📘حذف و بازنگریِ موادِ درسی در مصر

✍🏻 #مسعود_باب‌الحوائجی

🍂 به‌مناسبتِ ۵ اكتبر «روز جهانی معلم»، خبری از «وزارة التعليم المصرية» با همان آموزشِ مصر منتشر شد که بسیار راهگشا در دنیای تربیتی و پژوهشی جهان عرب است.

🍂 در حال حاضر، وزیر آموزشِ مصر «دکتر محب الرافعی» است که تصمیم به حذف و لغو پاره‌ای از مواد درسی درباره‌ی برخی از شخصیت‌های تاریخی اسلامی گرفته‌‌است.

🍂 از جمله‌ی این شخصیت‌ها عقبة بن نافع سردار اسلامی و فاتح آفريقا و دیگری صلاح‌الدین ایوبی از برنامه‌های درسی سوم ابتدایی تا مرحله‌ی آموزش متوسطه است.

🍂 دلیل لغوِ اين دروس، ایده‌های موجود در آن برنامه‌ها معرفی شده که به تشخیص وزراتخانه آموزش و پرورش مصر، تحریک‌کنندۀ خشونت و افراطی‌گرایی معرفی شده‌است. مثلاً در داستانی درباره‌ی صلاح‌الدین ایوبی و اخراج صلیبیون، اشاراتی به آتش‌زدن دشمنان را در متون درسی شاهد بودیم که باید حذف می‌شد، چرا که این داستان‌ها، ماجرای سوزاندن معاذ الکساسبه خلبان اردنی توسط داعش را در ذهن دانش‌آموزان تداعی می‌کرد؛ در داستان صلاح‌الدین به موضوعی خرافی به نام «حرق‌العصافیر» اشاره شده که از پرندگانی صحبت می‌کند که دشمنان خود را می‌سوزاندند.

🍂 دکتر عاصم الدسوقی که پسر مترجم بزرگ ابراهیم دسوقی است که مترجم آثاری چون مثنوی مولوی به عربی است، اعلام کرد دلیل دیگر این بازنگری و حذف‌ها این بوده که اینان درحالی‌که قهرمانان یک قوم به شمار می‌روند، در عین‌حال، دشمن و ضد قهرمان قوم دیگری به شمار می‌آیند؛ مثلاً: صلاح الدین ایوبی از نظر اعراب و مسلمانان یک قهرمان و در نظر غرب دشمن محسوب می‌شود؛ و این می‌تواند به استمرار تیرگی روابط ملت‌ها و فرهنگ‌ها بینجامد.

🍂 وقتی در تاریخ می‌خوانیم که عقبة بن نافع تمام توجه نظامی‌اش را معطوف به حذف بربرها و رومی‌ها و تمدن بیزانس نموده و کاخ‌ها و شهرهای آنان را به آتش کشیده و مردمان‌شان را قتل‌عام کرده، مردم امروز به روشنی درمی‌یابند که رومیان و بیزانس آن زمان، همین اروپایی‌ها و غرب امروز است، و این مانع تفاهم فرهنگی و اجتماعی خواهد شد.

🍂 نکته‌ی جالب این است که این بازنگری‌ها در متون درسی مدارس مصر، تصمیماتی بود که در سال۲۰۱۵م اتخاذ شد؛ اما از آنجا که بسیاری از فرهنگیان و معلمان مصری، زیر نفوذ و تأثیر الازهر و شیوخ سلفی بودند، این بخشنامه‌ی حذف برنامه‌های درسی، به طور کامل اجرایی و عملی نمی‌شد.

🍂 تا اینکه دکتر الرافعی وزیر سکولار و جدید آموزش و پرورش، در بازدیدی که از یکی از مدارس مصری داشت، متوجه می‌شود هنوز هم این دروس تاریخی تدریس می‌شود؛ او امسال تصمیم گرفت با جدیت بیشتری به حذف و لغوِ اين بخش‌های تاریخی اهتمام ورزد و با صدور دستوراتی، حتا خواستارِ مجازات معلمانی شد که دستورات بخش‌نامه‌‌ی بازنگری در مواد درسی مصر را رعایت نمی‌کنند؛ به این معنا که نمی‌توان خشونت را در گذشته تقدیس و تدریس کرد و در زمان کنونی موارد مشابه آن را محکوم نمود.


🗄پست مرتبط
📕پوشش اختیاری در مدارس ملل عرب

.


#در_چنین_روزی #نقد_فرهنگ #حکومت_اسلامی #لائیسیته #سکولاریسم #معلم #روز_معلم #آموزش_و_پرورش #مدارس #کتاب_درسی #پلورالیسم #غرب‌ستیزی #اعراب #کشورهای_عربی #مصر #بنیادگرایی

➖➖➖

🌾 @Naqdagin | @translate52arabic

🔻آخرین آپدیت صدا در ChatGPT (در اپلیکیشن iOS) شامل این ویژگی‌هاست:

۱. گفتگوهای تعاملی صوتی: امکان صحبت کردن با ChatGPT به صورت صوتی و دریافت پاسخ‌های صوتی.

۲. تبدیل گفتار به متن (STT): با این قابلیت می‌توانید به‌جای تایپ، مستقیماً صحبت کنید و ChatGPT گفتار شما را به متن تبدیل کند.

۳. پاسخ صوتی (TTS): ChatGPT اکنون می‌تواند به‌جای پاسخ‌های متنی، از صدای طبیعی برای پاسخ‌دهی استفاده کند، که تجربه‌ی محاوره‌ای واقعی‌تری را ایجاد می‌کند.

۴. تنظیم سرعت و لحن: برخی از نسخه‌ها ممکن است به کاربران امکان دهند سرعت یا لحن صدای خروجی را تغییر دهند.

۵. تعامل چندزبانه: قابلیت پشتیبانی از چندین زبان مختلف برای پاسخ‌دهی و تشخیص گفتار.

🔺این امکانات به کاربران اجازه می‌دهد تا تجربه‌ای مشابه مکالمات روزمره با یک فرد واقعی داشته باشند، که بسیار طبیعی‌تر و راحت‌تر است.

.


#تکنولوژی #هوش_مصنوعی #اخبار_تکنولوژی

➖➖➖

🌾@Naqdagin

📘در آستانۀ هفت اکتبر

✍🏻#مهدی_تدینی

🍂 بین خوش‌بین بودن و واقع‌بین بودن باید واقع‌بین بود و اگر خوش‌بینی به واقع‌بینی آسیب می‌زند، بی‌درنگ باید آن را کنار نهاد. متأسفانه واقع‌بینی دیگر جایی برای خوش‌بینی نگذاشته و باید پذیرفت نشانه‌ها از افزایش تنش حکایت دارد. زنجیرۀ رخدادها که با هفت اکتبر آغاز شد، در سالگرد آن بجایی رسید که یک سال پیش در مخیلۀ بدبین‌ترین تحلیلگران هم نمی‌گنجید (آیا این روند تصادفی و ناخواسته بود؟ به سختی می‌توان گفت «آری»)، چنان‌که اگر دو سال پیش این تصویر آخرالزمانیِ غزه را می‌دیدید، بعید بود آن را باور کنید؛ گرچه البته وقتی عملیاتِ ۷ اکتبر رخ داد، تقریباً می‌شد انتظار داشت واکنش اسرائیل از هر آنچه تا پیش از آن از آن سراغ داشتیم شدیدتر خواهد بود.

🍂 هر چه جلوتر می‌رویم تصویر رخدادهای یک سال گذشته شفاف‌تر می‌شود. به نظر می‌رسد اسرائیل چنین مسیری را هدفمند دنبال کرده و تعمداً اجازه می‌دهد زنجیرۀ کنش و واکنش‌ها تداوم یابد. نشانه‌ای دیده نمی‌شود که اسرائیل قصد داشته باشد این زنجیره را متوقف کند. اروپا در افولِ جهانیِ مزمن خود کلاً از خاورمیانه پا پس کشیده است. روسیه امید دارد با گسترش درگیری‌ها در خاورمیانه فشار بر غرب افزایش یابد تا دست از حمایت از اوکراین بردارند و از پشت به زلنسکی خنجر بزنند.

🍂 آمریکا تا حدی در قبال واکنش‌های اسرائیل به جمهوری اسلامی نقش ترمز را ایفا کرده است. برای مثال پس از عملیات پهپادی‌ـ‌موشکی پیشین همۀ مقامات دولت بایدن اصرار داشتند حمله شکست خورده تا به اسرائیل بقبولانند «هیچی نشده! فقط یه‌کم گلگیر جلو قُر شده که آن هم بدون رنگ درمی‌آید.» اما هر نظاره‌گری می‌دانست مسئله «نفس حمله» بود. بایدن موفق شد اسرائیل را مهار کند؛ گرچه اصلاً شک دارم آمریکا هیچ‌گاه بتواند چیزی به اسرائیل بقبولاند؛ اسرائیل مهارت خاصی دارد خواست خود را نرم‌نرم در کاسۀ آمریکا بگذارد ــ بدون حمایت آمریکا هم نظرش چندان عوض نمی‌شود.

🍂 در دومین عملیات موشکی تصاویر اجازه نمی‌داد مقامات آمریکایی بگویند «طوری نشده». گرچه باز هم می‌گفتند عملیات شکست خورده است. این‌بار مشخص بود آمریکا می‌داند نهایتاً بتواند کمی واکنش اسرائیل را تعدیل کند. به همین دلیل بایدن اول گفت تأسیسات هسته‌ای نباید هدف قرار گیرد و بعد تلویحاً تأسیسات نفتی را هم به آن افزود. اما باز هم به گمانم سیاست اسرائیل در برابر بایدن همان است که به مرگ می‌گیرد تا به تب راضی شود. ترس آمریکا این است که درگیری از مهار خارج شود، اما هدف اسرائیل این است که آمریکا را گام به گام به درگیری بکشاند.

🍂 به گمانم اسرائیل با همین ریتم سطح تنش را بالا و بالاتر خواهد برد. اینک می‌دانیم که هدف اسرائیل در برابر حماس حذف کامل آن از غزه بود. با کمی تأخیر فهمیدیم در قبال حزب‌الله نیز هدفش ضربۀ حداکثری به حزب‌الله بود ــ لازم نیست توضیح دهم ضربۀ حداکثری یعنی چه. فقط این را هم اضافه کنم که به نظر در اسرائیل سال‌ها روی جنگ سی‌وسه‌روزۀ ۲۰۰۶ فکر شده بود و این‌بار کلاً اسرائیل تغییر تاکتیک داد. اول با عملیات پیجری در قاعدۀ حزب و توأمان حملۀ گسترده به رستۀ رهبری وقتی تعادل حزب‌الله را به هم زد، حملۀ زمینی را آغاز کرد؛ آن هم پس از فعالیت گستردۀ توپخانه‌ای و نقطه‌زنی در جنوب لبنان. اما این جنگ در جنوب لبنان هم احتمالاً بسیار طولانی خواهد بود و با اشغال مناطقی همراه خواهد بود.

🍂 می‌ماند این پرسش اصلی و بزرگ که درگیری با جمهوری اسلامی چه می‌شود؟ در این مورد باید منتظر تنشی دائمی و زدوخوردی بلندمدت باشیم؛ زدوخورد به همین معنایی که تا اینجا دیده‌ایم، منتها در سطحی بالاتر. احتمالاً شدت حملاتی موشک‌های ایرانی بیشتر می‌شود و واکنش‌های اسرائیل هم شدیدتر می‌شود. به این شکل، اسرائیل به جهان فرصت می‌دهد خود را به این تنش عادت دهد. متأسفانه هیچ سازوکاری برای متوقف کردن این زنجیرۀ کنش و واکنش وجود ندارد. نمی‌توان گفت دقیقاً چه اتفاقاتی خواهد افتاد، اما دست‌کم می‌توان حدس زد «ایدۀ دولت پزشکیان» که اولین روز دولتش با ترور هنیه در تهران همراه بود، عملاً محکوم به شکست است. فقط کافی است این زنجیرۀ تنش چند درجه داغ‌تر شود تا بستن پروندۀ هسته‌ای و تحریم‌ها نه‌تنها ناممکن، بلکه سویۀ معکوس بگیرد. «ایدۀ دولت روحانی» که از سال ششم آن شکست خورد، این‌بار از روز اول دچار مشکل اساسی شد.

🍂 زنجیرۀ درگیری که هفت اکتبر آغاز شد، پس از یک سال با فرود موشک‌ها در پایگاه نوآتیم کامل شد. تاکتیک‌های اسرائیل عوض شده و بیش از همیشه آماده است خون هم بدهد (چنان‌که عملاً اجازه نداد حماس از گروگان‌ها بهرۀ خاصی ببرد). هفت اکتبر ۲۰۲۳ نمی‌دانستیم هفت اکتبر ۲۰۲۴ به اینجا می‌رسیم. ۷ اکتبر ۲۰۲۵ کجاییم؟ دست‌کم به گمانم صحبت از «سال» برای این درگیری هیچ بیراه نیست.

.


#سیاست #بین‌الملل #حکومت_اسلامی

➖➖➖

🌾@Naqdagin | @tarikhandishi

📺 ایران چگونه به‌تدریج شیعه شد؟ (+)

🎙#عباس_امانت

🔸این ویدئو حاوی گفتاری‌ست از عباس امانت، استاد بازنشستۀ تاریخ در دانشگاه ییل، که در قالب درس‌گفتارهایی زیر عنوان «دوگانه‌های هم‌زاد و چالش تجدد در تاریخ ایران» به‌همت «نشر آسو» ارائه کرده است.

🔸امانت در این گفتار از روند تثبیت شیعه به‌عنوان دین حکومتی در ایران صفوی سخن می‌گوید و تأکید می‌کند که شیعه‌شدن ایران و ایرانیان روندی تدریجی بوده و یک‌شبه اتفاق نیفتاده‌است.

🔸او به نقش مؤثر مکتوبات فقهی و مناسکیِ کسانی چون بهاءالدین عاملی و محمدباقر مجلسی اشاره می‌کند و فارسی‌بودن برخی آثار آنان را عاملی مهم در نفوذ و تثبیت باورهای شیعی در میان ایرانیان می‌داند.

🔸به باور او، بروز اعتقاد عمیق مردم ایران به مذهب شیعه تا حدود دو قرن پس از برآمدن صفویان ـ یعنی پس از رواج آثار مجلسی ـ به طول انجامید.

.


#آینه_تاریخ #نقد_شیعه #شیعه #صفوی #صفویه #تاریخ #تاریخ_تشیع #تاریخ_ایران

➖➖➖

🌾@Naqdagin

📺 ریشۀ اعتیاد چیست و چطور ترک کنیم؟ (+)
— نکاتی از کتابِ #گابور_ماته

❓ارتباط دوپامین با اعتیاد چیه؟ ارتباط تروما با اعتیاد چیه؟ با انسان معتاد چطور برخورد کنیم؟ چطور ترک اعتیاد کنیم؟ و...

⌚️فهرست زمانی - اهم مطالب
00:00 مقدمه
01:18 دو‌ نظریه درباره اعتیاد
03:00 دوپامین و اعتیاد
06:07 تعریف آنا لمبکی از اعتیاد
08:11 آقای Gabor mate
10:40 نظریۀ اعتیاد Mate
13:00 دو نیاز اصلی انسان
17:30 تروما و اعتیاد
20:00 نتیجۀ تروما
21:08 تجربۀ شخصی Mate
23:03 مجازات معتادان در جامعه
25:18 تروما ADHD
28:35 چطور با معتادان برخورد کنیم؟
31:05 برداشت شخصی

.


#زیست‌روان #خودشناسی #روان‌شناسی #روان‌کاوی #اعتیاد #معتاد #گوشی_هوشمند #تروما #ای‌‌دی‌اچ‌دی

➖➖➖

🌾@Naqdagin

📺 معرفی کتاب (1+19 عنوان) (+)

🎙#مسعود_فراستی

.


#نقد_چپ #معرفی_کتاب #نقد_کتاب #مارکس #لنین #استالین #فروید #لکان #کاپیتال_مارکس #فوئرباخ #تضاد_طبقاتی #دیالیکتیک #اقتصاد_سیاسی #رزا_لوکزامبورگ #نشر #چپ #مراد_فرهادپور #آگامبن #صالح_نجفی #مدرنیسم #جورجو_آگامبن #فون_میزس #آلتوسر

➖➖➖

🌾@Naqdagin

📘چرا اسرائیل پاسخ نداد؟!

✍🏻#صابر_گل‌عنبری

🍂 یک هفته از حملات موشکی سنگین به اسرائیل گذشت. در این یک هفته پیوست رسانه‌ای چند لایه و تنومندِ اسرائیل در ابعاد داخلی، منطقه‌ای و جهانی تمام و کمال فعال بود و اظهارنظرهای مستقیم و نقل‌قول‌های متعدد و بعضا متعارض از مقامات اسرائیلی و آمریکایی در رسانه‌های هر دو دال بر پاسخی بی‌سابقه، بزرگ، سخت و تعریف اهداف متعدد مطرح شده است. حجم سنگین پمپاژ خبر، تقریبا در هر لحظه همه را در منطقه و به ویژه ایران در انتظار حمله «بزرگ» اسرائیل می‌گذاشت. اما یک هفته گذشت و خبری نشد که این امر پرسش‌برانگیز است.

🔻دو احتمال در این خصوص مطرح است که قبل از پرداختن به آن‌ها باید گفت که در این شرایط نباید بدترین سناریوها را هم از نظر دور داشت.

1️⃣ احتمال نخست این که اسرائیل خود را برای یک حملۀ بزرگ و غافلگیرکننده مثل حمله به لبنان با شمول اهداف متعدد ایرانی (تاسیسات نظامی، هسته‌ای و اقتصادی) آماده می‌کند و در حال هماهنگی لازم با آمریکا و طرف‌های دیگر در این خصوص و اتخاذ تدابیر لازم برای مقابله با پاسخ بعدی ایران است. برخی در این زمینه با بازنمایی برخی تحرکات و مواضع اپوزیسیون در این روزها معتقدند که این سناریو محتمل‌تر است و هدف را هم براندازی توصیف می‌کنند.

🔺این احتمال به معنای شروع یک جنگ تمام عیار در منطقه است و نگارنده آن را دستکم در این مرحله بعید و غیر واقع‌بینانه می‌داند. البته هم اکنون هم جنگ منطقه‌‎ای محدودی در جریان است و دو جنگ غزه و لبنان معنایی جز این ندارد؛ اما جنگی تمام عیار با طرفیت مستقیم ایران حداقل فعلا زود است.

🍂 اگر تصمیمی برای چنین حمله بزرگی با هدف شعله‌ور کردن جنگی تمام عیار در منطقه بود که طرح و برنامه آن «لزوما» می‌بایست از قبل آماده شده و به محض حمله ایران سریعا به اجرا گذاشته می‌شد و دلیلی برای تاخیر آن نبود.

🍂 فکر نمی‌کنم آمریکا شرایط کنونی را برای جنگی فراگیر در خاورمیانه مناسب بداند. خود اسرائیل نیز بعید است بدون آمریکا و موافقت آن و دستکم قبل از رساندن دو جنگ غزه و لبنان به ایستگاهی ما قبل آخر بخواهد درگیر جنگ تمام عیاری در منطقه شود.

🍂 به اعتقاد نگارنده، اسرائیل از لحاظ فنی و جنگ‌افزاری توان لازم برای حمله همزمان و سنگین به اهداف استراتژیک متعددی را دارد، اما این عامل تنها شرط لازم است و کافی نیست.

🍂 رهگیری و ساقط کردن موشک‌ها و پهپادها در عملیات «وعده صادق 1» با اطلاع قبلی، موجب شکل‌گیری این برآورد در ذهنیت تصمیم‌گیران اسرائیل و متحدان آن شد که امکان مقابله جدی و موفق با هر گونه حمله گسترده موشکی از جانب ایران وجود دارد.

✅ اما عملیات «وعده صادق 2» همراه با قسمی غافل‌گیری و عبور تعداد قابل توجهی موشک و اصابت آن‌ها به مراکز حساس اسرائیل (صرف نظر از میزان تلفات و خسارت) برآورد و جمع‌بندی پیشگفته را در سطح مشخصی مخدوش کرد. از این جهت که پاشنه آشیل اسرائیل، جغرافیای کوچک و نبود عمق جغرافیایی است و همین امر آن را در برابر حملات «گسترده» و «موفق» موشکی به شدت آسیب‌پذیر می‌کند.

🍂 اما تنها در یک حال حمله بزرگ اسرائیل ممکن است و آن هم این که اطلاعاتی کافی و وافی از سایت‌های موشکی یا موشک‌های ایران با قابلیت بالای عبور از سامانه پدافندی داشته باشد و مطمئن شود در چنین حمله‌ای می‌تواند با زدن آن‌ها هر گونه واکنش گسترده از ایران را به حداقل ممکن برساند.

2️⃣ احتمال دوم این که علت تاخیر، تلاش اسرائیل برای موازنه میان یک پاسخ «موثر» و «مهم» و جلوگیری از وقوع جنگ فراگیر است. بدلایل مختلف این سناریو را محتمل‌تر می‌دانم.

🔺این احتمال مطلوب آمریکا در این شرایط نیز هست که از پاسخ اسرائیل در سطح مشخصی حمایت می‌کند و چه بسا آن را ضروری نیز بداند.

🍂 اما اینجا پرسش کانونی درباره ماهیت و سطح پاسخ اسرائیل است که ممکن است آمیخته‌ای از حمله نظامی محدود به اهدافی (غالبا نظامی) تا ترور مهم و حملاتی سایبری یا برخی از این اقدامات به شکل منفصل باشد.

🍂 در واکنش پیش‌روی اسرائیل حمله به تاسیسات اتمی چندان محتمل نیست؛ اما در آینده پس از بالاگرفتن تنش‌ها در شرایط خاصی احتمال آن پس از کسب حمایت آمریکا بیشتر است.

🍂 بنظر می‌رسد که فعلا تمرکز اسرائیل و کانون قدرت جهانی بر خارج کردن متحدان ایران از معادلات و ادامه راهبرد تضعیف جدی خود ایران و سرمایه‌گذاری فزاینده‌تر بر تداوم اشتباهات و اوضاع داخلی با هدف تحقق اهداف جنگ تمام عیار به شکلی متفاوت و بدون پرداخت هزینه‌های سهمگین این جنگ است.

🔺از این رو، چنان که قبلا نیز گفته‌ام توافق هسته‌ای با آمریکا برای کاهش«موثر» ولغو تحریم‌ها دستکم تا چند سال آینده محتمل نیست.

🍂 در این میان، نشست شنبه آیندۀ بایدن با چند رهبر اروپایی متغیر مهمی در تعیین جهت تحولات کنونی‌ست.

.


#سیاست #بین‌الملل #جنگ #اخبار_جنگ #اسرائیل

➖➖➖

🌾@Naqdagin | @Sgolanbari

📺 دربارۀ فکر به گذشته و زندگیِ خود (+)
— آموزه‌ای مهم از نیچه برای مواجهه با زندگی: Amor fati

.


#فلسفیدن #فلسفه #معنای_زندگی #موفقیت #تروما #رواقی #فلسفه_رواقی #سرنوشت #خودکاوی #روانکاوی #فلسفه_زندگی #نیچه #فردریش_نیچه #خودشناسی #زندگی #انگیزشی

➖➖➖

🌾@Naqdagin

📺 چرا دین باقی مانده‌است؟ (+)
— اضطرابِ وجودی و معاد

🎙#اسکپتیک

.


#نقد_ادیان #انسان‌شناسی #اضطراب #اضطراب_وجودی #روانکاوی #مرگ #مرگ‌آگاهی

➖➖➖

🌾@Naqdagin

📻 علم و دین: پنج پرسش (+)
— قسمت ۱۰) مصاحبه با ربکا نیوبرگر گلدشتاین


🗄 پست مرتبط
📓علم و دین: پنج پرسش
📻 علم و دین: پنج پرسش: یکم - دوم - سوم - چهارم - پنجم - ششم - هفتم - هشتم - نهم - یازدهم
📺 معنا، اخلاق و خدا
📺 آیا اخلاق بر ستون خدایان ادیان استوار است؟

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

🎧 علم و دین: پنج پرسش (+)
— قسمت ۱۰) مصاحبه با ربکا نیوبرگر گلدشتاین

🖌#ترجمه: #تقی_کیمیایی_اسدی

.


#کتاب_صوتی #فلسفیدن #نقد_ادیان #فلسفه_اخلاق #علم #علم_و_دین #فلسفه #فلسفه_دین #دین‌شناسی #خدا #مسیحیت #مصاحبه #علوم_تجربی #مرتد #ارتداد #الهیات #دگرگونش #فرگشت #تکامل #خلقت #طراحی_هوشمند #داروین #انجیل #عهد_عتیق #هرمنوتیک #بایبل #افلاطون #سقراط #هویت #یونان #اخلاقیات #الهیات_مسیحی #زیست‌شناسی

➖➖➖

🌾 @Naqdagin