به گفتۀ دکتر سامح عسکر، پژوهشگرِ فلسفۀ دین، هنوز نظرات و دیدگاه‌هایش در فقه مالکی موردِ استفاده است و تدریس می‌شود.


🗄پست مرتبط
📕توجیهِ جنایاتِ حکام توسطِ فقها

.


#آخوندیسم #تحجر #فتوا #تکفیر #تکفیری #تعصب #آخوند #فتوا

➖➖➖

🌾 @Naqdagin | @translate52arabic

📺 کاخِ هدیش (+)
— قسمتی کمتر پرداخته‌شده‌ از پارسه (تخت جمشید)

🎙دکتر #زند

🍂 کاخ هَدیش نشسته بر مرتفع‌ترین قسمت کوشکِ شاهی تخت جمشید، کاخ اختصاصی خشایارشا بوده است. این کاخ به لحاظ معماری و تزئینات، مشابه کاخ داریوش (تَچَر) اما بزرگ‌تر از آن است.

.


#ایران #شیراز #تخت_جمشید #آثار_باستانی #ایران_باستان #معماری #تاریخ_ایران #باستان‌شناسی #داریوش #خشایارشا #هخامنشی #هخامنشیان #دنیای_باستان

➖➖➖

🌾 @Naqdagin